Dr. Tint Swe Medical and Knowledge Writings

(ကန်တော့) ဆရာ့အဖြေကို သိပါရစေရှင့် မေးခွန်းအရ မရေရာလို့ ဖြေရန် မရှိသေးပါ။ မိန်းမကိုယ်ကသွေးဆင်းတာဆရာ ခုမှ သေချာသွားလို့ သွေးဆုံးတာ ၄ နှစ်ကျော်ပါပြီဆရာ ပြောဖို့ကျန်နေခဲ့လို့ သွေးဆုံးပြီးမှ သွေးဆင်းတာအတွက် သားအိမ်ဝကို စစ်ဆေးရပါမယ်။ Pap smear test လို့ခေါ်တယ်။ သာအိမ်ဝကင်ဆာ ဟုတ် မဟုတ်စစ်တာ။  သွေးဆုံးပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း (Postmenopausal Bleeding) နောက်ဆုံးရာသီလာပြီး တနှစ် သို့မဟုတ် တနှစ်ထက်ကျော်လွန်ချိန်တွင် မိန်းမကိုယ်မှ သွေးဆင်းခြင်း သို့မဟုတ် သွေးစွန်းခြင်း (Spotting) တမျိုးမျိုးဖြစ်ပေါ်ပါက ၎င်းကို "သွေးဆုံးပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်း" (Postmenopausal bleeding) ဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။ ဤသို့သွေးဆင်းခြင်းသည် အမြဲတမ်းစိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေမျိုးမဟုတ်သော်လည်း သာမန်သဘာဝအတိုင်းဖြစ်လေ့ရှိသော ကိစ္စတခုအဖြစ် မည်သည့်အခါမျှ မသတ်မှတ်နိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် သားအိမ်နံရံကင်ဆာ (Endometrial cancer) အပါအဝင် အခြားသော အရင်းခံရောဂါလက္ခဏာများ ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးဖယ်ထုတ်နိုင်ရန်အတွက် သားဖွားမီးယပ်အထူးကုဆရာဝန်နှင့် ချက်ချင်းပြသ၍ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာစစ်ဆေးမှုကို မပျက်မကွက် ခံယူရပါမည်။ သွေးဆုံးပြီးနောက် သွေးဆင်းခြင်းသည် အန္တရာယ်...

ကြွက်သားတည်ဆောက်ရန်၊ ဆာလောင်မှုကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် အင်အားပြည့်ဝနေစေရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါသည်။ အဆီမပါသော အသားများနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများမှသည် အပင်အခြေခံ အစားအစာများအထိ အာဟာရဓာတ် သိပ်သည်းဆမြင့်မားသော အကောင်းဆုံး ရွေးချယ်စရာများစွာ ရှိပါသည်။ အကောင်းဆုံး အစားအစာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည် - အသားနှင့် ပင်လယ်စာများ– ကြက်ရင်ပုံသား၊ ကြက်ဆင်သား၊ ဆယ်လ်မွန်ငါး၊ တူနာငါးနှင့် အဆီမပါသော အမဲသား။ (၃ အောင်စခန့် တပွဲစာတွင် ပရိုတင်း ၂၀ မှ ၂၅ ဂရမ်ခန့် ပါဝင်သည်။) နို့ထွက်ပစ္စည်းများ– ဂရိဒိန်ချဉ် (Greek yogurt)၊ ကော့တေ့ခ်ျဒိန်ခဲ (Cottage cheese) နှင့် ကြက်ဥ။ (ဂရိဒိန်ချဉ် တခွက်တွင် ပရိုတင်း ၁၅ မှ ၂၀ ဂရမ်ခန့် ပါဝင်ပြီး ကြက်ဥတလုံးတွင် ပရိုတင်း ၆ ဂရမ်ခန့် ပါဝင်သည်။) အပင်အခြေခံ အစားအစာများ– ပဲနောက် (Lentils)၊ ကုလားပဲ (Chickpeas)၊ တိုဖူးနှင့် ပဲပုပ်စိမ်း (Edamame)။ (ချက်ပြုတ်ပြီးသား ပဲနောက် အလယ်အလတ်တခွက်၏ ထက်ဝက်တွင် ပရိုတင်း ၉ ဂရမ်ခန့် ပါဝင်သည်။) သရေစာများ– ဖရုံစေ့၊ ဗာဒံစေ့ (Almonds)၊ ချီယာစေ့ (Chia seeds) နှင့် အမဲခြောက် သို့မဟုတ် ကြက်ဆင်ခြောက်။ (အစေ့အဆန် သို့မဟုတ် အခွံမာသီး စားပွဲတင်ဇွန်း နှစ်ဇွန်...

