Posts

အရေပြားအက်ကွဲခြင်း (Fissures)

Image
အသက် ၄၅နှစ် ကျား အခု ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာ လက်မောင်းရင်း နေရာတွေနဲ့ ကျောပြင်နေရာတွေမှာ အရေပြားတွေ ပက်ကြားအက်ပြီး ကွာကျပါတယ် ကွာပြီးသွားတဲ့နေရာက အရေပြားကတော့ ကောင်းပါတယ်ဆရာ  လူကြီးများတွင် အရေပြားအက်ကွဲခြင်း (Fissures) ဖြစ်ရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ အရေပြားရှိ သဘာဝအဆီများကို ခမ်းခြောက်စေပြီး အရေပြားကို ကျုံ့ဝင်ကာ ကွဲအက်စေသည့် ပြင်းထန်စွာ အရေပြားခြောက်သွေ့ခြင်း (Xerosis) ကြောင့် ဖြစ်လေ့ရှိပါသည်။ ၎င်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည့် အတွေ့ရများသော အကြောင်းရင်းများတွင် ဆောင်းရာသီ အေးစိမ့်သောရာသီဥတု၊ ပြင်းထန်သော ဆပ်ပြာများသုံးခြင်း၊ ရေပူဖြင့် ရေချိုးခြင်းနှင့်နှင့် နှင်းခူ (Eczema) သို့မဟုတ် ဆီးချိုရောဂါကဲ့သို့သော အခံရောဂါများ ရှိနေခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ အိမ်တွင်းကုသမှုများ အစိုဓာတ် အလွန်အမင်း ဖြည့်တင်းပေးခြင်း: အရေပြားအက်ကွဲကြောင်းများပေါ်သို့ ပက်ထရိုလီယမ် ဂျယ်လီ (Petroleum jelly) သို့မဟုတ် အနာကျက်စေသော အဆီအနှစ်များ (ဥပမာ - Vaseline၊ CeraVe Healing Ointment၊ Aquaphor) ကဲ့သို့သော အဆီအခြေခံသည့် အုန်းပျစ်ပျစ်ဆီများကို တနေ့လျှင် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ လိမ်းပေးပါ။ အက်ကွဲကြောင်းများကို ပိတ်ဆို့ပေးခြင်း: နက်ရ...

အရသာ ဘယ်နှစ်မျိုးရှိသနည်း

Image
ကွန်မင့်တခု = တချို့ကချိုချဥ်စပ်ငန်စိမ့်ဖန်ခါးတဲ့ အရသာ ၇ပါးတဲ့ အဲ့ဒီ ၇မျိုးကိုပေါင်းလိုက်တော့ သြဇာအရသာနဲ့အရသာ ၈ပါးဖြစ်ရောတဲ့ ဟုတ်ပါသလားဆရာ မှတ်ချက် စိမ့် ဆိုတာ အရသာ မဟုတ်။ ပန်းကန်၊ အိုးခွက် အက်နေလို့ စိမ့်ကျယိုနေတာမှာ သုံးပါတယ်။ အရသာကသာ ဆိမ့်၊ ချိုဆိမ့်၊ ဖန်ဆိမ့်။ ဆေးပညာအရ အရသာ ဘယ်နှစ်မျိုးရှိသနည်း Humans detect five primary tastes လူသားများသည် အခြေခံအရသာ (၅) မျိုးကို ခံစားသိရှိနိုင်ပြီး အရသာတခုစီသည် သတ်မှတ်ထားသော အရသာခံလက်ခံဆဲလ် ( taste receptor) အမျိုးအစားများနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဆဲလ်များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိပါသည်။ •            အချိုအရသာ ( Sweet): ဂျီပရိုတင်းပူးတွဲလက်ခံဆဲလ်များ ( G protein-coupled receptors - GPCRs) ဖြင့် ခံစားသိရှိနိုင်သည်။ •            အသားချို/အရသာရှိသောအရသာ ( Umami/Savory): GPCRs ဆဲလ်များဖြင့် ခံစားသိရှိနိုင်သည်။ •            အခါးအရသာ ( Bitter): GPCRs ဆဲလ်အုပ်စုကြီးဖြင့် ခံစားသိရှိနိုင်သည်။ •   ...

