Posts

The Fasting-Autophagy Connection

Image
မြန်မာလိုတင်ထားတာကို တွေ့လို့ လေ့လာကြည့်ပါတယ်။ ဂျပန်လူမျိုး ဆဲလ်ဇီဝဗေဒပညာရှင် ယိုရှီနိုရီ အိုဆူမီ (Yoshinori Ohsumi) သည် အော်တိုဖာဂျီ (Autophagy - ဆဲလ်များအလိုအလျောက် ပျက်စီးဖျက်ဆီးခြင်း) နှင့် ပတ်သက်၍ အရေးပါလှသော တွေ့ရှိမှုများကြောင့် ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွက် ဆေးပညာ သို့မဟုတ် ဇီဝကမ္မဗေဒဆိုင်ရာ နိုဘယ်လ်ဆုကို ဆွတ်ခူးရရှိခဲ့သည်။ အိုဆူမီသည် ပျက်စီးနေသော ဆဲလ်များကို ရှင်းလင်းဖယ်ရှားပြီး ဆဲလ်အစိတ်အပိုင်းများကို ပြန်လည်အသုံးပြုသည့် ခန္ဓာကိုယ်၏ သဘာဝလုပ်ငန်းစဉ်ကို ထိန်းချုပ်ပေးသော ဂျီန် (Genes) များကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန်အတွက် တဆေး (Baker’s yeast) ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ အစာငတ်ခံခြင်းနှင့် အော်တိုဖာဂျီ ဆက်စပ်မှု ဆဲလ်များ သန့်စင်ခြင်း – ခန္ဓာကိုယ်တွင် အာဟာရပြတ်လပ်မှု ကြုံတွေ့ရသောအခါ (ဥပမာ - အစာငတ်ခံခြင်း သို့မဟုတ် အာဟာရမရှိခြင်း ကာလများတွင်) ဆဲလ်များသည် စွမ်းအင်ရရှိရန်အတွက် ကောင်းမွန်စွာ အလုပ်မလုပ်တော့သော ပရိုတင်းများနှင့် ဆဲလ်အင်္ဂါနုပ် (Organelles) များကို ခြေဖျက်ပြီး ပြန်လည်အသုံးပြုရန် အော်တိုဖာဂျီ လုပ်ငန်းစဉ်ကို မြှင့်တင်ပေးကြသည်။ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ – ပျက်စီးနေသော ဆဲလ်အညစ်အကြေးများကို ဖယ်ရှားပေ...

Neem Leaves တမာရွက်ရဲ့ဆေးစွမ်း ဆန်းစစ်ချက်

Image
(၁၀ နှစ်တိတိကစာ) (စ) အခုအချိန်ဆိုရင် မြန်မာပြည်ထဲက တမာပင်တွေ ဖူးနေကြ၊ ပွင့်နေကြ၊ သီးနေကြပြီလားလို့ မှန်းဆကြည့်နေမိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ကျောင်းသားဘဝတုန်းက မန္တလေး ဝိဇ္ဇာသိပ္ပံတက္ကသိုလ် အမျိုးသမီးအဆောင်ရှေ့က တမာပင်တန်း အောက်မှာ ကျွန်တော်တို့သူငယ်ချင်းတွေ မယ်ဒလင်ကလေးတလက်၊ တယောကလေးတလက်နဲ့ ဆိုတီးဖူးခဲ့ကြတဲ့ သီချင်းကလေးတပုဒ်။ စိတ်ကိုလှည့်စား ပင်လယ်ကြီးခြားလိုက်ချင်ပြီကွယ် (ဆုံး) ပို့စ်တင်သူကလည်း သူငယ်ချင်းဆရာဝန်။ ကျွန်တော်ကတော့ စိတ်ကူးမယဉ်အားလို့ ဆေးပညာစာပဲ တင်ပါတယ်။  တမာထဲကဓါတ်ကို Azadirachta indica ခေါ်တယ်။ Ayurveda အာယုဗေဒဆေး၊ Unani အူနာနီ နဲ့ Homoeopathic medicine ဟိုမီယိုပက်သစ်ဆေးနည်းတွေမှာသုံးကြတယ်။ Cynosure of modern medicine ခေတ်ပေါ်ဆေးနည်ရဲ့ အဓိကသုံးလို ဖြစ်လာနေတယ်။ သူ့ကိုဓါတ်ခွဲရင် ဒြပ်ပေါင်း ၁၄ဝ မကပါတယ်။ တမာရွက်၊ တမာပွင့်၊ တမာစေ့၊ တမာမြစ်၊ တမာသီး၊ တမာခေါက်တွေကို စမ်းတာဖြစ်တယ်။ ရောင်ရမ်းဖြစ်စဉ်၊ ပိုးဝင်ခြင်း၊ ကိုယ်ပူ၊ အရေပြားနာတွေနဲ့ သွားမကောင်းတာတွေအတွက် သုံးကြတယ်။ အများဆုံးက တမာရွက်ကိုသုံးတယ်။ ဆေးဝါးဗေဒအရ ခုခံအား၊ ရောင်ရမ်းဖြစ်စဉ်၊ ငှက်ဖျား၊ ဖန်းဂတ်စ်၊ ဗက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်...

