Dr. Tint Swe Medical and Knowledge Writings

(ကန်တော့) မြန်မာပြည်မျာ သွေးဆုံးကိုင်တယ်လို့ ပြောဆိုသုံးနှုန်းခြင်းဟာ မသင့်တော်ပါ။ လူတိုင်းဟာ အရွယ်တိုင်းမှာ အပြောင်းအလဲတွေ ရှိတယ်။ အသက် ၄၀ ကျော် အလယ်ပိုင်းလောက်မှာ သွေးဆုံးခြင်း စတင်လေ့ရှိတယ်။ ရာသီ ဆက်တိုက် ၁၂ လတိတိ မလာတော့ဘဲ ရပ်တန့်သွားတာကိုသာ သွေးဆုံးပြီလို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။ မတိုင်ခင်လတွေမှာ ရာသီမမှန်ဖြစ်မယ်။ သွေးဆုံးလက္ခဏာတွေဟာ ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ် ခံစားရတယ်။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတွေ။ ရင်တုန်ပူစပ်ခြင်းနဲ့ ညဘက်ချွေးထွက်ခြင်းဖြစ်ကြတယ်။ စိတ်ခံစားချက်တွေလည်း ပြောင်းလဲမယ်။ စိုးရိမ်ပူပန်မှု မြင့်တက်လာခြင်း၊ စိတ်တိုလွယ်ခြင်း၊ စိတ်ခံစားချက် အပြောင်းအလဲမြန်ခြင်းနဲ့ စိတ်ကျဝေဒနာ ခံစားရခြင်း။ အိပ်ပျော်ရန် ခက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် ဆက်တိုက်မအိပ်နိုင်ခြင်း (အိပ်မပျော်ခြင်း) တို့လည်း ဖြစ်တယ်။  ဉာဏ်စွမ်းပိုင်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတွေလည်း ဖြစ်တယ်။ မှတ်ဉာဏ်၊ အာရုံစိုက်နိုင်စွမ်းနဲ့ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှုများမှာ အခက်အခဲရှိကြတယ်။ မိန်းမကိုယ်ခြောက်သွေ့ခြင်း၊ အတူနေစဉ် နာကျင်ခြင်း၊ လိင်စိတ်နည်းပါးခြင်း။ ဆီးသွားချင်စိတ် အရေးတကြီးဖြစ်ခြင်း၊ ဆီးမထိန်းနိုင်ခြင်းနှင့် ဆီး...

မွမ်းမံထားသော CPR နှင့် အရေးပေါ်ကုသမှုဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များ အဓိက CPR ရင်ဘတ်နှိပ်ခြင်း စံနှုန်းများ • နှုန်းထား (Rate): လူနာအားလုံးအတွက် တမိနစ်လျှင် ရင်ဘတ်နှိပ်ချက် ၁၀၀ မှ ၁၂၀ အထိ ထိန်းသိမ်းပါ။ • အနက် (Depth): လူကြီးများအတွက် အနည်းဆုံး ၂ လက်မ (၅ စီတီမီတာ) နှင့် ၂.၄ လက်မ (၆ စီတီမီတာ) ထက် မပိုဘဲ နှိပ်ပါ။ • အချိုး (Ratio): (အသက်ရှူသွင်းမှုများ ပြုလုပ်ရာတွင် တဦးတည်း ကယ်ဆယ်သူများအတွက်) ရင်ဘတ်နှိပ်ချက် ၃၀ ချက်နှင့် အသက်ရှူသွင်းမှု ၂ ကြိမ်နှုန်းဖြင့် စံနှုန်းအတိုင်း အသုံးပြုပါ။ • လက်ဖြင့်သာ CPR ပြုလုပ်ခြင်း (Hands-Only CPR): လေ့ကျင့်မှု မရှိသေးပါက သို့မဟုတ် အသက်ရှူသွင်းပေးရန် ဆန္ဒမရှိပါက အရေးပေါ်နံပါတ်သို့ ခေါ်ဆိုရင်း ရင်ဘတ်၏ အလယ်ဗဟိုကို အားစိုက်၍ မြန်မြန်နှိပ်ပါ။ မွမ်းမံထားသော လေပြွန်ပိတ်ဆို့မှု တုံ့ပြန်ခြင်းနှင့် အဓိက ပရိုတိုကောများ • လေပြွန်ပိတ်ဆို့မှု စီမံခန့်ခွဲခြင်း: လူကြီးများနှင့် ကလေးများအတွက် ကျောပုတ်ချက် ၅ ချက်နှင့် ဝမ်းဗိုက်ကို တွန်းတင်ချက် ၅ ချက်ကို လှည့်ပတ်လုပ်ဆောင်ပါ။ ရင်သွေးငယ်များအတွက် ကျောပုတ်ချက် ၅ ချက်နှင့် ရင်ဘတ်တွန်းတင်ချက် ၅ ချက်ကို အသုံးပြုပါ။ • စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မွ...

အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ Katuk သို့မဟုတ် Sweet Leaf ဖြစ်ပြီး၊ ရုက္ခဗေဒ (သိပ္ပံ) အမည်မှာ Sauropus androgynus ဖြစ်ပါသည်။ သံဓာတ်ကြွယ်ဝမှုနှင့် သွေးကျန်းမာရေး • ကြက်သဟင်းရွက်သည် အပင်မှရရှိနိုင်သော သံဓာတ်အကြွယ်ဝဆုံး အရင်းအမြစ်များထဲတွင် တခုအပါအဝင် ဖြစ်သည်။  • ကိုယ်ခန္ဓာတခွင်သို့ အောက်ဆီဂျင်သယ်ဆောင်မှုကို တိုးတက် ကောင်းမွန်စေခြင်းဖြင့် သံဓာတ်ချို့တဲ့မှုကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်းနှင့် အားနည်းခြင်းတို့ကို ထိရောက်စွာ တိုက်ဖျက်ပေးသည်။ အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ • အရှေ့တောင်အာရှတခွင်ရှိ ရိုးရာဆေးပညာတွင် နို့တိုက်မိခင်များအတွက် မိခင်နို့ထွက်နှုန်းနှင့် အရည်အသွေးကို တိုးမြှင့်ပေးသည်။ • ဗီတာမင် စီ ကြွယ်ဝစွာပါဝင်ပြီး (citrus ဟုခေါ်သော ရှောက်၊ သံပရာကဲ့သို့သော အသီးအနှံများထက်ပင် ပိုမိုပါဝင်လေ့ရှိသည်) ခုခံအားကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း၊ ရောဂါပိုးမွှားများမှ ကာကွယ်ပေးခြင်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာက သံဓာတ်ကို ပိုမိုထိရောက်စွာ စုပ်ယူနိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။ • ကျန်းမာသော မျက်စိအမြင်အာရုံကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ ညမမြင်ရောဂါကို ကာကွယ်ရန်နှင့် အသားအရေ တောက်ပြောင်လှပစေရန်အတွက် အလွန်အရေးပါသော ဗီတာမင် အေ (ဘီတ...

၁။ ထိပ်တန်းအရည်အသွေးမြင့် ဆန်မွှေးအုပ်စု (Premium & Aromatic Rice) မြန်မာ့ရိုးရာ အကောင်းဆုံးနှင့် ဈေးအမြင့်ဆုံး ဆန်အမျိုးအစားများ ဖြစ်ကြပြီး ချက်လိုက်လျှင် အစေ့ရှည်ထွက်ကာ ပျော့ပျောင်းမွှေးကြိုင်သည်။ • ရွှေဘိုပေါ်ဆန်း: စစ်ကိုင်းတိုင်း ရွှေဘိုဒေသထွက် ဖြစ်ပြီး ချက်လိုက်လျှင် မူလဆန်စေ့ထက် ၃ ဆခန့် အလျားရှည်ထွက်ကာ အလွန်နူးညံ့ပြီး မွှေးကြိုင်သည်။ • ဖျာပုံ/မြောင်းမြ ပေါ်ဆန်း: ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသထွက် ဖြစ်ပြီး စေးပိုင်ပြီး ဆန်သက်တမ်းကြာလေ ပိုမိုချက်ကောင်းလေဖြစ်သည်။ • ရွှေဘိုခွန်နီ: ရွှေဘိုဒေသထွက် နာမည်ကြီးဆန်တမျိုးဖြစ်ပြီး ပေါ်ဆန်းကဲ့သို့ ပျော့ပျောင်းကာ ထမင်းအေးသွားလျှင်ပင် မာကျောမသွားဘဲ နူးညံ့နေတတ်သည်။ ၂။ လူကြိုက်များသော နေ့စဉ်စားသုံးဆန်လတ်အုပ်စု (Popular Soft Rice) ဈေးနှုန်းသင့်တင့်ပြီး ထမင်းချက်ရ အဆင်ပြေကာ ပျော့ပျောင်းမှုရှိသဖြင့် အိမ်ထောင်စုအများစု နေ့စဉ်စားသုံးကြသည်။ • ဧရာမင်း: တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် အစားများဆုံး ဆန်ဖြစ်သည်။ ဆန်စေ့သွယ်ပြီး ထမင်းနူးညံ့ပျော့ပျောင်းသည်။ • မနောသုခ: ဆန်ချောအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ဧရာမင်းထက် အနည်းငယ် ပိုတင်းသော်လည်း စား၍ကောင်းပြီး ဈေးနှုန်းပိုမို သင့်တင...

