Posts

Country Doctor တောဆရာဝန်

Image
မက်ဆေ့ချ်တခု = ကျွန်တော် ကျောင်းသားဘဝ မန္တလေး အရှေ့ဘက် ကျွဲနဖားကနေ မြစ်အတိုင်း ဆန်တက်ပြီး မိုးမခ ကို ရွှေကျင် သွား။ ပြန်လာ။ ငှက်ဖျားမိ ဆေးရုံ တက်။ မြို့သာ ဆေးရုံမှာ ဆရာတာဝန်ကျ။ ဆရာက ပုလဲက လို့ သိရ နေကောင်းကြပါစေသတည်း။ ပြန်စာ ကျွန်တော်က ဆရာဝန်ဖြစ်ခါ။ ခေတ်ကလည်း မဆလ။ အစစအရာရာရှားတယ်။ ပညာတွင်းကလည်း နက်တယ်။ ဆေးရုံတွေမှာလည်း လူသုံးကုန်ပစ္စည်းတွေလိုဘဲ ခွဲတမ်းနဲ့ ဆေးရတယ်။ ၁၆ ကုတင်ဆံ့ဆေးရုံလေးမှာ လူနာ ၃၀-၄၀ လာတက်တော့ ဆေးက မလောက်။  ရန်ကုန်လေဟာပြင်မှောင်ခိုဈေးနဲ့ မန္တလေးဈေးချို အားကိုးခဲ့ရတယ်။ ငှက်ဖျားပိုးက အဲဒါတွေကို မသိ။ မကြည့်။ တောဆရာတွေက လက်တည့်စမ်းသလိုကုသပေးရတယ်။  လူနာ့ကံတရားနဲ့ ဆရာဝန်ကံ စပ်ရင်တော့ ရောဂါပျောက်ပါတယ်။ မရှိရှိတာ၊ မသိသိတာနဲ့ ဖြစ်မလိုသာ ကုသပေးခဲ့ရတဲ့အတွက် တောနယ်တွေက လူနာတွေကို ပြန်လည်တောင်းပန်အပ်ပါတယ်။ နေကောင်း ကျန်းမာကြစေသတည်း။ အရင်က ရှားပါး၊ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းရာကနေ အခုတော့ ဘာမဆိုလိုတာရတဲ့ခေတ်။ လွယ်ကူကြမ်းတမ်းတဲ့ခေတ်။ Country Doctor • W. Eugene Smith  ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

cystic thyroid nodule သိုင်းရိုက်ဂလန် အရည်ပြည့် အဖု

Image
ဆရာရှင့် သိုင်းရွိုက်ရေအိတ်ဆိုတာက သူ့ဘာသာသူပျောက်သွားတတ်လားသိချင်လို့ပါ ဘယ်လိုဆက်လက်ကုသရမလဲရှင့် နားနှာခေါင်းလည်ချောင်းသွားပြတော့ သူက သူ့အလိုလိုလဲပျောက်သွားတတ်တယ်ပြောပေမဲ့ ၅လ ၆လ လောက်ကြာနေပြီကို ဒီအတိုင်းပဲဆက်ရှိနေလို့ ကြောက်နေလို့ပါရှင့် Right cystic thyroid nodule ညာဘက် သိုင်းရိုက်ဂလန် အရည်ပြည့် အဖု Cystic thyroid nodule ဆိုသည်မှာ သိုင်းရိုက်ဂလန်အတွင်းတွင် အရည်ပြည့်ထားသော သို့မဟုတ် အရည်နှင့် အမာအပိုင်း ရောနှောပါဝင်သော အဖုတမျိုး ဖြစ်ပါသည်။ အများအားဖြင့် အယ်လ်ထရာဆောင်း (ultrasound) စမ်းသပ်ခြင်းဖြင့် တွေ့ရှိကြပါသည်။ ထိုအဖုများမှာ အလွန်သာမန်ဖြစ်ပြီး အများစုမှာ ကင်ဆာမဟုတ်သော (benign) အဖုများဖြစ်ပါသည်။ အများအားဖြင့် ယခင်က အမာအဖုဖြစ်ခဲ့သည့် အဖုများ ပျက်စီးယိုယွင်းလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါသည်။ အရည်သက်သက်သာ ပါဝင်သည့် cyst များမှာ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်နည်းပါသည်။ သို့သော် အမာအပိုင်းနှင့် အရည်ရောနှောပါဝင်သည့် (solid/cystic) အဖုများမှာ အရွယ်အစားကြီးလာပါက (၂ စင်တီမီတာထက်ကြီး) သို့မဟုတ် ကြီးထွားလာပါက စောင့်ကြည့်ခြင်း သို့မဟုတ် အဖုစစ်ဆေးခြင်း (biopsy) လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ Cystic Thyroid Nodule မ...