သတင်းရက်စွဲ– ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၃ ရက် ယူကေနိုင်ငံ အမျိုးသားကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှု (NHS) သည် အရေးပါသော ကင်ဆာကုသဆေးတမျိုးကို ဆေးရုံတွင် အချိန်အကြာကြီး ပုလင်းချိတ်သွင်းရမည့်အစား မိနစ်ပိုင်းမျှသာ ကြာမြင့်မည့် “ထိုးဆေးပုံစံသစ်” ဖြင့် ပြောင်းလဲအသုံးပြုတော့မည်ဖြစ်ရာ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ကင်ဆာလူနာများ ဆေးရုံတွင် အချိန်ကုန်သက်သာစေတော့မည် ဖြစ်သည်။ ၁။ ကင်ဆာဆေးသစ် (Keytruda) အကြောင်း ယခု ထိုးဆေးအဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်သည့်ဆေးမှာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရောင်းရဆုံး ကင်ဆာဆေးတမျိုးဖြစ်သော Keytruda (ခေါ်) Pembrolizumab ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို အသုံးပြု၍ ကင်ဆာဆဲလ်များကို တိုက်ဖျက်စေသည့် အင်မြူနိုသာရပီ (Immunotherapy) ဆေးအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်ကတည်းက NHS လူနာများသည် ဤဆေးကို သွေးကြောထဲသို့ ဆေးပုလင်းချိတ် (အကြောဆေးသွင်း) သည့်စနစ်ဖြင့် ရရှိခဲ့ကြပြီး ဆေးသွင်းရန် တနာရီကျော် ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ယခု ဆေးထိုးစနစ်အသစ်တွင်မူ လူနာ၏ ကင်ဆာအခြေအနေပေါ်မူတည်၍ ၃ ပတ်လျှင် တကြိမ် (၁ မိနစ်ခန့် ထိုးရုံဖြင့်) သို့မဟုတ် ၆ ပတ်လျှင် တကြိမ် (၂ မိနစ်ခန့် ထိုးရုံဖြင့်) ပြောင်းလဲကုသပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ၂။ ရရှိမည့် အကျိုးကျေးဇူးများနှ...

A1C စစ်ဆေးခြင်း (A1C test) ဆိုသည်မှာ သွေးစစ်ခြင်း အမျိုးအစားတခု ဖြစ်သည်။ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအတွက်မူ ၎င်းတို့၏ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏကို မည်မျှအထိ ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းရှိသည်ကို ဤစစ်ဆေးမှုဖြင့် အကဲဖြတ်သည်။ A1C စစ်ဆေးခြင်းကို Glycated hemoglobin၊ Glycosylated hemoglobin၊ Hemoglobin A1C သို့မဟုတ် HbA1c စစ်ဆေးခြင်း ဟူ၍လည်း အမျိုးမျိုး ခေါ်ဆိုကြသည်။ A1C စစ်ဆေးမှု ရလဒ်သည် လွန်ခဲ့သော ၂ လမှ ၃ လတာကာလအတွင်း ရှိခဲ့သည့် ပျမ်းမျှ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏကို ပြသပေးသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုသည် သွေးထဲရှိ ဟေမိုဂလိုဘင် (Hemoglobin) ဆဲလ်များ၏ မည်မျှသော ရာခိုင်နှုန်းပေါ်တွင် သကြားဓာတ်များ ဖုံးလွှမ်းငြိကပ်နေသနည်း (ယင်းကို Glycated ဟုလည်း ခေါ်သည်) ဆိုသည်ကို တိုင်းတာခြင်း ဖြစ်သည်။ A1C ပမာဏ ပိုမိုမြင့်မားလေ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်မှု ပိုမိုအားနည်းလေ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ဆီးချိုရောဂါနှင့် ဆက်စပ်သည့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားလာမည် ဖြစ်သည်။ မည်သည့်အတွက်ကြောင့် ဤစစ်ဆေးမှုကို ပြုလုပ်ရသနည်း (Why it's done) A1C စစ်ဆေးမှုရလဒ်သည် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက...

