Dr. Tint Swe Medical and Knowledge Writings

မေးခွန်းတခု = မြန်မာပြည်ကအစားအစာတွေက (ဘယ်အစားအသောက်မဆို) စားသာစားနေကြရတာ တာရှည်ခံအောင် လုပ်ထားကြတာနဲ့ သန့်ရှင်းမှုအားနည်းတာနဲ့ တနေ့တနေ့ရောဂါတွေဘဲ ဝယ်စားနေရသလိုဘဲ ဘယ်နေ့ ဘာရောဂါတွေဖြစ်လာမလဲလို့ စိုးရိမ်နေကြတာဆရာ ဒီမေးခွန်းကို ကူညီဖြေပေးစေလိုပါသည်။ AI ၁။ စိုးရိမ်ရသည့်အကြောင်းရင်းများ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစားအစာလုံခြုံရေး (food safety) နှင့် ပတ်သက်၍ လူများစိုးရိမ်ကြရသည့် အကြောင်းရင်းများမှာ — (၁) တာရှည်ခံအောင်ထည့်သော ဓာတုပစ္စည်းများ Formalin (formaldehyde) Borax Artificial dyes (အရောင်တုများ) Preservatives မမှန်မကန်အသုံးပြုခြင်း (၂) သန့်ရှင်းမှုအားနည်းသော ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ရောင်းချမှု လမ်းဘေးအစားအစာများတွင် လက်သန့်ရှင်းမှု မပြည့်စုံ ရေသန့်မဟုတ်သော ရေကို အသုံးပြုခြင်း ပိုးမွှား၊ ဖုန်မှုန့်နှင့် ထိတွေ့မှုများ (၃) အစားအစာထုတ်လုပ်ရေး စည်းမျဉ်းများ အားနည်းခြင်း အစိုးရစစ်ဆေးမှု အားနည်း စက်ရုံမဟုတ်သော အိမ်တွင်းထုတ်လုပ်မှုများ ၂။ တကယ်ဖြစ်နိုင်သော ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များ အစားအစာ မလုံခြုံပါက ဖြစ်နိုင်သော ရောဂါများမှာ — အတိုချုပ် အစာအိမ်အူလမ်းကြောင်းရောဂါများ အသည်းနှင့် ကျောက်ကပ်ထိခိုက်မှု ကင်ဆာအန္တရာယ်...

ကွန်မင့်တခု = ပဲပြား အဟာရကြွယ်မှန်းလည်းသိပါတယ်။မြန်မာပြည်ကပဲပြားစားရမှာလည်း ခပ်လန့်လန့် ‌တာရှည်ခံအောင်ဖော်မလင်တွေထည့်တယ်တဲ့ နောက်ပြီး သန့်ရှင်းမှုလည်း အားနည်းတယ်။ စားတာထက်မစားတာကပိုကောင်းမယ်။ ပြန်စာ Fermented bean curd (sufu၊ furu သို့မဟုတ် Chinese cheese ဟုလည်း ခေါ်သည်) သည် ပဲပုပ်မှ ပြုလုပ်သော ရှေးရိုးရာ ဖားမင့် အစားအစာတမျိုး ဖြစ်ပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် လုံခြုံ၍ အာဟာရရှိသော အစားအစာ ဖြစ်သည်။ ထိုအစားအစာတွင် formalin မပါဝင်ပါ။ ဒေသအချို့တွင် မသမာသော ထုတ်လုပ်သူများက fresh tofu (Bean Curdမဖားမင့် မလုပ်သော ပဲပြား) ကို ကြာရှည်ခံစေရန် formalin ကဲ့သို့သော ထိန်းသိမ်းဆေးများ အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သတင်းများ တွေ့ရခဲ့သော်လည်း၊ ထိုဓာတ်သည် fermented bean curd ထုတ်လုပ်ခြင်း၏ ရိုးရာလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်သော ပစ္စည်း မဟုတ်ပါ။ (၁) ပဲပြား (Bean Curd / Tofu) ပဲပြား သည် ပဲပုပ်နို့မှ ပြုလုပ်သော အာဟာရပြည့်ဝသည့် အစားအစာတမျိုး ဖြစ်ပြီး ပရိုတိန်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် ပျော့ပျော့မှ တင်းတင်းအထိ အမျိုးမျိုးသော အထူအပါး (texture) ဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။ ပဲပြားသည် အသားအစားထိုး အစားအစာအဖြစ် လူကြိုက်များပြီး အာဟာရကောင်းသော အစားအစာ...