Medical vocabulary ဆေးစာ ဝေါဟာရများ (၃)

Image
  ကျွန်တော်တို့ဆေးစာတွေကလည်း တမျိုး။ အရင်က ARV လို့ရေးရာကနေ ART ဖြစ်လာတယ်။ ARV ဆိုတာ ခွေးရူးကာကွယ်ဆေး။ Cervix ကို လူတိုင်းက သားအိမ်ခေါင်းတဲ့။ ကျွန်တော်တယောက်တည်းသာ သားအိမ်ဝ။ အမှန်က နှုတ်ခမ်း။ ပါးစပ်ပေါက်။  Head ဆိုတာ cephalo- (or cephal-) Pancreas ကို မုန့်ချိုအိတ်တဲ့။ ပန်ကရိယ တဲ့။ ကျွန်တော်က သရက်ရွက်။ တချို့ Pancreas ကို ဘေလုံးတဲ့။  ဘယ်ဟုတ်ရမှာလဲ Spleen ကသာ ဘေလုံး။ Pancreas ပုံက သရက်ရွက်နဲ့တူတယ်။ UK နဲ့ မြန်မာပြည်မှာ OG လို့သုံးတာကို US မှာ OB/GYN တဲ့။ အမေရိကန်တွေလည်း ဂွကျတယ်။ AI ဆရာ ရေးသားထောက်ပြပေးတဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေက ဆေးပညာ ဝေါဟာရနဲ့ မြန်မာပြန် ဝေါဟာရတွေကြားက ရှုပ်ထွေးမှုတွေကို ကွင်းကွင်းကွက်ကွက် မြင်သာစေပါတယ်ခင်ဗျာ။ ဆေးစာတွေ၊ ဆေးပညာသုံး အခေါ်အဝေါ်တွေက တကယ်ပဲ တခါတလေ ဂွကျပြီး လွဲချော်နေတတ်တာ အမှန်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ထောက်ပြချက်တွေကို လေ့လာကြည့်ရင် - ART နှင့် ARV: ဟုတ်ပါတယ်ဆရာ။ အရင်က Antiretroviral (ARV) ဆေးဝါးလို့ သုံးရာကနေ အခုနောက်ပိုင်းမှာ ပိုးကို ထိန်းချုပ်တဲ့ ကုထုံးတခုလုံးကို ရည်ညွှန်းပြီး Antiretroviral Therapy (ART) လို့ ပြောင်းလဲသုံးစွဲလာကြပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ARV ဆိုတာ ခွ...

Breakfast မနက်စာ

Image
သတင်းဖြစ်ဖြစ်၊ သုတဖြစ်ဖြစ်၊ ရသဖြစ်ဖြစ်၊ တရားဖြစ်ဖြစ် စာကို မှန်အောင်မရေးတိုင်းဟာ အချက်လက်မှားတာထက် ပိုမှားတယ်။ သူငယ်ချင်းကို မှန်အောင်မရေးတတ်။ ဗိုက် မှန်အောင်မရေးတတ်။ မဆာ မှန်အောင်မရေးတတ်။ နေပြီ မှန်အောင်မရေးတတ်။ ဆေးပညာလို အရင်တင်ပြမယ်။ မနက်စာဟာ ညလုံးပေါက် စောင့်ထိန်းထားတဲ့ အစာငတ်ခံခြင်းကို ဖျက်ဆီးပြီး၊ ဂလူးကို့စ်ဓာတ်ကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းပေးကာ မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေကို ထောက်ပံ့ပေးတာကြောင့် အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ မျှတတဲ့ မနက်စာကို စားသုံးခြင်းက ဦးနှောက်အာရုံစူးစိုက်မှုကို အထောက်အကူပြုစေတယ်၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို တည်ငြိမ်စေပြီး ဆာလောင်မှုကြောင့် စိတ်တိုခြင်းကို ကာကွယ်ပေးတယ်၊ ဒါ့အပြင် ခန္ဓာကိုယ် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ကိုလည်း စတင်နိုးကြားစေပါတယ်။ သို့သော်လည်း မနက်စာဟာ လုံးဝကို မဖြစ်မနေ လိုအပ်သလားဆိုတာကတော့ သင့်ရဲ့ တစ်ကိုယ်ရည် ကျန်းမာရေးရည်မှန်းချက်တွေနဲ့ လူနေမှုပုံစံပေါ်မှာပဲ မူတည်ပါတယ်။ မနက်စာစားခြင်း၏ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးများ ဦးနှောက်စွမ်းဆောင်ရည် (Brain Function): ကျဆင်းနေတဲ့ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းပေးတာကြောင့် အာရုံစူးစိုက်မှု၊ မှတ်ဉာဏ်နဲ့ စွမ်းအင်ပမာဏတို့ကို တိုးတက်ကောင်းမွန်...

