Dr. Tint Swe Medical and Knowledge Writings

ကွန်မင့်တခု = ငယ်ငယ်ထဲကကြိုက်နှစ်သက်ခဲ့တဲ့ ပဲနီလေး ပြန်စာ ပဲနီလေးဆိုတာက ပဲရာဇာ။ စွန်တာနီနဲ့ မတူပါ။ ပဲနီလေး = ပဲရာဇာ lentils ဖြစ်ပါတယ်။ မတူပါ။ ပဲနီလေး (ပဲရာဇာ) သည် အပင်မှရရှိသော ပရိုတိန်း၊ အမျှင်ဓာတ်နှင့် သံဓာတ်တို့ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သည့် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်ပြီး စျေးနှုန်းချိုသာသော ပဲစေ့အမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ ကျက်ပြီးသား ပဲနီလေး တခွက်တွင် ပရိုတိန်း ၁၈ ဂရမ်ခန့်နှင့် အမျှင်ဓာတ် ၁၆ ဂရမ်ခန့် ပါဝင်ပါသည်။ အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ • အစာချေစနစ်ကို ကောင်းမွန်စေခြင်း — အမျှင်ဓာတ် မြင့်မားစွာ ပါဝင်သဖြင့် အစာအိမ်လုပ်ဆောင်ချက်ကို အထောက်အကူပြုပြီး အူလမ်းကြောင်းရှိ အကျိုးပြု ဘက်တီးရီးယားများကို အာဟာရ ပေးစွမ်းပါသည်။ • နှလုံးကျန်းမာရေး — မကောင်းသော ကိုလက်စထရောနှင့် သွေးတိုးကို ကျစေရန် ကူညီပေးပါသည်။ • စွမ်းအင် မြင့်မားစေခြင်း — သံဓာတ် ပမာဏ မြင့်မားစွာ ပါဝင်သဖြင့် နွမ်းနယ်မောပန်းခြင်းကို သက်သာစေပါသည်။ • သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းညှိပေးခြင်း — ဂလိုင်ဆီးမစ် အညွှန်းကိန်း (Glycemic Index) နည်းပါးသဖြင့် အစားသောက်ပြီးနောက် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ရုတ်တရက် မြင့်တက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါသည်။ လိုအပ်ပါက အောက်ပါတို့မှ...

၁။ ကေးလ်ဂေါ်ဖီရွက် (Kale) ကေးလ်ရွက်ကို အာဟာရဓာတ် ကြွယ်ဝလွန်းသည့် အသီးအရွက်အဖြစ် တင်စားလေ့ရှိကြရာတွင် ခိုင်လုံသော အကြောင်းရင်းရှိပါသည်။ ဗီတာမင် A, C နှင့် K တို့ မြင့်မားစွာ ပါဝင်ပြီး အသက်အရွယ်ရလာချိန်တွင် အသိဥာဏ်နှင့် စိတ္တဇစွမ်းရည် လျော့ကျမှုကိုပင် နှေးကွေးစေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ ၂။ ဟင်းနုနွယ် (Spinach) ဟင်းနုနွယ်သည် ဗီတာမင် C၊ သံဓာတ်၊ ဖောလိတ် (Folate)၊ ပိုတက်စီယမ်နှင့် နိုက်ထရစ်အက်စစ် (Nitric acid) တို့ မြောက်မြားစွာ ပါဝင်သည့် အာဟာရဓာတ် သိပ်သည်းသော အသီးအရွက် ဖြစ်ပါသည်။ နိုက်ထရစ်အက်စစ်သည် သွေးတိုးကျစေရန်နှင့် နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးရန် ကူညီပေးကြောင်း သက်သေပြထားပြီး ဖြစ်ပါသည်။ ၃။ ဆွစ်ချားဒ်ရွက် (Swiss Chard) ဆွစ်ချားဒ်ရွက်တွင် သံဓာတ်နှင့် ဗီတာမင် C တို့ သဘာဝအတိုင်း ဒွန်တွဲပါဝင်ပြီး ဖြစ်ပါသည်။ သံဓာတ်သည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ရန် အောက်ဆီဂျင်ကို သယ်ဆောင်ပေးသည့် သွေးနီဥများ ဖြစ်ပေါ်စေရန်အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော သတ္တုဓာတ်တမျိုး ဖြစ်ပါသည်။ ဒါ့အပြင် ဤအသီးအရွက်သည် နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်စေရန်အတွက်လည်း လွန်စွာ ကောင်းမွန်ပါသည်။ ၄။ ကြက်သွန်ဖြူ...

