Wednesday, August 31, 2022

Away From Liers လူလိမ်တွေများတယ်

မင်္ဂလာပါဆရာ သွေးမှင်လေမှင် အကြောင်း ဖတ်ရှုလိုပါတယ် ဆောင်ရန်နဲ့ရှောင်ရန်လည်း သိလိုပါတယ် ကျေးပြုပြီး ဆရာဘေးရန်ကင်းပြီးကျန်းမာပါစေဆရာ

မသိပါ။ အဲဒီအမည်နဲ့ရောဂါ မရှိ။ တယောက်တမျိုးပြော မေးကြတယ်။ တယောက်နဲ့တယောက်လည်း မတူ။ အဲဒီစာရေးတဲ့သူက ဆရာဝန်မဟုတ်လောက်။ လူတွေကိုဖြဲခြောက်သူသာဖြစ်မယ်။ ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ လူလိမ်တွေများတယ်။ အလိမ်ခံချင်သူပိုများတယ် လူလိမ်ပွဲစားတွေက ရှယ်ကြတယ်

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

၁-၉-၂၀၁၉

Meals တနပ်စာနဲ့ မပြီးပါကြောင်း

ကျမ အမေ ရင်သားကင်ဆာ အဆင့် ၂ ပါ ၃၀ ရက်နေ့ ခွဲစိတ်ပါ့မယ် အားရှိအောင် ဘာတွေကျွေးရမလည်းရှင့်

ဆရာဝန်ကို မေးတာ မဟုတ်ပါ။ ၃၀ ရက်နေ့မှာခွဲမယ်ဆိုတာကို ၃၁ ရက်နေ့ မှာဖတ်ရတယ်။ အမှန်က မြန်မာပြည်မှာက ဒိနေရာထက် ၁၂ နာရီလောက်စောတယ်။

အစားအသောက်ဆိုတာ တနေ့မှာ ၂-၃-၄ ထပ်စားတယ်။ 

ဘာအစာဖြစ်ဖြစ် စားလိုက်တာနဲ့ သွေးထဲကိုရောက်တယ်။ အာဟာရဓါတ်တွေ သွေးထဲရောက်မှသာ ကိုယ်ခန္ဓာက ရမယ်။

လျှာကနေစပြီး နည်းအမျိုးမျိုးနဲ့ သွေးထဲရောက်တယ်။ အစာအိမ်ထဲကအစာတွေ အလွန်ဆုံး ၄ နာရီဆိုကုန်ပြီ။ အောက်ဆင်းတယ်။ 

အာဟာရဓါတ်တွေ အကြမ်းပြောရရင် မပါမဖြစ်တာက ကဆီဓါတ် ခေါ် အင်နာဂျီရစေတဲ့ အစားအသောက်တွေ။ အင်နာဂျီကို ကယ်လိုရီနဲ့ တိုင်းတယ်။ ကယ်လိုရီဆိုတာ ထိုင်ရာကနေ ထတာ၊ လမ်းလျှောက်တာ၊ ပြေးတာ၊ အလေးအပင်မတာ စတာတိုင်းအတွက် အသုံးပြုတဲ့ ယူနစ်ဖြစ်တယ်။ သာမန်လူတယောက် တနေ့မှာ ကယ်လိုရီ ၂၀၀၀-၂၅၀၀ လိုတယ်။ 

အသားဖြစ်စေဘို့ ပရိုတင်းလိုတယ်။ အသားမျိုးစုံ၊ ငါး၊ ဥအမျိုးမျိုးနဲ့ ပဲတွေကနေ ရတယ်။ ဗီတာမင်တွေက အများအားဖြင့် အသီးအရွက်တွေ အသီးတွေကနေရတယ်။

ရှည်ရှည်ဝေးဝေး မရေးတော့ပါ။ ခဏခဏ (ခဏခဏ) တင်ပြထားပြီးပြီ။

အခုစားလိုက်ရင် အလွန်ဆုံး နေ့တဝက်အတွက်သာဖြစ်မယ်။ တထိုင်စား၊ တခါစား၊ တနပ်စားနဲ့ မပြီးပါ။ အစားအစာ တမယ်တည်းနဲ့ မပြီးပါ။

ခွဲစိတ်လူနာကို မေ့ဆေးဆရာဝန်က မခွဲခင် အစားအသောက်ဆင်ခြင်ခိုင်ပါဦးမယ်။

ကင်ဆာနဲ့ အစားအစာအကြောင်းလည်း တရက်ခြားနှစ်ရက်ခြားလောက် တင်ပြနေရတယ်။

နည်းပေးကြတာတွေကလည်း မှန်တာ သင့်တာကနည်းပြီး ဟိုပြောဒီပြောက များတယ်။ အဲဒါမျိုးသာ မဟုတ်မှတ်သူက ပိုများတယ်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ကိုဗစ် အားဖြည့်ကာကွယ်ဆေးသစ် အမေရိကန် FDA အတည်ပြု

၀၁ စက်တင်ဘာ၊ ၂၀၂၂

ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန)

အိုမီခရွန် ကိုဗစ်မျိုးကွဲ အန္တရာယ်က ကာကွယ်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားတဲ့ ပထမဆုံး အားဖြည့်ကာကွယ်ဆေး အမျိုးအစားသစ်တွေကို အမေရိကန် အစားအစာနဲ့ ဆေးဝါး ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရေး (FDA) က အတည်ပြုလိုက်ပါတယ်။

“အဆင့်မြင့် ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ အားဖြည့်ကာကွယ်ဆေးတွေမှာ မူလ COVID-19 mRNA ကာကွယ်ဆေးတွေမှာ ပါဝင်တဲ့ အခြေခံဓာတ်တွေ ပါဝင်မှာ ဖြစ်ပေမဲ့ အိုမီခရွန်မျိုးကွဲ BA.4 နဲ့ BA.5 တို့အပြင်၊ မူလကာကွယ်ဆေးမှာလို တခြားမျိုးကွဲတွေကိုပါ ကာကွယ်နိုင်အောင် ပြုပြင်ထားပါတယ်။” လို့ FDA ကော်မရှင်နာ Dr. Robert Califf ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က သတင်းထောက်တွေကို ပြောလိုက်တာပါ။

အားဖြည့်ကာကွယ်ဆေးသစ်မှာတော့ မူလ ကာကွယ်ဆေးတွေမှာ ပါဝင်တဲ့ ဓာတ်တွေအတိုင်း တဝက်ပါဝင်ပြီး၊ ကျန်တဝက်ကိုတော့ အခုအချိန်အထိ ကူးစက်မှု အမြန်ဆုံးလို့ ယူဆထားကြတဲ့ အိုမီခရွန်မျိုးကွဲတွေ အပါအဝင် နောက်ဆုံးပေါ် ကိုဗစ်မျိုးကွဲသစ်တွေကို ကာကွယ်နိုင်အောင် ပေါင်းစပ် ထုတ်လုပ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

FDA က အတည်ပြုလိုက်တဲ့ Pfizer နဲ့ ပြိုင်ဖက် Moderna ကုမ္ပဏီထုတ် အားဖြည့်ကာကွယ်ဆေးတွေကိုတော့ ရက်ပိုင်းအတွင်း စတင်ထိုးနှံခွင့် ရမယ်လို့လည်း ခန့်မှန်းရပါတယ်။ အားဖြည့်ဆေးသစ်ကိုတော့ မူရင်းကာကွယ်ဆေး ထိုးပြီးသား သူတွေသာ ထိုးခွင့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Pfizer နဲ့ BioNTech ကုမ္ပဏီတို့ ပူးတွဲ ထုတ်လုပ်တဲ့ အားဖြည့် ကာကွယ်ဆေးသစ်ကို အသက် ၁၂ နှစ်နဲ့ အထက်အရွယ်တွေ ထိုးခွင့်ရမှာဖြစ်ပြီး Moderna ဆေးသစ်ကတော့ အရွယ်ရောက်သူတွေသာ ထိုးခွင့်ရမှာပါ။

အားဖြည့်ကာကွယ်ဆေးသစ်တွေ ထိုးခွင့်ပြုဖို့အတွက်ကိုတော့ အမေရိကန် ရောဂါထိန်းချုပ် ကာကွယ်ရေးဌာန (CDC) က ထောက်ခံချက်ပေးရမှာဖြစ်ပြီး၊ ကြာသပတေးနေ့မှာ ဆွေးနွေး ဆုံးဖြတ်မယ်လို့လည်း ခန့်မှန်းရပါတယ်။ ဆေးကုမ္ပဏီ ၂ ခုကနေ အမေရိကန် အစိုးရက ကာကွယ်ဆေး သန်း ၁၇၀ ကျော် မှာယူထားပြီး Pfizer ကုမ္ပဏီကတော့ ၁၅  သန်းကို ရှေ့သီတင်းပတ်ကုန် နောက်ဆုံးထား ပေးပို့နိုင်ကြောင်း ပြောဆိုထားပါတယ်။

မနေ့က တွေ့တယ် ဘာသာမပြန်အားလို့ မတင်ရသေး။ VOA ကျေးဇူး။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Rural Medical Life ခေတ်ကောင်း နှင့် ခေတ်ဟောင်း

ဆေးခန်းထဲရောက်ရင် အဓိကအားဖြင့် လုပ်စရာ နှစ်လုပ်ဘဲ ရှိပါတယ်။ ကိုယ်လုပ်နိုင်ရင် လုပ်ပေးလိုက်ပါ။

မလုပ်ပေးနိုင်ရင် လုပ်ပေးနိုင်သူဆီကို လွှဲပေးလိုက်ပါ။ ဘယ်အလုပ်မဆို ကိုယ်လုပ်နိုင်တာရဲ့အတိုင်းအဆကို နားလည်ဖို့လိုပါတယ်။ လုပ်နိုင်ရင် လုပ်ပါ။ မလုပ်နိုင်ရင် လုပ်နိုင်သူကို လုပ်စေဖို့ သတိရပါ။

ဆရာဝန်တဦးက ရေးထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ကျေးဇူး။ အခုရေးထာတာ အခုခေတ်မှာ အလွန်မှန်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ခေတ်ကို ပြန်စဉ်းစားကြည့်တယ်။ မြို့သာကို တာဝန်ကျတော့ အဲဒီခေတ်မှာ ဓါတ်မှန်ရှိတာ မန္တလေး၊ နည်းနည်းဝေးတယ်။ အနီးဆုံး တံတားဦးမှာ မရှိ။ ငါန်းဇွန်မှာလည်း မရှိ။ 

အာထွာဆောင်း မပေါ်သေး။ ဓါတ်ခွဲခန်းလည်း မန္တလေး။ မိုင် ၈၀ ဝေးတယ်။ ကုန်းတတန် ရေတတန် သွားရတယ်။ မြို့သာတိုက်နယ်ဆေးရုံကိုလာကြတဲ့ လူနာတွေက အများအားဖြင့် ငွေကြေး မတတ်နိုင်ကြပါ။ တောင်သူနဲ့ ထန်းသမားများတယ်။ ကားငှားရင် မန္တလေးနေ့စဉ်ပြေးဆွဲတဲ့ ဘတ်စ်ကား ၂ စီးသာ ရှိတယ်။

ခွဲစိတ်ရမဲ့လူနာတွေက လှည်းကြမ်းမစီးနိုင်ရင်၊ ရောဂါက အချိန်ကို မစောင့်နိုင်ရင်၊ တောဆရာဝန် ဘာလုပ်ရမလဲ။ ဆေးကျောင်းမှာ သင်ပေးလိုက်တဲ့ ဘာသာရပ်ထဲမှာ အဲလိုအဆုံးအဖြတ်ချနည်း မပါ။ 

သွေးသွင်းရမဲ့လူနာတွေ ဘီပီအိုင်ကထုတ်ပြီး ခွဲတမ်းနဲ့သာရတဲ့ ဖျူရင်မင်ဘီစီ သောက်ပါလို့ ပြောရမလား။ 

အထူးကုဆရာဝန်တွေကို မွေးထုတ်နေခါစ။ မုံရွာမှာတောင် အထူးကုဆရာဝန် မရှိသေး။

အွန်လိုင်းဆရာဝန် ဝေလာဝေး။ ဒိုင်ခွက်ကနေလှည့်ပြောရတဲ့ တယ်လီဖုန်း တောသားတွေ မမြင်ဘူးကြသေး။

အဆုံးမှာတော့ ဆရာဝန်ကံ၊ လူနာ့ကံ။ လက်တည့်စမ်းရတာတွေ များလွန်းခဲ့ပါတယ်။ အိုပီဒီ ခေါ် အပြင်လူနာ ကြည်တဲ့နေရာကို လူနာကုန်တာနဲ့ တံခါးပိတ်ပြီး အိုတီ ခေါ် ခွဲစိတ်ခန်းအဖြစ် အသွင်ပြောင်းရတယ်။ လျှပ်စစ်မီး ထည့်မရေးတော့ပါ။

ကွန်ဆားလ်တင့် ခေါ် အတိုင်ပင်ခံက ကေဒတ်စ် ခေါ် ခွဲစိတ်ကုပညာ စာအုပ်ဟောင်းလေး တအုပ်သာ။ အဲလို ဆေးပညာစာအုပ်မျိုးကို စီနီယာတွေက လက်ဆင့်ကမ်းလို့သာ ရတာ ဝယ်မရ။

ကန်တော့ + ဆောရီး။

အခုခေတ်က ခေတ်ကောင်းလို့ ပြောချင်မိပါကြောင်း။

SMO တိုက်နယ်ဆရာဝန် https://dr-tint-swe.blogspot.com/2021/06/smo.html

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Foods For Cancer ကင်ဆာနဲ့ အစားအစာ အခြေခံအကျဆုံးအချက်များ

1. အမေကအစာအိမ်ဟောင်းကင်ဆာ ခွဲစိပ်ထါးပြီး အားအရမ်းနဲပြီးပိန်လည်းသွားတယ် အသားတွေလည်း တုန်တယ် နောက်ထပ်ဆေးထပ်သွင်းရင်ဆေးဓံခံနိုင်ပါ့မလါး ခင်ဗျာ အစာတော့ဝင်ပါတယ်ဗျ နဂါးမောက်သီး နဲ့ အမဲသားစားခြင်တာ(စားချင်တာ) ကျွေးလို့ရလါးခင်ဗျ ဖြေပေးကြပါဦးခင်ဗျာ (ဆရာဝန်ကို မေးတာတော့ မဟုတ်ပါ)
2. ဆရာခင်ဗျာ ကင်ဆာဆေးသွင်းပြီးနောက်ပိုင်းခံစားရသော ဝေဒနာများ သက်သာသောဆေးနှင့် အစားအစာများကို ညွှန်ပြပေးပါဦးခင်ဗျာ၊ ကျေးဇူးတင်စွာဖြင့် 
3. ဆရာရှင့် ကျေးဇူးပြု၍ဖြေကြားပေးပါရှင် ကင်ဆာဖြစ်သူတိုင်းငပိငါးခြောက် ပုဇွန် ပုဇွန်ခြောက် ပင်လယ်စာ မစားရဘူးပြောတာ ဟုတ်ပါသလားရှင့် ကီမိုသွင်းချိန်မစားရတာလား အမြဲတမ်း မစားရတာလား သိချင်ပါတယ်ရှင့်
4. ကင်ဆာသမားတွေက နွားနိူ့တို့ စပါကလင်တို့တည့်လားဟင် ကျနော် သွေးပေါင်တွေကျနေလို့ ဘာအစားအသောက်တွေစားရမလည်း လမ်းပြပေးကြပါ (ဆရာဝန်ကို မေးတာတော့ မဟုတ်ပါ)
5. ကင်ဆာသမား သွေးဖြူဥ မကျအောင်ဘာတွေစားပေးရလဲ သိရင်ဖြေပေးကြပါအုံး ကီမိုသွင်းရင်းနဲ့ ၈ကြိမ်နဲ့ ၉ကြိမ်မြောက်မှာ သွေးဖြူဥ ကျလို့ပါ (ဆရာဝန်ကို မေးတာတော့ မဟုတ်ပါ)

