Dr. Tint Swe Medical and Knowledge Writings

ဆရာရှင့် အသက် ၆၀ ကျော်အိမ်ထောင်သည် အမျိုးသားတယောက်က ခါးကျီးပေါင်းနဲ့ အာရုံကြောရောဂါကြောင့် အရေးပေါ်ခွဲစိတ်ရရင် လမ်းလျှောက်နိုင်ဖို့ အချိန်ဘယ်လောက်လိုအပ်လဲသိချင်လို့ပါရှင့် Lumbar spondylosis သည် အသက်အရွယ်တိုးလာမှုနှင့် ဆက်စပ်သော ကျောရိုးအောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် အိုက်စတီယိုအာသာရိုက်တ (osteoarthritis) အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ခါးရိုးဆစ် disc များ ခြောက်သွေ့ပျက်စီးခြင်း၊ အရိုးမြှင့် (bony spur / osteophyte) ဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊ အဆစ်များ ခိုင်မာတင်းကြပ်လာခြင်းတို့ဖြင့် လက္ခဏာပြသည်။ အများအားဖြင့် လက္ခဏာမပေါ်ဘဲ ရှိနိုင်သော်လည်း ခါးနာခြင်း၊ တင်းကျပ်ခြင်းနှင့် အာရုံကြော ဖိနှိပ်မှုကြောင့် sciatica (ခြေထောက်သို့ လျှောဆင်းသော နာကျင်မှု) သို့မဟုတ် ခြေထောက် မူးမောခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ခွဲစိတ်မလိုသော ကုသမှုများ (လေ့ကျင့်ခန်း၊ physiotherapy) သည် အများအားဖြင့် ထိရောက်ပါသည်။ ✔ ဖြစ်ရခြင်း အကြောင်းများ ▪ သဘာဝ အသက်အရွယ်တိုးခြင်း အသက်တိုးလာသည်နှင့်အမျှ ကျောရိုး disc များ တင်းကျပ်ပြီး ပျက်စီးလာသည် ▪ သုံးစွဲမှုကြောင့် ဆုတ်ယုတ်ခြင်း (Wear and Tear) ကျောရိုးအရိုးများ ပွတ်တိုက်ပြီး ပျက်စီးလာခြင်း အရိုးမြှင့် (osteophyte)...

(၁) မမ်မိုဂရမ် သည် ရောဂါလက္ခဏာ မပေါ်သေးသော အမျိုးသမီးများတွင် ရင်သားကင်ဆာကို အစောပိုင်းတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် အသုံးပြုသော အနိမ့်ဒို့စ် X-ray စစ်ဆေးမှုတရပ် ဖြစ်ပါသည်။ အများအားဖြင့် အသက် ၄၀ သို့မဟုတ် ၄၅ ဝန်းကျင်မှ စ၍ နှစ်စဉ် စစ်ဆေးရန် အကြံပြုကြပြီး၊ အသက် ၅၅ မှ ၇၄ အတွင်း အမျိုးသမီးများတွင် ၂ နှစ်တခါ စစ်ဆေးရန်လည်း အချို့ညွှန်ကြားချက်များတွင် ဖော်ပြထားပါသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုသည် ၁၅ မှ ၃၀ မိနစ်ခန့်သာ ကြာမြင့်ပြီး အကျိတ်များကို အစောပိုင်းတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ရန် အထောက်အကူပြုပါသည်။ သို့သော် တခါတရံ မှားယွင်းအတည်ပြုခြင်း (false positive) ဖြစ်စေမှုကို လျှော့ချရန် ရာသီသွေးမတိုင်မီ အချိန်တွင် မပြုလုပ်သင့်ပါ။ ✔ မမ်မိုဂရမ် စစ်ဆေးမှု လမ်းညွှန်ချက်များ ▪ စတင်ရမည့် အသက် ပုံမှန်အန္တရာယ်ရှိသူများတွင် 👉 အသက် ၄၀ သို့မဟုတ် ၄၅ မှ စတင်၍ နှစ်စဉ် စစ်ဆေးရန် အကြံပြု ▪ စစ်ဆေးမှု ကြိမ်နှုန်း နှစ်စဉ် စစ်ဆေးမှုသည် အများအားဖြင့် တွေ့ရ သို့သော် အသက် ၅၅–၇၄ အတွင်းတွင် 👉 ၂ နှစ်တခါ စစ်ဆေးရန် အကြံပြုချက်များလည်း ရှိ ▪ ပြင်ဆင်ရန် စစ်ဆေးသည့်နေ့တွင် 👉 လိုရှင်း၊ ပေါင်ဒါ၊ အနံ့ဆေး (deodorant) မလိမ်းရန် (၎င်းတို့သည် X-ray ပေါ်တွင် အဖြ...