Endometrial Cancer သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာ

Image
သားအိမ်ဝ (ခေါင်း) ကင်ဆာနဲ့ မတူပါ။ သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာဆိုသည်မှာ သားအိမ်၏ အတွင်းဖုံးအလွှာဖြစ်သော endometrium တွင် ကင်ဆာဆဲလ်များ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ ဤကင်ဆာအမျိုးအစားသည် အမျိုးသမီးရောဂါဆိုင်ရာ ကင်ဆာများအနက် အတွေ့များသော အမျိုးအစားများထဲမှ တမျိုးဖြစ်ပြီး အများအားဖြင့် အသက် ၅၅ နှစ်အထက် အမျိုးသမီးများတွင် တွေ့ရတတ်ပါသည်။ အချို့အခြေအနေများတွင် အစောပိုင်းတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပါက အသက်ရှင်နေနိုင်မှုနှုန်း မြင့်မားပါသည်။ သို့ရာတွင် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများ၊ လက္ခဏာများနှင့် ကုသနိုင်သော နည်းလမ်းများကို နားလည်သိရှိထားရန် အရေးကြီးပါသည်။ အများအားဖြင့် သားအိမ်အတွင်းဖုံးအလွှာရှိ ဆဲလ်များ၏ DNA တွင် ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ဤကင်ဆာ ဖြစ်တတ်ပါသည်။ ဤပြောင်းလဲမှုများကို mutation ဟုခေါ်ပြီး ဆဲလ်များကို ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ကြီးထွားခွဲခြားလာစေပါသည်။ ထို mutation များ၏ အကြောင်းရင်းကို အပြည့်အဝ မသိရှိသေးသော်လည်း အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်း အဆင့်မြင့်မားခြင်း ကဲ့သို့သော အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အချက်များသည် အခန်းကဏ္ဍတရပ်အဖြစ် ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ ဤအခြေအနေသည် သဘာဝအတိုင်း မီနိုပိုဇ်ကာလအတွင်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ ဟ...

Preauricular sinus နားအပေါက်ငယ်

Image
၁။ ဆရာမင်္ဂလာပါဗျ ကျနော့်ကို တခု(တခု)လောက်ဖြေကြားပေးပါ ဆရာ သမီးလေး အသက် ၂၂ ရက်နေ့ဆို ၄နှစ်ပြည့်မှာပါ ဆရာ နားမှာပါတဲ့ အပေါက်လေးက ဖောင်းလာလို့ ဆေးခန်းပြတော့ မေ့ဆေးပေးပြီး ခွဲရမယ်လို့ ပြောလာပါတယ် ဆရာ ဆရာတင်တဲ့ post ကိုရှာကြည့်တော့ တချို့ (တချို့ ) Comment တွေမှာ ခွဲလည်း ပြန်ဖြစ်တယ် ၄နှစ်အရွယ်ကလေးကို မေ့ဆေးပေးတာ ဘာဆိုးကျိုးရှိနိုင်လည်းဆရာ ခွဲစိပ်လိုက် ပြန်ဖြစ်လိုက် ကြီးအမြဲတမ်းဖြစ်နေမှာလားဆရာ ကျနော့်ကို ဖြေးကြာပေးပါအုံးဆရာ ကျနော်က ( - ) က CDM ဝန်ထမ်းတဦး(တဦး)ပါ ဆရာ ၂။ ဆရာ ကျွန်တော်က အသက် ၃၆ နှစ်ပါပြီ ကျွန်တော်နားမှာ သေးသေးလေးအပေါက်ငယ်လေးရှိတယ် ဘယ်လိုကုရမလဲ ဘာဆေးဝယ်ပြီးကုမလဲ ကျေးဇူးပြုပြီး ရှင်းပြပေးလို့ရမလာခင်ဗျာ တကယ်အရေးကြီးလို့ပါခင်ဗျာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ၃။ ဆရာ မင်္ဂလာပါရှင်။ ကျွန်မ သားလေး အသက် ၂ နှစ်နဲ့ ၇ လထဲမှာပါ (မိခင်နို့ သောက်သုံးဆဲပါ)။ သားက မွေးရာပါ ဘယ်ဘက်နား နားထင်အစပ်လေးမှာ အပေါက်သေးသေးလေး ပါ ပါတယ်ရှင်။ ကလေးကောက်ဆရာဝန်က အဲ့အပေါက်လေးကို လုံးဝ မညှစ်ဖို့မှာကြားခဲ့တဲ့အတွက် မညှစ်ခဲ့ပါဘူး။ လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ ရက်ခန့်က သားက သူ့လက်နဲ့ နားကို ကုတ်နေတာ သတိထားမိပါတယ်။ အဲ့ဒါပြီးတော့ သားရဲ့ဘယ်ဘက်နားရွ...

