Posts

စားတော်ပဲ Green Pea / Garden Pea / Yellow Pea / Yellow Field Pea

Image
စားတော်ပဲမှာကော ဖြူရိန်းဓာတ်ပါပါသလား။ ပါရင် CKD eGFR အဆင့် 3A တွေစားသင့်ပါသလား (၁) စားတော်ပဲကို အင်္ဂလိပ်လို ခေါ်ဆိုရာတွင် အမျိုးအစားနှင့် အသုံးအနှုန်းပေါ် မူတည်၍ အောက်ပါအတိုင်း ခေါ်ဆိုကြပါတယ်- • Green Pea / Garden Pea — စားတော်ပဲစိမ်း (လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် သို့မဟုတ် အေးခဲထားသော အစိမ်းရောင် ပဲစေ့) • Yellow Pea / Yellow Field Pea — စားတော်ပဲအဝါ (အခြောက်ခံထားသည့် ပဲပြုတ် လုပ်ရာတွင် သုံးသော ပဲအဝါရောင်) • Dry Pea / Field Pea — စားတော်ပဲခြောက် • Marrowfat Pea — အပင်ပေါ်တွင် သဘာဝအတိုင်း ခြောက်သွေ့အောင် ထားပြီးမှ ရိတ်သိမ်းထားသော ပဲစေ့ကြီးများ (ပဲပြုတ်နှင့် စားတော်ပဲလှော် ပြုလုပ်ရာတွင် အဓိက သုံးလေ့ရှိပါတယ်) • Split Pea — စားတော်ပဲခြောက်ကို နှစ်ခြမ်းခွဲထားသည့် ပဲ (Yellow split pea သို့မဟုတ် Green split pea) သိပ္ပံအမည် - Pisum sativum (၂) စားတော်ပဲအဝါ (Yellow peas) သည် အဆီဓာတ် အလွန်နည်းပါးပြီး ပရိုတင်း၊ အမျှင်ဓာတ်နှင့် စိမ်းပေါင်းကာဘိုဟိုက်ဒရိုက် (complex carbohydrates) တို့ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သည့် အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာတခု ဖြစ်သည်။ ချက်ပြုတ်ပြီးသား စားတော်ပဲအဝါခြမ်း ပုံမှန် အောင်စ ၃.၅ (၁၀၀ ဂရမ်) ...

ဂေါက်ရောဂါကို ထိန်းချုပ်ရန် ရှောင်ကြဉ်ရန် အစားအစာများ

Image
ကွန်မင့်တခု = ပဲအစားများရင် ယူရစ်အက်ဆစ်တတ်သလားဆရာ ဂေါက်ရောဂါကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် ဖြူရီးန်း (purines) နှင့် ဖရပ်တိုးစ် (fructose) သကြားဓာတ် မြင့်မားစွာ ပါဝင်သော အစားအသောက်များကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမည်။ အဓိကအားဖြင့် အကောင်၏ ကလီစာများ၊ အချို့သော ပင်လယ်စာများနှင့် အရက်သေစာများ ဖြစ်ကြသည်။ အသားနှင့် ပင်လယ်စာများ • ကလီစာများ - အသည်း၊ ကျောက်ကပ် နှင့် ပန်ကရိယ/ဂလင်းအသားများ။ • အသားနီများ - အမဲသား၊ ဆိတ်သား/သိုးသား နှင့် ဝက်သား။ • တောကောင်/ငှက်သားများ - နွားငယ်သား၊ သမင်/ဒရိုင်သား နှင့် ငန်းသား။ • ဖြူရီးန်းဓာတ် မြင့်မားသော ပင်လယ်စာများ - ငါးနီတူး၊ ငါးသေတ္တာငါး၊ အခွံမာ ရေသတ္တဝါများ၊ ပုစွန်၊ ကျောက်ဇွန်/ပုစွန်ထုပ် နှင့် ကမာ/ခရုကယောက်များ။ အချိုရည်နှင့် အချိုမုန့်များ • အရက်သေစာ - ဘီယာ နှင့် ပေါင်းခံအရက်များ။ • သကြားပါသော အချိုရည်များ - အအေး၊ အားဖြည့်အချိုရည်များနှင့် သကြားထည့်ထားသော သစ်သီးရည်များ။ • ဖရပ်တိုးစ် (Fructose) - ဟိုက်-ဖရပ်တိုးစ် ကော်န်ဆရက်ပ် (High-fructose corn syrup) ဖြင့် အချိုပြုလုပ်ထားသော အစားအသောက်နှင့် အချိုရည်များ။ ပဲမျိုးစုံသည် ယူရစ်အက်ဆစ် (Uric acid) ကို မြင့်တက်စေန...

