Posts

သွေးတိုးရောဂါ

Image
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အရွယ်ရောက်ပြီးသူ ၂ ဦးတွင် ၁ ဦးနီးပါးသည် သွေးတိုးရောဂါရှိနေသော်လည်း ထိုသူများ၏ ထက်ဝက်ခန့် (ဆိုလိုသည်မှာ ၄ ဦးတွင် ၁ ဦးခန့်) သာ သွေးတိုးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ကြသည်။ ယင်းက ၎င်းတို့အနေဖြင့် လေဖြတ်ခြင်းနှင့် နှလုံးရောဂါကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သည့် ကျန်းမာရေးပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားနေသည်ဟု ဆိုလိုပါသည်။ အဆိုပါနှလုံးရောဂါသည် အမေရိကန်ရှိ အမျိုးသမီးများအကြား အသက်အန္တရာယ်အဆုံးရှုံးရဆုံး အဓိကအကြောင်းရင်းလည်း ဖြစ်သည်။ သတင်းကောင်းကတော့ သွေးတိုးရောဂါကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် သင်ကိုယ်တိုင်လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် ရိုးရှင်းသော အဆင့်များ ရှိနေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ သွေးဖိအား (သွေးပေါင်ချိန်) ၏ အခြေခံသဘောတရားများကို နားလည်ထားခြင်းက သင့်သွေးပေါင်ချိန်ကို ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် အထောက်အကူပြုနိုင်ပါသည်။ သွေးဖိအား (Blood pressure) ဆိုတာ ဘာလဲ။ သွေးဖိအားဆိုသည်မှာ သင့်နှလုံးမှ အောက်ဆီဂျင်ပြည့်ဝသော သွေးများကို ခန္ဓာကိုယ်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည့် သွေးလွှတ်ကြောများအတွင်း သွေးများ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာတွင် အသုံးပြုသည့် တွန်းအားကို တိုင်းတာခြင်း ဖြစ်သည်။ သင့်သွ...

Amitriptyline hydrochloride ဆေး

Image
မဂ်လာပါဆရာ Amitriptyline Hydrochloride Tb 10mg ဒီဆေးကဘာအတွက်သောက်ရတာလဲဆရာ ကျမကိုသမားတော်က အစာအိမ်ဆေးနဲတွဲပေးလို့ အမစ်ထရစ်တလင်း ဟိုက်ဒရိုကလိုရိုက် (Amitriptyline hydrochloride) သည် ထရိုင်ဆိုက်ကလစ် စိတ်ကျရောဂါကုဆေး (TCA) အမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းကို အဓိကအားဖြင့် ပြင်းထန်စိတ်ကျရောဂါအတွက် ညွှန်ကြားလေ့ရှိသော်လည်း၊ နာတာရှည်အာရုံကြောနာကျင်မှုကို သက်သာစေရန်၊ ခေါင်းတခြမ်းကိုက်ရောဂါကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ဖိုင်ဘရိုမိုင်အယ်လ်ဂျီယာ (တကိုယ်လုံးကြွက်သားနှင့် အမျှင်တစ်ရှူးများ နာကျင်သည့်ရောဂါ) ကို ကုသရန်အတွက် ဆေးပမာဏအနည်းငယ်ဖြင့် "တရားဝင်ခွင့်ပြုချက်ပြင်ပ (off-label)" အဖြစ်လည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုကြသည်။ ၎င်း၏ အဓိက ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အသုံးပြုမှုများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည် - စိတ်ကျန်းမာရေး • စိတ်ကျရောဂါ (Depression): စိတ်ခံစားချက်ကို တည်ငြိမ်စေရန်အတွက် ဦးနှောက်အတွင်းရှိ ဆီရိုတိုနင် (serotonin) နှင့် နော်အက်ပီနက်ဖရင် (norepinephrine) ဓာတ်ပစ္စည်းများ အဆင့်ကို မြှင့်တင်ပေးသည်။ • သောကရောက်ခြင်း (Anxiety): စိတ်ကျရောဂါများနှင့် ဆက်စပ်နေသော သောကရောက်ခြင်း (စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း) များကို ကုသရန်အတွက်...