မေးခွန်းတခု = နှမ်းဖတ်ချဉ် နဲ့ ပဲဖတ်ချဉ် အင်မတန်နှစ်သက်ပါတယ်ဆရာ၊ မှိုပါနိုင်ပါသလား၊ အသည်းရောဂါဖြစ်နိုင်ပါသလား၊ ဆီတိုဟူးကရော မှိုပါနိုင်ပါသလား၊ ကြိုက်ပါလျက်နဲ့ တချို့ကအဲဒီလိုပြောကြလို့ ဖြေကြားပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်ဆရာခင်ဗျာ၊ ပြန်စာ အစားအစာများပေါ်တွင် ပေါက်ပွားသော မှိုအမျိုးမျိုး (မှိုနုနှင့် တဆေး ကဲ့သို့သော မှိုများ) သည် နွေးထွေးသော၊ စိုစွတ်သော၊ အောက်ဆီဂျင် ကြွယ်ဝသော ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် အကောင်းဆုံး ပေါက်ပွားကြသည်။ သို့သော် အက်စစ်ဓာတ်များသော အခြေအနေများ၊ သကြားဓာတ် များပြားမှုနှင့် ရေခဲသေတ္တာအတွင်းရှိ အေးမြသော အပူချိန်များကိုပင် ခံနိုင်ရည်ရှိကြသည်။ ဖွံ့ဖြိုးပေါက်ပွားမှုအတွက် အဓိက အခြေအနေများ စိုထိုင်းဆ — ရေဓာတ်သည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။ ၎င်းတို့သည် သစ်သီးဝလံများနှင့် ပေါင်မုန့်ကဲ့သို့ စိုစွတ်သော သို့မဟုတ် ရေဓာတ်များသော အစားအစာများတွင် ကောင်းစွာ ပေါက်ပွားကြသည်။ အပူချိန် — အများစုမှာ 20°C နှင့် 30°C အကြား (68°F မှ 86°F) နွေးထွေးသော နေရာများကို ပိုမိုနှစ်သက်ကြသည်။ သို့သော် အချို့မှိုများသည် ရေခဲသေတ္တာ၏ အေးမြသော အပူချိန်တွင်လည်း ဖြည်းဖြည်းချင်း တိုးပွားနိုင်ကြသည်။ အောက်ဆီဂျင် — မှိုများသည် ...

ဆရာခင်ဗျား ကျနော် ပဲဖတ်ချဉ်နဲ့ နှမ်းဖတ်ချဉ်ကို အရမ်းကြိုက်တယ်ဗျ။ (၁) နှမ်းဖတ်ချဉ် နဲ့ ပဲဖတ်ချဉ် ဆိုတာ မြန်မာပြည်အထက်ပိုင်း (အညာဒေသ) နဲ့ ကျေးလက်ဒေသတွေမှာ ရှေးယခင်ကတည်းက သဘာဝအတိုင်း ဖန်တီးစားသုံးလာကြတဲ့ ရိုးရာအစာတမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ နှမ်းဆီ၊ ပဲဆီ ထုတ်လုပ်ဖို့အတွက် နှမ်းနဲ့ ပဲ (အထူးသဖြင့် ပဲပိစပ် သို့မဟုတ် ပဲတီစိမ်း/ပဲကြီး) များကို ဆီဆုံမှာ ကြိတ်ပြီးရလာတဲ့ "နှမ်းဖတ်" နဲ့ "ပဲဖတ်" တတ်နိုင်သမျှ လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်ကို အခြေခံပြီး ပြုလုပ်ကြတာပါ။ ၁။ နှမ်းဖတ်ချဉ်  ဖြစ်တည်လာပုံ - နှမ်းဆီကြိတ်ပြီး ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ နှမ်းဖတ် (Sesame press cake) ကို လေလွင့်မသွားစေဘဲ အစားအစာအဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပြုလုပ်ပုံ - လတ်ဆတ်သော နှမ်းဖတ်ကို ရေနွေးနွေးလေးဖြင့် သမအောင် နယ်ပြီး ဆား၊ ဆနွင်း အနည်းငယ်၊ ထမင်းရည် (သို့မဟုတ် ထမင်းကြမ်း) တို့ဖြင့် စိမ်ကာ လေလုံသော အိုး/ပုလင်းထဲတွင် ၂ ရက်မှ ၃ ရက်ခန့် အချဉ်ဖောက် (Ferment) ထားရပါတယ်။ အရသာနှင့် သုံးဆောင်ပုံ - နှမ်း၏ မွှေးကြိုင်သော ရနံ့နှင့် အဆီစိမ့်သော အရသာရှိပြီး ချဉ်ဖြို့ဖြို့လေး ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ နှမ်းဖတ်ချဉ်ကို ကြက်သွန်နီ၊ ငရုတ်သီးစိမ်း၊ ပဲဆီသန့်တို့ဖ...

