Posts

Menopausal Mood Swings အမျိုးသမီးများ သွေးမဆုံးမီကာလအတွင်း စိတ်ခံစားမှု ပြောင်းလဲမှုများ

Image
(ကန်တော့) မေးခွန်းတခု = ဆရာရှင့်မဂ်လာပါ အကူအညီတောင်းစရာလေးရှိလို့ပါ။ အသက် ၄၄ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီး အပျိုကြီးပါဆရာ။ အခုအခြေအနေက သူမှာစိတ်ပုံမှန်မဟုတ်ဖြစ်နေတယ် ကြောက်နေတဲ့ပုံစံ အမျိုးပေါ့ အဒါ မီးယပ်နဲ့ဆိုင်လားရှင့် အရင်က ဓမ္မတာလာတာတော့ပုံမှန် အခုကြတရက်လောက်ပဲလာတယ်။ သူကလူပြုစားတယ်ထင်နေတာပေါ့ ညနေဘက်ကိုခေါင်းကိုက်တယ် ကိုယ်လက်တွေတုန်တယ် ဟိုတလောကရွာဘက်မှာ စစ်ဖြစ်တော့ AS ကလဲ အနားမှာလေးလုံးကျတော့ အဒါလဲလန့်နေလားမသိဘူး ဆေးရုံဆေးခန်းသွားလို့ အဆင်မပြေတဲ့မိသားစုဖြစ်လို့ပါ ပြန်စာ အမျိုးသမီးများ သွေးမဆုံးမီကာလတွင် အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်း ပမာဏ လျော့နည်း၍ မတည်ငြိမ်ပြောင်းလဲနေခြင်းကြောင့် စိတ်ခံစားမှုအပြောင်းအလဲများ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ ထိုပြောင်းလဲမှုများသည် serotonin နှင့် dopamine ကဲ့သို့သော ဦးနှောက်ဟော်မုန်းများကို ထိခိုက်စေပြီး စိတ်အခြေအနေကို မတည်ငြိမ်စေသည်။ ထိုသဘောကြောင့် စိတ်တိုလွယ်ခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း၊ စိတ်ကျရောဂါလက္ခဏာများ၊ စိတ်အတက်အကျများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ အချို့အတွက် ပြင်းထန်သော PMS လက္ခဏာများနှင့် ဆင်တူသော်လည်း၊ အချို့တွင် အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်ကျရောဂါပုံစံလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အပူတက်ခြင်း (hot f...

Heart attacks and chest pain နှလုံးဖောက်ခြင်းနှင့် ရင်ဘတ်နာခြင်း

Image
ရင်ဘတ်နာကျင်မှုသည် လူများ ဆရာဝန်နှင့် ဆွေးနွေးလာကြသော အကြောင်းရင်းများအနက် အများဆုံး တွေ့ရသည့် လက္ခဏာတရပ်ဖြစ်ပါသည်။ ရင်ဘတ်နာကျင်မှု၏ အကြောင်းရင်းများမှာ များစွာ ရှိနိုင်ပါသည်။ တခါတရံ အရေးမကြီးနိုင်သော်လည်း အခြားအချိန်များတွင် အရေးပေါ် ဆေးကုသမှု လိုအပ်နိုင်ပါသည်။ ရင်ဘတ်နာကျင်မှု ဖြစ်ပေါ်လာပါက သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်တွင် ဖိနှိပ်ခံရသကဲ့သို့၊ ဖိချုပ်ခံရသကဲ့သို့၊ မီးလောင်သကဲ့သို့ ခံစားရသော မအီမသာမှု ဖြစ်ပေါ်လာပါက ချက်ချင်းစစ်ဆေးမှု ရယူသင့်ပါသည်။ နှလုံးဖောက်ခြင်း၏ အခြားလက္ခဏာများ— ရင်ဘတ်၊ ပခုံး၊ လက်မောင်း၊ လည်ပင်း၊ ကျော၊ ဝမ်းဗိုက်အပေါ်ပိုင်း သို့မဟုတ် ခြေထောက်အထက်ပိုင်း (jaw) တို့တွင် နာကျင်မှု၊ ဖိအား၊ တင်းကျပ်မှု သို့မဟုတ် မအီမသာမှု ခံစားရခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ ဘာကွာခြားပါသလဲ အရေးပေါ် ရင်ဘတ်နာကျင်မှု (Acute chest pain) ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၊ အသစ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်း ဖြစ်တတ်ပြီး အနားယူနေစဉ်တွင်ပင် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရေးပေါ် အခြေအနေ ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ချက်ချင်း ဂရုစိုက်ကုသရန် လိုအပ်ပါသည်။ တည်ငြိမ်သော ရင်ဘတ်နာကျင်မှု (Stable chest pain) ခန့်မှန်းနိုင်သော ပုံစံဖြင့...

