Posts

Health Issues in Fall Season ဆောင်းဦးရာသီတွင် ဖြစ်ပွားတတ်သော ကျန်းမာရေးပြဿနာများ

Image
နှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် နည်းလမ်းများ ဆောင်းဦးရာသီတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော အဓိကကျန်းမာရေးပြဿနာများ - အဆုတ်နှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါပိုးဝင်ခြင်း: အပူချိန်ကျဆင်းလာပြီး လေထုခြောက်သွေ့လာသည်နှင့်အမျှ တုပ်ကွေး၊ အအေးမိဖျားနာခြင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ နှင့် အာအက်စ်ဗီ (RSV) တို့ ပိုမိုတက်ကြွစွာ ပျံ့နှံ့တတ်သည်။ - ရာသီအလိုက် ဓာတ်မတည့်ခြင်း (Seasonal Allergies): ဆောင်းဦးရာသီတွင် လေထဲတွင် ပါဝင်သော ရက်ဝိဒ်ဝတ်မှုန် (ragweed pollen) နှင့် အပြင်ဘက်ရှိ မှို spores များ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိကာ နှာချေခြင်း၊ နှာပိတ်ခြင်းနှင့် မျက်စိစပ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။ - ပန်းနာရင်ကြပ် (Asthma) ရောဂါ ထကြွခြင်း: အေးမြသောလေနှင့် ဆောင်းဦးရာသီဆိုင်ရာ ဓာတ်မတည့်မှုများသည် ပန်းနာရင်ကြပ်ကို မကြာခဏ ပိုဆိုးစေပြီး ရင်ကျပ်နာ သို့မဟုတ် အခြား အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ - ရာသီအလိုက် စိတ်ကျဝေဒနာ (SAD): နေ့အလင်းရောင်ရရှိသည့်အချိန် နည်းပါးသွားခြင်းကြောင့် ဆီရိုတိုနင် (serotonin) ပမာဏ ကျဆင်းစေပြီး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်ကျဝေဒနာ လက္ခဏာများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးဆ...

မြန်မာပြည်နှင့် ဆီးချိုရောဂါ

Image
(၁)  ဆီးချိုအမျိုးအစား (၂) ရောဂါသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကြီးမားလာပြီး အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပျံ့နှံ့နေသော ကျန်းမာရေး အကျပ်အတည်းတရပ်ဖြစ်ပြီး၊ တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် လူကြီးများတွင် ဖြစ်ပွားနှုန်း ခန့်မှန်းခြေ ၁၀.၅% မှ ၁၀.၈% အထိ ရှိကာ ၎င်းမှာ အရှေ့တောင်အာရှနှင့် ကမ္ဘာ့ပျမ်းမျှနှုန်းများထက် ပိုမိုမြင့်မားနေသည်။ ဖြစ်ပွားနှုန်းနှင့် ပျံ့နှံ့မှုအတိုင်းအတာ • မြင့်မားသောနှုန်းထားများ- လူကြီး ၁၀ ဦးလျှင် ၁ ဦးခန့်မှာ ဆီးချိုရောဂါ ခံစားနေရပြီး၊ နှုန်းထား၏ ၂၀% နီးပါးမှာ ဆီးချိုမဖြစ်မီ ကြိုတင်သတိပေးလက္ခဏာများ (Prediabetes) ရှိနေကြောင်း လေ့လာမှုများက ဖော်ပြသည်။ • မြို့ပြဒေသများတွင် ပိုမိုဆိုးရွားခြင်း- ရန်ကုန်ကဲ့သို့သော မြို့ပြအချက်အချာကျသည့် နေရာများတွင် အမျိုးအစား (၂) ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်ပွားနှုန်းမှာ ၁၄% မှ ၁၈% ကျော်အထိ မြင့်တက်လာကြောင်း လေ့လာမှုများအရ သိရသည်။ • ဆီးချိုမဖြစ်မီအကြိုအဆင့် မြင့်မားခြင်း- အလယ်အလတ်နှင့် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာသည့် မြို့ပြလူဦးရေ၏ ၃၀% အထိတွင် ဆီးချိုမဖြစ်မီအကြိုအဆင့် လက္ခဏာများပြသနေပြီး၊ ယင်းက နောင်အနာဂတ်တွင် ပိုမိုမြင့်မားလာမည့် ဖြစ်ပွားနှုန်းများကို ညွှန်ပြနေသည်။ အဓိက ဖြစ်ပွ...