ဆရာ ကျနော် ပုန်းရည်ကြီး အရမ်းကြိုက်တယ်ဗျ။ English ဘာသာသို့ တိုက်ရိုက် ပြန်ဆိုပါက Fermented horse gram paste (သို့မဟုတ် Fermented horse gram bean paste) ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများ သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားပြောသူများ အလွယ်တကူ သဘောပေါက်စေရန် "Fermented horse gram paste" သို့မဟုတ် "Traditional Myanmar fermented bean paste" ဟု ရှင်းပြ၍ရပါသည်။ (၁) အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ အချဉ်ဖောက်ထားသော ပုန်းရည်ကြီး (Fermented horse gram paste) သည် မချက်ပြုတ်ရသေးသော သို့မဟုတ် အချဉ်ဖောက်မထားသော ပဲများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်အာနိသင် (Antioxidant capacity) ကို ပိုမိုမြင့်မားစေခြင်း၊ သတ္တုဓာတ်များ စုပ်ယူရလွယ်ကူစေခြင်း (Improved mineral bioavailability) နှင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်ပေးနိုင်ခြင်းတို့ စသည့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ပေးစွမ်းသည်။ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း ပိုမိုပါဝင်ခြင်း (Higher Antioxidants) - အချဉ်ဖောက်သည့် နည်းစဉ်သည် အပင်၏ ဆဲလ်ဖွဲ့စည်းပုံများကို ပြိုကွဲစေပြီး ဆဲလ်များ ပျက်စီးမှုကို တားဆီးပေးသည့် ဖီနောလစ် ဒြပ်ပေါင...

(၁) ကျန်းမာရေးအတွက် သတိထားစားသုံးရမည့် ပဲအမျိုးအစားများ ရှိပါသလား ပဲအမျိုးအစားအချို့ကို သတိထား စားသုံးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ကျောက်ကပ်ပဲအနီစိမ်း (Raw red kidney beans)၊ ပဲရာဇာ/ပဲကြီးတမျိုး (Fava beans) နှင့် ပဲပုပ် (Soybeans) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ထိုပဲများတွင် စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ချက်ပြုတ်ခြင်း မရှိပါက ပြင်းထန်စွာ ဖျားနာစေနိုင်သော သဘာဝအဆိပ်အတောက်များ သို့မဟုတ် ဓာတ်ပစ္စည်းများ ပါဝင်နေပါသည်။ အစိမ်းလိုက် သို့မဟုတ် အထူးသတိထားရမည့် ပဲအမျိုးအစားများ ကျောက်ကပ်ပဲအနီစိမ်း (Raw red kidney beans) - ဖိုက်တိုဟီးမက်ဂလူတီနင် (Phytohaemagglutinin) ခေါ် အဆိပ်ရှိသော ပရိုတင်းဓာတ် မြင့်မားစွာ ပါဝင်ပါသည်။ အစိမ်း သို့မဟုတ် မကျက်တကျက် ပဲနည်နည်းမျှ စားမိရုံဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ အန်ခြင်းနှင့် ဝမ်းလျှောခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထိုအဆိပ်ဓာတ်ကို ဖျက်ဆီးရန် အနည်းဆုံး ၁၀ မိနစ်ခန့် ပွက်ပွက်ဆူအောင် ပြုတ်ပေးရပါမည်။ မီးအေးအေးဖြင့် အချိန်ကြာကြာ ချက်သည့် အိုးများ (Slow cookers) သည် အဆိပ်ကို ပျက်စီးစေလောက်အောင် အပူချိန် မမြင့်မားပါ။ ဖာဗာပဲ/ပဲရာဇာ (Fava beans) - ခန္ဓာကိုယ်တွင် အင်ဇိုင်းဓာတ်တမျိုး လိုအပ်ချက်ရှိသူ...