Posts

ကြက်သားမှုန့်နဲ့ ကျန်းမာရေး ဟုတ် မဟုတ် ဆန်းစစ်ချက်

Image
မြန်မာပြည်မျာ လူသုံးများတဲ့ ကြက်သားမှုန့်နဲ့ ကျန်းမာရေးအကြောင်း သိပါရစေ။ ဟင်းချိုမှုန့်ထက် ကြောက်စရာကောင်းတယ်လို့ ဆိုတာ မှန်ပါရဲ့လား။ ချဲ့ကားပြောတာလား။ AI ဆရာမေးသော မေးခွန်းသည် လက်တွေ့ကျပြီး လူထုကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးပါသည်။ ကြက်သားမှုန့် ဆိုသည်မှာ ဘာပါဝင်သလဲ မြန်မာပြည်တွင် လူသုံးများသော ကြက်သားမှုန့် များတွင် အများအားဖြင့် — Monosodium glutamate (MSG) ဆား (Sodium chloride) သကြား အနံ့အရသာပစ္စည်းများ ကြက်သားမှုန့်အနည်းငယ် (တချို့ထုတ်ကုန်များတွင် ရာခိုင်နှုန်းနည်း) ပါဝင်တတ်သည်။ အခြေခံအားဖြင့် ဟင်းချိုမှုန့်နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံက ဆင်တူသည်။ ကွာခြားချက်မှာ အနံ့အရသာ အမျိုးအစားနှင့် ကြက်သားအနံ့ ထည့်သွင်းမှုသာ ဖြစ်တတ်သည်။ ________________________________________ “ကြက်သားမှုန့် ဟင်းချိုမှုန့်ထက် ပိုကြောက်စရာကောင်း” ဆိုတာ မှန်ပါသလား (၁) MSG အပေါ် အမြင် MSG ကို WHO, FAO စသည့် အဖွဲ့အစည်းများက သတ်မှတ်ပမာဏအတွင်း သုံးစွဲလျှင် လုံခြုံသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ “Chinese Restaurant Syndrome” ဟု ခေါ်သည့် လက္ခဏာများ (ခေါင်းကိုက်၊ နှလုံးခုန်မြန် စသည်) သည် လူအနည်းစုတွင်သာ ဖြစ်နိုင်ပြီး ယေဘုယျလူထုအတွက် အန္တရာယ်ကြီးမာ...

To improve air quality in cities မြို့ ကြီးများတွင် လေထုအရည်အသွေး မြှင့်တင်နိုင်သည့် နည်းလမ်းများ

Image
ရန်ကုန်လေထု အခြေအနေကို လူတော်တော်များများ သတိမထားမိဖြစ်နေလို့ပါခင်ဗျ ဆရာ အချိန်ရမယ်ဆိုရင် သတိထားသင့်တဲ့အကြောင်းလေး မျှဝေပေးပါခင်ဗျ တခြားနိုင်ငံမှာဆိုရင် (ဥပမာ - ထိုင်းနိုင်ငံ) AQI index ကို အစိုးရကိုယ်တိုင်က အလေးထားထုတ်ပြန်ပြီး လိုအပ်တဲ့ action တွေလုပ်ပါတယ်ခင်ဗျ မြို့ ကြီးများသည် အများပြည်သူသုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်ကို လျှပ်စစ်စနစ်သို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုခြင်း၊ လေထုညစ်ညမ်းမှုနည်းဇုန်များ သတ်မှတ်ကန့်သတ်ခြင်းနှင့် စက်ဘီးလမ်းကြောင်း၊ လမ်းလျှောက်လမ်းကြောင်းများကို တိုးချဲ့ဖွံ့ဖြိုးစေခြင်းတို့ဖြင့် မော်တော်ယာဉ်အပေါ် မူတည်အားထားမှု လျှော့ချကာ လေထုအရည်အသွေးကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် မြို့တောများ စိုက်ပျိုးဖန်တီးခြင်း၊ အဆောက်အအုံ အပူပေးစနစ်များ ပြုပြင်တိုးတက်စေခြင်းနှင့် IoT အခြေပြု အာရုံခံကိရိယာများဖြင့် လေထုညစ်ညမ်းမှုကို အချိန်နှင့်တပြေးညီ စောင့်ကြည့်ခြင်းတို့လည်း အရေးပါသည်။ ________________________________________ မြို့ ကြီးများတွင် လေထုအရည်အသွေး မြှင့်တင်နိုင်သည့် လက်တွေ့နည်းလမ်းများ ၁။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လှုပ်ရှားသွားလာရေး ပြုပြင်တိုးတက်ခြင်း လျှပ်စစ်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ပြ...

