Posts

Mixed Solid and Cystic Nodule သိုင်းရွိုက်ဂလန်အတွင်းရှိ အစိုင်အခဲနှင့် အရည်ပါ အကျိတ်

Image
မင်္ဂလာပါဆရာ ‎ကျမအသက် ၄၆ နှစ်ပါ။ ‎USG က ‎Right thyroid ➜ mixed solid + cystic nodule ‎အရွယ်အစား 2.6 × 2.4 × 2.9 cm ‎Ca++ (calcification)  ‎Left thyroid ➜ small spongiform nodule 0.3 × 0.4 cm (TR-2) ‎Blood Test က ‎TSH = 3.52 (Normal) ‎Free T4 = 10.93  ‎ဆရာဝန်က ညာဘက်လည်ပင်းအကြိတ်(အကျိတ်)ကို ဇူလိုင်လမှာခွဲမယ်၊ ဘယ်ဘက်ကိုမှီရင်ဆွဲထုတ်ပေးမယ် မမှီဘူးဆိုရင် ဒီအတိုင်း ထားမယ်ပြောပါတယ် ဆရာ။ ‎ဘယ်ဘက်ကို မခွဲဘဲထားရင် အန္တရာယ်ရှိနိုင်လားဆရာ။ ‎လည်ပင်းကြီးရောဂါက ဘာလို့ဖြစ်တာလဲဆရာ။ သိုင်းရွိုက်ဂလန်တွင် တွေ့ရသော အစိုင်အခဲနှင့် အရည်ပါ အကျိတ်သည် အများအားဖြင့် တွေ့ရလေ့ရှိပြီး ကင်ဆာမဟုတ်သော (benign) အကျိတ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဤအကျိတ်များတွင် အရည်ပါနေရာများနှင့် အစိုင်အခဲအသားတည်ဆောက်ပုံများ နှစ်မျိုးလုံး ပါဝင် ကြသည်။ သိုင်းရွိုက်အကျိတ်များ၏ ၉၅% ကျော်မှာ ကင်ဆာမဟုတ်ကြသော်လည်း mixed nodule များ (complex cyst ဟုလည်း ခေါ်သည်) တွင် ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ ၃.၃% မှ ၁၇.၆% ခန့် ရှိနိုင်သည်။ ထိုအကျိတ်များကို အများအားဖြင့် ultrasound ဖြင့် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် အရွယ်ကြီးလာခြင်း သို့မဟုတ် သံသယဖြစ်စရာ လက္ခဏာများရှ...

High blood pressure သွေးတိုးရောဂါ

Image
နေ့ချင်းညချင်း ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါ မဟုတ်သကဲ့သို့ တညတည်းဖြင့်လည်း မကောင်းရာမှ ကောင်းလာသွားသော ရောဂါ မဟုတ်ပါ။ သင်နေ့စဉ် ရွေးချယ်စားသုံးသော အစားအစာများသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ သွေးကြောများ၏ အားတင်းမှုနှင့် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်မှုကို တဖြည်းဖြည်း သက်ရောက်မှုရှိစေသည်။ တားမြစ်ချက်များကိုသာ အာရုံစိုက်နေမည့်အစား ကျန်းမာရေးကို အားဖြည့်ပေးနိုင်သော အရာများ ကို အာရုံစိုက်ပါ။ ကျန်းမာသော သွေးလည်ပတ်မှုကို အထောက်အကူပြုနိုင်သော အစားအစာများမှာ — 🥦 ဘရိုကိုလီ (Broccoli) — potassium၊ vitamin K နှင့် antioxidant များ ပါဝင်၍ သွေးကြောလုပ်ဆောင်မှုကို အထောက်အကူပြုသည်။ 🍇 စပျစ်သီး (Grapes) — polyphenol များ ပါဝင်၍ သွေးလည်ပတ်မှု ကောင်းမွန်စေရန် ကူညီပေးသည်။ 🥔 အာလူး (အခွံပါ) — potassium နှင့် magnesium အရင်းအမြစ်ကောင်းဖြစ်၍ သွေးဖိအားကို ထိန်းညှိရာတွင် အထောက်အကူပြုသည်။ 🫘 ကုလားပဲ (Chickpeas) — အပင်အခြေပြု protein နှင့် fiber များ ပါဝင်၍ နှလုံးနှင့် သွေးကြောစနစ် တည်ငြိမ်မှုကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။ 🫒 Extra virgin သံလွင်ဆီ (olive oil) — နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းသော အဆီများ ပါဝင်ပြီး သွေးကြောများ ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်မှ...

