Posts

MSG ဟင်းချိုမှုန့် (အချိုမှုန့်)

-
Image
ကွန်မင့်တခု = အချို့မှုန့်ကို မုန်းတီးနေကြတဲ့အုပ်စုအတွက်လဲ ရေးပေးပါဦး မိုနိုဆိုဒီယမ် ဂလူတမိတ် (MSG) ကို အမေရိကန် အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးထိန်းချုပ်ရေးဌာန (FDA) က ယေဘုယျအားဖြင့် လုံခြုံစိတ်ချရသော အစားအသောက်ပါဝင်ပစ္စည်းအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားကြသည်။ လေ့လာမှုအများစုတွင်လည်း လူအများစုအတွက် ရေရှည် ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များ မတွေ့ရှိရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အချို့ လူနည်းစုတွင် ယာယီလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြသော်လည်း (ဥပမာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မျက်နှာနီခြင်း၊ ချွေးထွက်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း စသည်) ထိုဆိုချက်များကို ခိုင်မာသော သိပ္ပံသက်သေအထောက်အထားများက ပြင်းပြစွာ ထောက်ခံထားခြင်း မရှိသေးပါ။ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စဉ်းစားရမည့် အချက်များနှင့် ဖြစ်နိုင်သော ဘေးထွက်လက္ခဏာများ ၁။ ထိခိုက်လွယ်မှု (Sensitivity) လူဦးရေ၏ ၁ ရာခိုင်နှုန်း မပြည့်သေးသော လူနည်းစုတွင် “MSG လက္ခဏာစု” ဟု ခေါ်ကြသော ယာယီလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည် — ခေါင်းကိုက်ခြင်း မျက်နှာဖိအားခံစားရခြင်း ဝမ်းလျှောခြင်း သို့မဟုတ် မောပန်းချင်ခြင်း မျက်နှာ သို့မဟုတ် ကိုယ်အစိတ်အပိုင်းအချို့ မာနွမ်းသလို ခံစားရခြင်း ထိုလက္ခဏာများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ပေါ့ပါးပြီး...
Post a Comment
Read more

Cognitive Aging Explained အသိဉာဏ် အိုမင်းခြင်း ရှင်းလင်းချက်

-
Image
အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဦးနှောက်လည်း အိုမင်းလာသည်။ အသိဉာဏ် အိုမင်းခြင်းသည် သဘာဝဖြစ်စဉ်တခုဖြစ်ပြီး အကျိုးကောင်းနှင့် အကျိုးဆိုး နှစ်မျိုးလုံး ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ထိုအကျိုးသက်ရောက်မှုများသည် လူတဦးနှင့်တဦး မတူကွဲပြားကြသည်။ ဦးနှောက်များသည် အမြန်နှုန်း မတူ၊ ပုံစံ မတူဘဲ အိုမင်းကြသည်။ အသိဉာဏ် အိုမင်းခြင်းသည် ရောဂါတမျိုး မဟုတ်ကြောင်း သတိထားရမည်။ အသက်ကြီးလာခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော ဦးနှောက်ပြောင်းလဲမှုများသည် မွေးဖွားချိန်မှ စတင်၍ အသက်တာတလျှောက်လုံး ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော သဘာဝဖြစ်စဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းတခုဖြစ်သည်။ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ပညာရည်မြင့်မားမှု၊ ကျွမ်းကျင်မှု၊ ဝေါဟာရပမာဏတို့ တိုးပွားလာနိုင်သော်လည်း အချက်အလက် ကိုင်တွယ်လုပ်ဆောင်နှုန်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်စွမ်းနှင့် မှတ်ဉာဏ်အမျိုးအစားအချို့တို့ လျော့နည်းလာနိုင်သည်။ အသက် ၆၅ နှစ်နှင့် အထက် လူများ၏ ၈၇ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် သဘာဝအိုမင်းခြင်းကြောင့် အသိဉာဏ် ပြောင်းလဲမှုများ အနည်းအများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်ဟု တွေ့ရှိရသော်လည်း နောက်ကျအရွယ်တွင်လည်း အသိဉာဏ် ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ချက်နှင့် ယုံကြည်ချက်များ တိုးပွားလာနေသည်။ ထိုသို့...
Post a Comment
Read more

