Dr. Tint Swe Medical and Knowledge Writings

နှစ်မျိုးလုံးသည် အပင်မျိုးစိတ် တခုတည်း (Brassica oleracea) မှ ဆင်းသက်လာကြပြီး အမျှင်ဓာတ်နှင့် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ကြသည်။ သို့သော် ဘရိုကိုလီသည် ဗီတာမင် ပါဝင်မှု ပိုမိုမြင့်မားပြီး ပန်းဂေါ်ဖီမှာမူ ကယ်လိုရီ နည်းပါးကာ ကာဘိုဟိုက်ဒရိုက် လျှော့ချသည့် အစားအစာများတွင် မျိုးစုံ ပြုလုပ်သုံးဆောင်နိုင်သော အားသာချက် ရှိသည်။ အာဟာရဓာတ် နှိုင်းယှဉ်ချက် (ဂရမ် ၁၀၀ စီအတွက်) • ဘရိုကိုလီ: ကယ်လိုရီ ၃၄ မှ ၃၉ ခန့်၊ ပရိုတင်းဓာတ် ပိုမိုပါဝင်ပြီး (၂.၄ မှ ၂.၆ ဂရမ်)၊ ဗီတာမင် စီ၊ ဗီတာမင် ကေ နှင့် ဗီတာမင် အေ (lutein/zeaxanthin) ပါဝင်မှု ပိုမိုမြင့်မားသည်။ • ပန်းဂေါ်ဖီ: ကယ်လိုရီ ၂၅ ခန့်သာ ပါဝင်ပြီး ကာဘိုဟိုက်ဒရိုက် အနည်းငယ် ပိုမိုနည်းပါးသည်။ ဗီတာမင် ဘီအမျိုးအစားများ (ဥပမာ- ဘီ၆ နှင့် ပန်တိုသင်းနစ်အက်ဆစ်) နှင့် ကိုလင်း (choline) ဓာတ်တို့ ပိုမိုပါဝင်သည်။ • တူညီသော ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ: နှစ်မျိုးလုံးတွင် နှလုံးကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုပြီး ကင်ဆာရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးနိုင်သော စာလ်ဖိုရာဖိန်း (sulforaphane) အပါအဝင် ဂလူကိုဆီနိုလိတ် (glucosinolates) ဓာတ်များ ပါဝင်ကြသည်။ အရသာ...

မေးခွန်းတခု = လူနာကဆီးကျင်တာဘာကြောင့်ဖြစ်နိုင်လဲဆရာ အဲလိုမေးခွန်းမျိုးတွေ အမြဲလာပါတယ်။ ဖြစ်တဲ့သူ (မေးတဲ့သူ ဟုတ်ချင်မှ ဟုတ်တယ်) ရဲ့ အသက်၊ ကျား၊ မ ပြောဘဲ မေးတတ်ကြတယ်။ ရမ်းဖြေရင် ရမ်းကုဆရာဝန်။ ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်တာ အသက်၊ ကျား၊ မ မရွေးဖြစ်တယ်။ ကုသနည်း မတူတတ်ပါ။ ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း (Urinary Tract Infection - UTI) ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ၏ မြန်မာဘာသာပြန် ဖြစ်ပါသည်။ ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်းဆိုသည်မှာ ဆီးအိမ်၊ ဆီးပြွန်၊ ဆီးပြွန်ပြွန်ငယ်များနှင့် ကျောက်ကပ် အပါအဝင် ဆီးလမ်းကြောင်း စနစ်၏ မည်သည့်နေရာ၌မဆို ဗက်တီးရီးယားများ ဝင်ရောက်ပွားများခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ရောဂါပိုးကူးစက်မှု ဖြစ်သည်။ အဖြစ်များသော ရောဂါလက္ခဏာများ - အောက်ပိုင်း ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း (ဆီးအိမ် သို့မဟုတ် ဆီးပြွန်): ဆီးသွားစဉ် ပူစပ်ပူလောင်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် နာကျင်ခြင်း၊ ဆီးခဏခဏသွားချင်ပြီး ဆီးနည်းနည်းစီ မထန်းနိုင်ဘဲ သွားရခြင်း၊ ဆီးနောက်ခြင်း၊ ဆီးအရောင်ရင့်ခြင်း သို့မဟုတ် အနံ့ဆိုးထွက်ခြင်း၊ ဆီးစပ်နှင့် ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း ဖိစီးနာကျင်ခြင်း။ - အထက်ပိုင်း ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း (ကျောက်ကပ် ပိုးဝင်ခြင်း): အဖျားကြီးခ...