အကောင်းဆုံး ရေချိုငါးများ

Image
(၁) မြန်မာပြည်မှာရနိုင်တဲ့ အကောင်းဆုံး ရေချိုငါးများ ၁။ မြန်မာ့မီးဖိုချောင်တွင် ချက်ပြုတ်စားသောက်ရန် အကောင်းဆုံးဟု သတ်မှတ်ထားကြသည့် ရေချိုငါးများ • ငါးမြစ်ချင်း (Rohu): မြန်မာပြည်တွင် ဈေးကွက်အဝင်ဆုံးနှင့် လူကြိုက်အများဆုံး ငါးဖြစ်ပြီး ဟင်းချက်စားရန် သို့မဟုတ် ငါးဆုပ်လုပ်စားရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ • ငါးသလောက် (Hilsa): ရေချိုရေငန်စပ်ငါး ဖြစ်သော်လည်း မြစ်ကြီးများအတွင်း ဆန်တက်လာချိန်တွင် ဖမ်းဆီးရရှိပြီး ဆီပြန်ဟင်း သို့မဟုတ် အိုးသူကြီးချက် ပုံစံဖြင့် မြန်မာတို့ အနှစ်သက်ဆုံး (ငါး) ဖြစ်ပါတယ်။  • ငါးရံ့ (Snakehead Murrel): အသားမာပြီး ချိုသောကြောင့် ငါးရံ့ဒိန်ချဉ်ချက်၊ ငါးရံ့ခြောက်ဖုတ် နှင့် ဟင်းခါးချက်ရာတွင် အလွန်အရသာရှိပါတယ်။  • ငါးဘတ် (River Catfish): အသားနူးညံ့ပြီး အဆီများကာ မုန့်ဟင်းခါးချက်ရာတွင် မရှိမဖြစ် အသုံးပြုကြသလို ဆီပြန်ချက်စားလျှင်လည်း အလွန်ကောင်းမွန်ပါတယ်။  • ငါးသလဲထိုး (Loach): အကောင်ငယ်သော်လည်း မီးဖုတ်ပြီး ဆီဦးချက် သို့မဟုတ် ငါးသလဲထိုးကြော် အဖြစ် စားသုံးကြပြီး အလွန်မြိန်လှသော ငါးတမျိုးဖြစ်ပါတယ်။  ၂။ ငါးဖမ်းဝါသနာရှင်များ (Anglers) အကြိုက် ဆွဲအားကောင်းသောငါးမျ...

သွေးဆုံးခြင်း

Image
(ကန်တော့) မြန်မာပြည်မျာ သွေးဆုံးကိုင်တယ်လို့ ပြောဆိုသုံးနှုန်းခြင်းဟာ မသင့်တော်ပါ။ လူတိုင်းဟာ အရွယ်တိုင်းမှာ အပြောင်းအလဲတွေ ရှိတယ်။ အသက် ၄၀ ကျော် အလယ်ပိုင်းလောက်မှာ သွေးဆုံးခြင်း စတင်လေ့ရှိတယ်။ ရာသီ ဆက်တိုက် ၁၂ လတိတိ မလာတော့ဘဲ ရပ်တန့်သွားတာကိုသာ သွေးဆုံးပြီလို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။ မတိုင်ခင်လတွေမှာ ရာသီမမှန်ဖြစ်မယ်။ သွေးဆုံးလက္ခဏာတွေဟာ ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ် ခံစားရတယ်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတွေ။ ရင်တုန်ပူစပ်ခြင်းနဲ့ ညဘက်ချွေးထွက်ခြင်းဖြစ်ကြတယ်။ စိတ်ခံစားချက်တွေလည်း ပြောင်းလဲမယ်။ စိုးရိမ်ပူပန်မှု မြင့်တက်လာခြင်း၊ စိတ်တိုလွယ်ခြင်း၊ စိတ်ခံစားချက် အပြောင်းအလဲမြန်ခြင်းနဲ့ စိတ်ကျဝေဒနာ ခံစားရခြင်း။ အိပ်ပျော်ရန် ခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် ဆက်တိုက်မအိပ်နိုင်ခြင်း (အိပ်မပျော်ခြင်း) တို့လည်း ဖြစ်တယ်။  ဉာဏ်စွမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတွေလည်း ဖြစ်တယ်။ မှတ်ဉာဏ်၊ အာရုံစိုက်နိုင်စွမ်းနဲ့ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှုများမှာ အခက်အခဲရှိကြတယ်။ မိန်းမကိုယ်ခြောက်သွေ့ခြင်း၊ အတူနေစဉ် နာကျင်ခြင်း၊ လိင်စိတ်နည်းပါးခြင်း။ ဆီးသွားချင်စိတ် အရေးတကြီးဖြစ်ခြင်း၊ ဆီးမထိန်းနိုင်ခြင်းနှင့် ဆီး...