သကြားဓါတ်များသော အစားအစာများ

-
Image
မြန်မာလူမျိုးများ စားသောက်သည့် အစားအသောက်များထဲက သကြားဓါတ်များသော အစားအစာများ (မြန်မာအစားအစာ၊ တရုပ်အစားအစာ၊ ထိုင်းအစားအစာ)  ⚠ မှတ်ချက် — “သကြားများ” သည် (၁) တိုက်ရိုက်ထည့်သကြား (added sugar) (၂) သဘာဝရှိသော သကြား (၃) အမြန်စုပ်ယူနိုင်သော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တို့ကို ဆိုလိုနိုင်ပါသည်။ 🍬 ၁။ မြန်မာအစားအစာများတွင် သကြားဓါတ်များနိုင်သော အစားအစာများ (က) ချိုမုန့်နှင့် အချိုပွဲများ မုန့်လုံးရေပေါ် မုန့်ဟင်းခါး (အချို့ဒေသတွင် သကြားထည့်လေ့ရှိ) ထန်းလျက်မုန့်များ မုန့်စိမ်းပေါင်း ဆန်မုန့်များ (ထန်းလျက်ပါဝင်) လက်ဖက်သုပ် (သကြားထည့်လေ့ရှိ) ➡ တပွဲလျှင် 15–40 g သကြားရှိနိုင် (ခ) သောက်စရာများ နို့လက်ဖက်ရည် (သကြားများ) ကော်ဖီချို သကြားရည်ဖျော်ရည်များ သစ်သီးရည် (သကြားထည့်) ➡ နို့လက်ဖက်ရည် တခွက်လျှင် 20–35 g သကြားရှိနိုင် (ဂ) ထန်းလျက်အသုံးများသော အစားအစာများ ထန်းလျက်သုပ် ထန်းလျက်ပါဟင်း ထန်းလျက်ချိုစပ်ဟင်း ထန်းလျက်သည် သဘာဝဖြစ်သော်လည်း သကြားဓါတ်မြင့်သည်။ 🍜 ၂။ တရုပ်အစားအစာများတွင် သကြားများနိုင်သော အစားအစာများ Sweet & Sour ဟင်းများ Honey chicken Orange chicken Soy sauce + သကြားထည့်ဟင်းများ Bubble tea ➡ Swe...
Post a Comment
Read more

ဆိုဒီယမ်ဆားများသော အစားအစာများ

-
Image
မြန်မာလူမျိုးများ စားသောက်သည့် အစားအသောက်များထဲက ဆိုဒီယမ်ဆားများသော အစားအစာများ ၁။ မြန်မာအစားအစာများအနက် ဆိုဒီယမ်များနိုင်သော အစားအစာများ (က) ငန်ရည်၊ ငါးပိအခြေပြုဟင်းများ ငါးပိထောင်း ငါးပိရည် ငါးပိချက် ငါးပိငါးချဉ်သိပ် ငါးပိဖုတ် ငါးပိရည်ကျို ငါးပိရည်ချက် ငါးပိလိမ္မာကြော် ငါးပိကောင် ငါးပိကြော် ဟင်း (အငန်ရည်ထည့်ချက်ဟင်းများ) ပုစွန်ငန်ပြာရည် ငပိလည်း မှန်၊ ငါးပိလည်း မှန်တယ်။ ငံပြာရည် မှန်။ ငါးပိရည်ကျို မှန်။ ငါးပိရည်ကြို မမှန်ပါ။ ➡ ငန်ပြာရည်နှင့် ငါးပိတို့တွင် ဆိုဒီယမ်အလွန်မြင့်နိုင်သည်။ (ခ) အချဉ်သွင်း၊ ဆားသွင်းအစားအစာများ ချဉ်ဖတ်အမျိုးမျိုး ငါးခြောက်အမျိုးမျိုး အသားခြောက်အမျိုးမျိုး ပုစွန်ခြောက်အမျိုးမျိုး ➡ ထိန်းသိမ်းရန် ဆားများစွာ အသုံးပြုထားသည်။ (ဂ) အထုပ်အပိုးနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်အစားအစာများ အသင့်စားခေါက်ဆွဲ (instant noodles) စွပ်ပြုတ်အမှုန့်များ ဟင်းချိုမှုန့်၊ အရသာမှုန့် (MSG) ချစ်ပ်၊ မုန့်ခြောက် ➡ အမှုန့်ဟင်းချိုထုပ်တထုပ်တွင်ပင် ဆိုဒီယမ် အလွန်မြင့်နိုင်သည်။ (ဃ) လက်ဖက်နှင့် တွဲဖက်အစားအစာများ လက်ဖက်သုပ် ပဲကြော်၊ ငန်ပဲ သရက်သီးသနပ် ➡ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်အစားအစာများတွင် ဆားများနိုင်သည်။ ၂။ ထို...
Post a Comment
Read more