Hypertension သွေးတိုးရောဂါ

Image
ဆရာရှင့် သွေးတိုးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရှာဖတ်ထားတာပါ မြန်မာလိုပြန်ပီး(ပြီး) facebook ပေါ် မျှဝေပေးပါဦးရှင့် မြန်မာလိုနားမလည်လို့ပါ သွေးတိုးရောဂါသည် သွေးကြောနံရံများအပေါ် သွေးဖိအား အမြဲတမ်း မြင့်နေသော အခြေအနေဖြစ်ပြီး “silent killer” တိတ်တဆိတ်လူသတ်သမား ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ အများအားဖြင့် လက္ခဏာမထင်ရှားသော်လည်း အချိန်ကြာလာသည်နှင့် နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ ကုသမှုတွင် ဘဝနေထိုင်မှုပြောင်းလဲခြင်း (အစားအစာထိန်းခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်း) နှင့် ဆေးဝါးကုသမှု (ACE inhibitors၊ diuretics စသည်) ပါဝင်သည်။ အဓိက အန္တရာယ်ဖြစ်စေသောအချက်များ မှာ — အသက်အရွယ်တိုးလာခြင်း၊ မျိုးရိုးဗီဇ၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ မသင့်လျော်သော အစားအစာများ စသည်တို့ဖြစ်သည်။ Hypertension ၏ အဆင့်များ အဆင့် သွေးဖိအား (mmHg) Normal Systolic < 120 နှင့် Diastolic < 80 Elevated Systolic 120–129 နှင့် Diastolic < 80 Stage 1 Hypertension Systolic 130–139 သို့မဟုတ် Diastolic 80–89 Stage 2 Hypertension Systolic ≥ 140 သို့မဟုတ် Diastolic ≥ 90 Hypertensive Crisis Systolic ≥ 180 နှင့်/သို့မဟုတ် Dias...

Bronchitis အဆုတ်သွားလေပြွန်ရောင်ခြင်း

Image
မဂ်လာပါဆရာရှင့် ကျေးဇူးပြုပြီးဖြေကြားပေးပါရှင့် အဆုပ်စပေါ့တွေ့လို့ ဆေးခြောက်လသောက်ထားပါတယ်ဆရာရှင့် နှစ်နှစ်ခန့်ရှိပါပြီ X Ray report အားကျေးဇူးပြု၍ဖြေကြားပေးပါရှင့် Spot စပေါ့ မဟုတ်ပါ။ Bronchitis သည် အဆုတ်သို့ သွားသော လေကြောင်းကြီးများ (bronchi) တွင် ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပေါ်ကာ အရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် အနာအဆာ ဖြစ်လာခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ Bronchitis အများစုကို အိမ်တွင်ပင် ကုသနိုင် သည်။ Bronchitis သည် အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အသက် ၅ နှစ်အောက် ကလေးများ တွင် ပိုမိုတွေ့ရသည်။ ဆောင်းရာသီတွင် ပိုများပြီး အအေးမိခြင်း၊ လည်ချောင်းနာခြင်း၊ တုပ်ကွေး ဖြစ်ပြီးနောက် ဆက်ဖြစ်တတ်သည်။ Bronchitis ၏ လက္ခဏာများ အဓိကလက္ခဏာမှာ ချောင်းဆိုးပြင်းပြင်း (hacking cough) ဖြစ်ပြီး တခါတရံ အဝါရောင် သို့မဟုတ် အစိမ်းရောင် သလိပ် (phlegm) ထွက်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် — လည်ချောင်းနာ ခေါင်းကိုက် နှာရည်ယို သို့မဟုတ် နှာပိတ် ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း အသက်ရှူခက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဝီစင်းသံဖြင့် အသက်ရှူခြင်း (wheezing) အောက်ပါအခြေအနေများ ဖြစ်လာပါက အရေးပေါ် ဆေးကုသမှု လိုအပ်နိုင်သည် — အသက်ရှူ အလွန်ခက်ခဲပြီး စကားပြောရာတွင်တောင် ရပ်နား...

Joint pain over 60 အသက် ၆၀ ကျော်တွင် ဖြစ်တတ်သော အဆစ်နာ

Image
  မဂ်လာပါဆရာရှင့် ကျန်းမာရေးနဲ့ပတ်သတ်ပြီး အကြံဉာဏ်လေးတောင်းချင်ပါတယ် အဖေ့အသက်က ၆၅ရှိပါပြီ ခုနောက်ပိုင်း ဒူးဆစ်တို့ လက်တံတောင်ဆစ်တို့ကနာတယ်လို့ ခဏခဏပြောပါတယ် အဲ့ဒါ လိုအပ်တဲ့ဆေးဝါးလေးများ လမ်းညွှန်ပေးပါအုံးဆရာရှင့် ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ် ကျန်းမာပါစေ အသက် ၆၀ ကျော်တွင် အဆစ်နာ (joint pain) ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည် အလွန်တွေ့ရများသော ပြဿနာတခုဖြစ်သည်။ အများဆုံးအကြောင်းရင်းမှာ osteoarthritis (အဆစ်အတွင်း cartilage ပျက်စီးသွားခြင်း) ဖြစ်ပြီး အသက်ကြီးသူများ၏ ၆၀% ခန့် တွင် တွေ့ရတတ်သည်။ ထို့အပြင် Rheumatoid Arthritis ကဲ့သို့သော အဆစ်ရောင်ရမ်းရောဂါများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အဆစ်နာကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် — သက်သာသော လေ့ကျင့်ခန်းများ (လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ ရေကူးခြင်း) ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းခြင်း အပူ/အအေး ကုထုံး (heat / ice therapy) တို့ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ အကယ်၍ နာကျင်မှု အမြဲရှိနေခြင်း၊ အဆစ်ဖောရောင်ခြင်း၊ ညအိပ်စဉ် နိုးလာစေခြင်း ဖြစ်ပါက ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်။ အများဆုံးဖြစ်သော အကြောင်းရင်းများ Osteoarthritis (OA) အရိုးအဆစ်ရောင် အသက်ကြီးလာသောအခါ cartilage ပျက်စီးခြင်း ကြောင့် ဖြစ်သည်။ အများအားဖြင့် ဒူးနှင...

