Posts

အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (Pneumonia)

Image
အမျိုးသားပါဆရာ ရောဂါက အသက်ရှုကျပ်တာပါဆရာ ၃ လပိုင်းကတည်းကစဖြစ်တာ အခုထိပါ တခါတလေ စကားပြောဖို့တောင်ခက်ခဲပြီး မောနေတာပါဆရာ အလုပ်လုပ်ရေရင်း အသက်ရှုကျပ်လာလို့ အလုပ်လုပ်တာခဏနားပြီး မိနစ် ၄၀ လောက်နားမှ သက်သာတာပါဆရာ အချိန်တိုင်း မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်ချင်တဲ့အချိန်ထဖြစ်နေတာပါဆရာ ထိုင်းဆရာဝန်ပြောတာကတော့ အဆုပ်ရောင်တယ်ပြောပြီး အကိုက်ခဲပျောက်ဆေးတွေဘဲ ပေးလိုက်တာပါဆရာ အခုထိမသက်သာသေးလို့ပါဆရာ အသက်က ၂၅ နှစ်ပါဆရာ ရောဂါဟုတ် မဟုတ် စစ်ဆေးနည်းကို တင်ပြမယ်။ လင့်ကတော့ ကုသနည်း။ How Pneumonia Is Diagnosed အဆုတ်ရောင်ရောဂါကို မည်သို့ ရောဂါအမည်ခွဲခြား အတည်ပြုသနည်း အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (Pneumonia) ကို ရောဂါဖြစ်ပွားနေခြင်း ရှိမရှိ ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်သော ရင်ဘတ် ဓာတ်မှန် (Chest X-ray) နှင့် ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန် (CT scan) များကို အသုံးပြု၍ ရောဂါအမည်ခွဲခြား အတည်ပြုပါသည်။ ရောဂါထိရောက်စွာ ကုသနိုင်ရန်အတွက် အဆုတ်ရောင်ရောဂါ၏ အမျိုးအစားမှာ ဗက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ် သို့မဟုတ် မှို ကြောင့်ဖြစ်သည်ကို ခွဲခြားသိရှိရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ် စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း (Physical Examination) ဖျားခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းတို့သည် အဆုတ...

လူကြီးများတွင် ဖြစ်ပွားသော အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (Pneumonia)

Image
ကျွန်တော်တောင်ဖြစ်နေပြီဆရာ ပဋိဇီဝဆေးများ (Antibiotics) သည် ဗက်တီးရီးယားကြောင့်ဖြစ်သော အဆုတ်ရောင်ရောဂါနှင့် မှိုအချို့ကြောင့်ဖြစ်သော အဆုတ်ရောင်ရောဂါများကို ကုသပေးနိုင်သည်။ ထိုဆေးများသည် အဏုဇီဝပိုးမွှားများကို သေစေခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ မျိုးပွားမှုကို တားဆီးပေးခြင်းဖြင့် အလုပ်လုပ်ကြပြီး ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဖြစ်သော အဆုတ်ရောင်ရောဂါများအတွက်မူ အာနိသင်မရှိပါ။ အဆုတ်ရောင်ရောဂါအတွက် အကောင်းဆုံး ပဋိဇီဝဆေးများ - Azithromycin သည် ဗက်တီးရီးယား အဆုတ်ရောင်ရောဂါအတွက် ပထမဦးစားပေး အသုံးပြုလေ့ရှိသော ကုသဆေးဖြစ်သည်။ - Amoxicillin ကို ဆေးရုံတက်ရောက်ကုသရန် မလိုသော အပျော့စားမှ အသင့်အတင့် အဆုတ်ရောင်ရောဂါရှိသူများတွင် အသုံးပြုသည်။ - ဆေးရုံတက်ရောက်ရသော လူကြီးများအတွက်မူ ၎င်းတို့ ကူးစက်ခံရသည့် ပိုးမွှားအမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားသော ပဋိဇီဝဆေးများ လိုအပ်နိုင်သည်။ အဆုတ်ရောင်ရောဂါ ခံစားနေရသော လူကြီးများကို ကုသရာတွင် အသုံးပြုသည့် ပဋိဇီဝဆေးအချို့ - Amoxil (amoxicillin): ဆေးရုံတက်ရန် မလိုဘဲ အပျော့စားမှ အသင့်အတင့် အဆုတ်ရောင်ရောဂါ ရှိသူများအတွက် ပထမဦးစားပေး ကုသဆေးဖြစ်သည်။ - Amoxicillin-clavulanate: အခြားကျန်းမာရေး ပြ...