မမှန်ပါ မဟုတ်ပါ
• ကင်ဆာသမားတွေ ဂဏန်းနဲ့မတည့်ဘူးနော် သတိထားလို့ရအောင်လို့ သွယ်မနေ့ကစားလိုက်တာ ညလဲမအိပ်ရဘူး မနက်ကြတော့ အသက်ရှူလို့မကောင်းဘူး လက်တွေကိုက်လာတယ် (မဟုတ်ပါ) (မမှန်ပါ)
• ကင်ဆာသမားတွေက နွားနိူ့တို့ စပါကလင်တို့တည့်လားဟင် ကျနော် သွေးပေါင်တွေကျနေလို့ ဘာအစားအသောက်တွေစားရမလည်း လမ်းပြပေးကြပါ
• ကင်ဆာသမားတေက တွင်းအောင်းသတ္တဝါသားစားလိုမရဘူးလိုကြားဘူးပါတယ် (မဟုတ်ပါ) (မမှန်ပါ)
• ကန္စြန္းဥစားပါ (မမှန်ပါ)
• ကျမက အသီးအရွက်တို့စရာအစုံစားတယ်၊ 
• ကြက်သွန်ဖြူနဲ့မုန်လာဥနီများများစားပါ (မမှန်ပါ)
• ကြက်ဥပြုတ်...လေးလုံး...ပါအောင်နေ့တိုင်းစား (မမှန်ပါ)
• စွပ်ပြုတ်..အသီးဖျော်ရည် (မမှန်ပါ)
• ဆရာခင်ဗျာ ကင်ဆာဆေးသွင်းပြီးနောက်ပိုင်းခံစားရသော ဝေဒနာများ သက်သာသောဆေးနှင့် အစားအစာများကို ညွှန်ပြပေးပါဦးခင်ဗျာ၊ ကျေးဇူးတင်စွာဖြင့်
• ဖြစ်တတ်ပါတယ် မိုးလင်းတာနဲ ကြက်ဥ ၂လုး ရေနွေးစိမ်သောက် နွားနို့၄၀သါးသောက် ခါကြက် ကန်ဇွန်ရိုးနီး နံနံပင်ကြိတ်သောက်အရိုးပြုပ်သောက်ဆိတ်ရိုးအိမ်ကြက်ပြုပ်သောက်ငံပြာရည်ငါးခြောက်ငါးပိကိတ်မုန့်ပါမုန့်မုန့်ဟင်ငါးခေါက်ဆွဲမစားရပါကောက်ညှင်းမတည့်ပါအိုဗာတင်းနို့ဆီမိုင်လိုမစားရပါ (မမှန်ပါ)
• ဖီးကြမ်းငှက်ပျောသီးမီးဖုတ်ပြီး ပူပူလေးကို နှမ်းဆီ စစ်စစ်နဲ့ဖျော်စားပါ။ကြက်ဥစားပါ။ ပန်းသီး ခါကြက်ဥ ကြိတ်ပြီးသောက်ပါ။ (မမှန်ပါ)
• ဗမာကြက်သွန်ဖြူ အစိမ်း ခါဥနီ ဖျော်ရည် များများစားပေးပါ (မမှန်ပါ)
• မနက်ကြက်ဥတစ်လုံး ညနေတစ်လုံးစားပါသေးတယ် (မမှန်ပါ)
• မုန်လါဥနီ beetroot ပန်းသီးကြိတ်သောက်ပါ အမဲသား စား (မမှန်ပါ)
• မုန်လာဥနီ နဲ့ကဇွန်းရိုးနီများများစားပါ (မမှန်ပါ)
• မုန်လာဥနီကိုစက်နဲ့ဖျော်သောက်ပါ (မမှန်ပါ)
• ရင်သားကင်ဆာဖြစ်တဲ့သူက မှို စားလို့ရလားရှင့် စားဖူးတဲ့သူတွေရှိလား ရှင့် ဆေးကုပြီးတာတော့ ၁ နှစ်လောက်ရှိပြီ အတွေ့ကြုံရှိတဲ့သူများ ဖြေပေးပါအုံးနော် ကင်ကင် များအားလုံး အမြန်ကျန်းမာကြပါစေ
• လယ်ဂဏန်းနဲ့ပေါက်ပန်းဖြူနဲ့ချက်စားရင်ကင်ဆာသက်သာတယ်လို့ဖတ်ဖူးတယ်စားလဲစားဖူးတယ် (မဟုတ်ပါ) (မမှန်ပါ)
• သွေးစစ်ခါနီးပန်းသီးတစ်ခြမ်း၊အာလူးဥသေး၊မုန်လာဥနီ (မမှန်ပါ)
• သားအိမ်ကင်စာ (ကင်ဆာ) သမား မွေးမြူရေးမှိုစားလို့ရလား ဆောင်ရန်ရှောင်ရန် ဘေးများ သိသူပြောပြပါ အမေပါ အသက် ၅၇နှစ်ပါ
• အမဲသား Vit B (မမှန်ပါ)
• အမဲသား ဆိတ်သား ဝက်သားစားစေချင်တယ် အမဲသားကသွေားအားကောင်စေပါတယ် လူကောင်းတွေကမနက်ည ၄တုံးဆိုကင်ဆာသ္မားတွေက ၂တုံးပေါ့လျှောစားပါ အဒို့က အူမကြီးကင်ဆာသ္မားပါအခုလာမဲ့ ၁၀လပိုင်းဆို ၈နှစ်ရှီပါပြီအခုထီအမဲသား ဆိတ်သား ဝက်သားစားတုံးပါကြက်ဥလဲစားပေး အနှစ်ကိုမ… See more (မမှန်ပါ)
• အသေးမျိုးသုံးလေးလုံး၊လောက်ရောကြိတ်ပြီးအရည်စစ်ပြီးသောက်တယ်၊… See more (မမှန်ပါ)
• အသဲကင်ဆာ အဆင့် ၁ လူနာ ကင်ဆာဆေး တစ်နေ့(တနေ့)နှစ်လုံး သောက်ရတာ တခြားတော့ ဘာမှ မဖြစ်ဘူးရယ် လူနာက စကားပြောရင် အသံမထွက်တော့လို့ အသံဝင်သလို လေသံလေးနဲ့ အားယူပြောနေရတာ ငါးရက်လောက်ရှိလို့ အသံပြန်ထွက်အောင် ဘာတွေ ကျွေးသင့်လဲရှင့်။ - ဆေးအိုးပုပ်ပင် ရအောင် ရှာဝယ်ကျွေးပါဗျ (မဟုတ်ပါ) (မမှန်ပါ)
• အာဟာရဖြစ်တာအကုန်ဖိစား...ရေလေးလီတာသောက် (မမှန်ပါ)

ကင်ဆာနဲ့ အစားအစာ အခြေခံအကျဆုံးအချက်များ 
1. ကိုယ်တသက်လုံးစားသောက်လာတာ ၉၅% စားနိုင်။
2. လူတိုင်းက နှစ်ပေါင်းများစွာစားသောက်လာတွေ ၉၅% စားနိုင်တယ်။
3. လူပြောများတာတွေ ၉၅% မမှန်ပါ။
4. သွေးတိုးပါ တွဲရှိနေသူ အငန် (ငပိ၊ ငန်ပြာရည်၊ ငါးခြောက်၊ ဆားနဲ့ အထားခံအောင်လုပ်တဲ့အစာတွေ) မသင့်။
5. ဆီးချိုပါတွဲရှိသေူတွေ အချို (သကြား) နဲ့ မတည့်။
6. ကိုလက်စထောများနေသူတွေ အဆီကို ရွေးစားရမယ်။
7. သူတို့ပြောတာကို စားပါဆိုသူတွေက အဲဒီစားစရာတွေ ရောင်းသူ၊ ပွဲစား နဲ့ ကုန်သည်တွေ ဖြစ်မယ်။
8. အရှောင်ခိုင်းသူတွေက သူတို့ရှောင်ခိုင်းတဲ့စားစရာရောင်းချသူတွေနဲ့ ရန်ဖြစ်ထားတာဖြစ်မယ်။
9. ကင်ဆာဖြစ်ဖြစ် ကိုဗစ်ဖြစ်ဖြစ် စားစရာကိုသာ အရင်မေးကြတာက ၉၀% လောက်ရှိတယ်။ ထမင်းစား၊ ရေသောက်၊ ရေချိုး၊ ခေါင်းလျှော်ကို ရမယ်ရှာနေတဲ့ အသိက လွဲနေတယ်။ ပြင်ကြပါ။ အခြေခံအချက်ကို သိရမယ်။ လူတွေ နှစ်ပေါင်းများစွာ လူတိုင်းလိုလို စားသောက်လာတာတွေက ကင်ဆာကို မဖြစ်စေနိုင်။ ကင်ဆာကို မကာကွယ်နိုင်။ ကင်ဆာကို မပျောက်ကင်းစေနိုင်။ အစားအသောက်အတွက် မကြောင့်ကျသင့်ပါ။ ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တာကို ကင်ဆာမဖြစ်ခင်ကရော ကင်ဆာကုသနေစဉ်မှာပါ စားသောက်နိုင်တယ်။

1. Cancer-Fighting Foods ကင်ဆာ အတွက် အကောင်းဆုံး အစားအစာ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2021/04/cancer-fighting-foods.html
10. Chemotherapy ခီမိုသာရာပီနဲ့ အပ်စိုက်ကုသနည်း မတူပါ https://dr-tint-swe.blogspot.com/.../05/chemotherapy_28.html
11. Filgrastim injection ထိုးဆေး https://dr-tint-swe.blogspot.com/.../filgrastim-injection...
12. Last Chemo Day ခီမိုသွင်းရတဲ့ နောက်ဆုံးနေ့ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2022/04/last-chemo-day.html
13. Paclitaxel injection ကင်ဆာကုသဆေး https://dr-tint-swe.blogspot.com/.../paclitaxel-injection...
14. ဖြည့်စွက်စာ အားမပေးပါ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2022/01/blog-post_225.html
2. Cancer and Sugar Myth ကင်ဆာ နှင့် သကြား အထင်မှား https://dr-tint-swe.blogspot.com/2021/06/cancer-and-sugar.html
3. Cancer Foods ကင်ဆာအတွက် အစားအစာ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2022/04/cancer-foods.html
4. Cancer Foods ခဏခဏတင်ရသော်လည်း လူကြိုက်မများ လူဖတ်နည်း လိုနာသူရှားသောစာ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2022/07/cancer-foods.html
5. Cancer-Fighting Foods ကင်ဆာ အတွက် အကောင်းဆုံး အစားအစာ https://dr-tint-swe.blogspot.com/.../cancer-fighting...
6. Chemo and White Blood Cell Counts ခီမိုသာရာပီ နှင့် သွေးဖြူဥနည်းခြင်း https://dr-tint-swe.blogspot.com/2022/04/chemo-and-white-blood-cell-counts.html
7. Chemo-radiation ခီမို + ဓါတ်ကင်ခြင်း https://dr-tint-swe.blogspot.com/2022/04/chemo-radiation.html
8. Chemotherapy (ခီမို) အတွက် (၁၅) ချက် https://dr-tint-swe.blogspot.com/2021/04/chemotherapy.html
9. Chemotherapy ခီမိုသာရာပီ အကြောင်း အကျဉ်း https://dr-tint-swe.blogspot.com/2022/07/chemotherapy.html

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Tuesday, August 30, 2022

Capecitabine ဆေးဟာ ကင်ဆာဆေးတမျိုး ဖြစ်တယ်

ဖော်ပြကင်ဆာ​ဆေး​သောက်ဖို့ရာ ဆရာဝန်က​ပေးပါတယ် ​ဆေးကလူနာအား ဘယ်လို​တွေခံစားမှု​တွေဖြစ်​စေပါသလဲခင်ဗျာ (သွင်း​ဆေးကီမိုအစားထိုး)​ဆေးလား အကြံပြု​ပေးပါခင်ဗျာ

ကျွန်တော့ကို မေးတာတော့ မဟုတ်ပါ။

Capecitabine (Xeloda) ဆေးဟာ ကင်ဆာဆေးတမျိုး ဖြစ်တယ်။

adjuvant colon cancer အူမကြီးကင်ဆာ

metastatic colorectal cancer နောက်ပိုင်းကျနေပြီဖြစ်တဲ့ အူမကြီးကင်ဆာနဲ့

metastatic breast cancer နောက်ပိုင်းကျနေပြီဖြစ်တဲ့ ရင်သားကင်ဆာအတွက် ပေးတယ်။

nucleoside metabolic inhibitor with antineoplastic activity အမျိုးအစား ဆေးဖြစ်တယ်။

ဆေးပေးနည်း 

Monotherapy 1250 mg/m2 twice daily orally for 2 weeks followed by a 1-week rest period in 3-week cycles.

ဘေးထွက်သက်ရောက်မှုများ

Diarrhea ဝမ်းပျက်၊

hand-and-foot syndrome ခြေလက်အနာများ၊

nausea ပျို့၊ 

vomiting အန်၊ 

abdominal pain ဗိုက်နာ၊ 

fatigue/weakness အာနည်း၊

hyperbilirubinemia အသားဝါ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Single-Dose Therapy တကြိမ်သာပေးလို့ရတဲ့ ပဋိဇီဝဆေး

(ကန်တော့)

၁။ ပဋိဇီဝဆေးနည်းနည်းကို ကြာရှည်သောက်ပါ။

၂။ လိင်ဆက်ဆံပြီးတိုင်း ပဋိဇီဝဆေးတကြိမ်သောက်ပါ။

၃။ ဆီးအောင့်တယ်ထင်တာနဲ့ ချက်ချင်း ပဋိဇီဝဆေး သောက်လိုက်ပါ။

အပေါ်ကစာ ၃ပိုဒ်က ဆရာ့ဆောင်းပါးထဲကစာသားတွေပါရှင့် အဲ့ထဲနံပါတ် ၁ နှင့်၃ ကိုနားလည်ပါသည် အလယ်ကစာကြောင်းနားမလည်လို့ပါရှင် ပိုးသတ်ဆေးက လိင်ဆက်ဆံပြီး တကြိမ်ထဲသောက်ရတာပါလားပိုးသတ်ဆေးဆိုတာသတ်မှတ်ထားတဲ့ရက်ပြည့်အောင်သောက်ရတယ်လို့ကြားဘူးလို့ပါကျွန်မကိုတချက်လောက်ရှင်းပြပေးပါရှင့်ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ရှင့်

ဘယ်စာထဲကလဲ။ ပဋိဇီဝဆေးတွေထဲမှာ တကြိမ်သာသောက်ရတာလည်း ရှိတယ်။

google ထဲမှာတွေ့တာပါဆရာ ဆီးပိုးနဲ့ပတ်သက်ပြီးဆရာရေးထာတာအများကြီးပါ အဲ့ထဲကမှမရှင်းတာလေးပိုင်းဖြတ်ပြီး ယူထားတာပါ ဖြေကြားပေးတဲ့အတွက်ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ်ရှင့် ပိုးသတ်ဆေးကိုတကြိမ်ထဲသောက်ရင်ဆေးယဥ်ပါးတာဖြစ်နိုင်ပါသလားရှင့်


Single-Dose Therapy တကြိမ်သာပေးလို့ရတဲ့ ပဋိဇီဝဆေး

တကြိမ်သာပေးလို့ရတဲ့ ပဋိဇီဝဆေးကို လိင်ကတဆင့်ကူးစက်ရောဂါတချို့ကို ပေးနိုင်တယ်။

Uncomplicated gonococcal infection (urethritis, cervicitis, proctitis) ခေါ် ရှုတ်ထွေးဆိုးဝါးခြင်းမရှိတဲ့ ဂနိုးရီးယားပိုးကြောင့် ဆီးသွားပြွန်ရောင်ခြင်း၊ သားအိမ်ရောင်ခြင်းနဲ့ အစာဟောင်းလမ်းရောင်ခြင်းတွေ အတွက်ဖြစ်တယ်။ PID ခေါ် တပင်ပါးဆုံတွင်းအင်္ဂါတွေရောင်ခြင်းကိုတော့ မရနိုင်ပါ။

ceftriaxone (125 mg) အသားဆေးတကြိမ်ထိုးပါ။ သို့မဟုတ် fluoroquinolone နဲ့ azithromycin (1 gm) ဆေးအတွဲ တကြိမ်သောက်ပါ။

အဖြစ်များတဲ့ Chlamydia trachomatis ကဲလ်မီးဒီးယားပိုးကြောင့်ဖြစ်တာအတွက် azithromycin (1 gm PO) သောက်ပါ။

လေ့လာမှုတွေအရ ဂနိုးရီးယားပိုးကို azithromycin တမျိုးတည်းလည်း ရတာတွေ့ရတယ်။ ဒါပေမဲ့ လမ်းညွှန်အဖြစ်တော့ ဆေးညွှန်းမပေးပါ။

Vaginal candidiasis မွေးလမ်းရောင်ခြင်းအတွက် fluconazole (150 mg) တကြိမ်သောက်ပါ။

vaginal trichomoniasis မွေးလမ်းရောင်ခြင်းအတွက် metronidazole (2 g) တကြိမ်သောက်ပါ။

ဆိုးဝါးရှုတ်ထွေးခြင်းမရှိတဲ့ ဆီးလမ်းပိုးငြ်ခြင်းအတွက် amoxicillin သို့မဟုတ် sulfamethoxazole/trimethoprim ဆေးကို ဆေးအလေးချိန်များများ တကြိမ်သာလိုတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဆေးညွှန်အဖြစ်တော့ မသတ်မှတ်ပါ။

Scabies ခေါ် ဝဲ (ယားနာ) အတွက် permethrin ဆေးကို ဖြစ်တဲ့နေရာမှာ ၈ နာရီကနေ ၁၀ နာရီကြာထားပါ။ နောက်တပတ်အကြာ ထပ်လုပ်ပါ။ သို့မဟုတ် ivermectin (200 mcg/kg) ဆေး တကြိမ်သောက်ပါ။

Exudative pharyngitis ခေါ် group A beta hemolytic streptococcus ပိုးကြောင့် အာခေါင်ရောင်ခြင်းအတွက် အသက် ၆ နှစအောက် benzathine penicillin G 600,000 units တကြိမ်ထိုးပါ။ ၆ နှစ်အထက် 1.2 million units တကြိမ်ထိုးပါ။ စားဆေး ၁၀ ရက်ပေးတာနဲ့ မကွာခြားတာ တွေ့ရတယ်။ ဆေးမတည့်တာတော့ သတိထားပါ။

တကြိမ်တည်း ပဋိဇီဝဆေး vancomycin အကြောသွင်းဆေးသည် လူနာများကို အကျိုးပြုနိုင်သည်။

သတိပြုရန်

meta-analysis of randomized trials လေ့လာမှု ၂၅ ခုလုပ်တော့ ရောဂါလက္ခဏာခံစားနေရတဲ့ ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်းကို ဆေးတကြိမ်တည်းပေးခြင်းဟာ ပေးရိုးပေးစဉ် တကြိမ်ကပေးနည်း (trimethoprim/sulphamethoxazole စားဆေး ၃ ရက်မှ ၁၄ ရက်) လောက် ထိရောက်မှုမရှိတာတွေ့ရတယ်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Monday, August 29, 2022

ထန်းရေ ရောင်းကောင်းနည်းတခု

အင်္ဂလိပ်လိုရေး မေးပါတယ်။ မေးခွန်းဆိုလိုချက်က ထန်းရေသောက်တဲ့အခါ သွေးထဲက အချိုဓါတ် ကျတယ်တဲ့။ ဖြေလိုက်တယ်။ အစက သွေးတိုးကို ပြောတာထင်လို့ သွေးတိုးတိုင်းရင် တခါနဲ့တခါ မတူကြောင်း။ ဆေးသုတေသနအရ ကောက်ချက်ချတယ်ဆိုတာ အလွယ်လေးနဲ့ များတယ်၊ နည်းတယ်၊ ဆိုးတယ် ကောင်းတယ်လို့ မပြောရကြောင့် စသဖြင့်။ ပိုတိကျအောင် ထပ်ဖြည့်ပါမယ်။ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေး ထုတ်လုပ်နည်းကို ဥပမာ ပေးမယ်။ အဆင့် ၅ ဆင့်ရှိတယ်။

