Posts

ဝိဇ္ဇာဓိုရ် ဆိုသည်မှာ

Image
မေးခွန်း = ဆရာ ဝိဇ္ဇာဓရနည်း နဲ့ ဆေးကုသလို့ ရပါသလား။ ဝိဇ္ဇာဓရနည်းဟာ ဘာကို ဆိုပါသလဲ ဆရာ။ ပြန်စာ ဝိဇ္ဇာဓရ (ဝိဇ္ဇာဓိုရ်) ဆိုသည်မှာ ပါဠိစကားလုံး ဝိဇ္ဇာ (အသိပညာ၊ အတတ်ပညာ) နှင့် ဓရ (ဆောင်သူ) တို့ ပေါင်းစပ်ထားပြီး အတတ်ပညာ၊ မန္တန်တန်ခိုး၊ လောကီအထူးပညာရပ်များကို ရရှိထားသူ သို့မဟုတ် ဆောင်ထားသူဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အဓိပ္ပာယ်နှင့် နောက်ခံများ ဝိဇ္ဇာ၏ အဓိပ္ပာယ်များ: • အသိပညာ (အတတ်ကြီး ၁၈ ပါး) • အတတ်ပညာ (အတတ်ငယ် ၆၄ ပါး) • ဗေဒင်သုံးပုံ • ဝိဇ္ဇာ ၅ မျိုး (ဝေဒဝိဇ္ဇာ၊ မန္တဝိဇ္ဇာ၊ ဂန္ဓာရီဝိဇ္ဇာ၊ လောကီယဝိဇ္ဇာ၊ အရိယဝိဇ္ဇာ) မြန်မာ့ရိုးရာယုံကြည်မှုနှင့် လောကီပညာ: မြန်မာ့ဂမ္ဘီရ၊ မန္တန်၊ ဆေးပညာနှင့် အင်းအိုင်ကွက် စသည့်လောကီပညာရပ်များကို လိုက်စားသူများ၊ ဘိုးတော်၊ မထေရ် သို့မဟုတ် တောတွင်း၌ တရားနှင့် မန္တန်များကို အထူးကျင့်ကြံအားထုတ်နေသူများကို 'ဝိဇ္ဇာဓိုရ်' သို့မဟုတ် 'ဝိဇ္ဇာဓရ' ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ၎င်းတို့သည် သာမန်လူတို့ထက် ထူးခြားသော စွမ်းအင်များ၊ မန္တန်တန်ခိုးများ ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ သတိပြုရန် စာထဲမှာသာ အဲလိုရေးထား။ သွားမရှာလေနဲ့။ သွားမယုံလေနဲ့။ အခုခေတ်မှာ လူလိမ်တွေပိုများတယ်။ ငွေရှာနည်းအဆန်းတွေလုပ်န...

Lifestyle Diseases နေထိုင်မှုပုံစံကြောင့်ဖြစ်ရသည့် ရောဂါများ

Image
ဆရာ Lifestyle disease ကို မြန်မာလို အခေါ်ရှိလားဆရာ။ မရှိဘူးဆိုရင်လည်း အနီးစပ်ဆုံး သူဌေးရောဂါလို့ ပြန်လို့ရလားဆရာ။ ဒီဆေးပညာစာကို ရေးခဲ့တာ ကျွန်တော် စာတွေစရေးစကဖြစ်လို့ (၁၀) နှစ် ကျော်ပြီ။ အရေးအသားက စာလိုဖြစ်နေပါတယ်။ လူတို့၏လူနေမှုပုံစံကြောင့်ဖြစ်ရသောရောဂါများရှိသည်။ ကမာ္ဘတွင် စက်မှုလက်မှု၊ စက်ရုံများထွန်းကားခြင်းကြောင့်လည်း အသက်ပိုရှည်လာရာ အသက်ကြီးရောဂါများ ပေါလာရသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် လူဆက်စပ်မှုကြောင့် ၎င်းရောဂါများ တဖြေးဖြေးအဖြစ်များလာသည်။ သူဌေးရောဂါလို့တော့ မခေါ်သင့်ပါ။ ဆင်းရဲမွဲတေသူတွေမှာလည်း လူနေမှုဘဝအရ ဖြစ်တာတွေကိုပါခေါ်တယ်။ နေထိုင်မှုပုံစံကြောင့်ဖြစ်ရသည့် ရောဂါများ 1. Heart disease, Stroke နှလုံးရောဂါ၊ 2. Type 2 Diabetes ဆီးချိုရောဂါ၊ 3. ဆေးလိပ်-အရက်-မူးယစ်ဆေးဝါးများကြောင့်ဖြစ်ရသည့် ရောဂါများ၊ 4. Alzheimer's disease အဇာမိုင်ယာရောဂါ၊ 5. ပန်းနာ၊ 6. Atherosclerosis သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ၊ 7. သွေးတိုး၊ 8. Cirrhosis အသည်းခြောက်ရောဂါ၊ 9. Osteoporosis အရိုးအားနည်းရောဂါ၊ 10. Depression စိတ်ကျရောဂါ၊ 11. Obesity အဝလွန်ရောဂါ၊ 12. Cancer ကင်ဆာ၊ 13. Acne ဝက်ခြံ၊ 14. Nephritis or Chronic Renal...