(၁) ပဲထမင်း ကို အလွယ်တကူ ချက်နည်း ညကတည်းကကုလားပဲနဲ့ ဆန်ရေစိမ်ထားလိုက်တယ် မနက်မှရေစစ်ထားပြီး ကြက်သွန်နီ၊ ဂျင်း ဆီသတ်‌ပြီး ကုလားပဲရယ်ဆန်ရယ်ထည့်ကြော်ပြီး ထမင်းပေါင်းအိုးထဲပြောင်းထဲ့ပြီးချက်လိုက်တယ်။ (အဝင်း) (၂) စားလို့အရမ်းကောင်းတဲ့ ပဲထမင်းချက် ပါဝင်ပစ္စည်းများကတော့ ဆန်၊ ကုလားပဲ၊ သစ်ကြပိုးခေါက်၊ ကရဝေးရွက်၊ နာနတ်ပွင့်၊ ဆီ၊ ဆားတို့လိုအပ်ပါမယ် (The Myanmar food industry guide) (၃) ပဲထမင်းကြက်သားဟင်း ဆိမ့်ဆိမ့်မွှေးမွှေးလေး... (AYE MYAT PHYO) (၄) AI ပဲထမင်း သည် မြန်မာရိုးရာအစားအစာတမျိုးဖြစ်ပြီး ထမင်း + ပဲ (အများအားဖြင့် ပဲပြားခွဲ / ပဲစိမ်းခွဲ) ကို ပေါင်းချက်ထားသော အာဟာရပြည့်ဝသော ဟင်းလျာဖြစ်ပါသည်။ ✔ အခြေခံအကြောင်း “ပဲထမင်း” = ပဲ + ထမင်း အဓိကအားဖြင့် 👉 ပဲနှင့် ဆန်ကို တပြိုင်နက် ပေါင်းချက်သည် အရောင်အားဖြင့် အဝါရောင် (ပဲကြောင့်) ဖြစ်တတ် ✔ ပါဝင်ပစ္စည်းများ ပုံမှန်အားဖြင့်— ဆန် ပဲ (ပဲပြားခွဲ / ပဲစိမ်းခွဲ) ဆား ဆီ (သို့) ထောပတ်နည်းနည်း တခါတရံ ကြက်သွန်၊ ဂျင်း ထည့်နိုင် ✔ ချက်နည်း အကျဉ်း ပဲကို ရေစိမ်ပြီး နူးအောင် ပြုတ် ဆန်နှင့် ပဲကို ပေါင်းထည့်ချက် ဆား၊ ဆီ အနည်းငယ် ထည့် နူးပြီး လှပစွာ ပေါင်းပြီး ရနံ့ထ...

လေချဉ်တက်တာကို English  လိုဘယ်လိုခေါ်လဲဆရာ (၁) ✔ အဓိကအသုံးများ Belching (medical / formal term) Burping (everyday / common term) 👉 ဥပမာ I have been burping a lot. He is experiencing frequent belching. ✔ အနီးစပ်သော ဆက်စပ်စကားများ အခြေအနေအလိုက်— Acid reflux → အစာအိမ်အက်စစ် ပြန်တက်ခြင်း (heartburn နဲ့ဆက်စပ်) Indigestion → အစာမကြေခြင်း 👉 ဥပမာ I have acid reflux and keep burping. ✔ မှတ်ချက် “လေချဉ်တက်တာ” ကို သာမန်အားဖြင့် burping / belching လို့ပဲ သုံးတာမှန်ပါတယ် အစာအိမ်အက်စစ်ပြန်တက်တာ ပါဝင်လာရင်မှ acid reflux လို့ သီးခြားခေါ်ပါတယ် (၂) မကြေသေးသော အစာနှင့်အတူ လေချဉ်တက်ခြင်း (အချဉ်သို့မဟုတ် ခါးသက်သော အရသာ ပါလာခြင်းဖြင့် တွေ့ရလေ့ရှိသည်) သည် များသောအားဖြင့် အစာသည် အစာအိမ်အတွင်း၌ ကြာရှည်တည်နေခြင်း သို့မဟုတ် အစာအိမ်မှ အစာကြော (esophagus) သို့ ပြန်တက်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ် အကြောင်းရင်းများမှာ— အလျင်အမြန် စားသောက်ခြင်း လေဝင်ခြင်း (aerophagia) အစာချေစနစ်နှင့်ဆိုင်သော ရောဂါများ — GERD (အစာအိမ်အက်စစ် ပြန်တက်ရောဂါ) gastroparesis (အစာအိမ် လှုပ်ရှားမှု နှေးကွေးခြင်း) ဆီအဆီများသ...