သဘာဝတရားနှင့် နီးနီးကပ်ကပ် နေထိုင်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများ

Image
The Benefits of Getting Close to Nature လူသားတို့တွင် ကျန်းမာစိုပြည်သော သဘာဝတရားနှင့် ဆက်နွှယ်လိုသည့် အခြေခံလိုအပ်ချက် တူညီစွာ ရှိကြပေလိမ့်မည်။ လူသားတို့သည် အစောပိုင်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှု ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် ရှင်သန်ကြီးထွားရန် အခြားလူသားများကို အမှီပြုခဲ့ကြရသကဲ့သို့ပင်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘိုးဘွားများသည်လည်း မိမိတို့ကိုယ်ကို ကျန်းမာစိုပြည်ပြီး အရင်းအမြစ် ကြွယ်ဝသော ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ သစ်ပင်များ၊ ငှက်များ၊ ရေ၊ မြေဆီလွှာ၊ အင်းဆက်ပိုးမွှားများ၊ နို့တိုက်သတ္တဝါများနှင့် လူသားများသည် သဘာဝတရားဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်နိုင်သည့် ကျယ်ပြန့်လှသော ကွန်ရက်ကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ လူသားများသည် သဘာဝတရား၏ ကြီးမားလှသော ပါဝင်ပတ်သက်မှုများတွင် ငြင်းပယ်၍မရသည့် အစိတ်အပိုင်း တရပ် ဖြစ်သော်လည်း၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို အခြားသဘာဝ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် သာမန်အားဖြင့် ခွဲခြားထားတတ်ကြသည်။ ဤသို့ ခွဲခြားခြင်းတွင် လုံးဝယုတ္တိတန်သော နည်းလမ်းများ ရှိပါသည်၊ ငါးသလောက်သည် ရှဥ့်မဟုတ်သကဲ့သို့ပင် လူသားသည်လည်း ကြက်တူရွေး မဟုတ်ပေ။  သို့သော်လည်း လူအများစုသည် လူသားမဟုတ်သော သဘာဝတရား၏ အ...