အဆိုပါ အစဉ်အလာ နှစ်ခုလုံး စတင်ပေါ်ပေါက်လာချိန်မှစ၍ "ချစ်ခြင်းမေတ္တာ" ၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့် ပတ်သက်၍ ကျယ်ပြန့်သော သုံးသပ်ရှင်းလင်းချက်များစွာ ရှိခဲ့ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ အစဉ်အလာတွင် မေတ္တာကို ဗြဟ္မစိုရ်တရား (Brahmaviharas) ၌ အဓိကထား ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပြီး၊ မိမိတို့ မည်သို့ချစ်ခင်ကြသည်နှင့် မည်သူ့ကို ချစ်ခင်ကြသည်ဆိုသည်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်ရန် တိုက်တွန်းထားသော အခြေခံကျင့်စဉ်တခု ဖြစ်ပါသည်။ စိတ်ကုထုံးဆိုင်ရာ အစဉ်အလာတွင်မူ မိမိတို့၏ အစောဆုံး သံယောဇဉ်/ပတ်သက်မှု အတွေ့အကြုံများမှစ၍ ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို ပေးဝေရန်နှင့် လက်ခံရရှိရန်တို့မှာ ပထမဦးစားပေး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု လိုအပ်ချက်ဖြစ်ကြောင်း တင်ပြထားကြသည်။ သို့သော်လည်း ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၏ စစ်မှန်သော သဘာဝမှာ ကုစားမှုဆိုင်ရာ အစဉ်အလာများတွင် နားလည်ထားသည့် "မေတ္တာ" နှင့် ဆင်တူသော်လည်း ကွဲပြားသည့် အခြားသော ခံစားချက်များနှင့် လိုအပ်ချက်များ၏ အနောက်ကွယ်၌ လွယ်ကူစွာ ဖုံးကွယ်သွားတတ်ပါသည်။ ဆေးကုသပေးသူများ (Clinicians) အတွက် - ဤအလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲသည် မေတ္တာ၏ ကုစားနိုင်စွမ်းရှိသော သဘာဝနှင့် ဆေးကုသမှု ကာလအတွင်း မေတ္တာတရားကို အသိစိတ်ရှိရှိ ထည့...

ကျန်းမာရေးကိန်းဂဏန်းများကို မှတ်သားထားပါ မိမိ၏ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ကိန်းဂဏန်းများကို နေ့စဉ် စောင့်ကြည့်မှတ်တမ်းတင်ခြင်းသည် ကျန်းမာရေး အပြောင်းအလဲ အလားအလာများကို သတိပြုမိစေရန်၊ နာတာရှည်ရောဂါများကို ကာကွယ်ရန်နှင့် မိမိ၏ ဆရာဝန်ထံ တိကျသော အချက်အလက်များ မျှဝေပေးနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။ (American Heart Association အမေရိကန် နှလုံးအသင်း) စောင့်ကြည့်မှတ်တမ်းတင်သင့်သည့် အဓိက ကျန်းမာရေး ကိန်းဂဏန်းများ • သွေးဖိအား (Blood Pressure): ပုံမှန် အတိုင်းအတာအဖြစ် 120/80 mmHg အောက် ရှိရန် ရည်မှန်းပါ။ 130/80 mmHg သို့မဟုတ် ထို့ထက်မြင့်ပါက သွေးတိုးရောဂါ (hypertension) ရှိနေကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ • နားနေချိန် နှလုံးခုန်နှုန်း (Resting Heart Rate): လူကြီးများအတွက် နားနေချိန် ပုံမှန် နှလုံးခုန်နှုန်းမှာ တမိနစ်လျှင် ၆၀ မှ ၁၀၀ အကြိမ် (bpm) အတွင်း ရှိသည်။ • သွေးတွင်းသကြားဓာတ် (Blood Sugar / Glucose): မနက်စာ မစားမီ ပုံမှန် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်မှာ 70 မှ 99 mg/dL အတွင်း ရှိသင့်ပြီး၊ အစာစားပြီးချိန်တွင် 140 mg/dL အောက်၌ ရှိသင့်သည်။ HbA1c ပမာဏ 5.7% မှ 6.4% ရှိပါက ဆီးချိုမဖြစ်မီ အဆင့် (prediabetes) ဟု သတ်မှတ်ပြီး 6.5% သို့မဟုတ် ထိ...