ပဲပုပ်သည် အာဟာရဓာတ် အလွန်ပြည့်ဝသော အပင်အခြေပြု ပရိုတိန်းအစားအစာ ဖြစ်ပြီး မရှိမဖြစ် အမိုင်နိုအက်စစ် ကိုးမျိုးလုံး ပါဝင်သော complete protein ဖြစ်သည်။ ပဲပုပ်သည် နှလုံးကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြု၍ ကိုလက်စထရော ထိန်းချုပ်ရာတွင် ကူညီနိုင်သကဲ့သို့ အချို့ကင်ဆာရောဂါများ ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့နည်းစေနိုင်သည် ဟုလည်း သုတေသနများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် ပဲပုပ်တွင် ဖိုက်ဘာ (fiber)၊ သံဓာတ် (iron) နှင့် isoflavone များ ပေါများသောကြောင့် မိန်းမများ သွေးဆုံးခြင်း (menopause) ကာလတွင် ဖြစ်သော လက္ခဏာများကို လျော့နည်းစေ၍ အရိုးသန်မာမှုကိုလည်း မြှင့်တင်နိုင်သည်။ ပဲပုပ်၏ အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ ၁။ နှလုံးကျန်းမာရေး ပဲပုပ်အစားအစာများတွင် saturated fat ပြည့်ဝဆီနည်း ပြည့်ဝဆီမပြည့်ဝဆီ ပြည့်ဝဆီနှင့် ဖိုက်ဘာများ ပါဝင်သောကြောင့် ကိုလက်စထရော လျော့နည်းစေရန် ကူညီနိုင်သည်။ နေ့စဉ် soy protein ၂၅ ဂရမ်ခန့် စားသုံးခြင်းသည် နှလုံးရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျော့နည်းစေနိုင်သည်။ ၂။ အာဟာရပြည့်ဝသော ပရိုတိန်း ပဲပုပ်သည် complete protein ဖြစ်သောကြောင့် ကြွက်သား ပြုပြင်တည်ဆောက်ရာတွင် အရေးကြီး ဖြစ်သည်။ edamame သို့မဟုတ် tofu တိုဖူး ...

မျှစ်များတွင် purine ပါဝင်မှု အသင့်အတင့်မှ မြင့်သော အဆင့်အထိ ရှိနိုင်သည်။ ထိုကြောင့် ယူရစ်အက်စစ် အဆင့်ကို မြင့်တက်စေနိုင်ပြီး gout (ဂေါက်ရောဂါ) ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် hyperuricemia (ယူရစ်အက်စစ် မြင့်ခြင်း) ရှိသူများအတွက် မျှစ်သည် အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ စားသုံးသင့်သော အစားအစာ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သင့်တော်သော ပြင်ဆင်ချက်ဖြင့် မျှစ်တွင်ရှိသော purine နှင့် ယူရစ်အက်စစ်ကို အတော်အတန် လျော့နည်းစေနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့် မိနစ် ၃၀ ခန့် ပြုတ်ခြင်း သည် ထိုဓာတ်များကို များစွာ လျော့နည်းစေနိုင်သည်။ မျှစ်နှင့် ယူရစ်အက်စစ် ဆိုင်ရာ အဓိက အချက်များ ၁။ Purine ပါဝင်မှု မြင့်ခြင်း မျှစ်အသစ် (fresh bamboo shoots) တွင် ၁၀၀ ဂရမ်လျှင် purine ၇၀–၁၀၀ မီလီဂရမ် ခန့် ပါဝင်နိုင်သည်။ ဤပမာဏသည် အချို့ အနီရောင်အသားများနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အဆင့် ဖြစ်ပြီး ယူရစ်အက်စစ် မြင့်စေရာတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်နိုင်သည်။ ၂။ Gout ဖြစ်နိုင်ခြေ Purine ပါဝင်မှု မြင့်သောကြောင့် မျှစ်များသည် ဂေါက်ရောဂါ တက်လာမှု (gout flare-up) ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ စားသုံးသင့်သည်။ ၃။ ပြုတ်ခြင်းဖြင့် လျော့နည်းနိုင်ခြင်း သု...