မနက်ခင်းနှင့် ညနေခင်းတို့၏ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ထိခိုက်သက်ရောက်မှု ကွာခြားချက်များ

Image
မြန်မာပြည်မှာတော့ မနက်ခင်း၊ ကျွန်တော်ကတော့ ည ၁၂ နာရီ၊ အိပ်တော့မယ်။ လူတိုင်းအတွက် မနက်ခင်းနဲ့ ညနေပိုင်းကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေ မတူပါ။ ကျန်းမာရေးဟာ လူတွေရဲ့ ဇီဝနာရီ (body clock) နဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။ မနက်ခင်းအချိန်မှာ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းချုပ်ခြင်းနဲ့ ပုံမှန်အလေ့အထတွေ ပြုလုပ်ရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ညနေခင်းအချိန်မှာတော့ သွေးဖိအားကျစေရန်နဲ့ ကြွက်သားအင်အား အကောင်းဆုံးထုတ်သုံးနိုင်ရန် အထိရောက်ဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ မနက်ခင်း ကျန်းမာရေး သက်ရောက်မှုများ ဇီဝနာရီ - မနက်ခင်း အလင်းရောင်သည် သင့်ဇီဝနာရီကို ပြန်လည်စတင်ပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်စနစ်တခုလုံးကို လန်းဆန်းတိုးတက်စေပါသည်။ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် - မနက်စောစော လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အစာစားခြင်းသည် အင်စူလင် (Insulin) သုံးစွဲမှုကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေပြီး အဆီများကို လောင်ကျွမ်းစေပါသည်။ ပုံမှန်အလေ့အထဖြစ်ခြင်း - မနက်ခင်း လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများသည် နေ့စဉ် အနှောင့်အယှက် ခံရမှုနည်းပါးသဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အလေ့အထများကို စွဲစွဲမြဲမြဲ ပြုလုပ်နိုင်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူပါသည်။ ညနေခင်း ကျန်းမာရေး သက်ရောက်မှုများ သွေးဖိအား - နေ့လယ်ပိုင်း/ညနေပိုင်းများတွင် သွေးကြော...

ဦးရေခွံအနာ နှင့် သတ်ပုံ

Image
(မေးလို့ဖြေရတာထက် မမေးတာကိုဖြေရတာက ပိုများသည်) ဆရာရှင့် ကျွန်မ အသက် ၂၄ နှစ်ပါ ရှင့် ခေါင်းမာ အဖုသေးသေးလေးပေါက်ပီး ခုပုံထဲကလိုလေး ဖစ်နေပါတယ်ရှင့် အဲ့အဖုပေါက်တုန်းက တအားကို နာပါတယ်ရှင့် နရက်သုံးရက်နေတော့ အ့အဖုနာသာသက်သာသွားပါတယ် ခုကြ ကိုင်ကြိရင် အဖုလေးဖောင်နေသလိုလေးဖစ်နေပါတယ် ပီးတော့အ့နေရာလေးမာခုလိုလေးပြောင်နေပါတယ်ရှင့် ဘလို ကုသရမလဲ ဆိုသာလေးကို ဆရာလမ်းညွန်ပေးပါအုံးရှင့် နာတဲ့အဖုဆိုရင် ပိုးဝင်တဲ့အနာကို အရင်စဉ်းစားရ။ ပိုးသေဆေး + အနာသက်သာဆေးလိုမယ်။ ဆေးအမျိုးမျိုးရှိ။ လွယ်တာက Doxycycline + Ibuprofen တနေ့ တစုံ အနည်းဆုံး ၅ ရက်သောက်နိုင်။ ဖြေပြီးပြီး လိုသေးမေးနိုင်။ သတ်ပုံ ပြင်ရဦးမယ်။ ခေါင်းမာ မဟုတ်။ ခေါင်းမှာ။ ခေါင်းမာဆိုတာ ပြောရဆိုရခက်သူကိုခေါ်တယ်။ ပေါက်ပီးမဟုတ် ပေါက်ပြီး။ ပီးတော့ မဟုတ်။ ပြီးတော့။ မြန်မာစာမှာ ပီး မရှိ။ ဖစ်နေမဟုတ် ဖြစ်နေ။ ဖစ်ဆိုတာ ဦးဖစ်၊ ဒေါ်ဖစ်၊ ဖစ်လမ်းလို့သာရှိတယ်။ နရက်သုံးရက် မဟုတ်။ နှစ်ရက်သုံးရက်။ ခုကြ မဟုတ်။ ခုကျ။ ကိုင်ကြိ မဟုတ်။ ကိုင်ကြည့်။ ဘလို မဟုတ်။ ဘယ်လို။ ဘလိုဆိုတာ အဘလို၊ ဘဘလို။ ဆိုသာ မဟုတ်။ ဆိုတာ။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