The Bad Guys ကြီးမိုက်

Image
(ကျီးမိုက် မဟုတ်) (၁) သက်ကြီးရွယ်အိုများတွင် အပြုအမူ ပြောင်းလဲဆိုးရွားလာရခြင်း အကြောင်းရင်းများ လူအများစုသည် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်လာသည်နှင့်အမျှ ပိုမိုသိမ်မွေ့နူးညံ့လာတတ်ကြသော်လည်း၊ အချို့သူများမှာမူ ပို၍ခက်ထန်လာခြင်း၊ စိတ်နာကြည်းလွယ်လာခြင်း သို့မဟုတ် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရ ပိုမိုခက်ခဲလာခြင်းမျိုး အမှန်တကယ် ဖြစ်ပွားတတ်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့ အပြုအမူပိုင်းဆိုင်ရာ ကျဆင်းလာရခြင်းမှာ များသောအားဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကျန်းမာရေး ချို့တဲ့လာမှု၊ အာရုံကြောဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုများ သို့မဟုတ် ဘဝနှောင်းပိုင်းတွင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း လျော့နည်းလာသည့် မိမိတို့၏ မူလပင်ကိုယ်စရိုက်များ စုပေါင်းဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤသို့ အဘယ်ကြောင့် ဖြစ်ရသည်ကို နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းက ထိုသူ၏ "ပင်ကိုယ်စိတ်ထား" နှင့် ၎င်း၏ "အပြုအမူဆိုးများ" ကို ခွဲခြားမြင်နိုင်ရန် အထောက်အကူပြုပါလိမ့်မည်။  အဖြစ်အများဆုံး တွန်းအားပေးနေသည့် အကြောင်းရင်းများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ကြသည် - · သိမြင်နားလည်နိုင်စွမ်း ကျဆင်းလာခြင်း (Cognitive Decline): သူငယ်ပြန်ရောဂါ (Dementia) သို့မဟုတ် အယ်လ်ဇိုင်းမား (Alzheimer’s) ကဲ့သို့သော ဝ...

Own Nothing ကိုယ်ပိုင်တာ မရှိခြင်းတရား

Image
ဆရာနေကောင်းလားရှင့် လိုင်ပေါ်မှာမတွေ့လို့ပါရှင့် ဆရာသက်ရှည်ကျန်းမာပါစေရှင့် မကြာခဏ ဖြေရပါတယ်။  အများဆုံးသုံးနေတဲ့ ဖေ့စ်ဘွတ်က ရက်ပေါင်း ၁၈၀ ပိတ်ပင်ခံရတယ်။ အဟောင်းတွေပြန်ရှာသုံးတော့လည်း ၂၉ ရက်ပိတ်ပြန်တယ်။  အခု ၄ နှစ်ကအဟောင်းကို သုံးနေပါတယ်။ အဲဒါကိုလည်း ၂၄ နာရီပိတ်တာ ၁၆ ခါခံရတယ်။  ဖရင်းစာရင်းတွေ ဟိုရောက်ဒီရောက်ဖြစ်ကုန်တယ်။  မက်စင်ဂျာတွေလည်း သိတဲ့သူ သိ၊ မသိသူတွေက မသိ။ ဖေ့စ်ဘွတ်က ဒုက္ခပေးတိုင်း အဲလို ကမောက်ကမတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုနည်းနည်းတော့ ဣန္ဒြေရနေပြန်တယ်။ အရာရာ ကိုယ့်ဟာမဟုတ်။  ကျွန်တော်က အိမ်နေချိန် ၈-၁၀ နာရီသာ နားပါတယ်။ မှတ်မိသလောက် တရက်အထိနားတာ ရှားတယ်။ ကိုယ်ပိုင်တာရယ်လို့ မရှိခြင်းတရားကို နည်းနည်းတော့ သဘောပေါက်စေတယ်။ ရေးတဲ့သူကို မမေးဘဲ မှန်းလိုက်ရင် မြန်မာပြည်မှာနေသူဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော် အခုနေတဲ့နေရာက မြန်မာစံတော်ချိန်ထက် နွေရာသီမှာ ၁၀ နာရီခွဲ၊ ဆောင်းရာသီမှာ ၁၁ နာရီခွဲ နောက်ကျတယ်။ နယူးဒေလီမှာတုန်းကတော တနာရီသာ နောက်ကျတယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ ၄-၆-၂၀၂၄

