Dr. Tint Swe Medical and Knowledge Writings

ယခင်က tension headache ဟု ခေါ်ခဲ့သော တင်းမာမှုအမျိုးအစား ခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် အများဆုံးတွေ့ရသော ခေါင်းကိုက်ခြင်း အမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ လတ်တလော လေ့လာမှုတခုအရ ၂၀၂၁ ခုနှစ် တနှစ်တည်းအတွင်းပင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် လူဦးရေ ၁၂၂ သန်းခန့် (လူသုံးဦးတွင် တဦးကျော်) သည် ဤအမျိုးအစား ခေါင်းကိုက်ခြင်းကို ခံစားခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ တင်းမာမှုအမျိုးအစား ခေါင်းကိုက်ခြင်း၏ လက္ခဏာများ ခေါင်းပတ်လည်ကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ချည်ထားသကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း ခေါင်းအရေပြားနှင့် တခါတရံ လည်ပင်းတွင် နာကျင်သလို ထိလွယ်ခြင်း နာကျင်မှုအဆင့်မှာ အနည်းငယ်မှ အလယ်အလတ်အထိ ဖြစ်နိုင်ခြင်း တင်းမာမှုအမျိုးအစား ခေါင်းကိုက်ခြင်းသည် မိနစ် ၃၀ ခန့်သာ ကြာနိုင်သလို၊ အချို့တွင် တပတ်ခန့်အထိ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ တင်းမာမှုအမျိုးအစား ခေါင်းကိုက်ခြင်း၏ ဖြစ်ပွားပုံများ အဓိက ဖြစ်ပွားပုံ သုံးမျိုး ရှိပါသည် — မကြာခဏမဖြစ်သော အကြိမ်ကြိမ်ဖြစ်ပွားမှု (Infrequent episodic) တလအတွင်း တကြိမ် သို့မဟုတ် ထိုထက်နည်း မကြာခဏဖြစ်သော အကြိမ်ကြိမ်ဖြစ်ပွားမှု (Frequent episodic) တလအတွင်း တနေ့မှ ၁၄ နေ့အထိ ရေရှည်ဖြစ်ပွားမှု (Chronic) တလအတွင်း ၁၅ နေ့ထက်ပိုခြင်း သို့...

ကင်ဆာလူနာများ ကင်မိုသာရာပီ ခံယူနေစဉ်တွင် ပရိုတိန်းမြင့်၊ ကယ်လိုရီမြင့် အစားအစာများ ကို ဦးစားပေးစားသုံးသင့်ပါသည်။ ဤသို့စားသုံးခြင်းဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာအားအင်ကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ပြီး ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို အထောက်အပံ့ပေးကာ ကုသမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို လျော့နည်းစေနိုင်ပါသည်။ မှတ်ပုံတင်ထားသော အာဟာရပညာရှင် (registered dietitian) တဦးနှင့် တိုင်ပင်ပါက ကိုယ်ပိုင်အခြေအနေအလိုက် အာဟာရအစီအစဉ်ကို စနစ်တကျ ပြုလုပ်ပေးနိုင်ပါသည်။ စားသုံးသင့်သော အစားအစာများ ပရိုတိန်း အရင်းအမြစ်များ အဆီနည်း အသားများ — ကြက်သား၊ ငါး၊ တာကီသား ကြက်ဥ (ကောင်းစွာ ချက်ပြုတ်ပြီးသား) အဆီနည်း နို့ထွက်ပစ္စည်းများ — ယိုဂတ်(ဒိန်ချဉ်)၊ cottage cheese (ဒိန်ခဲ) အပင်အခြေခံ ပရိုတိန်းများ — ပဲမျိုးစုံ၊ အခွံမာသီးများ၊ အစေ့များ၊ တိုဖူး ကျန်းမာရေးအတွက် အဆီများ Monounsaturated နှင့် polyunsaturated fats အာဗိုကာဒို(ထောပတ်သီး)၊ သံလွင်ဆီ (olive oil)၊ ဝေါလနပ်စေ့ ဤအဆီများသည် ရောင်ရမ်းမှုကို လျော့နည်းစေပြီး လိုအပ်သော ကယ်လိုရီကို ဖြည့်ဆည်းပေးပါသည်။ အဆင့်မြင့် ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ်နှင့် အမျှင်ဓာတ် အနည်းဆုံးသာ ပြုပြင်ထားသော အစားအစာများ — oatmeal အ...