ဇင့် (Zinc) ၏ အကျိုးကျေးဇူးများ

Image
ခုခံအားကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း: ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ဗိုင်းရပ်စ်များနှင့် ဘက်တီးရီးယားများကို တိုက်ဖျက်ရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ဆဲလ်များ ပြုပြင်ခြင်းနှင့် ကြီးထွားခြင်း: DNA နှင့် ပရိုတင်းဓာတ်များ ဖန်တီးရာတွင် အသုံးပြုပြီး ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်နှင့် ကလေးအရွယ်များတွင် ပုံမှန်ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးရန် အထူးလိုအပ်သည်။ အရေပြား ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းပေးပြီး ဒဏ်ရာများကို အမြန်ကျက်စေရန် ကူညီပေးသည်။ စားသောက်ရာတွင် အနံ့နှင့်အရသာ ကောင်းမွန်စွာ ခံစားနိုင်ရန်အတွက် ဇင့်ဓာတ် လိုအပ်ပါသည်။  နေ့စဉ်လိုအပ်သော ပမာဏ အသက်အရွယ်နှင့် ကျား/မ အပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သော ဇင့်ပမာဏ ကွာခြားနိုင်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့်-  အရွယ်ရောက်ပြီး အမျိုးသားများ: တရက်လျှင် 11 mg အရွယ်ရောက်ပြီး အမျိုးသမီးများ: တရက်လျှင် 8 mg (မှတ်ချက် - ကိုယ်ဝန်ဆောင်နှင့် နို့တိုက်မိခင်များအတွက် ပမာဏပိုမိုလိုအပ်တတ်ပါသည်။) ဇင့်ဓာတ်ကြွယ်ဝသော အစားအစာများ အစားအသောက်ပုံမှန် စားသုံးခြင်းဖြင့် ဇင့်ဓာတ်ကို လုံလောက်စွာ ရရှိနိုင်ပါသည်။  ပင်လယ်စာများ: ကမာကောင် (Oysters)၊ ဂဏန်း နှင့် အခြားငါးများ အနီရောင်အသားများ: အမဲသား (Beef) နှင့် ဝက်သား အခြားအစားအစာမျာ...

Thyroid Disorders လည်ပင်းကြီးရောဂါများ

Image
၁။ လည်ပင်းကြီး ဘာဆေးသောက်ရမလဲညွန်ပြပေးပါ လည်ပင်းကြီးရောဂါဆိုတာ အမျိုးမျိုးရှိတယ်။ ၂။ အသက် ၃၁နှစ်ပါ  အမျိုးသမီးပါ။ အိမ်ထောင်ရှိပါတယ်။ သမီးလေးတယောက်ရှိပါတယ်။ စဖြစ်တာက ၂ လလောက်ရှိပါပြီ။ လည်ပင်း လည်ဇလုပ်အောက်ခြေ ညှပ်ရိုးအပေါ်ဘယ်ဘက်နားမှာ အကျိတ်ဖြစ်နေပါတယ်ရှင့်။ ဇီးသီးအရွယ်လောက်ရှိပါတယ် မနာပါဘူးရှင့် ရေသောက်  တံတွေးမျိုရင် အဖုက အပေါ်အောက်ရွေ့ပါသည်ရှင့် မေးနည်းစည်းကမ်းကိုမသိတဲ့အတွက် comment မှာရေးမိတာကိုအနူးညွတ်တောင်းပန်ပါသည် ဆရာရှင့် အရမ်းစိုးရိမ်နေသည့်အတွက် ကျေးဇူးပြုပြီးပြန်လည်ဖြေကြားပေးပါရှင့် အားအင်ကုန်ခန်း၊ လူကဝလာ၊ သတိမေ့ချင်ချင်ဖြစ်၊ ဆံပင်ကျွတ်ပြီး ချမ်းတတ်လာပါသလား။ ဒါမှမဟုတ် ဒါတွေနဲ့ ပြောင်းပြန် အိုက်တတ်မယ်၊ ချွေးပိုထွက်မယ်၊ ပိန်လာမယ်၊ စိုးရိမ်တာများမယ် ဆိုတာတွေ ဖြစ်လာနေပါသလား။ လည်ပင်းကြီးဆိုတာကို စစ်ဆေးဘို့လိုပါမယ်။ အမျိုးသမီးဆို ပိုလိုမယ်။ အသေအခြာ ဆေးစစ်ကုသပါ။ မဟုတ်ရင် ဆိုးဝါးတာတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ Thyroid Gland (သိုင်းရွိုက်-ဂလင်း) လည်ပင်းကြီး အကျိတ်ဆိုတာ လိပ်ပြာပုံ လည်ပင်းရှေ့တည့်တည့် လူတိုင်းမှာရှိတယ်။ မကြီးရင်၊ ရောဂါမရရင် စမ်းလို့ မတွေ့နိုင်ဘူး။ သူကနေ Thyroid hormones ဟ...