The 5 Stages of COVID-19 Vaccine Development

1. Preclinical Stage: How will this vaccine work? လူတွေကိုမစမ်းသပ်မီအဆင့်၊ ကာကွယ်ဆေး ဘယ်လိုအလုပ်ဖြစ်စေမလဲ။

2. Phases 1/2a and 2b: Is it safe, and what's the right dose? စိတ်ချရသလားနဲ့ ဆေးအလေးချိန်ပမာဏ ဘယ်လောက်ပေးသင့်သလဲ။

3. Phase 3: How effective is the vaccine? ကာကွယ်ဆေး ထိရောက်မှု ဘယ်လောက်ရှိသလဲ။

4. Phase 4: Regulatory approval and licensure: Is it ready for the world? စည်းမျဉ်းဥပဒေတွေကို လိုက်နာခြင်း။

5. Phase 5: Will it stay safe down the road? ကာကွယ်ဆေးထိုးနေချိန်မှာ စိတ်ချရတာ တကယ်ဟုတ်သလား။

အရပ်ပြောစကားနဲ့ ခပ်လွယ်လွယ် တင်ပြဦးမယ်။ မြန်မာပြည်မှာ လူအများစုကပြောနေကြတဲ့ (ထင်မှတ်မှားနေကြတဲ့) ဘာစားရင် တက်တယ်ဆိုတာတွေရှိတယ်။ တမာရွက်၊ ဆူးပုပ်ရွက်၊ လက်ဖက် စသည်။ အဲဒါတွေက ပြောသလိုဟုတ် မဟုတ်ကို လူဦးရေ ဥပမာ ၁၀၀ ကိုစမ်းမယ်။ ၅၀ ယောက်ကို ပြောတဲ့အစာအစာ ကျွေးမယ်။ ကျန် ၅၀ ကို အစာအတုကျွေးမယ်။ စမ်းသပ်မှုမှာ ပါဝင်ကြတဲ့ ၁၀၀ လုံးဟာ သူတို့ ဘာကို စားရသလဲ မသိစေရ။ မတိုင်မီနဲ့ စားပြီး သွေးဖိအားတိုင်းမယ်။ ကွန်ပလိန့် ခေါ် ဘယ်လို ခံစားကြရသလဲ ရေးမှတ်မယ်။ သုတေသနနည်းနဲ့ စာရင်းဇယားနည်းတွေအရ အချက်အလက်တွေကို ဆန်းစစ်မယ်။ ကောက်ချက်ချမယ်။ % ဘယ်လောက်က ဘယ်လိုနေတယ်။ % ဘယ်လောက်က ဘယ်လို အဖြေထွက်ပါမယ်။ 

ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးကို တတိယအဆင့်မှာ လူတွေကိုစမ်းတော့ လူဦးရေ အနည်းဆုံး ၃၀၀၀၀ ကိုစမ်းပါတယ်။ မေးခွန်းပါ ထန်းရေကို လူ ၁၀၀ (အမျိုးသား + အမျိုးသမီး) စမ်းပါမယ်။ ထန်းရေမသောက်မီနဲ့ သောက်ပြီး လူ ၁၀၀ ရဲ့ သွေးထဲက သကြားဓါတ်ကိုယ်စီ တိုင်းရမယ်။ ပြောသလိုသာ ဟုတ်ပြီး မြန်မာပြည်က ထန်းရေသည် ဆီးချိုဆေးဖြစ်၏လို့ ထွက်လာရင် ဆေးပညာနိုဘယ်ဆု ကြားဖြတ်ချီးမြှင့်ခြင်းခံရမယ်။ ကွန်ဂရက်ကျူလေးရှင်း။ အဲဒါမှာလည်း ဘယ်ထန်းတောလဲ လာဦးမယ်။ မြန်မာပြည်တပြည်လုံး ထန်းရေသမားတွေဖြစ်ရော။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Sunday, August 28, 2022

Protein foods ပရိုတင်း

ဆရာခင်ဗျာ ကျွန်တော်အသက်က ၂၉ လူပျိုပါ ကျွန်တော်အိမ်မှာ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ပဲနို့ရယ် ကြက်ဥရယ် ငှက်ပျော်သီးရယ် ဘီစကစ်လေးရယ်ကို ဖျော်သောက်ပါတယ် အပြင်မှာ ရောင်းနေတဲ့ protein တွေဝယ်မသောက်နိုင်လို့ပါ အဲ့လိုဖျော်သောက်ခြင်းက protein ဖြစ်စေလားဆရာ ရောင်းတဲ့ဟာတွေလောက်မကောင်းပေမယ့် protein မရမှာစိုးလို့ပါ ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လုပ်သောက်တာလေး မေးကြည့်တာပါဆရာခင်ဗျာ

အရင်က ပရိုတင်းကို အသားဓါတ်လို့ အလွယ်ခေါ်ကြတယ်။ မမှန်ပါ။ ပရိုတင်းလို့သာခေါ်သင့်တယ်။ အသား မဟုတ်တာတွေကနေလည်း ရတယ်။ အခြေခံအချက်က အသား + ငါး + ဥ + ပဲ တွေကနေ ပရိုတင်းရတယ်။

လူစားတဲ့အသားမှန်သမျှက ပရိုတင်းဓါတ်ရတယ်။ အသားအမည်တွေ မထည့်တော့ပါ။

ငါးအားလုံးကနေလည်း ပရိုတင်းဓါတ်ရတယ်။ ပုစွန်ကလည်းရတယ်။ ပင်လယ်စာတွေကနေလည်း ရတယ်။ 

ဥအားလုံးကနေလည်း ရတယ်။ 

နို့ကနေလည်း ရတယ်။ နို့နဲ့လုပ်တဲ့အစားအသောက်တွေကနေလည်း ရတယ်။

အစေ့အဆံတွေက နေလည်း ရတယ်။

ပဲမှန်သမျှကနေ ရတယ်။ ဟင်ဒူဘာသာဝင်တွေက အသားမစားပါ။ ပဲစားကြလို့ ကျန်းမာတယ်။ 

အစားအစာအမျိုးအစားအလိုက် အနည်းအများတော့ရှိတယ်။ ထည့်မရေးတော့ပါ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

၂၉-၈-၂၀၂၀

Multiple Vaccinations at Once ကာကွယ်ဆေးတွေကို တပြိုင်တည်း ထိုးလို့ရသလား

ဆရာ မဂ်လာပါခင်ဗျ ကျနော် မှာ B ပိုးကာကွယ်ဆေး ပထမအကြိမ်ကို ခုလ ၂၂ ရက်ကထိုးပါတယ် Covid booster ၄ကြိမ်မြောက်ကို တလတည်း ထိုးလို့ရပါလားခင်ဗျ

ရပါတယ်။

CDC ခေါ် အမေရိကန် ကူးစက်ရောဂါများထိန်းချုပ်ရေးဌာနက လမ်းညွှန်အရ အသက် ၂ နှစ်မတိုင်မီမှာ ကူးစက်ရောဂါ ၁၄ မျိုးအတွက် ကာကွယ်ဆေးတွေ ထိုးသင့်တယ်။

1. Measles ဝက်သက်

2. Mumps ပသိရောင်

3. rubella (German measles) ဂျာမန်ဝက်သက် (ရူဘဲလား)

4. varicella (chickenpox) ရေကျောက်

5. hepatitis A အသဲရောင် အေ

6. hepatitis B အသဲရောင် ဘီ

7. diphtheria ဆုံဆို့နာ

8. tetanus မေးခိုင်

9. pertussis (whooping cough) ကြက်ညှာချောင်းဆိုး

10. Haemophilus influenzae Type b (Hib) ဟီမောဖီးလပ်စ် ဘီ

11. Polio ပိုလီယို

12. influenza (flu) တုပ်ကွေး 

13. rotavirus ဝမ်ပျက် (ရိုတာဗိုင်းရပ်စ်)

14. pneumococcal disease နူမိုကော့ကယ်

Different childhood vaccines can be given at the same time မတူတဲ့ ကာကွယဆေးတွေကို တချိန်တည်းမှာ ထိုးနိုင်တယ်။

တချို့ကာကွယ်ဆေးတွေထဲမှာ ရောဂါတမျိုးမကအတွက် ရောထားပြီးသား ဖြစ်တယ်။

• DTap (diphtheria-tetanus-pertussis)

• trivalent IPV (three strains of inactivated polio vaccine)

• MMR (measles-mumps-rubella)

• DTap-Hib, and Hib-Hep B

ဥပမာ ကလေးရဲ့ လက်မောင်း သို့မဟုတ် ပေါင်မှာ DTaP ထိုးပြီး တခြား လက်မောင်း သို့မဟုတ် ပေါင်မှာ IPV ထိုးနိုင်တယ်။ အလားတူ တုပ်ကွေး၊ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆးတွေကိုလည်း တရက်တည်းမှာ ထိုးနိုင်တယ်။ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးက အမျိုးမျိုးရှိတယ်။ ပဌမအကြိမ်မှာဆေးတမျိုး၊ နောက်တခါ နောက်တမျိုးလည်း ထိုးခွင့်ပြုထားတယ်။ ကာကွယ်ဆေးအားလုံးအကြောင်းကို မကြာခဏတင်ပြထားတယ်။ ဘလော့မှာ အားလုံးရှိတယ်။

၁၀-၂-၂၀၁၈ - တုတ်ကွေး(တုပ်ကွေး)ကာကွယ်ဆေး vaxigrip ကို ၆လပိုင်း ၂၀၁၇မှာထိုးထားပါတယ်။ ခု ဒီမှာတုတ်ကွေး(တုပ်ကွေး)ကာကွယ်ဆေး ရောက်နေပြီဆိုလို့ (vaxigrip) တော့ မဟုတ်ဖူးတဲ့ အဲ့ဒီဆေးကို ၂ လပိုင်း ၂၀၁၈ မှာပြန်ထိုးမယ်ဆို ရပါသလားဆရာ။၅ လပိုင်း ၆ လပိုင်း မှပဲ ပြန်ထိုးရမလားသိချင်လို့ပါ။ ဆေးအမျိုးအစားမတူလည်းထိုးလို့ရပါသလား ဆရာ။ IMOJEV ကို၆ လပိုင်းမှ ပြန်ထိုးရမှာ ဒီ ၂ လပိုင်းမှာ ထိုးပေးလို့ရနိုင်ပါသလား သိပါရစေဆရာ။ ဒီမှာဆေးပြတ်လပ်တာတွေဖြစ်ပြီး ဆေးတွေ ဈေးကြီးလွန်းနေလို့ ဆေးရတဲ့အချိန်လေးထိုးပေးလို့ရနိုင်မလားလို့ သိချင်မိလို့ပါ ဆရာ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ လေးစားစွာဖြင့်။

Influenza vaccine တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးနဲ့ Td (Tdap) မေးခိုင် + ဆုံဆို့ + ကြက်ညှာကာကွယ်ဆေး တရက်တည်းမှာ ထိုးနိုင်တယ်။ Live vaccines ခေါ် ပိုးအရှင်ကိုသုံးတဲ့ကာကွယ်ဆေး ၂ မျိုးကိုတော့ ၄ ပတ်ခြားထိုးသင့်တယ်။ အဲတာတွေက BCG ဘီစီဂျီ ခေါ် တီဘီ၊ Oral Polio Vaccine ခေါ် ပိုလီယို၊ Measles ခေါ် ဝက်သက်၊ Rotavirus ခေါ် ရိုတာနဲ့ Yellow Fever ခေါ် အသားဝါအဖျားကာကွယ်ဆေးတွေဖြစ်တယ်။ MMR, MMRV, varicella, zoster တွေလည်း ပါတယ်။ အဲတာတွေနဲ့ live intranasal influenza vaccine (LAIV) ခေါ် နှာခေါင်းကနေပေးရတဲ့ တုပ်ကွေး ကာကွယ်ဆေးကို တရက်တည်းမှာ မပေးသင့်။ ၄ ပတ်ကွာသင့်တယ်။

တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးကို Flu shot ခေါ်တယ်။ WHO သတ်မှတ်ချက်ကတော့ အသက်ကြီးသူတွေနဲ့ နာမကျန်းသူတွေ၊ နာတာရှည်ရောဂါသည်တွေ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေ၊ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ ၆ လကနေ ၂ နှစ်အထိကလေးတွေကို ထိုးစေပါတယ်။ အမေရိကားမှာ အသက် ၆ လအထက်ကိုသာထိုးတယ်။ ထိရောက်မှုအတွက် မတူတဲ့ ကိန်းဂဏန်းတွေ ရှိတယ်။ အသက် ၂ နှစ်အောက်ကလေးတွေကို live attenuated vaccine ဆေးမထိုးဘို့ ကန့်သတ်ထားပါတယ်။ inactivated vaccines အမျိုးအစားဆိုရင် တိတိကျကျပြောမရသေးပါ။ HIV ရှိနေသူတွေကို ထိုးစေတယ်။ ကာကွယ်ဆေးထိုးပြီး ၂-၄ ပါတ်နေရင် ခုခံနိုင်စွမ်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်တယ်။ ၆ လ နောက်မှာကျလာတယ်။ ၂-၃ နှစ် လောက်အထိ တန်းနေတယ်။

Flu vaccines ဆေးတွေကတော့ -

1. TIV, QIV (injection of trivalent or quadrivalent, killed vaccine) အသားဆေးထိုးဆေးနဲ့

2. LAIV, Q/LAIV (nasal spray of live attenuated influenza vaccine) နှာခေါင်းထဲထည့်ဆေးဖြစ်တယ်။

ဆေးထိုးလိုက်ရင် နှာရည်ယိုတယ်၊ လည်ချောင်းနာတာ၊ ကြက်ဥနဲ့မတည့်တာတွေဖြစ်နိုင်တယ်။ ဆေးဈေးနဲ့ ထိရောက်မှု အကောင်း-အဆိုး ငြင်းနေကြတုံးဘဲ။ ကျွန်တော်တော့ ထိရောက်တယ်ထင်တယ်။ ဘေးထွက်သက်ရောက်မှုလည်း မခံရပါ။

အမေရိကားမှာ Nasal spray (Live attenuated virus) နှာခေါင်းပန်းရတဲ့ တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးကို ဒီလိုလူတွေကို မသုံးဘို့ အကြံပေးထားတယ်။ ၂ နှစ်အောက်ကလေးတွေ၊ အသက် ၅ဝ ကျော်သူတွေ၊ အလာဂျီရတတ်သူတွေ၊ ပန်းနာရှိသူတွေ၊ ကလေးတွေမှာ Aspirin ဆေးပေးနေရသူတွေ၊ နှလုံး၊ အဆုပ်၊ ကျောက်ကပ်၊ အသဲ၊ ဦးနှောက်နဲ့အာရုံကြော၊ သွေးရောဂါရှိနေသူတွေ၊ IDS ရှိသူတွေနဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေ။

ကြက်ဥနဲ့မတည့်သူတွေကို တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးပေးလို့မရပါ။ Flublok Seasonal Influenza (Flu) Vaccine ကို အသက် (၁၈) နှစ်ကျော်ရင် ထိုးနိုင်တယ်။ တုပ်ကွေးကာကွယ်ဆေးက နှစ်တိုင်း အသစ်ထုတ်ရတယ်။ 

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Relatives ဆရာဝန်ခေါင်းရှုပ်ရသော အခေါ်အသုံး နာမ်စားများ

ညီမယောကျာ်(ယောက်ျား) အဆုပ်ကင်ဆာပါ

ညီမယောက်ျား = မတ်

အမရဲ့ ယောက်ျား = ခဲအို

သမီးရဲ့သမီး = မြေးမိန်းကလေး

သမီးရဲ့သား= မြေးယောက်ျားလေး

သားကောင်မလေး = ချွေးမ

သမီးကောင်လေး = သားမက်

လှလှ ခေါင်းကိုက်နေလို့ = စာရေးသူလား တခြားသူလား မသိနိုင်။

အိမ်ကအဖေ နေမကောင်းလို့ = တခြားအိမ်မှာနေသူ တယောက်ရှိသေးသလိုလို။

တချို့က သမီးကောင်လေးလို့ရေး မေးတယ်။ အသက်မေးတော့ စာရေးသူထက် ကြီးနေတယ်။

တချို့က သားကောင်မလေး။ အသက်မေးတာ့ သူ့ထက်ကြီးနေတယ်။

ကျွန်တော့မိန်းမလို့ပြောတာ သိပ်မယဉ်ကျေးလှပါ။ ဇနီးလို့ရေးသင့်တယ်။

ကျမယောက်ျားဆိုတာထက် ကျမခင်ပွန်း။ ကျမအိမ်သား။ ကျမအိမ်ထောင်ဘက်။

စာရေးသူကိုမမြင်ရတဲ့ ဆရာဝန်ဆီကို စာရေးတဲ့အခါ ရိုးရိုး၊ ရှင်းရှင်း၊ အတည့်၊ အမှန်၊ ယဉ်ယဉ်ကျေးကျေး ရေးသင့်ကြပါတယ်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Health Profile of our country မြန်မာနိုင်ငံကျန်းမာရေးအခြေအနေ

၂၈-၈-၂၀၂၂ သတင်း - ပြင်ဦးလွင်မြို့ရှောင်လမ်းတွင် တွဲကားနှင့်ခြောက်ဘီးကား တိုက်မှုဖြစ်၊ လူ ၉ ဦး သေဆုံး 

၂၇-၉-၂၀၁၆ သတင်း - မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်နဲ့ မွေးဖွားစဉ်ကာလ မိခင်သေဆုံးမှုနှုန်းက အရှေ့တောင်အာရှဒေသမှာ ဒုတိယ အမြင့်ဆုံးဖြစ်နေပြီး ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုဆိုင်ရာမူဝါဒတွေ လိုအပ်နေပြီလို့ ကုလသမဂ္ဂက ပြောဆိုလိုက်။

ကမာ္ဘ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီး၏ ၂ဝ၁၄ စာရင်းအရ ရောဂါဖြင့်သေဆုံးရမှုပေါင်းနှင့် %