Saline Gargle ဆားရေနွေးဖြင့် ပလုတ်ကျင်းခြင်း

Image
ဆားရေနွေးစိမ် အာခေါင်ကို ဂလောက်ဂလောက်လုပ်လို့ရလား မေးတာပါရှင့် ဟုတ်ကဲ့ပါ အမှားပြင်ပေးလို့ကျေးဇူးပါ ဆားရေနွေးဖြင့် ပလုတ်ကျင်းခြင်းသည် လည်ချောင်းနာခြင်းကို သက်သာစေရန်၊ ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် အနာကျက်မြန်စေရန် ကူညီပေးသည့် ရိုးရှင်း၍ ဘေးကင်းသော အိမ်သုံးကုထုံးတခု ဖြစ်ပါသည်။ ဆားရည်သည် ရောင်ရမ်းနေသော လည်ချောင်းတရှူးများအတွင်းမှ လိုအပ်သည်ထက် ပိုနေသော အရည်များကို စုပ်ထုတ်ပေးသည့် Hypertonic Solution ကို ဖြစ်ပေါ်စေသဖြင့် ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် မအီမသာဖြစ်ခြင်းကို လျှော့ချပေးသည်။ ထို့အပြင် ဗက်တီးရီးယားနှင့် ဗိုင်းရပ်စ်များကို ဖယ်ရှားပေးရာ၌ ကူညီပေးသဖြင့် ကူးစက်ရောဂါများ ပွားများရန် ခက်ခဲသွားစေသည်။ ဆားရည် ပြုလုပ်နည်း • အခြေခံဖော်စပ်နည်း: နွေးရုံမျှရှိသော ရေ ၁ ဖန်ခွက် (၈ အောင်စ) တွင် အိုင်အိုဒင်းမပါသော ဆား လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၁/၂ ဇွန်း ထည့်၍ ပျော်ဝင်အောင် ဖျော်ပါ။ • ပါးစပ်အတွင်း အနာများ သို့မဟုတ် အက်ဆစ်ဓာတ် မခံနိုင်သူများအတွက်: ဖော်ပြပါ ရေပမာဏအတိုင်း၌ မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါ လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၁/၂ ဇွန်း ရောထည့်ပါ (သို့မဟုတ် ရေ ၁ ဖန်ခွက်လျှင် ဆား လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၁/၄ ဇွန်း နှင့် မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါ လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၁/၄...

လူကြီးများတွင် အဖြစ်အများဆုံး မကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများ (Noncommunicable Diseases - NCDs)

Image
(၁) လူကြီးများတွင် အဖြစ်အများဆုံး မကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာနှင့် နိုင်ငံအလိုက် ကျန်းမာရေး ထိခိုက်မှု အဓိကရှိသည့် ပင်မ အမျိုးအစား ၄ မျိုးဖြင့် ခွဲခြားထားသည် - ၁။ နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများ (Cardiovascular Disease - CVD) နှလုံးရောဂါနှင့် လေဖြတ်ခြင်းတို့သည် ကမ္ဘာတဝန်း မကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများကြောင့် သေဆုံးရခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းအရင်း ဖြစ်သည်။ နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများတွင် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်း ရောဂါ၊ နှလုံးရုတ်တရက် ရပ်တန့်ခြင်း၊ လေဖြတ်ခြင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် သွေးကြောကျဉ်း ရောဂါတို့ ပါဝင်သည်။ သွေးတိုးခြင်း၊ ကိုလက်စထရော မြင့်မားခြင်း၊ အဝလွန်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု နည်းပါးခြင်းနှင့် မကျန်းမာသော စားသောက်မှုပုံစံတို့သည် ရောဂါဖြစ်ပွားစေသည့် အန္တရာယ်ရှိ အချက်အလက်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၂။ ကင်ဆာရောဂါ (Cancer) ကင်ဆာရောဂါသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် မကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများကြောင့် သေဆုံးရခြင်း၏ ဒုတိယ အဓိက အကြောင်းအရင်း ဖြစ်သည်။ အချို့သော ကင်ဆာများသည် မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ဆက်စပ်နေသော်လည်း၊ ဆေးလိပ်ကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ အရက်သောက်သုံးမှုကို ကန့်သတ်ခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သ...