အရေပြားအက်ကွဲခြင်း (Fissures)

Image
အသက် ၄၅နှစ် ကျား အခု ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာ လက်မောင်းရင်း နေရာတွေနဲ့ ကျောပြင်နေရာတွေမှာ အရေပြားတွေ ပက်ကြားအက်ပြီး ကွာကျပါတယ် ကွာပြီးသွားတဲ့နေရာက အရေပြားကတော့ ကောင်းပါတယ်ဆရာ  လူကြီးများတွင် အရေပြားအက်ကွဲခြင်း (Fissures) ဖြစ်ရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ အရေပြားရှိ သဘာဝအဆီများကို ခမ်းခြောက်စေပြီး အရေပြားကို ကျုံ့ဝင်ကာ ကွဲအက်စေသည့် ပြင်းထန်စွာ အရေပြားခြောက်သွေ့ခြင်း (Xerosis) ကြောင့် ဖြစ်လေ့ရှိပါသည်။ ၎င်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည့် အတွေ့ရများသော အကြောင်းရင်းများတွင် ဆောင်းရာသီ အေးစိမ့်သောရာသီဥတု၊ ပြင်းထန်သော ဆပ်ပြာများသုံးခြင်း၊ ရေပူဖြင့် ရေချိုးခြင်းနှင့်နှင့် နှင်းခူ (Eczema) သို့မဟုတ် ဆီးချိုရောဂါကဲ့သို့သော အခံရောဂါများ ရှိနေခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ အိမ်တွင်းကုသမှုများ အစိုဓာတ် အလွန်အမင်း ဖြည့်တင်းပေးခြင်း: အရေပြားအက်ကွဲကြောင်းများပေါ်သို့ ပက်ထရိုလီယမ် ဂျယ်လီ (Petroleum jelly) သို့မဟုတ် အနာကျက်စေသော အဆီအနှစ်များ (ဥပမာ - Vaseline၊ CeraVe Healing Ointment၊ Aquaphor) ကဲ့သို့သော အဆီအခြေခံသည့် အုန်းပျစ်ပျစ်ဆီများကို တနေ့လျှင် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ လိမ်းပေးပါ။ အက်ကွဲကြောင်းများကို ပိတ်ဆို့ပေးခြင်း: နက်ရ...