1. Stroke ဆထုပ်လေဖြတ်ခြင်း 56,224 - 14.14%

2. Influenza and Pneumonia တုပ်ကွေးနှင့်နူမိုးနီးယား 40,503 - 10.19%

3. Coronary Heart Disease နှလုံးသွေးကြောရောဂါ 30,018 - 7.55%

4. Tuberculosis တီဘီ 25,455 - 6.40%

5. Lung Disease အဆုပ်ရောဂါ 19,248 - 4.84%

6. Liver Disease အသည်းရောဂါ 15,466 - 3.89%

7. Diabetes Mellitus ဆီးချို 14,431 - 3.63%

8. Asthma ပန်းနာ 13,297 - 3.34%

9. Diarrhoeal diseases ဝမ်းလျှောရောဂါများ 11,443 - 2.88%

10. HIV/AIDS 11,390 - 2.86%

11. Other Injuries အခြားထိခိုက်ဒဏ်ရာ 10,074 - 2.53%

12. Kidney Disease ကျောက်ကပ်ရောဂါ 9,708 - 2.44%

13. Low Birth Weight မွေးစအလေးချိန်မပြည့်ခြင်း 9,635 - 2.42%

14. Hypertension သွေးတိုး 8,863 - 2.23%

15. Violence အကြမ်းဖက်မှု 8,092 - 2.03%

16. Lung Cancers အဆုပ်ကင်ဆာ 7,535 - 1.89%

17. Road Traffic Accidents လမ်းပေါ်မတော်တဆဖြစ်မှု 7,281 - 1.83%

18. Falls လိမ့်ကျမှု 7,261 - 1.83%

19. Suicide မိမိကိုယ်ကိုသတ်သေမှု 6,558 - 1.65%

20. Birth Trauma မွေးဖွါးစဉ်ထိခိုက်မှု 6,093 - 1.53%

21. Liver Cancer အသည်းကင်ဆာ 4,645 - 1.17%

22. Stomach Cancer အစာအိမ်ကင်ဆာ 4,607 - 1.16%

23. Congenital Anomalies မွေးရာပါချို့ယွင်းမှု 4,508 - 1.13%

24. Oral Cancer ခံတွင်းကင်ဆာ 4,478 - 1.13%

25. Meningitis ဦးနှောက်အမြှေးရောင် 4,348 - 1.09%%

26. Drownings ရေနစ် 4,292 - 1.08%

27. Rheumatic Heart Disease ရူမက်တစ်နှလုံးရောဂါ 4,008 - 1.01%

28. Oesophagus Cancer အစာမျိုပြွန်ရောဂါ 3,201 - 0.80%

29. Cervical Cancer သားအိမ်ဝကင်ဆာ 2,997 - 0.75%

30. Colon-Rectum Cancers အူမကြီးကင်ဆာ 2,876 - 0.72%

31. Malaria ငှက်ဖျား 2,868 - 0.72%

32. Breast Cancer ရင်သားကင်ဆာ 2,791 - 0.70%

33. Peptic Ulcer Disease လေနာရောဂါ 2,575 - 0.65%

34. Malnutrition အာဟာရချို့တဲ့ခြင်း 2,538 - 0.64%

35. Fires မီးလောင်ခြင်း 2,488 - 0.63%

36. Inflammatory/Heart နှလုံးရောင်ခြင်း 2,416 - 0.61%

37. Measles ဝက်သက်ရောဂါ 2,202 - 0.55%

38. Maternal Conditions စိတ်ရောဂါများ 1,909 - 0.48%

39. Leukemia လူကီးမီးယားသွေးကင်ဆာ 1,757 - 0.44%

40. Endocrine Disorders ဟော်မုန်းရောဂါများ 1,613 - 0.41%

41. War စစ်ပွဲ 1,538 - 0.39%

42. Lymphomas လင်ဖိုးမားအကျိတ်ကင်ဆာ 1,533 - 0.39%

43. Epilepsy အတက်ရောဂါ1,300 - 0.33%

44. Ovary Cancer မျိုးဥအိမ်ကင်ဆာ 1,033 - 0.26%

45. Syphilis ဆစ်ဖလစ် 947 - 0.24%

46. Skin Disease အရေပြားရောဂါ 802 - 0.20%

47. Appendicitis အူအတက်ရောင်ခြင်း 771 - 0.19%

48. Pancreas Cancer သရက်ရွက်ကင်ဆာ 770 - 0.19%

49. Drug Use မူးယစ်ဆေးသုံးစွဲမှု 732 - 0.18%

50. Prostate Cancer ဆီးကျိတ်ကင်ဆာ 597 - 0.15%

၂၇-၉-၂၀၁၆ သေဆုံးရသည့်ရောဂါများ ဖြစ်နှုန်းနှင့် ကမာ္ဘ့အဆင့် (ဂဏန်းနည်းလျှင် ဆိုးသည်)

1. Stroke ဆထုပ်လေဖြတ်ခြင်း 153.81 - 19 (အနီရောင် = ဆိုးသည်)

2. Influenza and Pneumonia တုပ်ကွေးနှင့်နူမိုးနီးယား 103.89 - 38

3. Coronary Heart Disease နှလုံးသွေးကြောရောဂါ 81.69 - 100

4. Tuberculosis တီဘီရောဂါ 59.05 - 19 (အနီရောင် = ဆိုးသည်)

5. Lung Disease အဆုပ်ရောဂါ 54.77 - 8 (အနီရောင် = ဆိုးသည်)

6. Diabetes Mellitus ဆီးချိုရောဂါ 37.65 - 59

7. Liver Disease အသည်းရောဂါ 34.48 - 18 (အနီရောင် = ဆိုးသည်)

8. Asthma ပန်းနာရောဂါ 34.30 - 2 (အနီရောင် = ဆိုးသည်)

9. Diarrhoeal diseases ဝမ်းလျှောရောဂါ 25.64 - 51

10. Hypertension သွေးတိုးရောဂါ 23.80 - 32

11. Kidney Disease ကျောက်ကပ်ရောဂါ 23.74 - 19

12. Other Injuries အခြားထိခိုက်ဒဏ်ရာများ 20.97 - 37

13. HIV/AIDS 20.67 - 52

14. Low Birth Weight မွေးစအလေးချိန်မပြည့်ခြင်း 19.43 - 34

15. Lung Cancers အဆုပ်ကင်ဆာများ 18.98 - 61

16. Falls အမြင့်မှကျခြင်း 18.03 - 11 (အနီရောင် = ဆိုးသည်)

17. Violence အကြမ်းဖက်မှု 15.29 - 29

18. Road Traffic Accidents လမ်းပေါ်မတောတဆဖြစ်မှု 14.56 - 97

19. Suicide မိမိကိုယ်ကိုသတ်သေခြင်း 13.02 - 42

20. Birth Trauma ကလေးမွေးစဉ်ထိခိုက်မှု 12.29 - 51

21. Cervical Cancer သားအိမ်ဝကင်ဆာ 12.27 - 62

22. Stomach Cancer အစာအိမ်ကင်ဆာ11.18 - 39

23. Breast Cancer ရင်သားကင်ဆာ 11.08 - 130

24. Liver Cancer အသည်းကင်ဆာ 10.94 - 31

25. Oral Cancer ခံတွင်းကင်ဆာ 10.55 - 4 (အနီရောင် = ဆိုးသည်)

26. Rheumatic Heart Disease ရူမက်တစ်ရောဂါ 9.37 - 25

27. Meningitis ဦးနှောက်မြှေးရောင် 9.20 - 43

28. Congenital Anomalies မွေးရာပါချို့ယွင်မှု 9.13 - 68

29. Drownings ရေနစ်ခြင်း 8.39 - 29

30. Oesophagus Cancer အစာမျိုပြွန်ကင်ဆာ 7.21 - 26

31. Colon-Rectum Cancers အူမကြီးကင်ဆာ 7.13 - 89

32. Peptic Ulcer Disease လေနာရောဂါ 6.66 - 38

33. Malnutrition အာဟာရချို့တဲ့ခြင်း 6.21 - 61

34. Malaria ငှက်ဖျား 5.90 - 45

35. Inflammatory/Heart နှလုံးရောင်ခြင်း 5.87 - 109

36. Fires မီးလောင်ခြင်း 5.42 - 52

37. Measles ဝက်သက်ရောဂါ 4.42 - 13 (အနီရောင် = ဆိုးသည်)

38. Prostate Cancer ဆီးကျိတ်ကင်ဆာ 4.30 - 156

39. Ovary Cancer မျိုးဥအိမ်ကင်ဆာ 4.18 - 86

40. Leukemia လူကီးမီးယားသွေးကင်ဆာ 3.84 - 86

41. Lymphomas လက်ဖိုးမားအကျိတ်ကင်ဆာ 3.72 - 113

42. Endocrine Disorders ဟော်မုန်းမူမမှန်ခြင်း 3.69 - 112

43. Maternal Conditions စိတ်ရောဂါများ 3.36 - 61

44. War စစ်ပွဲ 2.79 - 13 (အနီရောင် = ဆိုးသည်)

45. Epilepsy အတက်ရောဂါ 2.59 - 71

46. Skin Disease အရေပြားရောဂါ 2.00 - 81

47. Syphilis ဆစ်ဖလစ် 1.93 - 34

48. Pancreas Cancer သရက်ရွက်ကင်ဆာ 1.85 - 121

49. Appendicitis အူအတက်ရောင်ခြင်း 1.82 - 28

50. Bladder Cancer ဆီးအိမ်ကင်ဆာ 1.50 - 111

၂၇-၉-၂၀၁၆ ကင်ဆာအမျိုးမျိုး လူတသိန်းမှာဖြစ်နှုန်း နှင့် ကမာ္ဘ့အဆင့်

1. Lung Cancers အဆုပ်ကင်ဆာများ 18.98 61

2. Cervical Cancer သားအိမ်ဝကင်ဆာ 12.27 62

3. Stomach Cancer အစာအိမ်ကင်ဆာ 11.18 39

4. Breast Cancer ရင်သားကင်ဆာ 11.08 130

5. Liver Cancer အသည်းကင်ဆာ 10.94 31

6. Oral Cancer ခံတွင်းကင်ဆာ 10.55 4 (အနီရောင် = ဆိုးသည်)

7. Oesophagus Cancer အစာမျိုပြွန်ကင်ဆာ 7.21 26

8. Colon-Rectum Cancers အူမကြီးကင်ဆာ 7.13 89

9. Prostate Cancer ဆီးကျိတ်ကင်ဆာ 4.30 156 (အပြာရောင် = သက်သာသည်)

10. Ovary Cancer မျိုးဥအိမ်ကင်ဆာ 4.18 86

11. Leukemia လူကီးမီးယားသွေးကင်ဆာ 3.84 86

12. Lymphomas လက်ဖိုးမားအကျိတ်ကင်ဆာ 3.72 113

13. Pancreas Cancer သရက်ရွက်ကင်ဆာ 1.85 121

14. Bladder Cancer ဆီးအိမ်ကင်ဆာ 1.50 111

15. Other Neoplasms တခြားကင်ဆာများ 1.36 136

16. Uterine Cancer သားအိမ်ကင်ဆာ 1.00 148 (အပြာရောင် = သက်သာသည်)

17. Skin Cancers အရေပြားကင်ဆာ 0.80 137

WHO: 3-2-2022 - The most common in 2020 (in terms of new cases of cancer) were: ကင်ဆာလူနာသစ်တွေ့ရှိမှု

1. breast (2.26 million cases) ရင်သားကင်ဆာ

2. lung (2.21 million cases) အဆုပ်ကင်ဆာ

3. colon and rectum (1.93 million cases) အူမကြီးကင်ဆာ

4. prostate (1.41 million cases) ဆီးကျိတ်ကင်ဆာ

5. skin (non-melanoma) (1.20 million cases) အရေပြားကင်ဆာ

6. stomach (1.09 million cases) အစာအိမ်ကင်ဆာ

The most common causes of cancer death in 2020 were: ကင်ဆာကြောင့် သေဆုံးရမှု

1. lung (1.80 million deaths) အဆုပ်ကင်ဆာ

2. colon and rectum (916 000 deaths) အူမကြီးကင်ဆာ

3. liver (830 000 deaths) အသည်းကင်ဆာ

4. stomach (769 000 deaths) အစာအိမ်ကင်ဆာ

5. breast (685 000 deaths) ရင်သားကင်ဆာ

မြန်မာပြည်မှာ -

- ဆထုပ်လေဖြတ်ခြင်း၊ တုပ်ကွေးနှင့်နူမိုးနီးယား၊ နှလုံးသွေးကြောရောဂါ၊ တီဘီရောဂါနဲ့ အဆုပ်ရောဂါတွေကြောင့် သေဆုံးရတာ များတယ်။

- ခံတွင်းကင်ဆာအဖြစ်များလွန်းပြီး၊ အမျိုးသမီးသားအိမ်ကင်ဆာ (သားအိမ်ဝကင်ဆာမဟုတ်) နဲ့ အမျိုးသား ဆီးကျိတ်ကင်ဆာ အဖြစ်နည်းတယ်။

- တီဘီရောဂါ၊ အဆုပ်ရောဂါ၊ အသည်းရောဂါ၊ ပန်းနာရောဂါ၊ အမြင့်မှကျခြင်း၊ ဝက်သက်ရောဂါ နဲ့ စစ်ပွဲတွေကနေ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခြင်းတွေက အဖြစ်များအဆိုးစာရင်းထဲမှာပါတယ်။

မြန်မာပြည်မှာ ဘယ်အကြောင်းအရာမဆို လေ့လာသုတေသနပြုမှု အလွန်နည်းတယ်။ ကျန်းမာရေးနဲ့ ဆေးသုတေသနအချက်အလက်တွေ ရလေ့မရှိပါ။ အစိုးရကနေထုတ်တိုင်းလည်း မှန်ကန်မှုက စိတ်မချရပါ။ မဆလ ခေတ်ကနေ အခုထိ သုတေသနလုပ်တာ နည်းလွန်းတယ်။ အကောင်း-အဆိုး၊ တိုးတက်မှု-ကျဆင်းမှုကို ပြောရတာ ခက်တယ်။ 

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Suicide ကိုယ့်ကိုယ်ကိုသတ်သေခြင်း

သတင်း - ယနေ့ ပြည်မြို့နဝဒေးတံတားပေါ်မှ အသက် ၂၄နှစ်အရွယ် မိခင်ဖြစ်သူနှင့် ၃နှစ်အရွယ် သားငယ်တို့ ရေထဲခုန်ချမှုဖြစ်ပွားခဲ့

Leading Causes Of Death Myanmar မြန်မာနိုင်ငံမှာ သေဆုံးရမှုများ၏ အကြောင်းခံများ

38. Suicide မိမိကိုယ်မိမိ သတ်သေခြင်း

Suicide prevention ကိုယ့်ကိုယ်ကိုသတ်သေခြင်း ကာကွယ်ရေး https://dr-tint-swe.blogspot.com/2021/06/suicide-prevention.html

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ထင်းဆယ်ကြသူများ

ချောင်းညာ ဆီမှာ၊ မိုးပြိုရွာ

ဆင်းလာ ဒီးဒီး၊ ချောင်းရေစီး

စီးတယ်လေ့ - စီးတယ်လေး။

ကမ်းနား သစ်ပင်၊ ချောင်းနုတ်ဝင်

ရေလျဉ် ဝေါဝေါ၊ ထင်းခွေမျော

မျောတယ်လေ့ - မျောတယ်လေး။

လှိုင်းနှင့် လိမ့်ကာ၊ ထင်းမျော်လာ

ဆယ်ပါစို့လား ပျိုအများ

သွားတယ်လေ့ - သွားတယ်လေး။

ထင်းကို ရစ်ကာ၊ မြွေမျောလာ

ကူးကာ ဝေးဝေး၊ ပျိုတို့ပြေး

ပြေးတယ်လေ့ - ပြေးတယ်လေး။

တစောင်း ရွှေယောင်၊ ပျိုတို့မောင်

ခေါင်းထောင် မြွေပွေး၊ သတ်တယ်လေး

သတ်တယ်လေ့ - သတ်တယ်လေး။

ခေါင်းထောင်မြွေပွေး၊ ဘေးရန်ဝေးမှ

ပြေးကာ ချောင်းတွင်း၊ ပျိုတသင်း

တဝုန်းဝုန်းနှင့် ဆင်းတယ်လေး

ဆင်းတယ်လေ့ - ဆင်းတယ်လေး။   ။ မောင်စွမ်းရည် (၂၈-၇-၁၉၆၁)

အနီနှင့် အပြာကဗျာများစာအုပ်ကို ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှာ ထုတ်တယ်။ အမျိုးသားစာပေဆု ရတယ်။ မောင်သာနိုးက အင်္ဂလိပ်လို ဘာသာပြန်တယ်။

ကျွန်တော့မွေးဇာတိ မင်းရွာဟာ ချင်းတွင်းမြစ်ထဲကို စီးဝင်တဲ့ ပုလဲမြို့နယ်ထဲက တောင်ယမား ချောင်းဘေးမှာရှိတယ်။ ယမားဆိုတာ မိုးရွာမှသာ ရေလာတယ်။ ယမားအထက်အညာ တောင်ပေါ်မှာ မိုးတွေညို့လာရင် ချောင်းရေ လာတာ့မယ်။ ယမားကို ကန့်လန့်ဖြတ်မကူးလေနဲ့။ ကားတောင်မလွတ်နိုင်။ ယမားထဲချောင်းရေတွေ ကျပြီဆိုရင် နောက်ကျိနေတဲ့ ရေတွေကလည်း တဝုန်းဝုန်နဲ့။ သစ်ပင်တွေ မျောပါလာတယ်။ ထင်းအဖြစ် ဆယ်ယူကြရတယ်။ ရေစီးကသန်တော့ သက်စွန့်ဆံဖျား။ မြွေတွေလည်း ပါသတဲ့။ မြွေကိုက်လူနာကို မကုတတ်သေးတဲ့ ကျွန်တော်က အတော်ကြောက်တယ်။ ဆရာမောင်စွမ်းရည် ကဗျာထဲက အပျိုတသင်းဆိုတာ ကျွန်တော့ အမျိုးတွေ။ ယမားဘေး မွေးတဲ့သူ တစောင်းနဲ့ တဝုန်းဝုန်းကို စသတ်နဲ့ မရေးပါ။ ဆရာမောင်စွမ်းရည် နေကောင်းပါစေ။ မြန်မာစာ ကျန်းမာပါစေ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ချစ်အာရုံ