The updated CPR and emergency care guidelines

Image
မွမ်းမံထားသော CPR နှင့် အရေးပေါ်ကုသမှုဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များ အဓိက CPR ရင်ဘတ်နှိပ်ခြင်း စံနှုန်းများ • နှုန်းထား (Rate): လူနာအားလုံးအတွက် တမိနစ်လျှင် ရင်ဘတ်နှိပ်ချက် ၁၀၀ မှ ၁၂၀ အထိ ထိန်းသိမ်းပါ။ • အနက် (Depth): လူကြီးများအတွက် အနည်းဆုံး ၂ လက်မ (၅ စီတီမီတာ) နှင့် ၂.၄ လက်မ (၆ စီတီမီတာ) ထက် မပိုဘဲ နှိပ်ပါ။ • အချိုး (Ratio): (အသက်ရှူသွင်းမှုများ ပြုလုပ်ရာတွင် တဦးတည်း ကယ်ဆယ်သူများအတွက်) ရင်ဘတ်နှိပ်ချက် ၃၀ ချက်နှင့် အသက်ရှူသွင်းမှု ၂ ကြိမ်နှုန်းဖြင့် စံနှုန်းအတိုင်း အသုံးပြုပါ။ • လက်ဖြင့်သာ CPR ပြုလုပ်ခြင်း (Hands-Only CPR): လေ့ကျင့်မှု မရှိသေးပါက သို့မဟုတ် အသက်ရှူသွင်းပေးရန် ဆန္ဒမရှိပါက အရေးပေါ်နံပါတ်သို့ ခေါ်ဆိုရင်း ရင်ဘတ်၏ အလယ်ဗဟိုကို အားစိုက်၍ မြန်မြန်နှိပ်ပါ။ မွမ်းမံထားသော လေပြွန်ပိတ်ဆို့မှု တုံ့ပြန်ခြင်းနှင့် အဓိက ပရိုတိုကောများ • လေပြွန်ပိတ်ဆို့မှု စီမံခန့်ခွဲခြင်း: လူကြီးများနှင့် ကလေးများအတွက် ကျောပုတ်ချက် ၅ ချက်နှင့် ဝမ်းဗိုက်ကို တွန်းတင်ချက် ၅ ချက်ကို လှည့်ပတ်လုပ်ဆောင်ပါ။ ရင်သွေးငယ်များအတွက် ကျောပုတ်ချက် ၅ ချက်နှင့် ရင်ဘတ်တွန်းတင်ချက် ၅ ချက်ကို အသုံးပြုပါ။ • စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မွ...