Hyperhidrosis ဟိုင်ပါဟိုက်ဒရိုစစ် အလွန်အကျွံ ချွေးထွက်ခြင်း

Image
ဆရာရှင့် အသက် ၃၀ မ အိမ်ထောင်သည်ပါ သွေးတိုး+နှလုံးခုန်မြန်ရှိပါတယ် နှလုံးအထူးကုနဲ့လဲပြပါတယ် ထိုင်နေရင်း ချွေးတွေပြန်ပီး လူကနုံးသွားလို့ပါ ပြီးရင် သူ့ဘာသာသက်သာသွားပါတယ်ရှင့် ဘာဖြစိတာလဲမသိလို့ပါ ခဏခဏဖြစ်နေလို့ပါရှင့် 24 holter လဲ တပ်စစ်​​ပါပြီးပါပြီ Exercise ecg လဲစစ်ထားပါတယ် နှလုံးခုန်မြန်တာဘဲရှိတယ် ဘာမှမဖြစ်ဘူးပြောပါတယ်ရှင့် ဒါပေမယ့် ထိုင်နေရင်း ချွေးတွေထွက်လာပြီး လူကနုံးနုံးသွားလို့ပါရှင့် ဘာဖြစ်တာလဲသိချင်လို့ပါရှင့် အမျိုးသမီးများတွင် အလွန်အကျွံ ချွေးထွက်ခြင်းကို ဟိုင်ပါဟိုက်ဒရိုစစ် (Hyperhidrosis) ဟု ခေါ်သည်။ ယင်းသည် အများအားဖြင့် ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုများ (မင်နိုပေါ့စ်၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း)၊ သိုင်းရွိုက်ရောဂါများ၊ စိတ်ပူပန်မှု သို့မဟုတ် ကိုယ်အလေးချိန်အလွန်များခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ နေ့စဉ်ဘဝကို အနှောက်အယှက်ကြီးမားစေတတ်ပြီး လက်ခုံ၊ ခြေဖဝါး သို့မဟုတ် လက်မောင်းအောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး ဖြစ်တတ်သည်။ ကုသမှုမှာ ချွေးတားဆေးအားကောင်းများမှ စ၍ ပြင်းထန်လျှင် ဘိုတိုက်စ် ထိုးခြင်း၊ ဆေးဝါးသောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအထိ ပါဝင်သည်။ ________________________________...