ကျမရဲ့ဖြစ်ပုံ ဖြစ်ပုံအဆန်းအစုံပွဲဈေးတန်းလျှောက်မိလို့

မောင်ကြီးနဲ့ဆုံသလေတော့

မြင်မြင်ချင်းသိ မောင်ကြီးအကြည့်ကလိနေပုံ

ပျိုလေးမိရွှေဘဝင် တသိမ့်သိမ့်လှိုက်လို့တုန်

မြန်လှချီရဲ့ ချစ်မိတဲ့ချစ်အာရုံ

ကျမရဲ့ဖြစ်ပုံ ဖြစ်ပုံအဆန်းအစုံ

ပွဲဈေးတန်းလျှောက်မိလို့

မောင်ကြီးနဲ့ဆုံသလေတော့

မြင်မြင်ချင်းသိ မောင်ကြီးအကြည့်ကလိနေပုံ

ပျိုလေးမိရွှေဘဝင် တသိမ့်သိမ့်လှိုက်လို့တုန်

မြန်လှချီရဲ့ ချစ်မိတဲ့ချစ်အာရုံ

နုထွားပျို မေလုံ

သူ့အသည်းမှာ စွဲနေပါသတဲ့

သည်းလိုက်တဲ့ ဖြစ်ပုံ 

နုထွားပျို မေလုံ

သူ့အသည်းမှာ စွဲနေပါသတဲ့

ကဲလိုက်တဲ့ ဖြစ်ပုံ

ဆုံချင်ကြုံချင်

လိုက်ခဲ့ပါလားဖိတ်ခေါ်ပါရဲ့ယုံ

လူညိုယဉ်အကို

လိုက်လို့လာမလားကျမတို့ရွာမြစ်ဆုံ

ဆုံချင်ကြုံချင်

လိုက်ခဲ့ပါလားဖိတ်ခေါ်ပါရဲ့ယုံ

လူညိုယဉ်အကို

လိုက်လို့လာမလားကျမတို့ရွာမြစ်ဆုံ

ဥပုသ်သီတင်းစောင့်ဖို့

ရွာလည်မှာဓမ္မာရုံ

ပျိုလေးတို့အိမ်ဦး

စံပယ်ဖူးတဲ့တရုံနှစ်ရုံ

မြောက်ဘက်ကမ်းခင်းက

လုံလုံခြုံခြုံ

မြန်းခဲ့ပါတော့

တောင်ဘက်မှာလည်းဆပ်သဖူးရုံရှင့်

စပါးရွှေဝါ တောင်လိုပုံ

ဆီကိုရေချိုး

ဆေးရိုးမီးလှုံဆေးရိုးမီးလှုံ

စပါးရွှေဝါ တောင်လိုပုံ

ဆီကိုရေချိုး

ဆေးရိုးမီးလှုံဆေးရိုးမီးလှုံ

ဖိတ်လို့သာဖိတ်ရ

စိတ်ကတော့သိပ်မလုံပါရှင့်

မောင်ကြီးလာမယ့်လမ်း

မျှော်မှန်းပျိုလေးချစ်အာရုံ

နုထွားပျို မေလုံ

သူ့အသည်းမှာ စွဲနေပါသတဲ့

သည်းလိုက်တဲ့ ဖြစ်ပုံ

နုထွားပျို မေလုံ

သူ့အသည်းမှာ စွဲနေပါသတဲ့

ကဲလိုက်တဲ့ ဖြစ်ပုံ

ဆုံချင်ကြုံချင်

လိုက်ခဲ့ပါလားဖိတ်ခေါ်ပါရဲ့ယုံ

လူညိုယဉ်အကို

လိုက်လို့လာမလားကျမတို့ရွာမြစ်ဆုံ

ဆုံချင်ကြုံချင်

လိုက်ခဲ့ပါလားဖိတ်ခေါ်ပါရဲ့ယုံ

လူညိုယဉ်အကို

လိုက်လို့လာမလားကျမတို့ရွာမြစ်ဆုံ

ဥပုသ်သီတင်းစောင့်ဖို့

ရွာလည်မှာဓမ္မာရုံ

ပျိုလေးတို့အိမ်ဦး

စံပယ်ဖူးတဲ့တရုံနှစ်ရုံ

မြောက်ဘက်ကမ်းခင်းက

လုံလုံခြုံခြုံ

မြန်းခဲ့ပါတော့

တောင်ဘက်မှာလည်းဆပ်သဖူးရုံရှင့်

စပါးရွှေဝါ တောင်လိုပုံ

ဆီကိုရေချိုး

ဆေးရိုးမီးလှုံဆေးရိုးမီးလှုံ

စပါးရွှေဝါ တောင်လိုပုံ

ဆီကိုရေချိုး

ဆေးရိုးမီးလှုံဆေးရိုးမီးလှုံ

ဖိတ်လို့သာဖိတ်ရ

စိတ်ကတော့သိပ်မလုံပါရှင့်

မောင်ကြီးလာမယ့်လမ်း

မျှော်မှန်းပျိုလေးချစ်အာရုံ။   ။

ချစ်အာရုံ (နီနီဝင်းရွှေ) https://www.youtube.com/watch?v=AJ_LVxse8Mg

ချစ်အာရုံ - စိုးစန္ဒာထွန်း https://www.youtube.com/watch?v=3iup7o7SiY8

ချစ်အာရုံ မေရွက်ဝါ ပန်းမြိုင်လယ်ကဥယျာဥ်မှူးရုပ်ရှင် https://www.youtube.com/watch?v=u3LUmrvETag

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Cancers ကင်ဆာ ကျဆုံးပါစေ

ရေးထားတာ ၈ နှစ်တိတိကဖြစ်ပါတယ်။

၁။ မ ( - )၊ ဖြစ်သာ နှစ်ရက်ရှိပြီ။ အသက် ၂၇ ရှိပြီ။ ကင်ဆာပါ။ ဘာလုပ်ရင်ရလဲ။ ( - ) နိုင်ငံပါ။

၂။ ကင်ဆာရောဂါနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဗဟုသုတအဖြစ်သိချင်လို့ရှင်းပြပေးပါဦးခင်ဗျာ။ မိတ်ဆွေတယောက်က အဆင့်တစ် ဖြစ်နေလို့ပါ။ ရေနွေးကြမ်းနှစ်နဲချီပြီးစွဲသောက်ရင် ကင်ဆာသက်သာတယ်လို့ ပြောပါတယ်ဆရာ။ ဟုတ်ပါလားဗျာ။

• ၂၀၀၈ စာရင်းအရ တကမာ္ဘလုံးမှာ ကင်ဆာနဲ့ကွယ်လွန်ရသူပေါင်း ၇့၆ သန်းရှိခဲ့တယ်။ စုစုပေါင်း သေဆုံးသူတွေရဲ့ ၁၃% ရှိပါတယ်။

• ယောက်ျားတွေနဲ့ မိန်းမတွေမှာ ဖြစ်တာရော သေရတာပါ မတူပါ။

• သေရသူတွေထဲက ၃၀% မှာ လူနေမူပုံစံ မပြောင်းလဲနိုင်ကြလို့ဖြစ်တယ်။ 

(၁) ကိုယ်အလေးချိန် (ကိုယ်ခန္ဓာ ထုထည်) များလို့၊ 

(၂) အသီးအရွက် အသီးအနှံ စားတာနည်းလို့၊ 

(၃) ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနည်းလို့၊ 

(၄) ဆေးလိပ်သောက်လို့နဲ့ 

(၅) အရက်သောက်လို့ဖြစ်တယ်။

• ဆေး-ဆေးလိပ်ကြောင့် ကင်ဆာသေနှုန်း ၂၂ %ရှိတယ်။ အဆုပ်ကင်ဆာတခုတည်းဆိုရင် ၇၁% ရှိတယ်။

• ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဆက်ဖြစ်တဲ့ကင်ဆာ HBV/HCV (ဘီပိုး-စီပိုး) နဲ့ HPV (ကြွက်နို့) တွေဟာ ဝင်ငွေ မများတဲ့ တိုင်းပြည်တွေမှာ ကင်ဆာနဲ့သေရတာရဲ့ ၂၀% ရှိတယ်။

• ကင်ဆာနဲ့သေရတာအားလုံးရဲ့ ၇၀%ဟာ ဝင်ငွေ မများတဲ့ တိုင်းပြည်တွေကဖြစ်တယ်။

- အဆုပ်ကင်ဆာ = ၁့၃၇ သန်း၊

- အစာအိမ်ကင်ဆာ = ၇၃၆၀၀၀၊

- အသဲကင်ဆာ = ၆၉၅၀၀၀၊

- အူမကြီးကင်ဆာ = ၆ဝ၈၀၀၀၊

- ရင်သားကင်ဆာ = ၄၈၅၀၀၀၊

- သားအိမ်ဝကင်ဆာ = ၂၇၅၀၀၀ ယောက်ဆုံးဖြစ်တယ်။

• ကင်ဆာဆိုတာ ဆဲလ်လေးတခုကနေစတယ်။ မျိုးဗီဇဆိုင်ရာက အဆင့်ဆင့်ပြောင်းသွားလို့ဖြစ်တယ်။ ပြောင်းကာစမှာ သိရင် ကံကောင်းတယ်။ သိအောင်လုပ်ပြီးဆေးစနစ်တကျကုသရင် အသက်တွေအများကြီးကို ကယ်တင်နိုင်မယ်။ 

• ရူပ-ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်တာတွေ = ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည်နဲ့ ဓါတ်ရောင်ခြည်၊

• ဓါတု-ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်တာတွေ = မီးခံပြားမှုံ၊ ဆေးလိပ်၊ အစာထဲက (အက်ဖလက်-တောက်ဆင်)၊ အာဆင်းနစ်၊

• ဇီဝ-ကင်ဆာဖြစ်စေနိုင်တာတွေ = ဗိုင်းရပ်စ်၊ ဗက်တီးရီးယားနဲ့ ပါရာဆိုက်။

• ကင်ဆာကို စောစောသိအောင် သားအိမ်ဝကင်ဆာအတွက် PAP test လုပ်ရမယ်။ မပြည့်စုံတဲ့နေရာမှာ Visual inspection with acetic acid (VIA) နည်းလုပ်နိုင်တယ်။ ရင်သားကင်ဆာအတွက် Mammography ရင်သား ဓါတ်မှန် လုပ်သင့်တယ်။

• ရင်သားကင်ဆာ၊ သားအိမ်ဝကင်ဆာ၊ ခံတွင်းကင်ဆာနဲ့ အူမကြီးကင်ဆာတွေက စောစောသိရင် ပျောက်အောင်အထိ ကုသနိုင်တယ်။ 

• ကလေးတွေမှာဖြစ်တဲ့ လူကီးမီးယားနဲ့ လင်ဖိုးမားတွေ အပြင် လူကြီး ကျားအစိ ဆာကိုးမားက ပြန့်တာများပေမဲ့ စနစ်တကျ ကုသရင် အလားအလာ အများကြီးကောင်းတယ်။ ပျောက်နိုင်တယ်။ 

• ကင်ဆာကို ပျောက်အောင်မကုနိုင်၊ စင်အောင်လုပ်မပေးနိုင်ပေမဲ့ သက်သာအောင်လုပ်တဲ့နည်း Palliative care ကနေ ခံစားရတာတွေကို အများကြီးသက်သောစေတယ်။

• လူမှုရေးနဲ့ စိတ်ဓါတ်ရေးရာမြှင့်တင်ပေးတာတွေက လူနာကို များစွာသက်သာရာရစေတယ်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

၂၈-၈-၂၀၁၄

Cancer Logic စဉ်းစားချင့်ချိန်ပါ ကင်ဆာ

ကင်ဆာကြောင့် မသေနိုင်ကြတော့ပါဘူး Bagan Thar မှာ December 10, 2018 နေ့က တင်ထားတယ်ဆိုပြီး အခု ပေါ်လာလို့။ သတင်းလား၊ လိမ်ညာတာလား။ မှားတယ်။ အဲဒါကို သဘောကျ မဟုတ်မှတ်ပြီး တင်နေသူများတယ်။ လူကြိုက်များတယ်။ မြန်မာပြည်မှာ။

၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွင်း တကမာ္ဘလုံးမှာ ကင်ဆာအမျိုးမျိုးကြောင့် သေဆုံးရသူပေါင်း ၉့၆ သန်းရှိခဲ့တယ်။ လူ ၆ ယောက် သေဆုံးတိုင်း ကင်ဆာကြောင့်သေဆုံးရတာ ၁ ယောက်ရှိတယ်။

အမေရိကမှာ

၂၀၁၈ ခုနှစ်အတွင်း ကင်ဆာလူနာသစ်ပေါင်း 1,735,350 ယောက်ရှိပြီး 609,640 ယောက် သေဆုံးခဲ့တယ်။ အဖြစ်များဆုံးကင်ဆာတွေကို အစီအစဉ်အတိုင်း သည်လိုရှိတယ်။ အရင်ဆုံးရေးတာတွေက ပိုဖြစ်တယ်။

၁။ breast cancer ရင်သားကင်ဆာ၊

၂။ lung and bronchus cancer အဆုတ် ကင်ဆာ၊

၃။ prostate cancer ဆီးကျိတ်ကင်ဆာ၊

၄။ colon and rectum cancer အူမကြီး ကင်ဆာ၊

၅။ melanoma of the skin အရေပြားကင်ဆာ၊

၆။ bladder cancer ဆီးအိမ်ကင်ဆာ၊

၇။ non-Hodgkin lymphoma နန်းဟော့ချ်ကင်း လင်ဖိုးမား ကင်ဆာ၊

၈။ kidney and renal pelvis cancer ကျောက်ကပ်ကင်ဆာ၊

၉။ endometrial cancer သားအိမ်ကင်ဆာ၊

၁၀။ leukemia လူကီးမီးယားကင်ဆာ၊

၁၁။ pancreatic cancer သရက်ရွက်ကင်ဆာ၊

၁၂။ thyroid cancer လည်ပင်းကြီးကင်ဆာ၊

၁၃။ liver cancer အသည်းကင်ဆာ။

လူဦးရေတသိန်းမှာ ၄၃၉့၂ ယောက် ကင်ဆာဖြစ်တယ်။

လူဦးရေတသိန်းမှာ ၁၆၃့၅ ယောက် ကင်ဆာနဲ့ သေဆုံးတယ်။

ကင်ဆာနဲ့သေဆုံးသူတွေထဲမှာ ယောက်ျားက တသိန်းမှာ ၁၉၆့၈ ယောက်နဲ့ မိန်းမက တသိန်းမှာ ၁၃၉့၆ ယောက်ဖြစ်လို့ ယောက်ျားတွေကပိုပြီးကံဆိုးကြတယ်။ ဆောရီး။

မြန်မာပြည်မှာ မဟုတ်တဲ့သတင်းကို ရေးတင်သူတွေများတယ်။ မဟုတ်တာကို ထပ်ရှယ်တဲ့ ပွဲစားတွေလည်းများတယ်။

စဉ်းစားချင့်ချိန်မှုမှာ ကင်ဆာဖြစ်နေတာ ယောက်ျားများသလား၊ မိန်းမများသလား၊ ဆတူလား။ ကျားနဲ့ မ မည်သူပို၍ ညံ့သနည်း။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

၂၇-၈-၂၀၁၉

Saturday, August 27, 2022

ပုံပြမေးတာ မဖြေပါ

ဆရာရှင့်ပုံပါရောဂါက ဘာရောဂါပါလဲရှင့်ဘာကြောင့်ဖြစ်တတ်ပါလဲရှင့် ဘယ်လိုကုသရပါသလဲရှင်

တခြားနေရာတွေကနေ ယူလာတဲ့ပုံတွေကို ဘယ်သူက မေးမေး မဖြေပါ။ 

ရောဂါပုံတွေ သန်းပေါင်းများစွာရှိတယ်။

ဖြစ်တဲ့သူ ကလေး လူကြီး အသက် ကျား မ၊

ဘယ်နေရာမှာ ဘာဖြစ်နေ၊

ဘယ်လိုခံစားရ၊

ဘယ်လောက်ကြာ၊

ဆရာဝန်ပြ မပြ၊

ဆေးစစ်ချက်စာ (ပုံ မလို) စတာတွေ သိရမှာ ဖြေနိုင်တာကို ဖြေပါတယ်။

(ပို့တဲ့ပုံကို မသုံးပါ)

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Breast Pain အမေးအဖြေနဲ့ ရောဂါအမည် သိနိုင်တာတွေ ရှိတယ်

ရင်သား ၂ ဖက်လုံး ထိတာနဲ့ အရမ်းနာနေလို့ပါ (၁ လလောက်ရှိပါပြီ) စမ်းကြည့်တော့လည်း အကြိတ်(အကျိတ်) ရယ်လို့ ထူးထူးခြားခြား မရှိပါဘူး Ph နဲ့ အလုပ်လုပ်တာ များလို့လား ကင်ဆာများ ဖြစ်ချင်လို့လား ဝေခွဲမရလို့ပါ ဆေးရုံ ဆေးခန်းကလဲ မနီးလို့ အခုလောလောဆယ်  ဘာဆေးတွေ လိမ်းရမလဲ သောက်ရမလဲ သိချင်ပါတယ် ကျေးဇူးပြုပြီး ဖြေပေးကြပါဦးနော်

ကျွန်တော့ကို မေးတာတော့ မဟုတ်ပါ။ မေးလာရင်လည်း မဖြေတတတ်။ ရမ်းဖြေရမလို။ ဖြစ်တဲ့သူ အသက် မသိ။ (ကန်တော့) ရာသီ၊ အိမ်ထောင်ရေး မသိ။

ရင်သားနာတယ်ဆိုတာ ကလေးနို့တိုက်ရသူတွေ နို့နာက ပိုအဖြစ်များတယ်။ ကင်ဆာက အလွန်နောက်ကျမှသာ နာတယ်။ 

အမျိုးသမီးတွေ ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲကနေ ရင်သားကို သက်ရောက်တယ်။ 

