Dr. Tint Swe Medical and Knowledge Writings

သူများတိုင်းပြည်တွေမှာ ဆေးကို အဲလို ပုံတွေနဲ့ ကြော်ငြာကြတယ်။ မြန်မာလိုရေးသားသူတွေကလည်း အဲဒီလိုပုံမျိုးသာမက အဲဒါထက်ပိုကောင်းတဲ့ပုံတွေ လုပ်တတ်ကြပါတယ်။ ပုံတွေဘယ်လောက်ကောင်းနေနေ ရောင်းတဲ့ဆေးတွေက စစ်မှန်ကောင်းမွန်မှ တင်တဲ့သတင်းတွေက အခြေအမြစ်ရှိမှသာ ယုံကြည်၊ လက်ခံ၊ ဝယ်ယူ၊ အားပေးသင့်ကြပါတယ်။ လေ့လာမိသလောက်ကတော့ တချို့က ပုံကောင်းရင် ကောင်းတယ်လို့ ထင်ကြတယ်။ ဖြဲခြောက်ရင် ကြောက်ကြတယ်။ ဆွဲဆောင်မှုရှိတဲ့နောက် ကောက်ကောက်ပါလိုက်တတ်ကြတယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

"ဆဲရေးတိုင်းထွာခြင်းနှင့် ရိုင်းစိုင်းသော စကားလုံးများ အသုံးပြုခြင်း" ဆိုင်ရာ စိတ်ပညာနှင့် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောဗေဒ (Neurology) ရှုထောင့်မှ အချက်အလက်များသည် အလွန်ပင် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းလှပါသည်။  အထူးသဖြင့် ၎င်းသည် စိတ်ဖိစီးမှုကို ဖြေဖျောက်သည့် ထွက်ပေါက်တခု (locesia) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ လူမှုဆက်ဆံရေးတွင် အာဏာပြလိုမှု သို့မဟုတ် အုပ်စုဖွဲ့ စည်းလုံးမှုအတွက်လည်းကောင်း အသုံးပြုနေကြခြင်းကို စနစ်တကျ ထောက်ပြထားပါသည်။ ၁။ စိတ်ခံစားမှုနှင့် ဦးနှောက်၏ တုံ့ပြန်မှု (Emotional Release) လူတဦးသည် နာကျင်မှု သို့မဟုတ် ဒေါသဖြစ်ပေါ်လာသည့်အခါ ဦးနှောက်၏ Amygdala (စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ဗဟိုချက်) မှတဆင့် တုံ့ပြန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ ထိုသို့သော အခြေအနေတွင် ရိုင်းစိုင်းသော စကားလုံးများကို သုံးစွဲလိုက်ခြင်းဖြင့် နာကျင်မှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေခြင်း (Analgesic effect) နှင့် စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချပေးခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည်ဟု ဆိုကြပါသည်။ ၎င်းသည် တခါတရံတွင် အလိုအလျောက် တုံ့ပြန်မိသော "ဗီဇ" (Reflex) ကဲ့သို့ ဖြစ်နေတတ်ပါသည်။ ၂။ လူမှုဆက်ဆံရေးနှင့် အုပ်စုဖွဲ့ခြင်း (Social Bonding & Power) လူအုပ်...