Chlorine in water ကလိုရင်း ထည့်ပေးတားသည့်ရေ

Image
ဆရာ ရေမှာ ပိုးကောင်မွှားကောင်ကင်းဖို့က လိုရင်းထည့်ပြီးသောက်သုံးကြတာ ဘေးကင်းမကင်း သိပါရစေ။ အောင် ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အချို့သော အော်ဂဲနစ်နှင့် အင်အော်ဂဲနစ် ဒြပ်စင်များကို အောက်ဆီဒိုက်ပြုလုပ်ခြင်း (ဓါတ်တိုးစေခြင်း) ဖြင့်လည်းကောင်း ရေကို သန့်စင်ပေးသည်။ ကလိုရင်းသည် အမှိုက်သရိုက်များကို ဖယ်ရှားရန်အတွက် (သဲ သို့မဟုတ် မီးသွေး ကဲ့သို့သော) ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ထုတ်ကိရိယာတခုအဖြစ် လုပ်ဆောင်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ရေထဲတွင် ရှိနေသော သီးခြားအညစ်အကြေးများကို ဓာတုဗေဒနည်းအရ ပြောင်းလဲပစ်ခြင်း (သို့မဟုတ်) ဖျက်ဆီးပစ်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ကလိုရင်းသည် ရေထဲတွင် ပါဝင်သော အောက်ပါဒြပ်စင်များနှင့် ညစ်ညမ်းစေသောအရာများကို ပစ်မှတ်ထား ခြေဖျက်ပေးသည်— အဏုဇီဝပိုးမွှားများ (Microorganisms) - ကလိုရင်းသည် ဗက်တီးရီးယား (ဥပမာ - အီးကိုလိုင်းပိုး)၊ ဗိုင်းရပ်စ် (ဥပမာ - နိုရိုဗိုင်းရပ်စ်)၊ ပရိုတိုဇိုအာနှင့် မှိုများ၏ ဆဲလ်နံရံများနှင့် အတွင်းပိုင်း အင်ဇိုင်းများကို တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးပစ်သည်။ ရေညှိ ရေမှော်များ (Algae) - ရေကူးကန်များတွင် ကလိုရင်းသည် ရေညှိရေမှော်များ ကြီးထွားလာမှုကို ဟန့်တားပေးရုံမက ရှိနှင့်ပြီးသား ရေညှိများကိုလ...