ဂန့်တကောက်ညွန့် (ဒရင်ကောက်ညွန့်) ဟင်းလှော် ဍ (အသံထွက် ဒရင်ကောက်) ဂန့်တကောက် အသုံး အရင်က မတွေ့ဘူးပါ။ တကာက် ကို မှန်အောင်ရေးတာ ကောင်းတယ်။ တချို့က ကောက်ကောက်ညွန့် တဲ့။ “ဒရင်ကောက်ရွက်” (သို့မဟုတ်) “ဒရင်ကောက်ပင်” ကို အင်္ဂလိပ်လို အဓိကအားဖြင့် Vegetable Fern ဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး၊ ရုက္ခဗေဒအမည် (Scientific name) မှာ Diplazium esculentum ဖြစ်ပါသည်။ ဒေသအလိုက်နှင့် အပင်အမျိုးအစားအလိုက် ခေါ်ဆိုပုံများကို အောက်ပါအတိုင်း မှတ်သားနိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ ၁။ အသုံးအများဆုံး အမည်များ Vegetable Fern (အရွက်ကို စားသုံး၍ရသော ကညွတ်ကောက်/ဒရင်ကောက်မျိုးနွယ်စု ဖြစ်သောကြောင့် ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။) Fiddlehead Fern (ဒရင်ကောက်ရွက်၏ ထိပ်ဖျား လိပ်ခွေနေပုံမှာ တယောအိုးထိပ်က အကောက်လေးနှင့် တူသောကြောင့် “Fiddlehead” ဟုလည်း အုပ်စုလိုက် သိကြသည်။) ၂။ အာရှဒေသတွင်း ခေါ်ဆိုပုံများ Paco သို့မဟုတ် Pako (ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှဘက်တွင် အသုံးများသော အမည် ဖြစ်သည်။) Linguda (အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းတွင် ခေါ်ဆိုသော အမည် ဖြစ်သည်။) မှတ်ချက် အနောက်နိုင်ငံများတွင် "Fiddlehead" ဟု ပြောလျှင် စား၍ရသော လိပ်ခွေနေသည့် ဖရဲပင်/ကညွတ်ကောက် အညွန့်ဟ...

ကွန်မင့်တခု = အသီး အရွက် သားငါး များကို ဆားနှင့်ရှာလကာရည်စိမ်၍ ဆေးကြောပေးရန် မကြာမကြာ FB တွင် ဖော်ပြနေပါသည်။ ရေနှင့်လည်းစင်ကြယ်အောင်ဆေးရန်ဖြစ်ပါသည်။ တင်ပြချက် (၁) ငါး ကိုင်တွယ်သန့်စင်နည်း အကျဉ်းချုပ် (Fish Cleaning Guide) ငါးအလတ်ဆတ်ဆုံးဖြစ်အောင် မည်သို့ထားရမည်နည်း • ငါးဖမ်းမိပြီးပြီးချင်း လူသားဆန်စွာ အမြန်ဆုံး သတ်/ထု ရိုက်ပြီး သွေးဖောက် (Bleed out) ပေးခြင်းသည် ညှီနံ့ကင်းပြီး အရသာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်စေသည်။ • သွေးဖောက်ထားသောငါးကို ရေခဲသေတ္တာ သို့မဟုတ် အအေးခံပုံးထဲတွင် ရေခဲဖြင့် ၂၄ နာရီကျော် သိမ်းဆည်းနိုင်သည်။ • ကလီစာ မထုတ်ရသေးသောငါးသည် ဗိုက်ထဲက ဘက်တီးရီးယားများကြောင့် အလွယ်တကူ ပုပ်သိုးတတ်သဖြင့် ဖမ်းမိပြီး နာရီပိုင်းအတွင်း အမြန်ဆုံး ကလီစာထုတ် ချက်ပြုတ်သင့်သည်။ လိုအပ်သော အခြေခံကိရိယာများ • လတ်ဆတ်သောငါး: ညှီနံ့ (ငါးပုပ်ညှီနံ့) မနံရ၊ အကျိအချွဲမများရ၊ ပါးဟက်နီရဲပြီး မျက်လုံးကြည်ရမည်။ • သန့်ရှင်းသော နေရာနှင့် စဉ်းတီတုံး: မလုပ်မီ ပိုးသတ်ဆေးရည်ဖြင့် သန့်စင်ထားပါ။ • သတင်းစာစက္ကူ: အညစ်အကြေးများ လွယ်ကူစွာ ထုပ်ပိုးစွန့်ပစ်ရန်။ • အကြေးခွံထိုးကိရိယာ: ဇွန်း သို့မဟုတ် ကပ်ကြေး၊ ဓားတုံးတုံး။ • ...