Artificial Tears မျက်ရည်တု

Image
ဆရာခင်ဗျား မျက်ရည်တုကို ဆရာဝန်ညွန်ကြားချက်မပါဘဲ ခတ်လို့ရမရသိပါရစေ။ ဆရာကျန်းမာပါစေ။ Artificial Tears သည် မျက်လုံးခြောက်သွေ့ခြင်း အနည်းမှ အလတ်အလတ်အထိ လက္ခဏာများကို သက်သာစေရန် မျက်လုံးမျက်နှာပြင်ကို လိမ်းပေးသော OTC (ဆေးစာမလို) မျက်ရည်မျက်ရည်တုများ ဖြစ်သည်။ မျက်လုံးခြောက်သွေ့ရောဂါ ကြာရှည်ပြင်းထန်သောအခြေအနေများတွင် သို့မဟုတ် OTC များ မလုံလောက်လျှင် ဆရာဝန်မှ ရောင်ရမ်းမှုလျှော့ချရန် သို့မဟုတ် မျက်ရည်ထုတ်လုပ်မှုတိုးစေရန် ဆေးရည်များ သတ်မှတ်ပေးနိုင်သည်။ မျက်ရည်တု၏ အဓိကအသုံး မျက်ရည်တုများသည် မျက်ရည်သဘာဝအလွှာကို တုပ၍ ခြောက်သွေ့ခြင်း ချောင်းယားခြင်း လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း မသက်သာခြင်း တို့ကို သက်သာစေသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ခြောက်သွေ့မှု၊ စကရင်ကြည့်ချိန်ကြာမြင့်ခြင်း၊ အသက်ကြီးလာမှုကြောင့် မျက်လုံးခြောက်သွေ့ခြင်းများတွင် အသုံးများသည်။ အဓိကအချက်များ ၁။ အမျိုးအစားနှင့် ပါဝင်ပစ္စည်း အများအားဖြင့် ရေ ဆားဓာတ်များ ပေါလီမာများ (ဥပမာ carboxymethylcellulose, hyaluronate) ပါဝင်ပြီး မျက်လုံးကို စိုစွတ်စေသည်။ ၂။ Preservative-free (ထိန်းသိမ်းဆေးမပါ) အလတ်မှ ပြင်းထန် မျက်လုံးခြောက်သွေ့မှုတွင် သင့်တော် နေ့စဉ် မကြာခဏ...

MSG ဟင်းချိုမှုန့် (အချိုမှုန့်)

Image
ကွန်မင့်တခု = အချို့မှုန့်ကို မုန်းတီးနေကြတဲ့အုပ်စုအတွက်လဲ ရေးပေးပါဦး မိုနိုဆိုဒီယမ် ဂလူတမိတ် (MSG) ကို အမေရိကန် အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးထိန်းချုပ်ရေးဌာန (FDA) က ယေဘုယျအားဖြင့် လုံခြုံစိတ်ချရသော အစားအသောက်ပါဝင်ပစ္စည်းအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားကြသည်။ လေ့လာမှုအများစုတွင်လည်း လူအများစုအတွက် ရေရှည် ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များ မတွေ့ရှိရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အချို့ လူနည်းစုတွင် ယာယီလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြသော်လည်း (ဥပမာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မျက်နှာနီခြင်း၊ ချွေးထွက်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း စသည်) ထိုဆိုချက်များကို ခိုင်မာသော သိပ္ပံသက်သေအထောက်အထားများက ပြင်းပြစွာ ထောက်ခံထားခြင်း မရှိသေးပါ။ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စဉ်းစားရမည့် အချက်များနှင့် ဖြစ်နိုင်သော ဘေးထွက်လက္ခဏာများ ၁။ ထိခိုက်လွယ်မှု (Sensitivity) လူဦးရေ၏ ၁ ရာခိုင်နှုန်း မပြည့်သေးသော လူနည်းစုတွင် “MSG လက္ခဏာစု” ဟု ခေါ်ကြသော ယာယီလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည် — ခေါင်းကိုက်ခြင်း မျက်နှာဖိအားခံစားရခြင်း ဝမ်းလျှောခြင်း သို့မဟုတ် မောပန်းချင်ခြင်း မျက်နှာ သို့မဟုတ် ကိုယ်အစိတ်အပိုင်းအချို့ မာနွမ်းသလို ခံစားရခြင်း ထိုလက္ခဏာများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ပေါ့ပါးပြီး...