ကြက်သဟင်းရွက်

Image
အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ Katuk သို့မဟုတ် Sweet Leaf ဖြစ်ပြီး၊ ရုက္ခဗေဒ (သိပ္ပံ) အမည်မှာ Sauropus androgynus ဖြစ်ပါသည်။ သံဓာတ်ကြွယ်ဝမှုနှင့် သွေးကျန်းမာရေး • ကြက်သဟင်းရွက်သည် အပင်မှရရှိနိုင်သော သံဓာတ်အကြွယ်ဝဆုံး အရင်းအမြစ်များထဲတွင် တခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။  • ကိုယ်ခန္ဓာတခွင်သို့ အောက်ဆီဂျင်သယ်ဆောင်မှုကို တိုးတက် ကောင်းမွန်စေခြင်းဖြင့် သံဓာတ်ချို့တဲ့မှုကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်းနှင့် အားနည်းခြင်းတို့ကို ထိရောက်စွာ တိုက်ဖျက်ပေးသည်။ အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ • အရှေ့တောင်အာရှတခွင်ရှိ ရိုးရာဆေးပညာတွင် နို့တိုက်မိခင်များအတွက် မိခင်နို့ထွက်နှုန်းနှင့် အရည်အသွေးကို တိုးမြှင့်ပေးသည်။ • ဗီတာမင် စီ ကြွယ်ဝစွာပါဝင်ပြီး (citrus ဟုခေါ်သော ရှောက်၊ သံပရာကဲ့သို့သော အသီးအနှံများထက်ပင် ပိုမိုပါဝင်လေ့ရှိသည်) ခုခံအားကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း၊ ရောဂါပိုးမွှားများမှ ကာကွယ်ပေးခြင်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာက သံဓာတ်ကို ပိုမိုထိရောက်စွာ စုပ်ယူနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။ • ကျန်းမာသော မျက်စိအမြင်အာရုံကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ ညမမြင်ရောဂါကို ကာကွယ်ရန်နှင့် အသားအရေ တောက်ပြောင်လှပစေရန်အတွက် အလွန်အရေးပါသော ဗီတာမင် အေ (ဘီတ...

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ပြီး ဈေးကွက်အတွင်း အလွယ်တကူ ဝယ်ယူရရှိနိုင်သော ထင်ရှားသည့် ဆန်အမျိုးအမည်များ

Image
၁။ ထိပ်တန်းအရည်အသွေးမြင့် ဆန်မွှေးအုပ်စု (Premium & Aromatic Rice) မြန်မာ့ရိုးရာ အကောင်းဆုံးနှင့် ဈေးအမြင့်ဆုံး ဆန်အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြပြီး ချက်လိုက်လျှင် အစေ့ရှည်ထွက်ကာ ပျော့ပျောင်းမွှေးကြိုင်သည်။ • ရွှေဘိုပေါ်ဆန်း: စစ်ကိုင်းတိုင်း ရွှေဘိုဒေသထွက် ဖြစ်ပြီး ချက်လိုက်လျှင် မူလဆန်စေ့ထက် ၃ ဆခန့် အလျားရှည်ထွက်ကာ အလွန်နူးညံ့ပြီး မွှေးကြိုင်သည်။ • ဖျာပုံ/မြောင်းမြ ပေါ်ဆန်း: ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသထွက် ဖြစ်ပြီး စေးပိုင်ပြီး ဆန်သက်တမ်းကြာလေ ပိုမိုချက်ကောင်းလေဖြစ်သည်။ • ရွှေဘိုခွန်နီ: ရွှေဘိုဒေသထွက် နာမည်ကြီးဆန်တမျိုးဖြစ်ပြီး ပေါ်ဆန်းကဲ့သို့ ပျော့ပျောင်းကာ ထမင်းအေးသွားလျှင်ပင် မာကျောမသွားဘဲ နူးညံ့နေတတ်သည်။ ၂။ လူကြိုက်များသော နေ့စဉ်စားသုံးဆန်လတ်အုပ်စု (Popular Soft Rice) ဈေးနှုန်းသင့်တင့်ပြီး ထမင်းချက်ရ အဆင်ပြေကာ ပျော့ပျောင်းမှုရှိသဖြင့် အိမ်ထောင်စုအများစု နေ့စဉ်စားသုံးကြသည်။ • ဧရာမင်း: တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် အစားများဆုံး ဆန်ဖြစ်သည်။ ဆန်စေ့သွယ်ပြီး ထမင်းနူးညံ့ပျော့ပျောင်းသည်။ • မနောသုခ: ဆန်ချောအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဧရာမင်းထက် အနည်းငယ် ပိုတင်းသော်လည်း စား၍ကောင်းပြီး ဈေးနှုန်းပိုမို သင့်တင...