စမ်းသပ် + စစ်ဆေးမှသာ အကြောင်းရင်း သိနိုင်တယ်။ 

မစမ်းသပ်ခင်မှာ မေးစရာတွေက အရင်။ 

တချို့ရောဂါတွေကို မေးခွန်းစုံအောင်မေးတာနဲ့ ရောဂါအမည် သိနိုင်တယ်။ တချို့ကို လက်နဲ့တောင် ထိစရာ မလို။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Friday, August 26, 2022

September စက်တင်္ဘာလ

စက်တင်္ဘာနာမည်ဟာ Septem (Seven) ကနေ ဆင်းသက်လာတာဖြစ်တယ်။ ရောမပြက္ခဒိန်အရ သတ္တမမြောက်လ ဖြစ်လို့ပါ။ အဲသည်ခေတ်က တနှစ်မှာ (၁၀) လသာရှိတယ်။ ဇန္နဝါရီနဲ့ ဖေဖေါ်ဝါရီလတွေကမပါသေးပါ။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် စက်တင်္ဘာလမှာ မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလဆန်း (၇) ရက်ကနေ သီတင်းကျွတ်လဆန်း (၆) ရက်နေ့အထိ ကျရောက်တယ်။

စက်တင်္ဘာလ အထိမ်းအမှတ်နေ့များ

• ပဌမတနင်္ဂနွေနေ့ = Grandparents Day အမေရိက နဲ့ ကနေဒါ အဖိုး-အဖွါးများနေ့

• ပဌမတနင်္လာနေ့ = Labor Day (Labour Day) အမေရိက နဲ့ ကနေဒါ အလုပ်သမားနေ့

• တတိယတနင်္လာနေ့ = ဂျပန် သက်ကြီးရွယ်အိုများနေ့

• ၁ ရက်နေ့ = အူဇဘက်ကစ်စတန် လွတ်လပ်ရေးနေ့

• ၂ ရက် = ဗီယက်နမ် အမျိုးသားနေ့

• ၅ ရက် = Teachers’ Day (အိန္ဒိယ) ဆရာများနေ့

• ၇ ရက် = ဘရာဇီးလ် လွတ်လပ်ရေးနေ့

• ၈ ရက်နေ့ = International Literacy Dayနိုင်ငံတကာစာတတ်မြောက်ရေးနေ့

• ၁၃ ရက် = Positive Thinking Day အပြုသဘောဆောင်စဉ်းစားရေးနေ့

• ၁၅ ရက် = အယ်လ်ဆာဗာဒို လွတ်လပ်ရေးနေ့

• ၁၅ ရက် = အမေရိကန် ဟစ်ပင်းနစ် ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်နေ့

• ၁၅ ရက် = International Day of Democracy နိုင်ငံတကာဒီမိုကရေစီနေ့

• ၁၈ ရက် = National Cheeseburger Day ချိစ်ဘာဂါ နေ့

• ၁၉ ရက် = Puppy Farm Awareness Day ဘိန်းစိုက်ပျိုးရေး လှုံ့ဆော်ရေးနေ့

• ၂၁ ရက် = International Peace Day နိုင်ငံတကာငြိမ်းချမ်းရေးနေ့

• ၂၄ ရက် = Heritage Day တောင်အာဖရိက ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်နေ့

• ၂၅ ရက် = မိုဇမ်ဘစ် တော်လှန်ရေးနေ့

• ၂၇ ရက် = World Tourism Day ကမာ္ဘ့ ကမာ္ဘလှည့်ခရီးသွားလာရေးနေ့

• ၂၉ ရက် = World Heart Day ကမာ္ဘ့နှလုံးနေ့

• ၂၉ ရက် = National Coffee Day ကော်ဖီနေ့

စက်တင်္ဘာလ အမှတ်အသားများ

• Sapphire နီလာ (ပြာလဲ့လဲ့) ကျောက်ဟာ စက်တင်္ဘာလရဲ့ သင်္ကေတဖြစ်တယ်။

• Aster မေမြို့ပန်း၊ Forget-me-not ပန်းနဲ့ Morning glory ပန်းတွေဟာ စက်တင်္ဘာလရဲ့ ပန်းတွေ ဖြစ်ကြတယ်။

• Zodiac (Astrological) Signs ဆယ်နှစ်ရာသီခွင်အရ Virgo ကန်ရာသီ (အပျိုစင်) နဲ့ Libra တူရာသီ (ချိန်ခွင်) တွေ ဖြစ်ကြတယ်။


ကျန်းမာရေးနဲ့ စက်တင်္ဘာလ

• Prostate Cancer Awareness Month ယောက်ျားဆီးကျိတ်ကင်ဆာ လှုံ့ဆော်ရေးလ

• Liver Cancer Awareness month အသည်းကင်ဆာ လှုံ့ဆော်ရေးလ

• ၉ ရက် = Fetal Alcohol Syndrome Awareness Day ကလေးသူငယ်အရက်ဒဏ်ရောဂါ လှုံ့ဆော်ရေးနေ့

• ၁၅ ရက် = World Lymphoma Awareness Day လင်ဖိုးမားရောဂါ လှုံ့ဆော်ရေးနေ့

• ၂၁ ရက် = World Alzheimers Day ကမာ္ဘ့ အယ်လ်ဇာမိုင်ယားရောဂါနေ့

• ၂၁ ရက် = International Deaf Awareness Week နားမကြားရောဂါ လှုံ့ဆော်ရေးရက်သတ္တပါတ်

• ၂၅ ရက် = Ataxia Awareness Day (အတက်ဇီယား) အာရုံကြောရောဂါ လှုံ့ဆော်ရေးနေ့

• ၂၈ ရက် = World Rabies Day ကမာ္ဘ့ခွေးရူးပြန်ရောဂါနေ့

မြန်မာ့နိုင်ငံရေးနဲ့ စက်တင်္ဘာလ

• ၅-၉-၂၀၀၇ ရွှေဝါရောင်သံဃာတော်များလှုပ်ရှာမှုကို စတင်ပေးတဲ့အဖြစ်အပျက် ပခုက္ကူမှာဖြစ်တယ်။

• ၉-၉-၁၉၃၉ နေ့မှာ ဆရာတော်ဦးဥတ္တမ ပျံလွန်တော်မူခဲ့တယ်။

• ၁၈-၉-၁၉၈၈ နေ့မှာ (နဝတ) အမည်နဲ့ စစ်တပ်ကအာဏာသိမ်းခဲ့တယ်။

• ၂၇-၉-၁၉၈၈ နေ့မှာ NLD အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့တယ်။

• ၁၈-၁၂-၁၉၉၀ နေ့က စတင်ထူထောင်ခဲ့တဲ့ NCGUB ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသား ညွန့်ပေါင်းအစိုးရကို ၁၄-၉-၂၀၁၂ နေ့မှာ ဆန္ဒအလျှောက်ဖျက်သိမ်းခဲ့တယ်။

ကျွန်တော် အခုနေရတဲ့အရပ်မှာ စက်တင်္ဘာဆိုရင် သစ်ရွက်တွေ စိုစိမ်းရာနေ ခြောက်လာ၊ ဝါ၊ ညိုမှောင်၊ ရွှေရောင်တွေ ပြောင်းကြပြီး ဖေါလ် ခေါ် ရွက်ကြွေတဲ့ရာသီရောက်ပါပြီ။ အမြင်မှာ အလှဆုံးနဲ့ နေရထိုင်ရတာလည်း အပူအအေး မလွန်ကဲတဲ့ရာသီ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း

ရွယ်တူတန်းသူတွေ တရားသံဝေဂရစရာတွေ ရေးကြတယ်။ တတ်နိုင်သလောက် ကောင်းတဲ့အမှုတွေ ပြုကြတယ်။ တနေကုန် လင်းထိန်ခဲ့တဲ့ နေမင်းကြီးဟာ ကျကျလာပြီ။ နေ့တနေ့တာရဲ့ ကုန်ဆုံးမှုကို ကြိုတင်သိထားကြတယ်။ 

သြကာသလောက်မှာ တနေထွက်လို့ တနေဝင်ဆိုတာ စာရေးလို့ တေးသီလို့တော့ မှန်ပါရဲ့။ နောက်တနေ့ နေထွက်မယ်ဆိုတာ အတော်ကို အလေးအနက်စဉ်းစားရမှာ ဖြစ်တယ်။ အူဝဲကနေ သူငယ်တန်း၊ အထက်တန်း စသည် ပညာတွေယူကြရတယ်။ အလုပ်သင်၊ အလုပ်ဝင်၊ ရာထူးတက်၊ နေရာပြောင်းကြရတယ်။ နေစောင်းပြီ။

တချီတခါ အူဝဲရဦးမှာလား။ ကံအကျိုးပေးအရ အူဝဲမအော်နိုင်တဲ့ ဘဝမျိုးလည်း မရောက်လို့ ဘယ်သူကမှ ကြိုတင်မဟောနိုင်။ ကုန်ဆုံးခြင်းနဲ့ အလားတူစွာ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည်လည်း မဖြစ်စေလိုတော့သော သံဝေဂသာဖြစ်ပါသည်။

ကျွန်တော် ဆရာဝန်ဘဝကနေ နိုင်ငံရေးထဲရောက်တော့ တိုင်းပြည်တွေ ရွှေ့ရတယ်။ နေခဲ့တဲ့နိုင်ငံမှာ တည်ဆောင်မှုတွေ အများကြီးလုပ်ခဲ့ပြီးမှ အဆောက်အအုံကို ဖျက်ထားခဲ့ရတယ်။ တခုပြီး နောက်တခု။ ပြည်ပမှာ တာဝန်ယူခဲ့တဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ကို ကိုယ်တိုင်ဖျက်သိမ်းကြစဉ်က အမှတ်တရ ရေးခဲ့ပါတယ်။ ဖျက်သိမ်းရခြင်းသည် တည်ဆောက်ရတာထက် ပိုခက်သလော။

အခုတမျိုး သံဝေဂရတာကတော့ ပြန်လည်မတည်ဆောက်လိုတော့ခြင်းတည်း။ အဲဒီလိုဘ ရစေအောင် သံသရာမှာ ကျင်လည်ရဦးမည်သာ ဖြစ်ပါတော့သည်။

- ဘဝသံသရာ (ရေး မန္တလေး ဦးဘသိန်း၊ ဆို ဦးသုခ) https://www.youtube.com/watch?v=LzUpRHXL5DI

- ဘဝသံသရာ - ဦးသုခ https://soundcloud.com/khinthidakhin/bawa-thanthayar-u-thu-kha

- မာမာအေး သံသရာခရီးသည် https://www.youtube.com/watch?v=-hvklM8w2EM

- ဘဝသံသရာ ဝင်းဝင်းအောင် (မြို့မ) https://www.facebook.com/watch?v=4545012145546118

- ဘဝသံသရာ တေးဆို - ဝင်းဝင်းအောင်း (မြို့မ) https://www.facebook.com/watch?v=4545012145546118

သီချင်းကို မကြားဘူးသူတွေရော၊ မဆိုတတ်သူတွေပါ ရထားကြီးရဲ တွဲတွေတွဲတွေမှာ လိုက်ပါနေကြတယ်။ ကမ္ဘာကြီးက လည်နေလှည့်နေတယ်လို့သင်တာကို လက်မခံဘူးဆိုတဲ့သူတွေ ရှိတယ်။ မယုံလည်း ကမ္ဘာကြီးကတော့ ရပ်မသွားပါ။

ခရီးပန်းတိုင် မရောက်မချင်း တယောက်ဆင်း တယောက်တက် ဆက်လက် ထွက်ခွါလာ -

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Salivary gland tumors တံတွေးထွက်ဂလင်း ကင်ဆာ

၁။ တံတွေးထွက်ဂလင်းကင်ဆာ ဘယ်လိုကြောင့် ဘယ်ကစဖြစ် သိပါရစေဆရာရှင့် တချို့က တံတွေးဂလင်းကင်ဆာကို မကြားဘူး မသိကြဘူး
တမြန်နေ့က တခါ ဖြေတာကို တင်ထားသေးတယ်။
၂။ တံတွေးဂလင်းကင်ဆာအကျိတ်ခွဲစိတ်ပြီး ခီမို + IMRT ဓာတ်ရောင်ခြည်ပေး ကုသနေပါတယ် ခွဲစိတ်လို့ မရတဲ့နေရာမှာ အကျိတ်ကျန်ခဲ့ ပြန်ရည်ကျိတ်တွေရောင်နေပါတယ် ဘယ်လိုအစားအစာ အားဆေးများ စားသောက်ရမလဲ ဆရာကြီး ဆရာမကြီးများရှင့် 
ကျွန်တော့ကိုမေးတာ မဟုတ်ပါ။ ကင်ဆာမေးခွန်း ၉၉% လောက်က အစားအစာနဲ့ ဖြည့်စွက်စာကိုသာ မေးကြတယ်။ ကင်ဆာနဲ့ အစားအစာ ၉၀% လောက်က မဆိုင်ပါ။ ဘယ်ကင်ဆာမဆို စောစောသိ။ သိတာနဲ့ စနစ်ကျကုသ၊ ကုသမှုပြီးနောက် ပြန်ပြရမဲ့အချိန်မှာ ပြန်ပြရမယ်။

တံတွေးထွက်ဂလင်း ကင်ဆာကို Parotid tumors လို့လည်း ခေါ်တယ်။ Salivary gland tumors လို့လည်း ခေါ်တယ်။ လူတိုင်းမှာ တံတွေးထွက်ဂလင်း ခေါ် အိတ် တစုံစီရှိတယ်။ နာရှေ့နားမှာ။ တခြား တံတွေးထွက်စရာအိတ်ကလေးတွေလည်း ရှိသေးတယ်။ နှုတ်ခမ်း၊ လျှာ၊ ပါးစပ်နဲ့ လည်ချောင်းထဲမှာ။ နာရှေ့နားက နေရာမှာ ကင်ဆာဖြစ်လေ့ရှိတယ်။ ကင်ဆာမဟုတ်တာက ပိုများပါတယ်။

ကင်ဆာဖြစ်ရင် အကျိတ် ကြီး၊ ရောင်လာပေမဲ့ မနာပါ။ ထုံမယ်။ ပူလောင်မယ်။ မျက်နှာအမူအယာ ပုံမှန်မလုပ်နိုင်။

ကုသရာမှာ ပဌမအဆင့် ခွဲစိတ်ရမယ်။ လူနာတဦးစီအခြေအနေအရ ခွဲနည်းရွေးရတယ်။ ခွဲပြီးမှာ ဓါတ်ကင်ရတယ်။ တချို့ကိုတော့ ခီမိုသာရာပီ ရေးရတယ်။

Parotid (Salivary Gland) တံတွေးထွက် ဂလင်းများ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2022/05/parotid-salivary-gland.html
Parotitis တံတွေးထွက်အိတ်ရောင်ခြင်း https://dr-tint-swe.blogspot.com/2022/05/parotitis.html

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Ventolin Dosage ဘယ်လောက် ဘယ်နှစ်ခါရှူရမလဲ

မဂ်လာ (မင်္ဂလာ)ပါဆရာ သမီးလေးအသက်က ၇နှစ်ပါ။ asthma ရှိပါတယ်။ flohale ည တချက် ရှူနေရပါတယ်။ ဒီနေ့ည ၇နာရီမှာ ရှူပြီးပါပြီ။ ည၉နာရီမှာ နောက်တခါထပ်ရှူမိလို့ပါ။ အန္တရာယ်ရှိလားရှင့်။ ရှူမိတာ ၁နာရီလောက်ရှိပြီ။ ခုချောင်းနည်းနည်းဆိုးနေလို့။ ခါတိုင်းမဆိုးဘူးရှင့်။

Ventolin Dosage ဘယ်လောက် ဘယ်နှစ်ခါရှူရမလဲ

- Acute Episodes or Symptoms Associated with Bronchospasm ပန်းနာကျပ်လာချိန်

အသက် ၄ နှစ်အထက်

ပါးစပ်ကနေ တခါရှူ ၂ ကြိမ်၊ ၄ နာရီမှာ ၆ နာရီ တခါ ရှူပါ။

တချို့လူနာတွေ တခါရှူ ၁ ကြိမ်၊ ၄ နာရီမှာ တခါ ရှူပါ။

- Recommended Dosage for Prevention of Exercise-Induced Bronchospasm ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ပန်းနာ

အသက် ၄ နှစ်အထက်

ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု မလုပ်ခင် ၁၅-၃၀ မိနစ်မှာ ပါးစပ်ကနေ တခါရှူ ၂ ကြိမ် ရှူပါ။

Ventolin inhaler ပန်းနာရှူဆေး https://dr-tint-swe.blogspot.com/2021/01/ventolin-inhaler.html

Asthma ပန်းနာ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2020/12/asthma-1.html

တချက် တခါ ရေးတာ မှန်။ ကွန်ဂရက်ကျူလေးရှင်း။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ကိုဗစ် နဲ့ ဆံပင်

ခီမိုသွင်းရသူတွေ မဟုတ်ပါ။

အခုတလော မြန်မာလိုရေးတဲ့ ဖေ့စ်ဘွတ်မှာ ကိုဗစ်ကာကွယ်ရေးအတွက် ခေါင်းကိုအုပ်ထားတဲ့ပုံတွေ တွေ့တယ်။ ကာကွယ်ရေးလုပ်တာ ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ -

ခုနှစ်က တရုပ်ပြည်မှာ သူနာပြုဆရာမတွေက သူတို့ဆံပင်တွေကို ရိတ်ကြပါသတဲ့။ ဆံပင်ကနေ လူနာတွေကို ကူးစက်မှာစိုးရိမ်လို့ဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီအချိန်ပိုင်းမှာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်လို့သာ ခေါ်သေးတယ်။ ပိုးအကြောင်း၊ ရောဂါအကြောင်း၊ ကာကွယ်နည်းနဲ့ ကုသနည်းတွေ သေချာ မသိကြသေးပါ။