မှို ယူရစ်အက်စစ်တက်​နေသူများစားသုံးလို့ရနိုင်ပါလားသိပါရ​စေ မှိုများကို ယေဘုယျအားဖြင့် purine ပါဝင်မှု အလယ်အလတ်ရှိသော အစားအစာများဟု သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ယခင်က ယူဆခဲ့သကဲ့သို့ ယူရစ်အက်စစ်တိုးစေခြင်း သို့မဟုတ် gout (ဂေါက်ရောဂါ) ကို အလွယ်တကူ ဖြစ်စေသော အစားအစာဟု မထင်မှတ်တော့ကြပါ။ မှိုများတွင် purine ပါဝင်သော်လည်း သုတေသနအချို့အရ အပင်အရင်းအမြစ်မှ purine များသည် အသားအရင်းအမြစ်မှ purine များထက် အန္တရာယ်နည်းသည် ဟု တွေ့ရှိထားသည်။ ထို့အပြင် မှိုကို အလယ်အလတ်ပမာဏဖြင့် စားသုံးခြင်းသည် ယူရစ်အက်စစ်မြင့်ခြင်း (hyperuricemia) ဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့နည်းစေနိုင်သည်ဟုလည်း သုတေသနအချို့တွင် ဖော်ပြထားသည်။ မှိုနှင့် ယူရစ်အက်စစ် ဆိုင်ရာ အဓိကတွေ့ရှိချက်များ ၁။ Purine ပါဝင်မှု  Shiitake, Portobello, Button မှို စသည့် မှိုမျိုးများတွင် purine အလတ်အလတ် ပမာဏ ပါဝင်သည်။ Purine များသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းတွင် ခွဲခြမ်းလျှင် ယူရစ်အက်စစ် ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် မှိုများကို organ meats (အတွင်းအင်္ဂါအသားများ) သို့မဟုတ် shellfish များကဲ့သို့ gout ဖြစ်စေမှု မြင့်မားသော အစားအစာများ အဖြစ် မသတ်မှတ်ကြပါ။ ၂။ Hyperuricemia ဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့နည်းခြ...

အမေဇုံသစ်တောအတွင်းရှိ မိမိပိုင်ဒေသကို အနာဂတ်တွင် ရုပ်ကြွင်းလောင်စာနှင့် စက်မှုသတ္တုတူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းများမှ အပြည့်အဝ ကာကွယ်သည့် ပထမဆုံး အမေဇုံဒေသနိုင်ငံ ဖြစ်လာသည်။ Colombia သည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ မူဝါဒအရေးကြီးတခုကို ကြေညာခဲ့ပြီး မိမိနိုင်ငံအတွင်းရှိ အမေဇုံဒေသ တခုလုံးကို ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးနိုင်သော သဘာဝအရင်းအမြစ်များအတွက် အရန်ဒေသ (reserve zone) အဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်ကြေညာခဲ့သည်။ ဤသမိုင်းဝင် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၄၈၃,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ ကျယ်ဝန်းသော ဒေသကို ဖုံးလွှမ်းထားပြီး ထိုအကျယ်အဝန်းသည် Sweden နိုင်ငံ၏ အကျယ်အဝန်းနှင့် ခန့်မှန်းအားဖြင့် ဆင်တူသည်။ ထို့ကြောင့် ကိုလံဘီယာသည် အမေဇုံသစ်တောအတွင်းရှိ မိမိပိုင်ဒေသတခုလုံးကို စက်မှုသတ္တုတူးဖော်ရေးနှင့် အရင်းအမြစ် ထုတ်ယူရေး လုပ်ငန်းအသစ်များမှ ဥပဒေအရ ကာကွယ်ထားသော ပထမဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်လာသည်။ အစိုးရသည် ရေနံရှာဖွေရေးအသစ်များ ဟိုက်ဒရိုကာဗွန် ထုတ်လုပ်ရေး အကြီးစား သတ္တုတူးဖော်ရေး လုပ်ငန်းများအတွက် ခွင့်ပြုချက်အသစ်များ ထုတ်ပေးခြင်းကို လုံးဝ တားမြစ် ထားသည်။ ထိုကြောင့် စတင်ဆောင်ရွက်ရန် စီစဉ်ထားသော ရေနံတူးဖော်ရေး အကွက် ၄၃ ခု နှင့် သတ္တုတူးဖော်ရေ...