Boiled Rice ဆန်ပြုတ်သည် ဆေးတပါးဖြစ်သည်

Image
• ဆန်ပြုတ် တပန်းကန်ကနေ ကယ်လိုရီ ၁၀၄ ရတယ်။ • တနေ့မှာ ကယ်လိုရီ ၂၀၀၀ လိုသူအတွက် ၅% နဲ့ ညီတယ်။ • ဗီတာမင်တချို့နဲ့ဓါတ်ဆားတွေလည်းပါတယ်။ • ဆန်ဖြူထဲမှာ glycemic index များလို့ ဆီးချိုရှိသူတွေ များများဆိုရင်တော့ မသင့်ပါ။ ဆေး (တစ်) ပါးလို့ရေးရင်တော့ ရောဂါမရှိသူတွေလည်း မျိုကျမှာမဟုတ်။ ဆန်ပြုတ်အမျိုးမျိုးသုတ Boiled rice ဆိုရင် ဆန်ကိုရေနဲ့ပြုတ်ထားပြီး သောက်စရာ အရည်မပါတဲ့ပုံကိုသာပြတယ်။ မြန်မာလို ခေါ်ကြတဲ့ ဆန်ပြုတ်မဟုတ်ပါ။ ၁။ ဆန်ပြုတ် Rice porridge  ဆန်ကို ရေ (သို့မဟုတ်) စွပ်ပြုတ်ရည်ဖြင့် ပျော့အိသွားအောင် ပြုတ်ထားသည့် ဆန်ပြုတ်။  ဥပမာ - Chicken rice porridge (ကြက်သား ဆန်ပြုတ်) ၂။ Congee (သို့မဟုတ်) Jook အာရှနည်းဆန်ပြုတ် (ဆန်အစေ့များ ကြေမွပြီး အရည်ပျစ်ပျစ် အိအိဖြစ်အောင် ပြုတ်ထားတဲ့ ဆန်ပြုတ်) ကို သုံးနှုန်းတဲ့အမည်။ ၃။ Rice soup အရည်ကျဲကျဲနဲ့ သောက်စရာအရည် ပိုများတဲ့ ဆန်ပြုတ်မျိုး။ ၄။ Rice gruel ဆန်ကို ပျော့အိအောင် ပြုတ်ထားသည့် အရည်။ အများအားဖြင့် လူမမာများအတွက် ဆန်ပြုတ်ကျဲကျဲ။  ၅။ ယာဂုဆွမ်း (Rice Gruel / Congee for Monks) မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့တွင် ဘုရားအလောင်းတော်ကို သဌေးသမ...

ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲနှင့် လူ့ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် သက်ရောက်မှုများ

