Posts

Hypertension Prevalence သွေးတိုး ဘယ်လိုလူတွေမှာ ဖြစ်သလဲ

Image
ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီး၏ အဆိုအရ တကမ္ဘာလုံးရှိ အသက် ၃၀ မှ ၇၉ နှစ်ကြား လူကြီးခန့်မှန်းခြေ ၁.၄ ဘီလီယံ သို့မဟုတ် ထိုအသက်အုပ်စုရှိ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၃၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ သွေးတိုးရောဂါ ခံစားနေကြရသည်။ အဓိက စာရင်းအချက်အလက်များ စုစုပေါင်း ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး: အိုမင်းရင့်ရော်လာသော လူဦးရေနှင့် လူနေမှုဘဝ ရေချိန်ဆိုင်ရာ ဖြစ်နိုင်ခြေအချက်များကြောင့် ကမ္ဘာတဝန်းတွင် သွေးတိုးရောဂါ ရှိနေသူ အရွယ်ရောက်ပြီးသူ ခန့်မှန်းခြေ ၁.၄ ဘီလီယံမှ ၁.၇ ဘီလီယံအထိ ရှိနေသည်။ ဒေသအလိုက် ကွာခြားချက်များ: သွေးတိုးရောဂါရှိသူအားလုံး၏ သုံးပုံနှစ်ပုံသည် ဝင်ငွေနည်းနှင့် အလယ်အလတ်ရှိသော နိုင်ငံများ (LMICs) တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ အရှေ့မြေထဲပင်လယ်ဒေသတွင် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်း ၃၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး အနောက်ပစိဖိတ်ဒေသတွင် ၂၉ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အနိမ့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ရောဂါအသိအမှတ်ပြုမှုနှင့် ထိန်းချုပ်နိုင်မှု:  လူဦးရေ၏ ၄၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့် (သန်း ၆၀၀) မှာ မိမိတို့တွင် အဆိုပါရောဂါရှိနေကြောင်း မသိရှိကြဘဲ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းသာလျှင် သွေးတိုးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ကြသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ လူကြီးလူလတ်ပိုင်းဦးရေ၏ ထက်ဝ...

Fiber ဖိုက်ဘာ ခေါ် အမျှဉ်ဓါတ် များတဲ့အစားအစာတွေ

Image
မနေ့ကတပုဒ် တင်ပြခဲ့တယ်။ မနေ့ကစာရင်းမှာ ဗိုလ်စာတွေများတယ်။ အခုပုံပါ အစားအစာတွေမှာလည်း အမျှဉ်ဓါတ်များတယ်။ အမျှဉ်ဓါတ်က အစာလမ်းကျန်းမာရေးအတွက်ကောင်းတယ်။ ပဲအမျိုးမျိုးနဲ့ အစိမ်းရောင်အရွက်အမျိုးမျိုး။ အခုပုံက ပိုပြီး အခြေခံကျတယ်။ မြန်မာ့အစားအစာတွေနဲ့ ထပ်တူကျတယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ထမင်းတနပ်စားပြီးလျှင် သင့်ကိုယ်ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဘယ်လိုအပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်သလဲ

Image
နေ့လယ်စာ သို့မဟုတ် ညစာ စားပြီးနောက်တွင် သင့်ခန္ဓာကိုယ်သည် အစားအစာများကို ချေဖျက်ရန်၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ထိန်းညှိရန်နှင့် သွေးများကို အစာခြေအင်္ဂါများဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးရန်အတွက် "အစာကြေဖျက်သည့် အနေအထား" (fed state) သို့ ပြောင်းလဲသွားပါသည်။ - အာဟာရဓာတ်များကို စုပ်ယူအားဖြည့်ရန်အတွက် သွေးများသည် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားပြီး ဤဖြစ်စဉ်ကို (postprandial hyperemia) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ - အစာအိမ်သည် အက်ဆစ်များနှင့် အင်ဇိုင်းများကို ထုတ်လွှတ်ပေးပြီး ၎င်း၏ ကြွက်သားများက အစားအစာများကို (chyme) ဟုခေါ်သော အရည်အသွေးရှိသော ရောစပ်မှုတခုအဖြစ် ချေဖျက်ပေးသည်။ - အစားစားခြင်းက အူမကြီးဆီသို့ အာရုံကြော အချက်ပြမှုများကို ပို့ဆောင်ပေးသောကြောင့် အစာအသစ်အတွက် နေရာလွတ် ဖြစ်စေရန် ဝမ်းသွားချင်စိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဟိုမုန်းများနှင့် ဇီဝဖြစ်စဉ် (Metabolism) - ကာဘိုဟိုက်ဒรိတ်များသည် ဂလူးကို့စ်အဖြစ်သို့ ပြိုကွဲသွားကာ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ပမာဏကို မြင့်တက်စေသည်။ - ပန်ကရိယဂလင်းက အင်ဆူလင်ကို ထုတ်လွှတ်ပေးပြီး ဆဲလ်များက စွမ်းအင်အတွက် ဂလူးကို့စ်ကို စုပ်ယူရန် သို့မဟုတ် ဂလိုင်ကိုဂျင်အဖြစ် သိုလ...