(၁) ချက်ပြုတ်ရန် သင့်လျော်သော ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော ဆီ ၇ မျိုး  ၁။ သံလွင်ဆီ (Olive Oil)  ၂။ ထောပတ်သီးဆီ (Avocado Oil)  ၃။ နေကြာဆီ (Sunflower Oil)  ၄။ လှော်မထားသော နှမ်းဆီ (Untoasted Sesame Oil)  ၅။ မြေပဲဆီ (Peanut Oil)  ၆။ ချီယာစေ့ဆီ (Chia Seed Oil)  ၇။ ကနိုလာဆီ (Canola Oil) (၂) ချက်ပြုတ်ဆီ  ၁။ စားအုန်းဆီ (Palm Oil) - ကမ္ဘာတဝန်းတွင် ထتاجဆုံးနှင့် အသုံးအများဆုံး အပူပိုင်းဒေသဆီ ဖြစ်ပြီး အရှေ့တောင်အာရှ၊ အာဖရိကနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတို့တွင် အစားအစာများ၊ ကြော်လှော်ခြင်းနှင့် လုပ်ငန်းသုံး ချက်ပြုတ်ခြင်းများတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသည်။  ၂။ ပဲပုပ်ဆီ (Soybean Oil) - အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် အသုံးအများဆုံး ချက်ပြုတ်ဆီ တမျိုးလည်းဖြစ်သည်။ အမြန်စား အစားအစာများ၊ ထုပ်ပိုးထားသော အစားအစာများနှင့် ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းသုံး မုန့်ဖုတ်လုပ်ငန်းများတွင် အဓိက အသုံးပြုကြသည်။  ၃။ Canola Oil (ပန်းနှမ်းဆီ ) နှင့် မုန်ညင်းဆီတမျိုး (Rapeseed Oil) - အိုမီဂာ-၃ ပါဝင်မှု မြင့်မားခြင်းနှင့် အရသာမပြင်းခြင်းတို့ကြောင့် မြောက်အမေရိက၊ ဥရောပနှင့် ဩစတြေးလျတို့တွင် ရေပန်းစားသည်။...

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီး၏ အဆိုအရ တကမ္ဘာလုံးရှိ အသက် ၃၀ မှ ၇၉ နှစ်ကြား လူကြီးခန့်မှန်းခြေ ၁.၄ ဘီလီယံ သို့မဟုတ် ထိုအသက်အုပ်စုရှိ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ ၃၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ သွေးတိုးရောဂါ ခံစားနေကြရသည်။ အဓိက စာရင်းအချက်အလက်များ စုစုပေါင်း ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး: အိုမင်းရင့်ရော်လာသော လူဦးရေနှင့် လူနေမှုဘဝ ရေချိန်ဆိုင်ရာ ဖြစ်နိုင်ခြေအချက်များကြောင့် ကမ္ဘာတဝန်းတွင် သွေးတိုးရောဂါ ရှိနေသူ အရွယ်ရောက်ပြီးသူ ခန့်မှန်းခြေ ၁.၄ ဘီလီယံမှ ၁.၇ ဘီလီယံအထိ ရှိနေသည်။ ဒေသအလိုက် ကွာခြားချက်များ: သွေးတိုးရောဂါရှိသူအားလုံး၏ သုံးပုံနှစ်ပုံသည် ဝင်ငွေနည်းနှင့် အလယ်အလတ်ရှိသော နိုင်ငံများ (LMICs) တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ အရှေ့မြေထဲပင်လယ်ဒေသတွင် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်း ၃၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး အနောက်ပစိဖိတ်ဒေသတွင် ၂၉ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အနိမ့်ဆုံး ဖြစ်သည်။ ရောဂါအသိအမှတ်ပြုမှုနှင့် ထိန်းချုပ်နိုင်မှု:  လူဦးရေ၏ ၄၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့် (သန်း ၆၀၀) မှာ မိမိတို့တွင် အဆိုပါရောဂါရှိနေကြောင်း မသိရှိကြဘဲ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်းသာလျှင် သွေးတိုးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ကြသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ လူကြီးလူလတ်ပိုင်းဦးရေ၏ ထက်ဝ...