(၁) လက်ဖက်ရည်သည် ကမ္ဘာတဝှမ်းတွင် လူကြိုက်အများဆုံး သောက်ဖွယ်ရာများထဲမှ တခုဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ သမိုင်းကြောင်းမှာ နှစ်ပေါင်း ထောင်နှင့်ချီ၍ ကြာမြင့်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါသည်။ လက်ဖက်ရည် သောက်သုံးခြင်းဆိုင်ရာ အစောဆုံး အကိုးအကားများကို ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၂၇၃၇ ခုနှစ်ခန့် တရုတ်ပြည်တွင် စတင်တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ဒဏ္ဍာရီများအရ ဧကရာဇ် ရှန်နန် (Emperor Shen Nung) ၏ ရေနွေးကြမ်းခွက်ထဲသို့ Camellia sinensis အပင်မှ အရွက်အချို့ မတော်တဆ လိမ့်ကျရာမှ စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသောက်ဖွယ်ရာ၏ ကောင်းမွန်သော အရသာနှင့် ဆေးဖက်ဝင် အာနိသင်များကို ဧကရာဇ်မင်းက များစွာ နှစ်သက်သဘောကျသွားခဲ့ရာမှ လက်ဖက်ရည်ဟူ၍ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ချင်း (ဂျင်း)၊ လိမ္မော်နှင့် ပရုပ် (peppermint) စသည့် အခြားသော အမယ်များကိုလည်း ထည့်သွင်းလာကြပြီး၊ ပြင်ဆင်ပုံ စနစ်များ ကွဲပြားလာမှုကြောင့် လက်ဖက်ရည်အဖြူ၊ လက်ဖက်ရည်စိမ်းမှသည် လက်ဖက်ရည်အမည်း အထိ အရောင်အမျိုးမျိုး ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် တိဗက်၊ ဂျပန်၊ ဥရောပ၊ အိန္ဒိယ၊ ရုရှားနှင့် မြောက်အမေရိကတိုက်များအထိ လက်ဖက်ရည်သည် ကမ္ဘာနှံ့ ပြန့်နှံ့ကျော်ကြားလာခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း လက်ဖက်ရည်သည် ဆက...

အမျိုးသားဆိုတာ သက်ဆိုင်ရာတနိုင်ငံချင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ နိုင်ငံဆရာဝန်နေ့ ကို နှစ်စဉ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပကြပြီး ဆရာဝန်များ၏ အလုပ်ကြိုးပမ်းမှု၊ သန့်ရှင်းသော စိတ်ဓာတ်နှင့် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် ပံ့ပိုးမှုများကို အသိအမှတ်ပြုရန် ရည်ရွယ်သည်။ အခြေခံအချက်များ (၁) ရက်စွဲ နှစ်စဉ် မတ်လ ၃၀ ရက် (၂) ရည်ရွယ်ချက် ဆရာဝန်များ၏ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ကုသစောင့်ရှောက်မှုကို ကျေးဇူးတင်ခြင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများတွင် ဆရာဝန်များ၏ အခန်းကဏ္ဍကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (၃) သမိုင်း နိုင်ငံဆရာဝန်နေ့ကို ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် Winder, Georgia တွင် ပထမဆုံး ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနေ့သည် Crawford W. Long မှ ၁၈၄၂ ခုနှစ်တွင် ခွဲစိတ်ကုသမှုတွင် ပထမဆုံး အထွေထွေ မူးယစ်ဆေး (general anesthesia) အသုံးပြုခဲ့သောနေ့ကို အမှတ်တရပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ (၄) အလေ့အထများ ဆရာဝန်များထံသို့ ကတ်ပို့ခြင်း ပန်းပို့ခြင်း သေဆုံးသွားသော ဆရာဝန်များ၏ သင်္ချိုင်းပေါ်တွင် ပန်းတင်ခြင်း ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ၏ အရေးပါမှုကို လူထုထဲတွင် ဖော်ပြခြင်း နိုင်ငံအလိုက် အမျိုးသားဆရာဝန်နေ့ (National Doctors' Day) နိုင်ငံဆရာဝန်နေ့သည် ဆရာဝန်များ၏ လူတစ်ဦးချင်း၏ ဘဝန...