နှစ်စဉ် ဖေဖေါ်ဝါရီလဟာ ကင်ဆာအသိပညာပေးလ ဖြစ်ပါတယ်။ (အမေရိကန် ဆေးသုတေသနကို ဘာသာပြန်တင်ပြပါတယ်။ မြန်မာပြည်က သုတေသန မတွေ့မိသေးပါ။ ချိန်ထိုး စဉ်းစားနိုင်ကြပါတယ်။) ကင်ဆာဆိုတာ ဘာလဲ ကင်ဆာဆိုသည်မှာ မမှန်ကန်သော ဆဲလ်များ အထိန်းအကွပ်မဲ့ ကြီးထွားပျံ့နှံ့လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါအုပ်စုတစု ဖြစ်ပါသည်။ မကုသဘဲထားပါက အသက်အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ကင်ဆာအများစု၏ အကြောင်းရင်းကို မသိရှိသေးသော်လည်း လူနေမှုဘဝပုံစံများနှင့် မိသားစုမှ ဆက်ခံရရှိလာသော ဂျင် (genetic) ပြောင်းလဲမှုများသည် တခုချင်း သို့မဟုတ် ပေါင်းစပ်လျက် ကင်ဆာဖြစ်ပေါ်လာစေရန် သို့မဟုတ် ကြီးထွားလာစေရန် အန္တရာယ် တိုးစေနိုင်ပါသည်။ ကင်ဆာကို ကာကွယ်နိုင်ပါသလား မယ်လနိုမာ မဟုတ်သော အရေပြားကင်ဆာများကို ဖယ်ထုတ်လျှင်၊ အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ အရွယ်ရောက်ပြီးသူများတွင် အသစ်တွေ့ရှိလာသော ကင်ဆာများအနက် အနည်းဆုံး ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ကာကွယ်နိုင်ခြေရှိပါသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းအားဖြင့် လူနာ ၈၅၀,၀၀၀ ခန့် ဖြစ်ပါသည်။  ထိုအထဲတွင် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော ကင်ဆာများ ၁၉ ရာခိုင်နှုန်း ကိုယ်အလေးချိန် များလွန်းခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော ကင်ဆာများ ၈ ရာခိုင်နှုန...