The habit of mindful thinking သတိရှိရှိစဉ်းစားခြင်း အလေ့အထ

-
Image
လက်ရှိအခိုက်အတန့်တွင် စိတ်အာရုံကို ပြန်လည်ယူဆောင်လာပြီး ကိုယ်၏ အတွေးများနှင့် ခံစားချက်များကို မစီရင်ဘဲ သတိထားကြည့်ရှုခြင်းဖြစ်သည်။  ယင်းအလေ့အထသည် စိတ်ဖိစီးမှု လျော့နည်းစေပြီး စိတ်ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်စေသည်။ အလိုအလျောက် ဖြစ်ပေါ်လာသော မကောင်းသော တုံ့ပြန်မှုများအစား ရည်ရွယ်ချက်ရှိသော သိမြင်တုံ့ပြန်မှုများဖြင့် အစားထိုးနိုင်ခြင်းကြောင့် ကျန်းမာရေးမကောင်းသော နက်ရှိုင်းစွာ မြေတည်ထားသည့် အလေ့အထများကို ချိုးဖျက်နိုင်စေသည်။ သတိရှိရှိစဉ်းစားခြင်း အလေ့အထကို ဖွံ့ဖြိုးစေရန် ၁။ သတိပေးချက် သတ်မှတ်ပါ တနေ့လျှင် သုံးကြိမ်ခန့် ဖုန်းသတိပေးချက်ထားပြီး လက်ရှိ ကိုယ်စဉ်းစားနေသည့် အတွေးများကို စစ်ဆေးကာ စိတ်အာရုံကို လက်ရှိအခိုက်အတန့်သို့ ပြန်လည်ယူဆောင်ပါ။ ၂။ R နည်းလမ်း ၅ ခု အသုံးပြုပါ Recognize — အတွေးများကို သတိပြုပါ (အထူးသဖြင့် ကြောက်ရွံ့မှုအခြေပြု မကောင်းသောအတွေးများ) Relax — ထိုအတွေ့အကြုံအတွင်း သက်သာစွာ နေပါ Review — အခြေအနေကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပါ Respond — ရည်ရွယ်ချက်ရှိစွာ တုံ့ပြန်ပါ Return — လက်ရှိအခိုက်အတန့်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပါ ၃။ နေ့စဉ် လုပ်ငန်းများတွင် သတိရှိပါ သွားတိုက်ခြင်း၊ စားသောက်ခြင်း၊ လမ်းလ...
Post a Comment
Read more