HER2-positive ရင်သားကင်ဆာ

Image
မေးခွန်း = HER2 recurrent ပြန့်နှံ့မှုမရှိ မူလ​နေရာ သိသိချင်းဖယ်ထုတ်ပီး(ပြီး) ကီမို တရာတူး ပါတူး ကုသမှုခံယူအ​ကြောင်း ​ဝေဖန်အကြံပြုမှုရချင်ပါတယ် ပြန်စာ ကီမို တရာတူး ပါတူး ဆိုတာ မသိပါ။ HER2-positive ရင်သားကင်ဆာ (HER2-positive breast cancer) သည် ရင်သားကင်ဆာအမျိုးအစားများအနက် တမျိုးဖြစ်ပြီး (၁၅–၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်) တွင် တွေ့ရတတ်သည်။ ၎င်းကို HER2 protein အလွန်အကျွံ ထုတ်လုပ်နေခြင်း (overexpression) ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ ထို protein ကြောင့် ကင်ဆာဆဲလ်များသည် လျင်မြန်စွာ ကြီးထွားပွားများကာ ပျံ့နှံ့နိုင်သည်။ ရောဂါကို biomarker စစ်ဆေးမှု (IHC သို့မဟုတ် FISH) ဖြင့် biopsy ဖြတ်ယူထားသော အသားစနစ် (tissue sample) တွင် စမ်းသပ်ကာ သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ယခင်က အလွန်ပြင်းထန်သော ကင်ဆာအမျိုးအစားဟု ယူဆခဲ့ကြသော်လည်း ယနေ့ခေတ်တွင် HER2-targeted therapy များ (ဥပမာ – Herceptin / trastuzumab) ကြောင့် ကုသနိုင်မှု အလွန်တိုးတက်လာပြီဖြစ်သည်။ HER2-positive ရင်သားကင်ဆာ၏ အရေးကြီးအချက်များ ၁။ အဓိပ္ပါယ်နှင့် လက္ခဏာများ HER2 (human epidermal growth factor receptor 2) သည် ရင်သားဆဲလ်များ၏ ကြီးထွားမှုကို ထိန်းချုပ်ပေးသော protein တမျ...

ဖြုတ် Sand fly bite

Image
ဆရာ ဖြုတ်ကို ဘယ်လို ဆေးရတာလဲ သိပါရစေ။ Sand fly ဖြုတ်ကို ကုသရာတွင် အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ယားယံမှု လျော့စေရန်နှင့် အ感染 ဖြစ်မှုကို ကာကွယ်ရန် ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် antihistamine cream များ၊ calamine lotion၊ အေးအုပ် (cold compress) များ အသုံးပြုခြင်းနှင့် မကုတ်ရန် ရှောင်ကြဉ်ခြင်းတို့ကို အကြံပြုကြသည်။ ဖြုတ်ရာသည် အလွန်နာကျင်ခြင်း၊ ပြင်းထန်ခြင်း သို့မဟုတ် အ感染 ဖြစ်လာပါက antiseptic cream များ၊ oral antihistamine များ သို့မဟုတ် antibiotics များ လိုအပ်နိုင်သည်။ ကာကွယ်ရေးအနေဖြင့် DEET သို့မဟုတ် Picaridin ပါသော ပိုးကာဆေးများ အသုံးပြုခြင်း၊ ကာကွယ်ရေးအဝတ်အစား ဝတ်ဆင်ခြင်းနှင့် နံနက်အလင်းမထွက်မီနှင့် ညနေမှောင်ချိန်တွင် အပြင်သွားလာမှု လျှော့ချခြင်း ကို အကြံပြုကြသည်။ ဖြုတ်ခံပြီး ချက်ချင်း ပြုလုပ်နိုင်သော ကုသမှု ဖြုတ်နေရာကို သန့်ရှင်းစေခြင်း ဖြုတ်ထားသောနေရာကို ဆပ်ပြာပေါ့ပေါ့နှင့် ရေဖြင့် ဆေးကြောပါ။ ဖောင်းခြင်းနှင့် ယားယံမှု လျော့စေခြင်း ရေခဲအုပ် သို့မဟုတ် အေးအုပ် (cold compress) ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ လိမ်းဆေးများ calamine lotion antihistamine cream Lucas Paw Paw ointment ကဲ့သို့သော လိမ်းဆေးများ တို့ကို လိမ်...