Chicken Oil Rice ကြက်ဆီထမင်း

Image
အဓိက ပါဝင်ပစ္စည်းများမှာ ကြက်ရင်ပုံ၊ ဆန်တို့ ဖြစ်ပြီး အခြားပါဝင်ပစ္စည်းများမှာ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဂျင်း၊ ဆား၊ ပဲငပိ၊ ပဲငံပြာရည်၊ ငရုတ်သီးစိမ်း၊ သခွားသီးနှင့် နံနံပင်တို့ ဖြစ်သည်။ စင်္ကာပူကြက်ဆီထမင်း စင်္ကာပူနာမည်ကြီး အစားအစာတခုဖြစ်သော ဟိုင်နန်ကြက်ဆီထမင်း ဖြစ်သည်။ မူလဟိုင်နန်ကျွန်းဒေသ အစားအစာဖြစ်သော်လည်း စင်္ကာပူ၊ မလေးရှား၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံများတွင် လူကြိုက်များသည့် ကြက်ဆီထမင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ဂျင်း၊ကြက်သွန်ဖြူ၊ ကြက်ပြုတ်ရည်နှင့် ဆီအနည်းငယ်ကိုသာ အသုံးပြုသည်။ ကြက်ဆီထမင်း၏ အာဟာရတန်ဖိုး (Nutritional Value of Chicken Oil Rice) ပုံမှန် ကြက်ဆီထမင်း တပွဲစာ (၁၅၀ ဂရမ်ခန့်) တွင် ကယ်လိုရီ ၂၅၀ ခန့်၊ ပရိုတင်း ၅ ဂရမ်၊ အဆီ ၈ ဂရမ် နှင့် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် ၄၀ ဂရမ် ပါဝင်သည်။ အဓိက အာဟာရဓာတ်များ ပါဝင်မှု (၁၅၀ ဂရမ် တပွဲစာတွင်) ကယ်လိုရီ (Calories) - ၂၅၀ ကီလိုကယ်လိုရီ ပရိုတင်း (Protein) - ၅ ဂရမ် (နေ့စဉ် လိုအပ်ချက်၏ ၁၆% ခန့်) စုစုပေါင်း အဆီ (Total Fat) - ၈ ဂရမ် (ပါဝင်သော ကယ်လိုရီ၏ ၂၈.၆% ခန့်) ပြည့်ဝဆီ (Saturated Fat) - ၃.၂ ဂရမ် (နေ့စဉ် လိုအပ်ချက်၏ ၁၆% ခန့်) ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် (Carbohydrates) - ၄၀ ဂရမ် (နေ့စဉ် လိုအပ်ချက...

နှလုံးကြီးခြင်း (Enlarged heart)