အစာလမ်းကျန်းမာစေသော အမျှင်ဓာတ် (Fiber) လုံလောက်စွာရရှိစေရန် အကောင်းဆုံး စားစရာများ

Image
အမျှင်ဓာတ်သည် သင်၏ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အလွန်အရေးကြီးသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်သော်လည်း လူအများစုမှာ အစားအသောက်ပုံစံကို လိုက်နာသူများအနေဖြင့် လုံလောက်စွာ မစားသုံးကြရပါ။ သုတေသနပညာရှင်များ၏ ဖော်ပြချက်အရ အစားအစာထဲတွင် အမျှင်ဓာတ် လုံလောက်စွာ မပါရှိခြင်းက ဝမ်းဗိုက်တင်းခြင်း သို့မဟုတ် ဝမ်းသွားရ ခက်ခဲခြင်းကို ဖြစ်စေရုံသာမက အူမကြီးကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကိုလည်း တိုးပွားစေနိုင်ပါသည်။ အမျှင်ဓာတ်ကြွယ်ဝသည့် ထိပ်တန်း အစားအစာများ ချီစေ့ (Chia seeds): တအောင်စ (ဇွန်းကြီး ၂ ဇွန်းစာ) လျှင် အမျှင်ဓာတ် 10 ဂရမ်ခန့် ပါဝင်သည်။ ဖက်တီးစေ့ သို့မဟုတ် ပိတ်စေ့ (Flaxseeds): တပွဲစာလျှင် အမျှင်ဓာတ် 8 မှ 10 ဂရမ်ခန့် ပါဝင်သည်။ ပဲစိမ်းစေ့ခြမ်း (Split peas): ချက်ပြုတ်ပြီးသား တခွက်စာလျှင် အမျှင်ဓာတ် 16 ဂရမ် ပါဝင်သည်။ ပဲနီလေး (Lentils): ချက်ပြုတ်ပြီးသား တခွက်စာလျှင် အမျှင်ဓာတ် 15.5 မှ 16 ဂရမ်ခန့် ပါဝင်သည်။ မည်းနက်သော ပဲမည်းများ (Black beans): ချက်ပြုတ်ပြီးသား တခွက်စာလျှင် အမျှင်ဓာတ် 15 ဂရမ် ပါဝင်သည်။ သဘာဝ အစားအစာများအနက် အစေ့အမျိုးမျိုးနှင့် ပဲမျိုးစုံတို့သည် တပွဲစာလျှင် အမျှင်ဓာတ် အများဆုံး ပါဝင်သော အစားအစာများ ဖြစ်ကြပါသည်။ သစ်ကြားသီး (Wal...

Best Superfoods အကောင်းဆုံးသော အစားအစာများ

Image
(၃၆ မျိုးထဲက ၆ မျိုး) 1. Sauerkraut မုန်လာထုပ်ချဉ် 2. Lentils ပဲနီလေး (ပဲရာဇာ) 3. Greek Yogurt ယောဂတ် (ဒိန်ချဉ်) 4. Avocado ထောပတ်သီး 5. Carrot မုန်လာဥနီ 6. Almonds ဗာဒီစေ့ ယူအက်စ်အေကစာရင်းဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်နေထိုင်ရာဒေသစာတွေနဲ့လည်း အစားထိုး စားသုံးနိုင်ကြပါတယ်။ စားကောင်းပြီး ကျန်းမာရေးကောင်းကြစေသတည်း။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Tachycardia နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း