Image
ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲသည် လေဖိအား၊ အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆများကို ပြောင်းလဲစေခြင်းဖြင့် အဆစ်အမြစ်များ၊ အဆုတ်၊ သွေးကြောများနှင့် ခုခံအားစနစ်တို့တွင် ခန္ဓာကိုယ်ဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ (၁) အဓိက ခန္ဓာကိုယ်ဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ လေဖိအား ကျဆင်းခြင်း - မိုးသက်မုန်တိုင်း မလာမီ လေဖိအား ကျဆင်းသွားသည့်အခါ ရောင်ရမ်းနေသော တရှူးများနှင့် အဆစ်များကို ပိုမို ကားထွက်လာစေသဖြင့် နှာခေါင်းထိပ်အောင့်ခြင်း ( Sinus headache) ၊ ခေါင်းတခြမ်းကိုက်ခြင်း ( Migraine) ၊ အဆစ်အမြစ် ရောင်ရမ်းကိုက်ခဲခြင်းနှင့် နာတာရှည် နာကျင်မှုများကို ပိုမို ပြင်းထန်လာစေပါသည်။ အေးစက်၍ ခြောက်သွေ့သော လေထု - အေးစက်သော အပူချိန်သည် သွေးကြောများကို ကျုံ့သွားစေပြီး ခြောက်သွေ့သော လေထုသည် နာခေါင်းနှင့် လည်ချောင်းအတွင်းရှိ ချွဲမြှေးပါးများကို အက်ကွဲစေသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ သဘာဝ ခုခံအားစနစ်ကို အားနည်းစေကာ ဗိုင်းရပ်စ်များ အလွယ်တကူ ဝင်ရောက်နိုင်စေပါသည်။ အေးစက်သော လေသည် ရောဂါအခံရှိသူများ (ရင်ကြပ်/ပန်းနာနှင့် လေပြွန်ရောင်သူများ) တွင် လေပြွန် ကြွက်သားများကို ရုတ်တရက် ကျုံ့သွားစေနိုင်ပါသည်။ အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆ မြင့်မားခ...

Joints and Weather Changes ရာသီဥတုနှင့် အဆစ်နာ

Image
မေးတာက အနောက်တိုင်းဆေးပညာမှာ ဒူလာ (မိုးအုံ့ မိုးရွာ နှင့် ညောင်းညာ ကိုက်ခဲ ဆက်စပ်မှု) ရှိ မရှိ ဆရာရေးထားသည့် လင့်ခ် ရှိလျင် ဖတ်ချင်ပါသည် တဲ့။ ဒူလာကို မြန်မာလို ဘာသာပြန်ကြတာ မတူကြပါ။  တယောက်တမျိုး။ ဥတုအပြောင်းအလဲနဲ့ ရာသီအပြောင်းအလဲတွေမှာ လေဖိအားပြောင်းတယ်။ Barometric pressure ဘာရိုမက်ထရစ် ဖိအားလို့ ခေါ်ပါတယ်။ ကမာ္ဘမြေကြီးရဲ့မျက်နှာပြင်ပေါ်ကို ဖိနေတဲ့အားပြောင်းတာကိုပြောတာ။ အဲလိုအပြောင်းအလဲကနေ သက်ရှိတွေရဲ့ကျန်းမာရေးကို သက်ရောက်စေနိုင်တယ်။ တချို့မှာရောဂါရှိတာ ဆိုးစေနိုင်တယ်။ လူတွေရဲ့ အရေပြားမှာ အာရုံကြောလေးတွေရှိလို့ အဲတာလေးတွေကို သက်ရောက်ခံရတယ်။ သိသာတာကတော့ အရိုးအဆစ်။ တချို့ဆိုရင် ကျွန်တော်နဲ့ ကျွန်တော့်ဇနီးအပါအဝင် မိုးရွာမလား သိတယ်။ အပြင်မှာအေးနေတာကို အိမ်ထဲကနေသိတယ်။ Arthritis အဆစ်နာရောဂါ synovium ခေါ် အရွတ်ဖုံးလွှာနဲ့ ligaments ခေါ် အရွတ်ကြောတွေပါသက်ရောက်ခံရတယ်။ ဥတုအပြောင်းမှာ အဲတာတွေမှာရှိတဲ့အာရုံကြောလေးတွေ သက်ရောက်ခံရတယ်။ သုတေသနရလဒ်တွေက မတူတာတွေရှိပေမဲ့ Pain ဂျာနယ်လေ့လာမှုတခုအရ နာတာရှည်အဆစ်နာရောဂါရှိသူ ၃ ပုံ ၂ ပုံဟာ ရာသီဥတုအပြောင်းအလဲမှာ ပိုပြီးနာတာခံစားကြရတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ Migrain...