အခုတော့ ကာကွယ်နည်းထဲမှာ ဆံပင်ဖုံးတာ ရိတ်တာ မပါတော့ပါ။

ဆေးရုံတက်တဲ့အထိ လိုအပ်တဲ့ ကိုဗစ်လူနာတွေကို ပြုစုကုပေးတဲ့ ဆရာဝန်တွေ၊ လူနာပြုတွေက PPE ဝတ်စုံဝတ်ကြရတယ်။

အိမ်မှာသီးခြားခွဲထားရသူတွေရှိတဲ့ အိမ်တွေမှာ ခေါင်းဆောင်းထားရန် မလိုအပ်လှပါ။ ၆ ပေအကွာနေဘို့နဲ့ လက်ခဏခဏဆေးဘို့သာလိုအပ်တယ်။ မျက်နှာပြင်တွေကို လိုက်ဇော သို့မဟုတ် ဘလိချ် ခေါ် ကလိုရင်းဆေးပါတာနဲ့ သန့်ရှင်းပေးဘို့ လိုအပ်တယ်။ အရက်ပျံက လက်ဆေးဘို့သာ ဖြစ်တယ်။ ဒက်တော့ ရေအိမ်သာအတွက်သာဖြစ်တယ်။

အတတ်နိုင်ဆုံး အိမ်ပြင်မထွက်ပါနဲ့။

ထွက်ရတိုင်းမှာ နှာခေါင်းစည်းသုံးပါ။

၆ ပေအကွာမှာနေပါ။

ဘယ်ရောက်နေနေ လက်ဆေးပါ။ မကြာခဏဆေးပါ။

ကိုဗစ်ပိုးဟာ ပိုးရှိနေသူ နှာချေ ချောင်းဆိုးရာကနေ အမှုန်လေးတွေမှာ ပါနေမယ်။ ရှူမိသူ ကူးတယ်။ အဲဒါကြောင့် နှာခေါင်းစည်းသုံးရတာ။ ပိုးတွေက သူ့အနီးအနားက မျက်နှာပြင်တွေပေါ် ကျနေမယ်။ အဲဒါကြောင့် သန့်ရှင်းပေးနေရတယ်။ ထိကိုင်မိသူ လက်မှာ ပိုးတွေပါနေတယ်။ အဲဒါကြောင့် လက်ဆေးရတယ်။ ရေချိုး ခေါင်းလျှော်ရတယ်။ ပိုးရှိနေသူဆိုတာ ဦးချိုမပါ။ မသိနိုင်။ အဲဒါကြောင့် လူတွေနဲ့ ဝေးဝေးနေရမယ်။

ကျွန်တော်တို့မြန်မာပြည်မှာ ဘာလေးတဲ့ဆို ရေချိုး ခေါင်းလျှော်တာကို ရမယ်ရှာကြတယ်။ ပိုဆိုးတဲ့သူတွေက ရေသောက်တာကို ရပ်ပါ ထိုင်ပါလုပ်ကြတယ်။ အဟုတ်မှတ်ပြီး သဘောကျသူတွေကလည်း များတယ်။ မဟုတ်တာပြောလေ လိုက်ခ် များလေ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

၂၆-၈-၂၀၂၁

Cervical Polyps သားအိမ်ဝ အသားပို

(ကန်တော့)

၁။ မင်္ဂလာပါဆရာ အသက် ၃၃ နှစ် အမျိုးသမီး ကလေးမရှိ ကိုယ်ဝန်မဆောင်ဖူးပါဘူးဆရာ သားအိမ်နံရံမှာ Polyps (၁၃မီလီမီတာ) တွေ့ပါတယ် ဆရာမက ခွဲစိတ်ကုသဖို့ အကြံပြုပြောထားပါတယ်ဆရာ
ကုသမှု့ (ကုသမှု) နည်းတွေနဲ့ ရောဂါ ကာကွယ်နည်းလမ်းတွေ ကုသပြီးနောက်ပိုင်း အလုံးအကြိတ် (အကျိတ်) တွေ ထပ်ဖြစ်နိုင်မဖြစ်နိုင် သိချင်ပါတယ်ဆရာ ဆရာကျန်းမာချမ်းသာပါစေ
၂။ မင်္ဂလာပါ ဆရာရှင့် သမီး အသက် ၃၂ အိမ်ထောင်ရှိ အိမ်ထောင်သက် ၉ နှစ် ရာသီမှန် သန္ဓေတားဆေး ထိုးဆေး လုံးဝမသုံးဘူး ( - ) ပဲ သုံးပါတယ် ခုကျ ကလေးလေးယူဖို့ အကြိုစစ်ဆေးမှုလုပ်တာ စိတ်အရမ်းပူနေလို့ ဆေးရုံရက်ချိန်းကလဲ လိုနေသေးတယ် ဖြစ်နိုင်ရင် သမီးကို ဆေးအဖြေလေး ကြည့်ပေးနိုင်မလားရှင် ဆရာကျမ်းမာပါစေရှင် ကလေးလေး မရနိုင်မှာ စိတ်ပူလို့ပါဆရာ
၃။ အသက်က ၂၉ နှစ်ပါ မ-ပါ အပျိုပါ ရာသီ ရက်ကျော် တခါတရံ တလကျော် ထိန်တတ်ပါတယ် ကန်တော့ပါဆရာ အမျိုးသမီးလမ်းကြောင်းဝမှာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၅ လက အသားစတခု ထွက်လာလို့ပါ ၁ လပိုင်း ၇ ရက်နေ့က ဆေးခန်းပြတော့ OG က သားအိမ်ဝက အသားပိုထွက်တာ ဆိုပြီးတော့ ဒီအတိုင်းပဲ ဖြတ်ပေးလိုက်ပါတယ် ခု ထပ်ပြီး ထွက်လာသလိုတွေ့မိလို့ပါရှင့် မိန်းမကိုယ်အဝနား အရင်တကြိမ်လိုမျိုး စမ်းမိလို့ပါ ဆေးခန်းထပ်ပြရမှာလား ဆေးသောက်ပြီးတော့ အစားအသောက်ရှောင်ရန်လိုအပ်ပါသလားရှင့် မေးခွန်းအတွက် အားလည်းနာရပါတယ် ဆရာ ရိုသေလေးစားစွာဖြင့်
အိုဂျီ ပြသင့်။
ဟုတ်ကဲ့ပါရှင့် စိုးရိမ်ရပါလားဆရာ  အိုဂျီက ကင်ဆာ မဖြစ်ဘူး ဒါမျိုးက ဖြစ်တတ်ကြတယ် လို့တော့ ပြောလိုက်ပါတယ်
တခါတရံ၊ တလလို့ ရေးတာတွေ မှန်။ ကွန်ဂရက်ကျူလေးရှင်း။ တကြိမ်လို့တော့ ပြင်လိုက်။
၄။ မင်္ဂလာပါဆရာ။ ကျနော် အသက် ၃၉ နှစ်။ Female ပါ။ အိမ်ထောင် မရှိပါ။ ကန်တော့ပါဆရာ။ ၂၀၁၅ မှာ စပြီး သတိထားမိတာက မိန်းမကိုယ်ထဲကနေ ရှည်ရှည် အချောင်းလေး ထွက်လိုက် ဝင်လိုက်ဖြစ် နေတာကိုပါ။ အခု အဲဒါက မကြာခဏ ဖြစ်နေတာ ခံစားရလို့ OG သွားပြပါတယ်။ အသားပိုပါတဲ့။ ခွဲထုတ်ပစ်ဖို့ မေ့ဆေးနဲ ့ခွဲမယ်။ ပြီးရင် အဲဒီအသားစကို စစ်မယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ခွဲဖို ့ရက်ချိန်း ပေးပါတယ်။ ဆရာ့ဆီက အကြံဉာဏ် ၏တောင်းချင်လို့ပါ။ ခွဲ သင့်မသင့်။ ဒီအတိုင်းထားရင်ရော ဘာဖြစ်နိုင်မလဲ။ ခွဲထုတ်ခြင်း မခွဲထုတ်ခြင်းအတွက် ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုးတွေ ဘယ်လိုရှိနိုင်မလဲဆိုတာလေး သိပါရစေဆရာ။ ဆရာမျှဝေတဲ့ ကျန်းမာရေး ဆောင်းပါးလေးတွေကို သိပ်ကြိုက်လို ့ကျနော့ ဖခင်နဲ ့ကျနော်တို ့မိသားစုဝင် တွေအားလုံး ဖတ်ရှုကြပါတယ်။ မြန်မာစာသတ်ပုံအကြောင်း ဖတ်မှတ်ရပါတယ်၊ မျှဝေပေးသမျှ အားလုံးအတွက် ကျေးဇူး အများကြီးတင်ပါတယ်ဆရာ။

Uterine polyps တချို့မှာ ရှိနေမှန်း မသိဘူး မနာဘူး။ နာမှ သွေးထွက်မှ ကုသဘို့ လိုတယ်။ တချို့ ရာသီကြားရက်မှာ အဖြူလိုဆင်းပြီး နာတတ်သူလဲ ရှိပါတယ်။ အူမကြီးမှာဖြစ်တဲ့ Colon polyp (ပေါလစ်ပ်) လို ကင်ဆာမဖြစ်စေပါ။ အသားစဖြတ်ယူ စစ်ဆေးတာ လိုလိုမယ်မယ် လုပ်ကြတယ်။ ခွဲထုတ်တာလဲ မကြာဘူး။ သားအိမ်ကဖြစ်တဲ့ (ပေါလစ်ပ်) ဆိုရင် D&C သားအိမ်ခြစ်တာ လုပ်ရသေးတယ်။ အေးခဲနည်း၊ လေဆာနည်းတွေလဲ သုံးနိုင်ပါတယ်။ ကံမကောင်းရင် ပြန်ဖြစ်တယ်။ ကင်ဆာမဟုတ်ပါ။
Cervical Polyps သားအိမ်ဝ အသားပိုဆိုတာလည်းရှိတယ်။ အညှာလေးပါတယ်။ ချယ်ရီအနီရောင်ရှိတယ်။ တချို့က မရမ်းစေ့ရောင်။ တချို့က မီးခိုးရောင်။ အရွယ်အစားနဲ့ ပုံပန်း အမျိုးမျိုးရှိတယ်။ ၁-၂ စင်တီမီတာ ရှည်တယ်။ ကင်ဆာမဟုတ်ပါ။ ဒါပေမယ့် ဖြတ်ထုတ်ပြီး ကင်ဆာမဟုတ်တာတော့ စစ်ရမယ်။ ဘာလို့ဖြစ်သလဲ မပြောနိုင်ပါ။ အသက် ၂ဝ ကျော်၊ ကလေးတယောက် မွေးထားသူတွေမှာ အဖြစ်များတာတွေ့ရတယ်။
Ectocervical polyps အမျိုးအစားကပိုဖြစ်တယ်။ သွေးဆုံးပြီးသူတွေမှာတွေ့တာများတယ်။ Endocervical polyps အမျိုးအစားက အတွင်းပြွန်လမ်းကနေလာတယ်။ သွေးမဆုံးခင်မှာ အဖြစ်များတယ်။
ရှိနေတာ မသိသူများတယ်။ တချို့ တခုခုဆင်းမယ်။ အဖြူ။ ပိုးဝင်ရင် အနံ့ရှိနိုင်တယ်။ ကြားရက်သွေးဆင်းမယ်။ ရာသီများတတ်တယ်။ အတူနေပြီး သွေးဆင်းနိုင်တယ်။
တချို့ အလိုလို ပြတ်ကျလာတယ်။ လိုအပ်ရင် ခွဲစိတ်ကုသမှုခံယူရမယ်။ Polyp forceps ခေါ်တာနဲ့ ဖြတ်ယူပေးမယ်။
အဲလိုဟာတခုခုရှိသူတွေ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရာ၊ သားသမီးရမှာ အခက်အခဲဖြစ်လေ့ရှိတယ်။ ဆောရီး။ အသားပိုအထိက ကင်ဆာ မဟုတ်ပါ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Spondylosis အရိုးကျီးပေါင်းတက်ခြင်း

ခါးကျီးပေါင်းရောဂါနှင့် ဘယ်ဘက်တင်ပါးဆုံရိုးလည်း နာပါသဖြင့် နေပြည်တော်မှာ ပြခဲ့ပါသည်ဆရာရှင့်။ 
ပြန်ရောက်စကတော့ သက်သာပါတယ်ရှင့်။ အခုပြန်ပြီးနာလာပါသဖြင့် လက်ရှိညွှန်ထားသောဆေးကိုပဲ သောက်ရပါမည်လား သည်ထက်အဆင်‌ပြေနိုင်သောဆေးကို ညွှန်ပြပေးနိုင်ပါမည်လားရှင့်။ အထိုင်များခြင်း လမ်းလျှောက်ခြင်းတွေမှာ အချိန်ဘယ်လောက်ပေးရပါမည်လည်းရှင့်။ တစ်နာရီ(တနာရီ)အများဆုံးထိုင်ပြီး ပဋ္ဌာန်းပူဇော်ခြင်းနေ့စဉ်ရှိပါသည်ရှင့် ဖြစ်နိုင် မဖြစ်နိုင်ရောပါ ကျေးဇူးပြု၍  ဖြေကြားပေးပါရန် တောင်းပန်ပါသည်ရှင့်။ ကျမ၏အသက်မှာ ၆၆နှစ်ပါဆရာရှင့်

အရိုးကျီးပေါင်းတက်ခြင်း Spondylosis ဆိုတာ အရိုးအဆစ်တွေ အနိစ္စဖြစ်စဉ်သဘော ပြောင်းလဲ ပျက်ယွင်းလာတာမျိုးပါ။ ဖြစ်တာကတော့ အဆစ်ပေမဲ့ သူ့အနားက အာရုံကြောတွေကို ဖိမိရင် ပိုပြီး ဒုက္ခပေးတယ်။ အာရုံကြောဆိုတာက နာတာကို သိတာနဲ့ လှုပ်ရှားမှု ဆောင်ရွက်တာဆိုပြီး အနည်းဆုံး ၂ မျိုး ရှိတာမို့ ဒဏ်ခံရတဲ့ အာရုံကြော အမျိုးအစားလိုက်ပြီး၊ ရောဂါလက္ခဏာတွေ ဖြစ်လာစေတယ်။ နာတာ-ကျင်တာ၊ ကောင်းကောင်း မလှုပ်ရှားနိုင်တာ မျိုးတွေပါ။ ညအိပ်တုံး ခေါင်းအုံး အနေအထားမမှန်လို့၊ ဖြစ်တာကလည်း ဒါမျိုးအသေးစားဘဲ။ အုံးလွဲတယ်ခေါ်တာမျိုးပေါ့။ ဖြစ်ရတဲ့အကြောင်း သိပ်တိတိကျကျ မသိရင် သီအိုရီတွေ များနေတတ်တာတွေထဲ ဒီရောဂါလည်းပါတယ်။

ကျောရိုးလို့သာ အလွယ်ပြောတာ ကျောရိုးက အရိုးတွေအများကြီး ထပ်နေတာ၊ ကြားနေရာတွေက အဆစ်တွေဖြစ်တယ်။ လည်ပင်း၊ ရင်ခေါင်း၊ ခါး၊ တင်ပါး၊ အမြီးပိုင်းတွေဆိုပြီး နေရာအလိုက် ခေါ်ရတယ်။ စုစုပေါင်း (၇ + ၁၂ + ၅ + ၅ + ၄) = ၃၃ ရိုးရှိတယ်။ ခန္ဓာဗေဒရေးပြနေတာတော့ မဟုတ်ပါ။ အရိုးကျီးပေါင်းတက်တာက ဒီနေရာတွေမှာ အဖြစ်များလို့။ အရိုးတခုနဲ့တခုကြားနေရာကနေ အာရုံကြောတွေက ဘယ်-ညာ ဖြာထွက်တယ်။ အရိုး-အဆစ် မကောင်းရင် အဲဒီ အာရုံကြောတွေကို သွားဖိမိတာနဲ့ လက္ခဏာတွေ ရစေတော့တယ်။ လည်ပင်းနာ၊ ဂုတ်ပိုးနာ၊ ခေါင်းမူး၊ ခေါင်းကိုက်၊ လည်ပင်းတင်းတောင့်၊ လက်တလျှောက် အပ်နဲ့ထိုးခံရသလိုခံစား၊ ထုံကျင်၊ လက်ကောင်းကောင်း မလှုပ်နိုင်၊ လက်ဖျားတွေ ထုံကျင်၊ အနေအထိုင်ခက်၊ အလုပ်အကိုင်ခက်၊ အားယုတ်၊ အအိပ်ပျက်။

ဒီလက္ခဏာတွေက Spondylosis ကြောင့်အပြင် Herniated inter-vertebral disks အဆစ်ကြားအရွတ် ကျွံထွက်တာနဲ့ Fibro-myalgia and myo-fascial pain syndromes အရွတ်-ကြွက်သား ရောဂါမျိုးတွေကြောင့်ပါ ဖြစ်တတ်တယ်။ လူတွေ အရွယ်ရလာရင် သူ့အလိုလို အဆစ်မြဲစေအောင် ကြိုးစားတဲ့အနေနဲ့ အရိုးမျက်နှာပြင် ကျယ်လာတယ်။ ဒီလိုလုပ်လို့ ဒီအခြေအနေမျိုး ဖြစ်လာစေတတ်သေးတယ်။ 

လည်ပင်းပိုင်းဖြစ်ရင် Cervical spondylosis ခေါ်တယ်။ ခါးဖြစ်ရင် Lower back spondylosis ခေါ်တယ်။ လည်ပင်းမှာ ဖြစ်တာ အမျိုးသမီးတွေမှာ ပိုများတယ်။ သမင်လည်ပြန် သိပ်မကြည့်ကြနဲ့။ လည်ပင်းမှာ ဖြစ်သူတွေဆိုရင် တက်တဲ့ ကျီးပေါင်းက အာရုံကြောကို တိုက်ရိုက် ဖိတာကြောင့် အောက်ပိုင်းတခုလုံး အားနည်းတာ၊ လမ်းသွားတာ ပုံမမှန်တာ၊ ကိုယ်ကို ဘယ်-ညာ ကောင်းကောင်း မထိန်းနိုင်တာ၊ ဆီး-ဝမ်းသွားရာ မမှန်တာတွေပါ ဖြစ်စေတယ်။ ဒါ့ပြင် ခြေတွေ လက်တွေမှာ အာရုံကြောနဲ့ သွေးလျှောက်တာ ထိခိုက်လို့ (ရှော့ခ်) လို့ခေါ်နိုင်တဲ့ Paresthesia ဖြစ်စေတတ်သေးတယ်။ သေချာအောင် X-rays နဲ့ MRI လုပ်ရတယ်။