မက်ဆေ့ချ်တခု = ကျွန်တော် ကျောင်းသားဘဝ မန္တလေး အရှေ့ဘက် ကျွဲနဖားကနေ မြစ်အတိုင်း ဆန်တက်ပြီး မိုးမခ ကို ရွှေကျင် သွား။ ပြန်လာ။ ငှက်ဖျားမိ ဆေးရုံ တက်။ မြို့သာ ဆေးရုံမှာ ဆရာတာဝန်ကျ။ ဆရာက ပုလဲက လို့ သိရ နေကောင်းကြပါစေသတည်း။ ပြန်စာ ကျွန်တော်က ဆရာဝန်ဖြစ်ခါ။ ခေတ်ကလည်း မဆလ။ အစစအရာရာရှားတယ်။ ပညာတွင်းကလည်း နက်တယ်။ ဆေးရုံတွေမှာလည်း လူသုံးကုန်ပစ္စည်းတွေလိုဘဲ ခွဲတမ်းနဲ့ ဆေးရတယ်။ ၁၆ ကုတင်ဆံ့ဆေးရုံလေးမှာ လူနာ ၃၀-၄၀ လာတက်တော့ ဆေးက မလောက်။  ရန်ကုန်လေဟာပြင်မှောင်ခိုဈေးနဲ့ မန္တလေးဈေးချို အားကိုးခဲ့ရတယ်။ ငှက်ဖျားပိုးက အဲဒါတွေကို မသိ။ မကြည့်။ တောဆရာတွေက လက်တည့်စမ်းသလိုကုသပေးရတယ်။  လူနာ့ကံတရားနဲ့ ဆရာဝန်ကံ စပ်ရင်တော့ ရောဂါပျောက်ပါတယ်။ မရှိရှိတာ၊ မသိသိတာနဲ့ ဖြစ်မလိုသာ ကုသပေးခဲ့ရတဲ့အတွက် တောနယ်တွေက လူနာတွေကို ပြန်လည်တောင်းပန်အပ်ပါတယ်။ နေကောင်း ကျန်းမာကြစေသတည်း။ အရင်က ရှားပါး၊ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းရာကနေ အခုတော့ ဘာမဆိုလိုတာရတဲ့ခေတ်။ လွယ်ကူကြမ်းတမ်းတဲ့ခေတ်။ Country Doctor • W. Eugene Smith  ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ဆရာရှင့် သိုင်းရွိုက်ရေအိတ်ဆိုတာက သူ့ဘာသာသူပျောက်သွားတတ်လားသိချင်လို့ပါ ဘယ်လိုဆက်လက်ကုသရမလဲရှင့် နားနှာခေါင်းလည်ချောင်းသွားပြတော့ သူက သူ့အလိုလိုလဲပျောက်သွားတတ်တယ်ပြောပေမဲ့ ၅လ ၆လ လောက်ကြာနေပြီကို ဒီအတိုင်းပဲဆက်ရှိနေလို့ ကြောက်နေလို့ပါရှင့် Right cystic thyroid nodule ညာဘက် သိုင်းရိုက်ဂလန် အရည်ပြည့် အဖု Cystic thyroid nodule ဆိုသည်မှာ သိုင်းရိုက်ဂလန်အတွင်းတွင် အရည်ပြည့်ထားသော သို့မဟုတ် အရည်နှင့် အမာအပိုင်း ရောနှောပါဝင်သော အဖုတမျိုး ဖြစ်ပါသည်။ အများအားဖြင့် အယ်လ်ထရာဆောင်း (ultrasound) စမ်းသပ်ခြင်းဖြင့် တွေ့ရှိကြပါသည်။ ထိုအဖုများမှာ အလွန်သာမန်ဖြစ်ပြီး အများစုမှာ ကင်ဆာမဟုတ်သော (benign) အဖုများဖြစ်ပါသည်။ အများအားဖြင့် ယခင်က အမာအဖုဖြစ်ခဲ့သည့် အဖုများ ပျက်စီးယိုယွင်းလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါသည်။ အရည်သက်သက်သာ ပါဝင်သည့် cyst များမှာ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်နည်းပါသည်။ သို့သော် အမာအပိုင်းနှင့် အရည်ရောနှောပါဝင်သည့် (solid/cystic) အဖုများမှာ အရွယ်အစားကြီးလာပါက (၂ စင်တီမီတာထက်ကြီး) သို့မဟုတ် ကြီးထွားလာပါက စောင့်ကြည့်ခြင်း သို့မဟုတ် အဖုစစ်ဆေးခြင်း (biopsy) လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ Cystic Thyroid Nodule မ...

သားအိမ်ဝ (ခေါင်း) ကင်ဆာနဲ့ မတူပါ။ သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာဆိုသည်မှာ သားအိမ်၏ အတွင်းဖုံးအလွှာဖြစ်သော endometrium တွင် ကင်ဆာဆဲလ်များ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ ဤကင်ဆာအမျိုးအစားသည် အမျိုးသမီးရောဂါဆိုင်ရာ ကင်ဆာများအနက် အတွေ့များသော အမျိုးအစားများထဲမှ တမျိုးဖြစ်ပြီး အများအားဖြင့် အသက် ၅၅ နှစ်အထက် အမျိုးသမီးများတွင် တွေ့ရတတ်ပါသည်။ အချို့အခြေအနေများတွင် အစောပိုင်းတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပါက အသက်ရှင်နေနိုင်မှုနှုန်း မြင့်မားပါသည်။ သို့ရာတွင် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများ၊ လက္ခဏာများနှင့် ကုသနိုင်သော နည်းလမ်းများကို နားလည်သိရှိထားရန် အရေးကြီးပါသည်။ အများအားဖြင့် သားအိမ်အတွင်းဖုံးအလွှာရှိ ဆဲလ်များ၏ DNA တွင် ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ဤကင်ဆာ ဖြစ်တတ်ပါသည်။ ဤပြောင်းလဲမှုများကို mutation ဟုခေါ်ပြီး ဆဲလ်များကို ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ကြီးထွားခွဲခြားလာစေပါသည်။ ထို mutation များ၏ အကြောင်းရင်းကို အပြည့်အဝ မသိရှိသေးသော်လည်း အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်း အဆင့်မြင့်မားခြင်း ကဲ့သို့သော အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အချက်များသည် အခန်းကဏ္ဍတရပ်အဖြစ် ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ ဤအခြေအနေသည် သဘာဝအတိုင်း မီနိုပိုဇ်ကာလအတွင်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ ဟ...