(၁)  အရိုးကျိုးမှုများထဲတွင် ပြန်မကောင်းနိုင်သော အမျိုးအစားများ ရှိသည် အရိုးကျိုးမှုအများစုသည် ပြန်လည်ကောင်းမွန်နိုင်သော်လည်း အချို့အရိုးကျိုးမှုများမှာ 👉 ပြန်လည်မချုပ်တည်းနိုင်သော (irreparable) သို့မဟုတ် 👉 မဆက်နိုင်သော (non-union fractures) အခြေအနေသို့ ရောက်နိုင်ပြီး အရိုးမဆက်နိုင်ဘဲ နာကျင်မှုရှည်ကြာခြင်း၊ တည်ငြိမ်မှုမရှိခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထိုအခြေအနေများသည် 👉 သွေးလှည့်ပတ်မှုမလုံလောက်ခြင်း 👉 ပြင်းထန်သော ပိုးဝင်ခြင်း 👉 အရိုးအပိုင်းများအကြား ကွာဟချက်ကြီးခြင်း တို့ကြောင့် ဖြစ်တတ်ပြီး 👉 (pseudoarthrosis — အတုအဆစ်) ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ 🔍 အရိုးမဆက်နိုင်ရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းများ 🩸 သွေးလှည့်ပတ်မှု မလုံလောက်ခြင်း ဥပမာ — femoral neck (တံတောင်ဆစ်ခေါင်း)၊ scaphoid (လက်မောင်း) 👉 သွေးရောက်ရှိမှု နည်းသောကြောင့် ပြန်လည်ကောင်းရန် ခက်ခဲ 🦠 ပိုးဝင်ခြင်း အပြင်ပေါက်အရိုးကျိုးမှု (open fracture) ခွဲစိတ်ရာနေရာ ပိုးဝင်ခြင်း 👉 အရိုးပြန်လည်တည်ဆောက်မှုကို တားဆီးနိုင် ⚙️ မတည်ငြိမ်မှု cast ကို စောစောဖြုတ်ခြင်း 👉 အရိုးနှစ်ဖက် မပေါင်းနိုင် 🧬 ကိုယ်တွင်းအချက်များ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း ဆီးချိုရောဂါ အာဟ...

⚠️ အလွန်သတိပြုရမည့် ပဲ 🫘 Fava beans (broad beans) အရပ်ခေါ် — တောင်ကြီးပဲ G6PD ချို့ယွင်းသူများအတွက် လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ရမည့် အစားအစာ ဖြစ်သည်။ 🔬 အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်း Fava beans တောင်ကြီးပဲတွင် 👉 vicine နှင့် convicine ဟူသော ဓာတ်များ ပါဝင်ပြီး 👉 သွေးနီဆဲလ်များကို oxidative damage ဖြစ်စေသည် ထို့ကြောင့် 👉 သွေးနီဆဲလ်များ ပျက်စီးပြီး 👉 hemolytic anemia (favism) ဖြစ်စေနိုင်သည် 🧠 အရေးကြီးသတိ 👉 ပဲမျိုးစုံအနက် fava beans သည် hemolysis ဖြစ်စေကြောင်း အထောက်အထားဖြင့် သေချာပြထားသော အဓိကပဲဖြစ်သည် 🫘 ပဲကြီး (Lablab bean / Hyacinth bean) G6PD အတွက် အလွန်အန္တရာယ်မြင့်ပဲအဖြစ် သတ်မှတ်မထား သို့သော် 👉 လူတဦးချင်း sensitivity ကွာခြားနိုင်သောကြောင့် 👉 သတိဖြင့် စားသုံးသင့် 🔍 G6PD နှင့် ပဲမျိုးများ — အရေးကြီးအချက်များ 🟥 Fava beans တောင်ကြီးပဲ 👉 လုံးဝ ရှောင်ရန် 👉 အန္တရာယ်အမြင့်ဆုံး 🟡 အခြားပဲမျိုးများ ပဲပုပ် (soy) မြေပဲ (peanut) ကုလားပဲ (chickpea) 👉 ယေဘုယျအားဖြင့် လုံခြုံသော်လည်း 👉 တဦးချင်း တုံ့ပြန်မှု ကွာခြားနိုင် ⚠️ အထွေထွေသတိပြုရန် 👉 G6PD ချို့ယွင်းသူများအတွက်— Fava beans တောင်ကြီးပဲကို...