ဒိန်ခဲသည် သင့်တင့်မျှတစွာ စားသုံးပါက လိုအပ်သော ဗီတာမင်များ၊ သတ္တုဓာတ်များနှင့် ဇီဝကမ္မ အကျိုးပြု ဒြပ်ပေါင်းများကို ပေးစွမ်းနိုင်သော အာဟာရဓာတ် ကြွယ်ဝသည့် အစားအစာတခု ဖြစ်ပါသည်။ (၁) အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ ဒိန်ခဲတွင် ကယ်လ်စီယမ်၊ ဖော့စဖရပ်စ်နှင့် အရည်အသွေးမြင့် ပရိုတင်းတို့ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သဖြင့် အရိုး၏ သတ္တုဓာတ် သိပ်သည်းဆကို တည်ဆောက်ပေးပြီး အရိုးပါးရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးပါသည်။ အချဉ်ဖောက်ထားသော သို့မဟုတ် အနှစ်ချထားသော ဒိန်ခဲများတွင် ဗီတာမင် ကေ၂ (Vitamin K2) (သွေးလွှတ်ကြောများအတွင်း ထုံးဓာတ်စုပုံခြင်းကို တားဆီးပေးသည့်ဓာတ်) နှင့် သွေးဖိအားကို လျှော့ချပေးနိုင်သော ပက်ပတိုက် (Peptides) ဓာတ်များ ပါဝင်ပါသည်။ နေ့စဉ် သင့်တင့်ရုံမျှ စားသုံးပေးခြင်းသည် နှလုံးရောဂါနှင့် လေဖြတ်ခြင်း အန္တရာယ်များကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုပါသည်။ အပူမပေးထားသော၊ အနှစ်ချထားသော သို့မဟုတ် အချဉ်ဖောက်ထားသော ဒိန်ခဲ အမျိုးအစားများ (ဥပမာ- ချက်ဒါ၊ ဂေါ့ဒါ နှင့် ပါးမားဆန်း စသည်တို့) သည် အူလမ်းကြောင်း မိုက်ခရိုဘိုင်အုမ်းကို အထောက်အကူပြုသည့် အကျိုးပြု ဗက်တီးရီးယား အရှင်များကို ပေးစွမ်းပါသည်။ မြင့်မားသော ပရိုတ...

ဖရုံသီး နွယ်ဝင်သီးနှံသည် ကျန်းမာရေးအတွက် အလွန်ကောင်းမွန်ပါသည်။ ကူးရ်ဂျက်တီ (Courgetti) ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြပါသည်။ ဆူကီးနီးသည် နွယ်ပင်များတွင် ကြီးထွားပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် ၈ လက်မ (၂၀ စင်တီမီတာ) ခန့် အရွယ်အစားရှိချိန်တွင် ခူးဆွတ်လေ့ရှိကြပါသည်။ အရသာ ခပ်ပျော့ပျော့ ရှိခြင်းကြောင့် ဟင်းလျာမျိုးစုံတွင် ထည့်သွင်းချက်ပြုတ်ရန် သင့်တော်ပါသည်။ ဘူး/ဖရုံနွယ်ဝင် သီးနှံများသည် အမေရိကတိုက်မှ စတင်မြစ်ဖျားခံခဲ့သော်လည်း ဆူကီးနီးကိုမူ အီတလီနိုင်ငံတွင် စတင်စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် နည်းမျိုးစုံဖြင့် ပြုလုပ်စားသုံးနိုင်သည့်အတွက် အမှန်တကယ်အားဖြင့် အသီးအမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သော ဤအရသာရှိသည့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ကို ကမ္ဘာတဝန်းရှိ ဟင်းလျာများတွင် အသုံးပြုကြပါသည်။ ၁။ အာဟာရဓာတ်များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ခြင်း ဆူကီးနီးတွင် အာဟာရဓာတ်များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပြီး ဗီတာမင် စီ (C)၊ ကေ (K)၊ ဘီ၆ (B6)၊ ဖောလိတ် (Folate) နှင့် သိုင်ရာမင်း (Thiamine) တို့အပြင် မန်းဂနီးစ် (Manganese)၊ ပိုတက်စီယမ် (Potassium)၊ မဂ္ဂနီစီယမ် (Magnesium)၊ ကြေးနီ (Copper) နှင့် ဖော့စဖရပ်စ် (Phosphorus) စသည့် သတ္တုဓာတ်များစွာ ပါဝင်ပါသည်။ ထို့အပြင် အမျှ...