Image
ဆရာခင်ဗျ ကျွန်တော့မှာ နှလုံကြီးရောဂါ(နှလုံးအားနည်းရောဂါ)ရှိပါတယ်ခင်ဗျ ဖြစ်တာ တစ်နှစ်(တနှစ်)လောက်ရှိပါပြီခဗျ အခုက ထမင်းကို ဝအောင်စားနေရင်း အသက်ရှူမဝဖြစ်နေပါတယ်ခဗျ ဖုန်းကြာကြာပြောနေရင်လည်း မောလာပါတယ်ခင်ဗျ စိတ်မကောင်းစရာအကြောင်းကြားရင်လည်း အသက်ရှူမဝသလို ခံစားရပါတယ်ခဗျ ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့အတွက် နေထိုင်နည်းလေးနဲ့ ဆေးများသောက်ရင် သက်သာပျောက်ကင်းနိုင်ပါသလဲခဗျ အခုရောဂါက ပျောက်ကင်းနိုင်တဲ့ရောဂါလားခင်ဗျ သိချင်လို့ပါဆရာ ကျေးဇူးပြု၍ လမ်းညွှန်မှုလေးစာပြန်ပေးပါဦးခဗျ အရင်တုန်းက အရက်အရမ်းသောက်ခဲ့ပါတယ်ဆရာ အသက်ရူမဝမောတာစခံစားရကတည်းက အရက်ဖြတ်လိုက်ပါတယ်ခင်ဗျ တစ်နှစ်(တနှစ်)ပြည့်ပါပြီဆရာ အရက်မသောက်တော့တာ နှလုံးကြီးခြင်း (Cardiomegaly) သည် သီးခြားရောဂါတစ်ခု မဟုတ်ဘဲ အခြားသော ကျန်းမာရေးအခြေအနေ သို့မဟုတ် ရောဂါတမျိုးမျိုး၏ လက္ခဏာရပ်သာ ဖြစ်သည်။ "Cardiomegaly" ဟူသော ဝေါဟာရသည် ရင်ဘတ် ဓာတ်မှန် (Chest X-ray) အပါအဝင် ပုံရိပ်ဖော် စစ်ဆေးမှုများ (Imaging tests) တွင် နှလုံးပမာဏ ကြီးမားနေသည်ကို တွေ့ရှိရခြင်းကို ညွှန်းဆိုသည်။ နှလုံးကြီးရသည့် အကြောင်းအရင်းကို ရောဂါအမည်တပ်နိုင်ရန် အခြားသော စစ်ဆေးမှုများ ဆက်လက် ပြုလု...

သွေးတိုးရောဂါကုသမှုဆိုင်ရာ အထွေထွေရည်မှန်းချက်

Image
မွမ်းမံပြင်ဆင်ထားသော အမေရိကန်နှလုံးအသင်း (AHA) နှင့် အမေရိကန်နှလုံးရောဂါဗေဒကောလိပ် (ACC) တို့၏ လမ်းညွှန်ချက်များအရ သွေးတိုးရောဂါကုသမှုဆိုင်ရာ အထွေထွေရည်မှန်းချက်အဖြစ် သွေးဖိအားကို 130/80 mm Hg အောက်တွင် ထိန်းထားရန်နှင့် ဖြစ်နိုင်ပါက 120/80 mm Hg နီးပါးအထိ ရောက်ရှိစေရန် ပစ်မှတ်ထားထားသည်။ အဓိက မွမ်းမံချက်များ • ကုသမှုဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်အသစ်များ - လူနာအားလုံးအတွက် ယေဘုယျ ရည်မှန်းချက်မှာ သွေးဖိအားကို 130/80 mm Hg အောက်တွင် ထိန်းထားရန်ဖြစ်ပြီး၊ ဖြစ်နိုင်ပါက 120 mm Hg အောက်အထိ ရောက်ရှိအောင် ကြိုးပမ်းရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ • ဆေးဝါးများကို စောစီးစွာ အသုံးပြုခြင်း - အဆင့် ၁ သွေးတိုးရောဂါ (Stage 1 Hypertension: 130–139/80–89 mm Hg) ရှိသူများအတွက် (ဆီးချို သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်ရောဂါကဲ့သို့ ရောဂါအခံရှိသူများမှလွဲ၍) ပထမဆုံး ၃ လမှ ၆ လအထိ နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲပြုပြင်ခြင်းကို ပြုလုပ်ရန် ဆရာဝန်များက အကြံပြုထားသည်။ သွေးဖိအားသည် ရည်မှန်းချက်အဆင့်ထက် မြင့်မားနေသေးပါက ဆေးဝါးသောက်သုံးရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ ဆီးချို သို့မဟုတ် နာတာရှည် ကျောက်ကပ်ရောဂါရှိသူများသည် ဆေးဝါးများကို ချက်ချင်းစတင် သောက်သုံးနိုင်သ...