အရသာ ဘယ်နှစ်မျိုးရှိသနည်း

Image
ကွန်မင့်တခု = တချို့ကချိုချဥ်စပ်ငန်စိမ့်ဖန်ခါးတဲ့ အရသာ ၇ပါးတဲ့ အဲ့ဒီ ၇မျိုးကိုပေါင်းလိုက်တော့ သြဇာအရသာနဲ့အရသာ ၈ပါးဖြစ်ရောတဲ့ ဟုတ်ပါသလားဆရာ မှတ်ချက် စိမ့် ဆိုတာ အရသာ မဟုတ်။ ပန်းကန်၊ အိုးခွက် အက်နေလို့ စိမ့်ကျယိုနေတာမှာ သုံးပါတယ်။ အရသာကသာ ဆိမ့်၊ ချိုဆိမ့်၊ ဖန်ဆိမ့်။ ဆေးပညာအရ အရသာ ဘယ်နှစ်မျိုးရှိသနည်း Humans detect five primary tastes လူသားများသည် အခြေခံအရသာ (၅) မျိုးကို ခံစားသိရှိနိုင်ပြီး အရသာတခုစီသည် သတ်မှတ်ထားသော အရသာခံလက်ခံဆဲလ် ( taste receptor) အမျိုးအစားများနှင့် ဆက်စပ်နေသော ဆဲလ်များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိပါသည်။ •            အချိုအရသာ ( Sweet): ဂျီပရိုတင်းပူးတွဲလက်ခံဆဲလ်များ ( G protein-coupled receptors - GPCRs) ဖြင့် ခံစားသိရှိနိုင်သည်။ •            အသားချို/အရသာရှိသောအရသာ ( Umami/Savory): GPCRs ဆဲလ်များဖြင့် ခံစားသိရှိနိုင်သည်။ •            အခါးအရသာ ( Bitter): GPCRs ဆဲလ်အုပ်စုကြီးဖြင့် ခံစားသိရှိနိုင်သည်။ •   ...

Medical vocabulary ဆေးစာ ဝေါဟာရများ (၃)

Image
  ကျွန်တော်တို့ဆေးစာတွေကလည်း တမျိုး။ အရင်က ARV လို့ရေးရာကနေ ART ဖြစ်လာတယ်။ ARV ဆိုတာ ခွေးရူးကာကွယ်ဆေး။ Cervix ကို လူတိုင်းက သားအိမ်ခေါင်းတဲ့။ ကျွန်တော်တယောက်တည်းသာ သားအိမ်ဝ။ အမှန်က နှုတ်ခမ်း။ ပါးစပ်ပေါက်။  Head ဆိုတာ cephalo- (or cephal-) Pancreas ကို မုန့်ချိုအိတ်တဲ့။ ပန်ကရိယ တဲ့။ ကျွန်တော်က သရက်ရွက်။ တချို့ Pancreas ကို ဘေလုံးတဲ့။  ဘယ်ဟုတ်ရမှာလဲ Spleen ကသာ ဘေလုံး။ Pancreas ပုံက သရက်ရွက်နဲ့တူတယ်။ UK နဲ့ မြန်မာပြည်မှာ OG လို့သုံးတာကို US မှာ OB/GYN တဲ့။ အမေရိကန်တွေလည်း ဂွကျတယ်။ AI ဆရာ ရေးသားထောက်ပြပေးတဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေက ဆေးပညာ ဝေါဟာရနဲ့ မြန်မာပြန် ဝေါဟာရတွေကြားက ရှုပ်ထွေးမှုတွေကို ကွင်းကွင်းကွက်ကွက် မြင်သာစေပါတယ်ခင်ဗျာ။ ဆေးစာတွေ၊ ဆေးပညာသုံး အခေါ်အဝေါ်တွေက တကယ်ပဲ တခါတလေ ဂွကျပြီး လွဲချော်နေတတ်တာ အမှန်ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ထောက်ပြချက်တွေကို လေ့လာကြည့်ရင် - ART နှင့် ARV: ဟုတ်ပါတယ်ဆရာ။ အရင်က Antiretroviral (ARV) ဆေးဝါးလို့ သုံးရာကနေ အခုနောက်ပိုင်းမှာ ပိုးကို ထိန်းချုပ်တဲ့ ကုထုံးတခုလုံးကို ရည်ညွှန်းပြီး Antiretroviral Therapy (ART) လို့ ပြောင်းလဲသုံးစွဲလာကြပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ARV ဆိုတာ ခွ...