ဆရာဝန်ဆီစာရေးတာ မှန်မှန်ကန်ကန် ရေးသင့်တယ်

Image
မေးခွန်းတခု = အဲ့အဖြေလေးသိ့ချင်လို့ပါဆရာ လူနာက အရင်မေးခွန်းထဲကတယောက်လား နောက်တယောက်လား မသိ။ ပြန်ဖြ = နောက့်တစ်ယောက့်ပါဆရာ လူနာကအသက် ၅၀ပါဆရာ အမျိုးသမီးပါဆရာ လူနာက အသံဝင်တာ ၂လရှိလို့ ဆေးခန်းကအဆုတ့်ကိုဓာတ့်မှန်ရိုက့်တာအဆုတ့်မှာအလုံးတွေ့တယ်လို့ပြောပါတယ်ဆရာ ပြန်စာ အဆုတ်မှာ ရောင်ရမ်းမှုလား တခြားနေရာကနေပြန့်လာတဲ့ ကင်ဆာလား သံသယရှိ။ မှတ်ချက် အဲလိုပဲ အရင်မေးခွန်းမှာ ဖြစ်သူတယောက်။ နောက်တခါတယောက် မေးကြတယ်။ ခဏခဏလာတယ်။ အရင်နဲ့နောက် ကျား မ မတူ။ ကလေး လူကြီး မတူ။ နောက့်တစ်ယောက့်လို့ရေးတာမှာ မလိုတဲ့ အပိုတွေပါနေတယ်။ နောက်တယောက်လို့သာ ရေးရတယ်။ အဆုတ့်ကိုဓာတ့်မှန်ရိုက့်လို့ရေးတာမှာ မလိုတဲ့ အပိုတွေပါနေတယ်။ အဆုတ်ကိုဓာတ်မှန်ရိုက်လို့ရေးရတယ်။ လူကြီးမင်းတို့ရဲ့ ဖရင်းတွေဆီတော့ ကြိုက်သလိုရေးပါ။  ဆရာဝန်ဆီကို ကင်ဆာရောဂါမေးတာမှာတော့ မှန်မှန်ကန်ကန် ရေးသင့်တယ်။ တမင်တကာမှားမှား၊ မသိလို့မှားမှား စာရေးမှားတဲ့ရောဂါကိုတော့ ဆရာဝန်မ ကုမရနိုင်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ ၁၇-၁၀-၂၀၁၉

Feeling overwhelmed by life’s pressures

Image
ဘဝ၏ဖိအားများကြောင့် စိတ်ရှုပ်ထွေး ပင်ပန်းလာသည့်အခါ  မိမိကိုယ်ကို ခေတ္တရပ်နားခွင့် ပေးရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခြင်း၊ အသက်ရှူ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းနှင့် တရားထိုင်ခြင်းတို့က နေ့စဉ် စိတ်ဖိစီးမှုများကို လျော့ပါးစေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ နေ့စဉ် တာဝန်များနှင့် စိတ်ထဲဝင်ရောက်လာသမျှ အချက်အလက်များသည် ထိုအချိန်က ဦးနှောက်၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းထက် ကျော်လွန်သွားသည့်အခါ စိတ်ဖိစီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါသည်။ ယခုချက်ချင်း လုပ်ဆောင်နိုင်သော အဆင့်များ • ခတ္တ ရပ်နားပြီး နောက်ဆုတ်ပါ - အလုပ်၊ ဖုန်း သို့မဟုတ် လက်ရှိလုပ်ဆောင်နေသော အရာမှ မိနစ်အနည်းငယ်မျှ ခွာလိုက်ပြီး အာရုံကြောစနစ် တည်ငြိမ်သွားစေရန် တဖြည်းဖြည်းနှင့် နက်နက် ရှူသွင်း ရှူထုတ်လုပ်ပါ။ • စိတ်ထဲရှိသမျှကို စာပေါ်ချရေးပါ - ဦးနှောက်ထဲတွင် လှည့်ပတ်နေသော တာဝန်များ၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများနှင့် အချိန်ကန့်သတ်ချက် အားလုံးကို စက္ကူပေါ်တွင် ချရေးခြင်းဖြင့် စိတ်ဖိစီးမှုကို လျော့ကျစေပါ။ • အသေးဆုံး အဆင့်တခုကိုသာ ရွေးပါ - စာရင်းထဲမှ ယနေ့ မဖြစ်မနေ လုပ်ရမည့်အရာကိုသာ ရွေးချယ်ပြီး၊ ၎င်းကို အလွန်သေးငယ်သော အစပြုမှုအဖြစ် ခွဲထုတ်ပါ (ဥပမာ - "ဖောက်...