RED FLAT BEANS ပဲကတ္တီပါ

Image
SULTANI FLAT စွန်တာနီပဲ ရုက္ခဗေဒအမည် - Vicia faba  မြန်မာလို - ပဲကြီး (အနီရောင်မျိုးစိတ် / ပဲကြီးနီ) ရုက္ခဗေဒအမည် - Phaseolus vulgaris (သို့မဟုတ် Phaseolus lunatus စသည့် ပဲပြားမျိုးနွယ်များ)   မြန်မာလို - ပဲကတ္တီပါ (သို့မဟုတ် စွန်တာနီပဲ / ပဲစွန်တာနီ)   မြန်မာနိုင်ငံမှာ စိုက်ပျိုးပြီး စီးပွားဖြစ် အများဆုံး တင်ပို့/စားသုံးကြတဲ့ အနီရောင် ပဲပြား (Flat Bean) အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။   L-DOPA ဓာတ်နဲ့ အာဟာရဓာတ်များစွာ ပါဝင်တဲ့ Broad bean / Fava bean ဆိုတာကတော့ မြန်မာပြည်မှာ ပြုတ်စား၊ လှော်စားလေ့ရှိတဲ့ "ပဲကြီး" (Vicia faba) မျိုးနွယ်ထဲက အနီရောင်မျိုးစိတ် ဖြစ်တယ်။   Red broad beans (Red fava beans) ကတော့ "ပဲကြီး (အနီရောင်)" မျိုးနွယ် ဖြစ်ပါတယ်။ ပရိုတင်း၊ အမျှင်ဓာတ် (dietary fiber) နဲ့ L-DOPA ဓာတ်တွေ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါတွေက ကြွက်သားကြီးထွားမှုကို အထောက်အကူပြုရုံမက အစာချေစနစ်ကို ကောင်းမွန်စေပြီး ပါကင်ဆန်ရောဂါ (Parkinson's disease) ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာတွေကို ထိန်းချုပ်ရာမှာလည်း ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ • ဦးနှောက်နှင့် ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားမှုအတ...

ရဲယိုရွက်

Image
(Indian mulberry / Noni သို့မဟုတ် Morinda citrifolia / Morus) သည် ကျန်းမာရေးအတွက် ရလဒ်ကောင်းများစွာကို ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ကျစေခြင်း၊ ရောင်ရမ်းမှုများကို လျှော့ချပေးခြင်းနှင့် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို ကာကွယ်ပေးခြင်းတို့တွင် ကူညီပေးသည်။ အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ - သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းညှိပေးခြင်း - DNJ ကဲ့သို့သော ဒြပ်ပေါင်းများ ပါဝင်သဖြင့် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် စုပ်ယူမှုကို နှေးကွေးစေပြီး အစာစားပြီးနောက် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ရုတ်တရက် မြင့်တက်ခြင်းမှ တားဆီးပေးသည်။ - ကိုလက်စထရော လျှော့ချပေးခြင်း - မကောင်းသော LDL ကိုလက်စထရောကို လျှော့ချပေးပြီး နှလုံးကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုသည်။ - ရောင်ရမ်းမှုနှင့် ရောဂါဝေဒနာ လျှော့ချပေးခြင်း - ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင် ပစ္စည်းများနှင့် ရောင်ရမ်းမှုဆန့်ကျင် ဂုဏ်သတ္တိများ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သဖြင့် အဆစ်အမြစ် နာကျင်ခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ် ရောင်ရမ်းခြင်းများကို သက်သာစေနိုင်သည်။ - ခုခံအားစနစ် မြှင့်တင်ပေးခြင်း - ခန္ဓာကိုယ်ကို ပိုးမွှားများနှင့် ရောဂါများရန်မှ ကာကွယ်ပေးသည့် ဗီတာမိန်များနှင့် အပင်မှရသော အာဟာရဓာတ်များကို ပ...

Leafy greens အရွက်စိမ်းများသည်

Image
ကယ်လိုရီ အလွန်နည်းပါးသော်လည်း ဗီတာမိန်များ (ဗီတာမိန် A, C, K၊ ဖောလိတ်)၊ သတ္တုဓာတ်များ (ကယ်လ်ဆီယမ်၊ သံဓာတ်၊ မဂ္ဂနီဆီယမ်၊ ပိုတက်ဆီယမ်) နှင့် အမျှင်ဓာတ်တို့ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သည့် အာဟာရဓာတ် ပြည့်ဝသော အစားအစာများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နေ့စဉ် စားသုံးပေးခြင်းဖြင့် နှလုံးကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုခြင်း၊ အရိုးများကို သန်မာစေခြင်း၊ မျက်စိအမြင်အာရုံကို ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ ရောင်ရမ်းမှုများကို လျှော့ချပေးခြင်းနှင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ထိန်းညှိပေးခြင်းတို့ ဖြစ်စေသည်။ အရွက်စိမ်းများ၏ အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ • ဦးနှောက် ကျန်းမာရေး - အရွက်စိမ်းများတွင် ဖောလိတ်နှင့် အင်တီအောက်ဆီးဒန့် (Antioxidants) များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သဖြင့် အသက်အရွယ်ကြောင့် ဦးနှောက်စွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းခြင်းကို နှေးကွေးစေပြီး မှတ်ဉာဏ်ကို အထောက်အကူပြုကြောင်း သုတေသနများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ • နှလုံး ကျန်းမာရေး - ပါဝင်သော အမျှင်ဓာတ်၊ ပိုတက်ဆီယမ်နှင့် မဂ္ဂနီဆီယမ်တို့က ကိုလက်စထရောကို လျှော့ချပေးခြင်း၊ သွေးဖိအားကို ကျစေခြင်းနှင့် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်း ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးခြင်းတို့တွင် ကူညီပေးသည်။ • မျက်စိအမြင်အာရုံ ကာကွ...