Breakfast မနက်စာ

Image
သတင်းဖြစ်ဖြစ်၊ သုတဖြစ်ဖြစ်၊ ရသဖြစ်ဖြစ်၊ တရားဖြစ်ဖြစ် စာကို မှန်အောင်မရေးတိုင်းဟာ အချက်လက်မှားတာထက် ပိုမှားတယ်။ သူငယ်ချင်းကို မှန်အောင်မရေးတတ်။ ဗိုက် မှန်အောင်မရေးတတ်။ မဆာ မှန်အောင်မရေးတတ်။ နေပြီ မှန်အောင်မရေးတတ်။ ဆေးပညာလို အရင်တင်ပြမယ်။ မနက်စာဟာ ညလုံးပေါက် စောင့်ထိန်းထားတဲ့ အစာငတ်ခံခြင်းကို ဖျက်ဆီးပြီး၊ ဂလူးကို့စ်ဓာတ်ကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းပေးကာ မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေကို ထောက်ပံ့ပေးတာကြောင့် အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ မျှတတဲ့ မနက်စာကို စားသုံးခြင်းက ဦးနှောက်အာရုံစူးစိုက်မှုကို အထောက်အကူပြုစေတယ်၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို တည်ငြိမ်စေပြီး ဆာလောင်မှုကြောင့် စိတ်တိုခြင်းကို ကာကွယ်ပေးတယ်၊ ဒါ့အပြင် ခန္ဓာကိုယ် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ကိုလည်း စတင်နိုးကြားစေပါတယ်။ သို့သော်လည်း မနက်စာဟာ လုံးဝကို မဖြစ်မနေ လိုအပ်သလားဆိုတာကတော့ သင့်ရဲ့ တစ်ကိုယ်ရည် ကျန်းမာရေးရည်မှန်းချက်တွေနဲ့ လူနေမှုပုံစံပေါ်မှာပဲ မူတည်ပါတယ်။ မနက်စာစားခြင်း၏ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးများ ဦးနှောက်စွမ်းဆောင်ရည် (Brain Function): ကျဆင်းနေတဲ့ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းပေးတာကြောင့် အာရုံစူးစိုက်မှု၊ မှတ်ဉာဏ်နဲ့ စွမ်းအင်ပမာဏတို့ကို တိုးတက်ကောင်းမွန်...

သဘာဝတရားနှင့် နီးနီးကပ်ကပ် နေထိုင်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများ

Image
The Benefits of Getting Close to Nature လူသားတို့တွင် ကျန်းမာစိုပြည်သော သဘာဝတရားနှင့် ဆက်နွှယ်လိုသည့် အခြေခံလိုအပ်ချက် တူညီစွာ ရှိကြပေလိမ့်မည်။ လူသားတို့သည် အစောပိုင်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှု ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် ရှင်သန်ကြီးထွားရန် အခြားလူသားများကို အမှီပြုခဲ့ကြရသကဲ့သို့ပင်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘိုးဘွားများသည်လည်း မိမိတို့ကိုယ်ကို ကျန်းမာစိုပြည်ပြီး အရင်းအမြစ် ကြွယ်ဝသော ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ သစ်ပင်များ၊ ငှက်များ၊ ရေ၊ မြေဆီလွှာ၊ အင်းဆက်ပိုးမွှားများ၊ နို့တိုက်သတ္တဝါများနှင့် လူသားများသည် သဘာဝတရားဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်နိုင်သည့် ကျယ်ပြန့်လှသော ကွန်ရက်ကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ လူသားများသည် သဘာဝတရား၏ ကြီးမားလှသော ပါဝင်ပတ်သက်မှုများတွင် ငြင်းပယ်၍မရသည့် အစိတ်အပိုင်း တရပ် ဖြစ်သော်လည်း၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို အခြားသဘာဝ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် သာမန်အားဖြင့် ခွဲခြားထားတတ်ကြသည်။ ဤသို့ ခွဲခြားခြင်းတွင် လုံးဝယုတ္တိတန်သော နည်းလမ်းများ ရှိပါသည်၊ ငါးသလောက်သည် ရှဥ့်မဟုတ်သကဲ့သို့ပင် လူသားသည်လည်း ကြက်တူရွေး မဟုတ်ပေ။  သို့သော်လည်း လူအများစုသည် လူသားမဟုတ်သော သဘာဝတရား၏ အ...