Less sweets and more veggies

Image
သေးငယ်သောအပြောင်းအလဲများ  စုစည်းလုပ်ဆောင်ပါ။ ဟင်းသီးဟင်းရွက် များများစာသုံးပါ။ အချိုတွေ လျှော့ပါ။ တခါစား တကြိမ်ပြောင်းခြင်းဖြင့် ဆီချိုရောဂါကို ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

More than Half of Americans Live with a Neurological Condition

Image
အမေရိကန်လူဦးရေရဲ့ တဝက်ကျော်မှာ အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါတခုခုနှင့် နေထိုင်နေကြောင်း သုတေသနအသစ်တွေ့ရှိ သုတေသနအသစ်တခုအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း လူနှစ်ယောက်အနက် တယောက်သည် အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါ သို့မဟုတ် မမှန်ကန်မှုတခုခု၏ သက်ရောက်မှုကို ခံစားနေရကြောင်း ဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခဲ့ပါသည်။ ယင်းသည် နိုင်ငံတဝန်း လူပေါင်း ၁၈၀ သန်းကျော်ကို ထိခိုက်သက်ရောက်နေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤသုတေသနကို American Academy of Neurology နှင့် Institute for Health Metrics and Evaluation တို့ ပူးပေါင်းပြုလုပ်ခဲ့ပြီး JAMA Neurology တွင် ထုတ်ဝေခဲ့ပါသည်။ ထိုအခြေအနေများသည် လူများ၏ ကျန်းမာသာယာမှုနှင့် ဘဝအရည်အသွေး ကျဆင်းစေသော အဓိက အကြောင်းရင်းများအဖြစ် ထင်ရှားနေပါသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် Global Burden of Disease Study အချက်အလက်များအရ—ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးပြဿနာများကို နားလည်ရန် အကြီးဆုံး ကြိုးပမ်းမှုဖြစ်သော ယင်းသုတေသနမှ— ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်လူဦးရေ၏ ၅၄ ရာခိုင်နှုန်း (လူနှစ်ယောက်အနက် တယောက်ထက်ပို) သည် အနည်းဆုံး အာရုံကြောဆိုင်ရာ အခြေအနေတခုခု ရှိနေခဲ့ပါသည်။ အများဆုံး တွေ့ရသော အခြေအနေများမှာ— ကြွက်သားတင်းကျပ်မှုကြောင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း (Tens...

Philosophical views on emotions

Image
စိတ်ခံစားမှုအပေါ် ဒဿနအမြင်များ၏ ပြောင်းလဲလာမှု လူတွေရဲ့ စိတ်လှုပ်ရှားမှုအမျိုးမျိုးကြောင့် ဇီဝကမ္မဗေဒ အပြောင်းအလဲများနဲ့ ဒဿနိက အမြင်များအကြောင်း ၃ ပိုင်းခွဲပြီး တင်ပြပါမယ်။ ၁။ လူ့စိတ်ခံစားမှုများ၏ အမျိုးအစားနှင့် သဘောသဘာဝ ၂။ စိတ်ခံစားမှုများ၏ ကိုယ်ခန္ဓာဗေဒဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲမှုများ ၃။ စိတ်ခံစားမှုအပေါ် ဒဿနအမြင်များ၏ ပြောင်းလဲလာမှု (၃) စိတ်ခံစားမှုအပေါ် ဒဿနအမြင်များ၏ ပြောင်းလဲလာမှု ဒဿနပညာအတွင်း စိတ်ခံစားမှုများကို မြင်မြင်သာသာ အန္တရာယ်ရှိပြီး အကြောင်းပြုစဉ်းစားနိုင်စွမ်းကို အနှောင့်အယှက်ပေးသော အရာများအဖြစ် (ရှေးခေတ်/အလယ်ခေတ်) တွင်မြင်ခဲ့ရာမှ၊ နောက်ပိုင်း ၁၉ ရာစုနှင့် ၂၀ ရာစုများတွင် စိတ်ခံစားမှုများကို အရေးပါပြီး အကဲဖြတ်နိုင်စွမ်း၊ သိမြင်နိုင်စွမ်းရှိသော သဘောတရားများ သို့မဟုတ် ကိုယ်ခန္ဓာအခြေခံထားသော အခြေအနေများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုလာကြသည်။ ခေတ်သစ်ဒဿနပညာအမြင်အရ စိတ်ခံစားမှုများသည် ရည်ညွှန်းချက် (intentionality) ရှိကြပြီး၊ အရာဝတ္ထုတခုကို ရည်ညွှန်းထားသကဲ့သို့ တန်ဖိုးများ သို့မဟုတ် ယုံကြည်ချက်များကို ဖော်ထုတ်ပြသပေးနိုင်သည်ဟု မြင်မြင်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ခံစားမှုနှင့် အကဲဖြတ်ခြင်းကို ပေါင်းစည်းထားသေ...