Image
ဒီနေ့ ဘုန်းကြီးကျောင်းသွားရင်း လူနာရှာပါတယ်။ ၇ ဦး ၈ ဦးကို သွေးတိုးတိုင်းတာနဲ့ ဆီးချိုစစ်တာ ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့တယ်။ ၃ ဦးက နှလုံးခုန် နည်းနည်းမြန်နေတယ်။ နောက်တခါဆုံရင် ပြန်စစ်ပေးရဦးမယ်။ တမိနစ် ၉၁-၉၅ မများလှပါ။ (၁) ပုံမှန်နှလုံးခုန်နှုန်း  လူကြီးများအတွက် ပုံမှန်အနားယူနေစဉ် နှလုံးခုန်နှုန်းမှာ တမိနစ်လျှင် ၆၀ မှ ၁၀၀ ကြား ဖြစ်ပြီး၊ အမြဲတမ်း ၁၀၀ ထက် ကျော်နေပါက (သို့မဟုတ် အားကစားသမား မဟုတ်ဘဲ ၆၀ အောက် နည်းနေပါက) ဆရာဝန်နှင့် ပြသတိုင်ပင်သင့်ပါသည်။ (၂) နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် စားသုံးသင့်သော အစားအစာများ  အရွက်စိမ်းများ - ဟင်းနုနွယ်၊ ကေဘယ်လ် (kale) နှင့် မုန်လာဥအရွက်စိမ်းများသည် သွေးကြောကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုသည့် မရှိမဖြစ် သတ္တုဓာတ်များနှင့် နိုက်ထရိတ်များကို ပံ့ပိုးပေးသည်။ ဆယ်လ်မွန်၊ တူနာနှင့် ဆာဒင်းငါးတို့တွင် ရောင်ရမ်းမှုကို လျော့နည်းစေပြီး တည်ငြိမ်သော နှလုံးခုန်နှုန်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် အိုမီဂါ-၃ များ ပါဝင်သည်။ အပြည့်အစုံပါသော ကောက်နှံများ - သန့်စင်ပြီးဂျုံပြား၊ ကျင်ကွာဝါး (quinoa) နှင့် ဆန်လုံးညိုတို့သည် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို တည်ငြိမ်စေပြီး အဒရီနလင် ထွက်ပေါ်စေသည့် စွမ်းအင်ကျဆင်းမှုကို ကာ...

ဟမ်မတ်စ် (Hummus)

Image
ကျက်အောင်ပြုတ်ပြီး ညက်အောင်နယ်ထားသော ကုလားပဲ (ဂါဘွန်ဇိုပဲဟုလည်း ခေါ်သည်)၊ တာဟီနီ (လှော်ထားသော နှမ်းစေ့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ငပိ/အနှစ်)၊ လတ်ဆတ်သော သံပရာရည်၊ ကြက်သွန်ဖြူနှင့် ဆားတို့ကို ရောစပ်၍ ပြုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အဓိက ပါဝင်ပစ္စည်းများ Chickpeas ကုလားပဲ - ဟမ်မတ်စ်ကို ပမာဏထူထဲပြီး အာဟာရပြည့်ဝသော ရသနှင့် အပင်ထွက် ပရိုတင်းဓာတ်ကို ပေးစွမ်းသည့် အဓိကအခြေခံပစ္စည်း ဖြစ်သည်။ Tahini တာဟီနီ - ကြွယ်ဝပြီး ဆိမ့်စိမ့်သော အရသာကို ပေးစွမ်းသည့် ခရင်မ်ကဲ့သို့ ပျော့ပြောင်းသော နှမ်းစေ့အနှစ် ဖြစ်သည်။  သံပရာရည် - ကြွယ်ဝသော ပါဝင်ပစ္စည်းများ၏ အရသာကို မျှတစေရန် လန်းဆန်းပြီး ချဉ်စပ်သော အချဉ်ဓာတ်ကို ပေးစွမ်းသည်။ ကြက်သွန်ဖြူ - စူးရှပြီး အရသာရှိသော အစွမ်းကို ပေါင်းထည့်ပေးသည်။ ဆားနှင့် ရေ (သို့မဟုတ် Olive Oil သံလွင်ဆီ) - အရသာကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေရန်နှင့် အနှစ်များကို ချောမွေ့ခရင်မ်ကဲ့သို့ ပျော့ပြောင်းသွားစေရန် အသုံးပြုသည်။ သာမန် အလှဆင်အမြှုပ်တင်သည့် ပစ္စည်းများ သံလွင်ဆီသန့်သန့် (Extra-virgin olive oil) ကုလားပဲစေ့အလုံးလိုက် ပါပရိကာ (Paprika) ငရုတ်ကောင်းမှုန့် သို့မဟုတ် စူမက် (Sumac) အမွှေးအကြိုင်မှုန့် Celery တ...