အပင်တွေကရတဲ့ အစားအစာအခြေပြု ဆီးချိန်ထိန်း စားသောက်နည်း

Image
Control blood sugar with plant-based meals (က) (၁) တိုဖူးအသီးအရွက်ကြော် (Tofu stir-fry) တိုဖူးအမာ (Firm သို့မဟုတ် Extra-firm) ကို ရေစစ်သွားအောင် မိနစ် ၃၀ ခန့် ဖိထားပါ။ ပဲပြားကို ဖိထားစဉ်အတွင်း ကြက်သွန်နီ၊ ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်း (Broccoli)၊ မုန်လာဥနီ၊ ပန်းဂေါ်ဖီ သို့မဟုတ် မိမိကြိုက်နှစ်သက်သည့် အသီးအရွက်များကို လှီးဖြတ်ထားပါ။ တိုဖူးကို ဒယ်အိုးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ပေါင်းအိုး (Oven) ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ လေပူကြော်အိုး (Air fryer) ဖြင့်ဖြစ်စေ အညိုရောင်သန်းလာသည်အထိ ချက်ပြုတ်/ဖုတ်ပေးပါ။ ၎င်းနှင့်တပြိုင်နက် လှီးထားသော အသီးအရွက်များကို ဒယ်အိုးထဲတွင် ထည့်ကြော်ပါ။ ပြီးလျှင် အကြော်ဆော့စ်၊ ပဲငံပြာရည်၊ တီရီယာကီ (Teriyaki) ဆော့စ် သို့မဟုတ် အုန်းရည်ပဲငံပြာရည် (Coconut aminos) တမျိုးမျိုးကို ထည့်ပြီး ထမင်း သို့မဟုတ် ခေါက်ဆွဲပေါ်တွင် တင်၍ သုံးဆောင်နိုင်ပါသည်။ (၂) ပဲခြမ်းလုံးကိတ်သုပ် ဆန်းဒဝစ် (Chickpea salad sandwich) ကုလားပဲခြမ်းလုံး (Chickpea) စံနစ်ဘူး တဘူးကို ရေစစ်ပြီး ဆေးကြောလိုက်ပါ။ ပဲများကို ဇလုံတခုထဲထည့်ပြီး လှီးထားသော ကြက်သွန်နီ၊ ချဉ်စပ်သခွားသီးအနှစ် (Relish)၊ ငရုတ်ပွအရှည် (Banana peppers)၊ ဆား၊ ငရုတ်ကောင်းမှုန့်နှင့် သ...

ဆရာရှင့်

Image
ကျွန်မ အမျိုးသားက အသက် ၄၇နှစ်ပါ ကားမောင်းပါတယ်ရှင့် ပြီးခဲ့တဲ့တပတ်လောက်က သွေးတိုးပြီး အကြောတွေတက်ပါတယ်ရှင့် သွေးတိုးကကျသွားပါပြီရှင့် အကြောတက်တာကလဲမျက်စိပါဝါစစ်ပြီး မျက်မှန်တက်ရပါတယ်ရှင့် မျက်မှန်ပါဝါမျက်စိတဖက်ကို ၁၅၀ပါ နှစ်ဖက်ဆို ၃၀၀ ပါ။လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်တာတွေလဲ လုပ်ပေးပြီးပါပြီရှင့် ဒါပေမဲ့ နားအုံနေပါတယ်တဲ့ရှင့် နားကိုလက်နဲ့ပိတ်ထားပြီး လက်ပြန်ဖွင့်ရင် နားကခဏတော့ကြည်ပြီး နားထောင်လို့ကောင်းပါတယ်ရှင့် တော်ကြာနေရင်နားကပြန်အုံလာပါတယ်တဲ့ရှင့် အဲ့လိုဖြစ်နေတာ တပတ်လောက်ရှိနေပါပြီ ဆရာရှင့် ဘယ်လိုများ လုပ်ပေးသင့်လဲရှင် ဘာဆေးတွေများမှီဝဲသင့်လဲရှင် ညွှန်ကြားပြသပေးပါဦးရှင် အနူးညွှတ်လေးစားစွာတောင်းပန်ပါတယ်ရှင့် စာလုံးပေါင်းများမှားသွားရင်လဲ တောင်းပန်ပါတယ်ရှင့်။ မေးခွန်းကို အတော်ပြန်ရှာယူရတယ်။ ညမအိပ်ခင်က ဖုန်းမှာတွေ့လိုက်တယ်။ မနက်ကျမှဖြေပါမည်လို့ ရေးထားလိုက်တယ်။ တမြန်နေ့ကလာ မသိ။ Fri 12:43 AM တဲ့ ၃ ရက်ရှိပြီ။ ဆောရီး။ မေးခွန်းလာစရာက ၃ နေရာဖြစ်တော့ တမင်တကာလိုက်ရှာမှသာ တွေ့ပါတယ်။ သွေးတိုး အထက်နဲ့အောက်ဂဏန်းတွေ မသိရပါ။ နားကိုလည်း စစ်ရမယ်။ နားဖါဖြစ်နိုင်ခြေများတယ်။ နားဖါရှင်းဆေးရည် အလွယ်ဝယ်လို့ရနိုင်တယ်။ ဈေ...