(၂၀၁၇ ခုနှစ်ကစာ ဖြစ်ပါတယ်။) ဆရာရှင့် ရိုသေစွာမေးမြန်းလိုပါတယ်။ ကျမအမေက အသက် ၅၃ နှစ်ရှိပါပြီရှင့်။ မနက်အိပ်ယာနိုးနိုးချင်းဆိုရင် ခြေချောင်း လက်ချောင်းတွေက တင်းပြီးနာနေတယ်။ ကွေးလို့မရဘူးဆရာ။ ဖြစ်နေတာကတော့ ၁ နှစ်လောက်ရှိပါပြီဆရာ။ သွေး ဆီး အကုန်စစ်ပြီး သမားတော်ပြတော့လည်းရောဂါမတွေ့ဘူးတဲ့ဆရာ။ ဘယ်လိုနည်းနဲ့ကုသပေးရမယ်ဆိုတာ ကျေးဇူးပြုပြီး ညွှန်ကြားပေးပါလားဆရာ။ ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ်ရှင်။ သွေးတိုး၊ ဆီးချိုနဲ့ ကိုလက်စထော မရှိရင် စိုးရိမ်စရာမရှိပါ။ နှစ်ဖက်လုံး (လေးဖက်လုံး) ဖြစ်တာလား။ နာသလား။ ရောင်နေသလား။ ထုံသေးလား။ သွေးဆုံးပြီလား။ သွေးတိုး/ဆီးချို /ကိုလက်စထော မရှိပါဘူးဆရာ။ လက်ဖဝါးနှစ်ဖက်/ခြေဖဝါးနှစ်ဖက်လုံးဖြစ်ပြီး အိပ်ယာနိုးစဆိုရင် လက်လည်းကွေးလို့မရသလိုခြေထောက်လည်းထောက်လို့မရပါဘူးဆရာ။ တင်းပြီးနာပါတယ်တဲ့ဆရာ။ ရောင်တာ ထုံတာတော့မဖြစ်ပါဘူးဆရာ။ သွေးဆုံးပြီး သိပ်မကြာခင်မှာ စဖြစ်တာပါဆရာရှင့်။ ဒီအရွယ်အမျိုးသမီးတွေမှာ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ ကိုလက်စထော မရှိတာ အလွန်ကံကောင်းတယ်။ သတိထား လိုက်နာစရာတွေတော့ ရှိပါတယ်။ အငန် (ဆိုဒီယမ် = ဆား၊ ဟင်းချိုမှုံ့၊ အသားမှုံ့) လျှော့ပါ၊ ရှောင်ပါ။ သွေးဆုံးပြီးရင် မ-ဟော်မုန်းနည်းသ...

(၂၀၂၆ မတ် ၃၁) American Heart Association (အမေရိကန် နှလုံးရောဂါအသင်း) ၏ အသစ်ထုတ်ပြန်သော အာဟာရညွှန်ကြားချက်တွင် — ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ သစ်သီးများ နှင့် အစေ့အဆန်အစုံ (whole grains) များ ပေါများသော အစားအစာပုံစံကို အလေးထားသင့်ကြောင်း ဖော်ပြထားပြီး အသားထက် အပင်အခြေပြု ပရိုတိန်းများ ကို ဦးစားပေးသုံးစွဲရန် အကြံပြုထားသည်။ ထို့အပြင် — သကြား ဆား စက်မှုထုတ် အစားအစာများ (ultra-processed foods) တို့ကို ကန့်သတ်သင့်ကြောင်း ပြောကြားထားသည်။ နို့နှင့် အဆီအသုံးအစား အဆီပြည့်နို့ (full fat dairy) အစား အဆီနည်း သို့မဟုတ် အဆီမပါနို့ ကို သုံးစွဲရန် အကြံပြုထားသည် အသားစားသုံးမှုအပေါ် အမြင် ဖက်ဒရယ်အစိုးရ၏ နွားဆီ (beef tallow) အသုံးပြုခြင်းနှင့် အနီရောင်အသားစားသုံးခြင်းကို အားပေးသော အမြင်နှင့် မတူဘဲ AHA သည် — ပဲမျိုးစုံ (legumes) အခွံမာသီးများ (nuts) အစေ့များ (seeds) ကဲ့သို့သော အပင်အခြေပြု ပရိုတိန်းများကို ပိုမို အသုံးပြုရန် အကြံပြုထားသည်။ အနီရောင်အသား စားသုံးပါက — အဆီနည်းသော အပိုင်းများကို ရွေးချယ်ရန် ပြုပြင်ထားသော အသားများကို ရှောင်ရန် ပမာဏကို အနည်းငယ်သာ စားသုံးရန် ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ အဆီနှင့် အခြားအချက်များ မတည်တံ...