သွေးတိုးရှိသူများအတွက် အစားအသောက်များ

Image
သွေးဖိအားကို ထိန်းညှိထားခြင်းသည် ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးပါသည်။ သွေးဖိအား မြင့်လွန်းပါက လေဖြတ်ရောဂါ (stroke) သို့မဟုတ် နှလုံးရောဂါကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သည့် ရောဂါများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ Beta-blocker ကဲ့သို့ ဆေးဝါးများသည် သွေးဖိအား လျော့ချရန် ကူညီနိုင်သော်လည်း၊ သွေးဖိအား လျော့ချရာတွင် အစားအသောက်အချို့ကိုလည်း စားသုံးခြင်းဖြင့် ကူညီနိုင်ကြောင်း သိပါသည်။ Antioxidant ကြွယ်ဝသော အစားအစာများသည် သွေးဖိအားအဆင့်အပေါ် အနည်းငယ် သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်ပါသည်။ Vitamin C၊ Vitamin E၊ Potassium၊ Selenium သို့မဟုတ် L-arginine ပါဝင်မှုမြင့်သော အစားအစာများသည် သွေးဖိအား လျော့ချလိုသူများအတွက် ရွေးချယ်စရာကောင်းများ ဖြစ်ပါသည်။ Antioxidants များသည် ဆဲလ်များကို ပျက်စီးမှုမှ ကာကွယ်ပေးပြီး ရောင်ရမ်းမှုကို လျော့နည်းစေနိုင်သဖြင့် သွေးဖိအားကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ရန် အထောက်အကူပြုပါသည်။ ပုံထဲက အစားအသောက်တွေက သွေးတိုးအတွက် ကောင်းတယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Complex Cystic Thyroid Nodule ရှုပ်ထွေးသော အရည်ပါဝင်သည့် လည်ပင်းကြီးအကျိတ်

Image
ဆရာရှင့် ဒီနေ့ ရိုက်ခဲ့တဲ့ ultrasound အဖြေပါ။ အရင်ထက် size ကြီးလာတယ်ပြောပါတယ်။ ခွဲစိတ်ဖို့လိုအပ်ပါသလားရှင့်။ ဘယ်လိုကုသလို့ရနိုင်မလဲသိပါရစေရှင် Complex ဆိုတော့ ဆရာပြောသလို အရည်နဲ့အမာပိုင်းရောနှောပါဝင်နေတဲ့ noduleအမျိုးအစားလားရှင့် Complex cystic nodule in right lobe of thyroid increased in size ရှုပ်ထွေးသော အရည်ပါဝင်သည့် သိုင်းရိုက်အကျိတ်ဆိုသည်မှာ လည်ပင်းကြီး (သိုင်းရိုက်ဂလန်ဒ်) အတွင်း တွေ့ရှိရသော အရည်ပါဝင်ပြီး အမာအစိတ်အပိုင်းများပါရှိသည့် အကျိတ်တမျိုး ဖြစ်ပါသည်။ အများအားဖြင့် ကင်ဆာမဟုတ်သော အကျိတ်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း အရည်သာပါဝင်သည့် cyst များထက် ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ချေ အနည်းငယ် မြင့်မားပြီး (အမာအစိတ်အပိုင်းပါဝင်မှုအပေါ် မူတည်၍ ၃% သို့မဟုတ် ထိုထက်ပိုနိုင်) ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အများအားဖြင့် ultrasound စမ်းသပ်မှုဖြင့် တွေ့ရှိရပြီး အကျိတ်ကြီးလာခြင်း သို့မဟုတ် အတွင်းသွေးယိုထွက်၍ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ကြီးထွားလာပါက လည်ပင်းနာကျင်ခြင်း၊ ဖိအားခံစားရခြင်း၊ မျိုချရာတွင် အခက်အခဲရှိခြင်း၊ အသံပျက်ခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ ရှုပ်ထွေးသော အရည်ပါဝင်သည့် သိုင်းရိုက်အကျိတ်၏ အရေးကြီးချက်များ အဓိပ္ပါယ်နှင့် လက္ခဏာများ...

Children’s personality traits ကလေးတွေ သူတို့ကြီးပြင်းလာတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်က

Image
သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးအပေါ် သက်ရောက်တယ်။ ကလေးဘဝက ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးလက္ခဏာများဟာ ရေရှည်သက်ရောက်မှုရှိပြီး လူကြီးဘဝရဲ့ သုခချမ်းသာမှုကို ပုံဖော်သတ်မှတ်ပေးနိုင်တယ်။ အထူးသဖြင့် ကလေးဘဝမှာရှိခဲ့တဲ့ တာဝန်ယူနိုင်စွမ်း၊ စည်းကမ်းလိုက်နာနိုင်စွမ်း (conscientiousness) တွေကနေ လူကြီးဘဝရဲ့အခြေခံအချက်တွေဖြစ်တဲ့ ကျန်းမာရေး၊ လူမှုဆက်ဆံရေးနဲ့ ကိုယ်ပိုင်စွမ်းရည်တိုးတက်မှုတို့အပေါ် အရေးပါတဲ့ သက်ရောက်မှု ရှိပါတယ်။ လက်ရှိ သုတေသနများအရ အစောပိုင်း ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးလက္ခဏာများက ဘဝလမ်းကြောင်းအချို့ကို မည်သို့ စတင်ပုံဖော်စေပြီး ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းစေသနည်း ဆိုတဲ့ ယန္တရားတွေကို လေ့လာဆန်းစစ်လျက် ရှိပါတယ်။ အဲဒီယန္တရားတွေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအရေးပါတဲ့ အချိန်ကာလများအတွင်း အလုပ်လုပ်နိုင်တဲ့ အလယ်ခံ (mediating) နှင့် ထိန်းညှိ (moderating) ယန္တရားတွေ ပါဝင်နိုင်သလို အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ စုပေါင်းတိုးတက်လာတဲ့ သက်ရောက်မှုများလည်း ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။ ဆက်လက်ပြီး သုတေသနတွေလုပ်တဲ့အခါ အထူးသဖြင့် တာဝန်ယူနိုင်စွမ်း (conscientiousness)၊ အလိုဆန္ဒကို ချက်ချင်း လိုက်နာတဲ့သဘောထား (impulsiveness) နဲ့ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း (restraint) တို့...