ဆား သွေးတိုး သကြား ဆီးချို

-
Image
ဆား (ဆိုဒီယမ်) ကို အလွန်အကျွံ စားသုံးခြင်းသည် သွေးတိုးခြင်း (hypertension) နှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်နွယ်သည်။ ဆားများလွန်းပါက ကိုယ်ခန္ဓာသည် ရေကို ထိန်းသိမ်းထားရန် လှုံ့ဆော်ခံရပြီး သွေးပမာဏ တိုးလာစေသည်။ ထိုကြောင့် သွေးကြောနံရံများအပေါ် ဖိအားမြင့်တက်စေသည်။ လူတိုင်းသည် ဆားအပေါ် တုံ့ပြန်မှု တူညီမဟုတ်သော်လည်း ဆိုဒီယမ်အလွန်များသော အစားအစာများကို စားသုံးခြင်းသည် ပြောင်းလဲထိန်းချုပ်နိုင်သည့် အကြောင်းရင်းများအနက် သွေးတိုးမြင့်ခြင်း၊ နှလုံးသွေးကြောရောဂါနှင့် လေဖြတ်ရောဂါတို့၏ အဓိကအကြောင်းရင်းတရပ် ဖြစ်သည်။ ဆားနှင့် သွေးတိုးခြင်းဆိုင်ရာ အရေးကြီးအချက်များ — ၁။ လုပ်ဆောင်ပုံ (Mechanism) ဆားအဆင့် မြင့်လျှင် ကိုယ်ခန္ဓာသည် ဆိုဒီယမ်လျှော့ချရန် ရေကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ထိုကြောင့် သွေးကြောအတွင်း ရေပမာဏ တိုးလာပြီး နှလုံးသည် ပိုမိုအားထုတ် လုပ်ဆောင်ရသည်။ ၂။ သွေးတိုးခြင်း အန္တရာယ် ဆားသည် သွေးတိုးမြင့်ခြင်း၏ တခုတည်းသော အကြောင်းရင်းဟု မဆိုနိုင်သော်လည်း ဆိုဒီယမ် အလွန်အကျွံ စားသုံးမှုသည် သွေးတိုးမြင့်ခြင်း စတင်ဖြစ်ပွားခြင်းနှင့် ခိုင်မာစွာ ဆက်နွယ်နေသည်။ ၃။ ဆားအပေါ် ထိခိုက်လွယ်မှု (Salt sensitivity) သွေးတိုးရှိသူများ၏ ၆၀ ရ...
Post a Comment
Read more

ဆီတို့ဟူး (Beancurd Tofu)

-
Image
ဆီတို့ဟူးသည် ပဲနို့ကို ချက်ကာ ခဲအောင်ပြုလုပ်ပြီး ပုံသဏ္ဌာန်တပ်ဆင်ထားသော ပဲအခြေပြု အစားအစာဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံတွင် ရာစုနှစ် ၂၀ ကျော်မီကပင် စတင်အသုံးပြုလာခဲ့ပြီး ယနေ့တွင် အာရှအစားအစာယဉ်ကျေးမှုတွင် အရေးပါသော အစားအစာတမျိုး ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ ပြုလုပ်ပုံ အကျဉ်း ၁။ ပဲစိုကို နူးအောင်စိုပြီး ချက်၍ ပဲနို့ထုတ်သည်။ ၂။ ပဲနို့ကို coagulant (ဥပမာ– ကယ်လစီယမ်ဆားများ) ဖြင့် ခဲအောင်ပြုလုပ်သည်။ ၃။ ထို့နောက် ဖိနှိပ်၍ တုံးပုံသဏ္ဌာန်ပြုလုပ်သည်။ အမျိုးအစားများ နူးပျော့တို့ဟူး (Silken tofu) – အရမ်းနူးပြီး ဟင်းချို၊ အချိုပွဲများတွင် သုံးသည်။ တင်းတို့ဟူး / တင်းပြင်းတို့ဟူး (Firm / Extra-firm tofu) – ကြော်ဟင်း၊ ချက်ဟင်းများတွင် သုံးသည်။ ကြော်တို့ဟူးဖောင်း (Fried tofu puffs) – အတွင်းလေဖြာပြီး ဟော့ပေါ့စသည့် ဟင်းများတွင် ထည့်သုံးသည်။ ဖောင်းရွက်တို့ဟူး (Yuba) – ပဲနို့ပေါ်ပေါ်ယံအလွှာကို ခြောက်သွားအောင် ပြုလုပ်ထားသည်။ အာဟာရတန်ဖိုး ပရိုတိန်း အရင်းအမြစ်ကောင်း ကိုလက်စတရော မပါ အနည်းငယ်သော သံဓာတ်၊ ကယ်လစီယမ် ပါဝင်နိုင် အဆီနည်း (အထူးသဖြင့် မကြော်သေးလျှင်) ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူး အပင်အခြေပြု ပရိုတိန်းအတွက် အထူးသင့်တော် နှလုံးသ...
Post a Comment
Read more