Cognitive Aging Explained အသိဉာဏ် အိုမင်းခြင်း ရှင်းလင်းချက်

Image
အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဦးနှောက်လည်း အိုမင်းလာသည်။ အသိဉာဏ် အိုမင်းခြင်းသည် သဘာဝဖြစ်စဉ်တခုဖြစ်ပြီး အကျိုးကောင်းနှင့် အကျိုးဆိုး နှစ်မျိုးလုံး ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ထိုအကျိုးသက်ရောက်မှုများသည် လူတဦးနှင့်တဦး မတူကွဲပြားကြသည်။ ဦးနှောက်များသည် အမြန်နှုန်း မတူ၊ ပုံစံ မတူဘဲ အိုမင်းကြသည်။ အသိဉာဏ် အိုမင်းခြင်းသည် ရောဂါတမျိုး မဟုတ်ကြောင်း သတိထားရမည်။ အသက်ကြီးလာခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော ဦးနှောက်ပြောင်းလဲမှုများသည် မွေးဖွားချိန်မှ စတင်၍ အသက်တာတလျှောက်လုံး ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော သဘာဝဖြစ်စဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းတခုဖြစ်သည်။ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ပညာရည်မြင့်မားမှု၊ ကျွမ်းကျင်မှု၊ ဝေါဟာရပမာဏတို့ တိုးပွားလာနိုင်သော်လည်း အချက်အလက် ကိုင်တွယ်လုပ်ဆောင်နှုန်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်စွမ်းနှင့် မှတ်ဉာဏ်အမျိုးအစားအချို့တို့ လျော့နည်းလာနိုင်သည်။ အသက် ၆၅ နှစ်နှင့် အထက် လူများ၏ ၈၇ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် သဘာဝအိုမင်းခြင်းကြောင့် အသိဉာဏ် ပြောင်းလဲမှုများ အနည်းအများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်ဟု တွေ့ရှိရသော်လည်း နောက်ကျအရွယ်တွင်လည်း အသိဉာဏ် ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ချက်နှင့် ယုံကြည်ချက်များ တိုးပွားလာနေသည်။ ထိုသို့...

သကြားဓါတ်များသော အစားအစာများ

Image
မြန်မာလူမျိုးများ စားသောက်သည့် အစားအသောက်များထဲက သကြားဓါတ်များသော အစားအစာများ (မြန်မာအစားအစာ၊ တရုပ်အစားအစာ၊ ထိုင်းအစားအစာ)  ⚠ မှတ်ချက် — “သကြားများ” သည် (၁) တိုက်ရိုက်ထည့်သကြား (added sugar) (၂) သဘာဝရှိသော သကြား (၃) အမြန်စုပ်ယူနိုင်သော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တို့ကို ဆိုလိုနိုင်ပါသည်။ 🍬 ၁။ မြန်မာအစားအစာများတွင် သကြားဓါတ်များနိုင်သော အစားအစာများ (က) ချိုမုန့်နှင့် အချိုပွဲများ မုန့်လုံးရေပေါ် မုန့်ဟင်းခါး (အချို့ဒေသတွင် သကြားထည့်လေ့ရှိ) ထန်းလျက်မုန့်များ မုန့်စိမ်းပေါင်း ဆန်မုန့်များ (ထန်းလျက်ပါဝင်) လက်ဖက်သုပ် (သကြားထည့်လေ့ရှိ) ➡ တပွဲလျှင် 15–40 g သကြားရှိနိုင် (ခ) သောက်စရာများ နို့လက်ဖက်ရည် (သကြားများ) ကော်ဖီချို သကြားရည်ဖျော်ရည်များ သစ်သီးရည် (သကြားထည့်) ➡ နို့လက်ဖက်ရည် တခွက်လျှင် 20–35 g သကြားရှိနိုင် (ဂ) ထန်းလျက်အသုံးများသော အစားအစာများ ထန်းလျက်သုပ် ထန်းလျက်ပါဟင်း ထန်းလျက်ချိုစပ်ဟင်း ထန်းလျက်သည် သဘာဝဖြစ်သော်လည်း သကြားဓါတ်မြင့်သည်။ 🍜 ၂။ တရုပ်အစားအစာများတွင် သကြားများနိုင်သော အစားအစာများ Sweet & Sour ဟင်းများ Honey chicken Orange chicken Soy sauce + သကြားထည့်ဟင်းများ Bubble tea ➡ Swe...