Heartburn ရင်ပူခြင်း အကြောင်းရင်းများ၊ လက္ခဏာများနှင့် ကုသနည်းများ

Image
ရင်ပူခြင်းဆိုသည်မှာ လည်ချောင်းနှင့် အစာအိမ်ကို ဆက်သွယ်ထားသော အစာမျိုပြွန်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အနေရခက်မှုတရပ်ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းကြောင့် ဝမ်းဗိုက်အပေါ်ပိုင်း သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်အလယ်ပိုင်းတွင် မီးလောင်သကဲ့သို့ မအီမသာဖြစ်စေသည်။ ရင်ပူခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ အစာအိမ်အက်ဆစ် ပြန်တက်ခြင်း (acid reflux) ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် အစာမျိုပြွန်အောက်ပိုင်းရှိ ကြွက်သားအဖွင့်အပိတ် (lower esophageal sphincter – LES) က ပုံမှန်အတိုင်း မပိတ်နိုင်သဖြင့် အစာအိမ်အက်ဆစ်များက အစာကြောထဲသို့ ပြန်တက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် လူအများစုသည် ရင်ပူခြင်းကို တခါတရံ ကြုံဖူးကြပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် မကြီးမားသော ပြဿနာမဟုတ်ပါ။ သို့သော် မကြာခဏဖြစ်လာပါက အစာအိမ်–အစာကြော ပြန်စီးရောဂါ (gastroesophageal reflux disease – GERD) ဟုခေါ်သော အခြေအနေရှိနေနိုင်ပါသည်။ GERD ကို မကုသဘဲထားပါက အောက်ပါ ပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည် — အစာကြောအတွင်း ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် အနာများ အသံသြခြင်း အချို့သော အဆုတ်ရောဂါများ Barrett’s esophagus (အက်ဆစ်ပြန်တက်ခြင်းကြောင့် အစာကြော ပျက်စီးသွားသော အခြေအနေ) ရင်ပူခြင်း၏ လက္ခဏာများ ရင်ပူခြင်းကို အများအားဖြင့် ရင်ဘတ်အလယ်ပိုင်းနှင...

Jaggery ထန်းလျက်နှင့် ဆီးချို

Image
ထန်းလျက်ကဆီးချိုအားပေးသလားဆရာ သကြားဓါတ်ပါသည်။ အတိုင်းအဆ လိုသည်။ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအတွက် ထန်းလျက် (Jaggery) သည် သကြားအစားထိုးအဖြစ် လုံခြုံသော်လည်း မကျန်းမာရေးအတွက် မသင့်တော်ပါ ထန်းလျက်သည် သန့်စင်မှုနည်းသော်လည်း ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအတွက် သကြားအစားထိုးအဖြစ် လုံခြုံသည့် သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်သည့် အစားအစာမဟုတ်ပါ။ Glycemic Index (GI) မြင့်မားခြင်း (၈၄–၉၆) ကြောင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို အဖြူရောင်သကြားကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ မြင့်တက်စေပါသည်။ ထို့အပြင် sucrose ပါဝင်မှု မြင့်မားခြင်း (၆၅–၈၅ ရာခိုင်နှုန်း) ကြောင့် ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအနေဖြင့် ရှောင်ရှားသင့်ပြီး၊ အများဆုံးဆိုရလျှင် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပြီးမှ အလွန်အမင်း ကန့်သတ်စွာသာ သုံးစွဲသင့်ပါသည်။ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအတွက် ထန်းလျက်ကို မအကြံပြုရသော အကြောင်းရင်းများ Glycemic Index (GI) မြင့်မားခြင်း ထန်းလျက်၏ GI တန်ဖိုးမှာ ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၈၄–၉၆ အထိရှိပြီး၊ အဖြူရောင်သကြား၏ GI (ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၆၅) ထက်တောင် ပိုမိုမြင့်မားပါသည်။ ထို့ကြောင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ပိုမိုလျင်မြန်စွာ၊ ပိုမိုပြင်းထန်စွာ မြင့်တက်စေပါသည်။ သကြားနှင့် ကယ်လိုရီ ပါဝ...