အနေအထိုင်၊ အသွားအလာ၊ စတာတွေကြောင့် ဖြစ်ရတာမို့ ဖြစ်သူတွေ Lifestyle ပြောင်းဘို့ လိုလာတယ်။ လုပ်နေရတဲ့ အလုပ်ကနေ ပြောင်းသင့် ပြောင်းရမယ်။ ဘေးကနေ လုပ်ပေးနိုင်တာတွေက Physiotherapy ကုတာနဲ့ အနာ သက်သာဆေးတွေ ပေးတာဖြစ်တယ်။ လိုအပ်လာရင် ခွဲစိတ်ရတယ်။

တခြားနည်းလမ်းတွေလည်း ရှိပါတယ်။ Osteopathic manipulative medicine (OMM), massage, trigger-point therapy, chiropractic, osteopathic care and acupuncture ဆိုတာတွေ ပါတယ်။  အာယုဗေဒနည်းမှာ Mahanarayan taila ကအကောင်းဆုံးလို့ ဆိုတယ်။ တနေ့ ၂-၃ ကြိမ်နှိပ်ပေးရတယ်။ ဆောင်းတွင်း ဆိုရင် ဆေးအဆီကို နဲနဲအပူပေးပြီးမှ သုံးရတယ်။ Guggulu ဆိုတဲ့ဆေးလည်း ကောင်းတယ်ပြောတယ်။ Simhanada guggulu ဆေးပြားကို တခါသောက် ၂-၄ ပြား၊ တနေ့ ၄ ကြိမ်ပေးတယ်။ ရေနွေး ဒါမှမဟုတ် နွားနို့ပူပူနဲ့ သောက်ခိုင်းတယ်။ ဒီဆေးက ဝမ်းနုတ်တဲ့ သဘောလည်းပါတယ်။ ဝမ်းမချုပ်စေရဘူးလို့ ဆိုတယ်။ ၄ ပြားနဲ့ မရရင် ၆ ပြား ပေးတယ်။ Triphala powder ဆေးမှုံ့ ကိုလည်း သုံးတယ်။ နွားနို့ပူပူထဲ ဆေး လက်ဘက်ရည် ၁ ဇွန်းနဲ့ သကြားထည့် သောက်စေတယ်။ တပါတ် ၂ ခါကနေ တနေ့ တခါပေးတယ်။

နာတဲ့နေရာကို အပူကပ်တာ အကျိုးရှိတယ်။ သတိထားဘို့က ဖြစ်နေတဲ့ရောဂါကြောင့် ထုံနေတဲ့ နေရာလေးတွေ ဖြစ်နေတတ်တယ်။ အဲဒီနေရာကို အပူကပ်ရင် မလွန်စေနဲ့။ လူနာက ပူတာမသိဘူး။ တနေ့ကို နာရီဝက် လုပ်ရတယ်။ နာတဲ့နေရာတွေကို နှိပ်တာမှာ အတင်းမလုပ်ရပါ။ ပိုဆိုးစေတတ်တယ်။ အသာအယာနှိပ်ပါ။ လည်ပင်းဖြစ်တာကို အခံရခက်လို့ ဆိုပြီး ဆေးကုတာကို အတင်း မလုပ်သင့်ဘူး။ ခါးတဲ့ အစားအစာတွေ တည့်တယ်။ အေးတဲ့ ရာသီဥတု၊ အေးတဲ့ရေ ချိုးတာ၊ အပြင်းအထန် လှုပ်ရှားတာ၊ မကောင်းပါ။ လည်ပင်း လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။ အလုပ်ကို နားလုပ်ပါ။ Neck collar ကော်လာ ကြာကြာတပ်ထားပါ။

အနာသက်သာဆေးတွေ သောက်နေရမယ်။
• Paracetamol မှာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး သိပ်မရှိပါလို့ယူဆလာရာကနေ နောက်သိလာရတာက ဆေးများသွားရင်တော့ အသည်းနဲ့ ကျောက်ကပ်မှာ ဆိုးဝါးတာဖြစ်စေနိုင်တယ်။
• COX-2 inhibitors တွေက NSAIDs တွေရဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးကို သက်သာအောင် တီထွင်ထားတဲ့ အမျိုးအစား ဖြစ်တယ်။ Rofecoxib နဲ့ Celecoxib တွေဖြစ်တယ်။ ထိရောက်တာမှာတူပြီး အစာလမ်းကသွေးယိုမှာ သက်သာစေတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ပိုင်း လေ့လာမှုတွေအရ နှလုံးနဲ့ ဦးနှောက်ကို သက်ရောက်မှုဖြစ်စေနိုင်တာ သိလာရတယ်။ Rofecoxib (Vioxx) ကို ရောင်းခွင့်မပြုတော့ဘူး။ Celecoxib ထဲမှာ (ဆာလ်ဖါ) ပါတယ်။
• Ofirmev ဆေးက Acetaminophen ဆေးဖြစ်တယ်။ သွေးပြန်ကြောထဲ ထိုးပေးရတယ်။ ဥရောပမှာ ခွဲစိတ်လူနာတွေ အနာသက်သာဘို့ အသုံးများလာတယ်။
• Morphine, Codeine, Oxycodone, Hydrocodone, Dihydromorphine, Pethidine ဆေးတွေက ဘိန်း၊ ဘိန်းနဲ့ ဆင်တာတွေကနေ ထုတ်လုပ်တာဖြစ်တယ်။
• Buprenorphine က ဓါတ်ခွဲခန်းမှာထုတ်တဲ့ ဘိန်းဖြစ်တယ်။
• Tramadol ဆေးက Codeine နဲ့ ဆင်တယ်။
• Flupirtine (Aminopyridine) ဆေးမှာ ဘိန်းမပါဘူး။
• Tricyclic antidepressants စိတ်မကျဆေးတွေကိုလဲ သုံးနိုင်တယ်။
• Paracetamol နဲ့ Codeine လို ရောထားတဲ့ဆေးတွေလဲ ရှိတယ်။
• Ibuprofen or Diclofenac တွေကို လိမ်းဆေးအဖြစ်လဲသုံးနိုင်တယ်။
• Capsaicin ငရုပ်သီးကနေထုတ်တယ်။ ဆေးကပ်ခွါအဖြစ်သုံးတယ်။
• Lidocaine အဆစ်ထဲထိုးပေးနိုင်တယ်။ ပါးစပ်အနာအတွက်လဲ လိမ်းပေးနိုင်တယ်။
• Tetrahydrocannabinol (THC) စိတ်ရောဂါအတွက်ဆေး၊ နာတာအတွက်လဲ ပေးတယ်။
• Ketamine မေ့ဆေးထိုးဆေးကို မတော်မတရားပြုကျင့်ဘို့၊ ပစ္စည်းလုယက်ဘို့ ဆေးအဖြစ်သုံးတယ်။
• Clonidine ယားတာ၊ စိုးရိမ်တာ၊ သွေးတိုးနဲ့ နာတာတွေအတွက်သုံးတယ်။
• Mexiletine နှလုံးခုန်မမှန်တာကို အဓိကသုံးတယ်။ နာတာကိုလဲ သက်သာစေတယ်။

တခြား အနာသက်သာဆေးတွေကတော့ Nefopam, Orphenadrine, Pregabalin, Gabapentin, Cyclobenzaprine, Scopolamine တွေဖြစ်ကြတယ်။
• Dextromethorphan ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေးဖြစ်တယ်၊ အနာလဲသက်သာစေတယ်။
• High-alcohol liquor အရက်အပြင်းကိုလဲ နာတာသက်သာ အောင်သုံးတယ်။ (Dr. တင့်ဆွေ)

ဇက်နာ
နာတုန်းမှာ ကော်လာတပ်ထိန်းထားဖို့လိုတယ်၊ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးကူရမယ်။ အထိုင်အထ ခေါင်းအလှည့်မှာ မူးတတ်မော်တတ် မိုက်ကနဲပြာကနဲဖြစ်တတ်တယ်၊သတိဖြည်းဖြည်း။ သက်သာလာတာနဲ့ လေ့ကျင့်ခဏ်းညင်ညင်သာသာစလုပ် ရေရှည်မှာ ကြွက်သား အကြောအရွတ်အားသန်လာပြီး အရိုးဆက်တွေကိုထိန်းလာနိုင်အောင်ပါ။
ခါးနာ
အမျိုးသ္မီးကိုယ်ဝန်လွယ်ခဲ့ရသူတွေအဖြစ်များတယ်၊တနေကုန်တနေခန်းခါးချိုးပြီးအလုပ်လုပ်ရသူတွေအလေးအပင်ထမ်းရသူတွေခါးမျက်ဖူးသူတွေဖြစ်တယ်။ စားနိုင်သောက်နိုင်သူများ အထူးသဖြင့် အရွယ်လေးရလာရင် ပိုက်ကြီးပူလာပြီးကိုယ်ဝန်ဆောင်ခဲ့ရသူမိန်းမသားများနဲ့တန်းတူခါးတွေနာဒူးတွေနာဖြစ်လာတယ်။
• ဖြစ်စသိပ်နာနေတဲ့အချိန်မှာဘာမျှမလုပ်နိုင် နားရမယ်၊အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးကူရမယ်။
• ဒီအချိန်မှာ လုပ်ရမှာက ညအိပ်တဲ့အခါ ကုတင်မွေ့ယာပေါ်ကဆင်း ကြမ်းပေါ်ဖျာခင်း/အိပ်ရာပါးပါးနဲ့ အမာခံမှာအိပ်ဖို့ပါ။ ၂-၃ ပတ်ကြာနိုင်တယ်၊ဒိဋ္ဌသက်သာတယ်။
• အနာလျော့လာတာနဲ့ခါးနဲ့ပိုက်ကြောသန်အောင်ဖီဆီယိုသာရာပီ physiotherapy လေ့ကျင့်ခဏ်းတွေ စလုပ်ရမယ်၊ရေကူးနိုင်ရင်ကောင်းတယ်။
• ရေရှည်သက်သာချင်ရင်ဆေးအားမကိုးပါနဲ့အနှိပ်သည်မခေါ်ပါနဲ့ အထိရောက်ဆုံးကဝိတ်လျှော့တာပါ။ စတုံဝက်(၇ပေါင်)လောက် အရင်ချကြည့်ပါ၊ အစားပမာဏလျှော့ဖို့အဓိက ဥပမာ ထ္မင်း နှစ်ပန်းကန် စားနေကျဆိုရင် တပန်းကန်ပဲစား၊ ဟင်းချိုဟင်းရွက်နဲ့ ပိုက်ဖြည့်ပါ။ အချိုတွေရှောင်ပါ၊ အာသာပြေ စတိလောက်စားပါ။
• ပြန်ဝမလာပါစေနဲ့ ပါးစပ်အကျင့် ဝမ်းအချင့်လို့ လူကြီးတွေပြောခဲ့တယ်၊ တစွတ်စွတ်စား တအားစားတာ အကျင့်ပါ။
• ဆေးနဲ့ဆရာဝန်ချည်းအားကိုးလို့အကျိုးမရှိ ဥစ္စာရင်လိုဥစ္စာရင်ခဲ ကိုယ်တိုင်အားထုတ်တဲ့စိတ်ဓာတ် အရေးကြီးတယ်။ မေ့ဆေးပေးခွဲစိတ်ကုနေရရင် အန္တရာယ်များတယ်။ (Dr. Zaw Min)

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Thursday, August 25, 2022

Selling Sickness ရောဂါကိုရောင်းချနေကြခြင်း

ဆေးကြော်ညာတွေကနေ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကို ဘယ်လိုပြောင်းစေသလဲ။ ဆေးတွေကို ဆေးကုမ္ပဏီတွေကနေ ဆရာ၀န်တွေကို ပစ်မှတ်ထားပြီး ဆေးညွှန်းရေးပေးစေချင်လို့ ကြော်ညာရပါတယ်။ DTC advertising စားသုံးသူတိုက်ရိုက် ဆေးကြော်ညာခြင်း နည်းသစ်ကတော့ စားသုံးသူ (ဆေး၀ယ်သူ) တွေကို ၀ယ်ချင်လာအောင် ကြော်ညာနည်း ဖြစ်ပါတယ်။ FDA ဆေး၀ါးနဲ့ အစားအသောက် အာဏာပိုင်အဖွဲ့ကနေ ဒါတွေကိုပါ ကြီးကြပ်ဘို့တာ၀န်ရှိပါတယ်။

စားသုံးသူတိုက်ရိုက် ဆေးကြော်ညာကို စတင်ခဲ့တာကတော့ ၁၉၈၁ ခုထုတ် (ရီးဒါးစ်ဒိုင်ဂျက်စ်) ထဲမှာပါလာတဲ့ Pneumovax နူမိုးနီးယားကာကွယ်ဆေးဖြစ်ပါတယ်။ နောက်နှစ်မှာဘဲ FDA ကနေ NSAID အုပ်စု၀င် အနာသက်သာဆေး Oraflex ကို ဈေးကွက်ကနေ ရုပ်သိမ်းခိုင်းခဲ့ရပါတယ်။ မှားယွင်းပြီး တလွဲကိုအထင်ရောက်စေတဲ့ဆေးကြော်ညာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

၁၉၉၃ ကတည်းက အသိအမှတ်ပြုခံခဲ့ရတဲ့ Claritin အလာဂျီဆေးအတွက် ကြော်ငြာစရိတ် ၁၂၄ သန်းသုံးစွဲခဲ့ပါတယ်။ FDA ကနေ လမ်းညွှန်ချက်အသစ် ထပ်ထုတ်ရပါတယ်။ ကြော်ငြာခသုံးစွဲမှုတွေဟာ ၁၉၉၇ ကနေ ၂၀၀၂ အထိ သန်း ၂၂၀ ကနေ ၂့၈ ဘီလျန်အထိ တိုးသုံးလာတာတွေ့ရတယ်။

မီဒီယာသစ်တွေပေါ်လာတော့ နည်းသစ်တွေလဲပြောင်းသလို လူတွေရဲ့ စိတ်၀င်စားမှုလဲ ပြောင်းလာပါတယ်။ အရင်က သတင်းစာ၊ ရေဒီယိုနဲ့ တီဗွီကိုသာအာရုံထားကြရာကနေ အွန်လိုင်းပေါ်လာတယ်။ ၂၀၀၈ အတွင်း အမေရိကန် ၁၄၅ သန်းဟာ ကျန်းမာရေးသတင်းအတွက် အွန်လိုင်းတက်ကြပါသတဲ့။ ဆေးကုမ္ပဏီတွေကလဲ ကြော်ညာခကို ၁၉၉၆ ကနေ ၂၀၀၅ အတွင်းမှာ ၃၃၀% အထိတိုးသုံးတာတွေ့ရပါတယ်။

Patent medicines မှတ်ပုံတင်ဆေး ဆိုတဲ့၀ေါဟာရတခုရှိပါတယ်။ ဒီဆေးမျိုး တချို့ဟာ မှတ်ပုံတင်ထားကြတာ မဟုတ်ပါ။ ဆေးကြော်ညာမှာ အရင်နေရာယူခဲ့တဲ့ဆေးမျိုးဖြစ်ပါတယ်။ တိုင်းရင်းဆေးမျိုးတွေကဒီထဲမှာ အများဆုံးပါတယ်။ ဥပမာ မြွေအဆီကနေဆေး လုပ်တာမျိုးပါ။ မြန်မာပြည်မှာက အဲဒါမျိုးများမှများ။ မှား။

ဟာဗယ်ခေါ်တဲ့တိုင်းရင်းဆေးတွေကို အခုနောက်ပိုင်းမှာ အာဟာရဆေးဆိုပြီး လုပ်လာကြပါတယ်။ လိမ်မာပါးနပ်သူတွေက ဥပဒေကို လက်တလုံးခြား ကြော်ညာပါတယ်။ စမ်းသပ်မှုတွေ လုပ်ထားတယ်၊ ရောဂါရှာဖွေရေးအတွက် မဟုတ်ပါ၊ ရောဂါပျောက်မယ်လို့ မဟုတ်ပါဆိုပြီး Disclaimer ထည့်ရေးမှ ဥပဒေလွတ်တယ်။

Herbal health formula that boosts your immune system to help your body combat germs သင့်ကိုယ်ခန္ဓာ ခုခံအား တိုးစေပြီး ပိုးအမွှားတွေရန်ကနေ ကာကွယ်မဲ့ ဟာဗယ်ဆေး လို့ ကြော်ညာပါတယ်။ မကြာခင်က Airborne Health, Inc. ကုမ္ပဏီကနေ စားသုံးသူတွေကို ၂၃့၃ သန်း ငွေပြန်အမ်း လိုက်ရပါတယ်။

နာမည်ကြီးဆေးကုမ္ပဏီကြီးတွေလဲ ဒီအထဲမှာပါတယ်။ Pfizer ဆိုရင် ၂၀၀၄-၂၀၀၈ အတွင်းမှာ ၂၄၅ ဘီလီယန် ၀င်ငွေရတယ်။ Eli Lilly က ၃၆ ဘီလီယန်ရတယ်။ ဒီ၀င်ငွေဟာ Zyprexa ဆိုတဲ့ဆေး တမျိုးထဲအတွက်သာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဆေးကို FDA က စစ်ဆေးပြီး အဓိကဆေးကုမ္ပဏီတွေကို ဒဏ်ငွေ ၇ ဘီလီယန်ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလောက်တော့ ဆေးကုမ္ပဏီကြီးတွေအတွက် အနည်းလေးသာဖြစ်ပါတယ်။ မှားထုတ်ပြီး ရောင်းခဲ့ဆေးတွေကတော့ -

• Diabetes Drugs ဆီးချိုဆေးတွေထဲမှာ Actos နဲ့ Avandia ဆေးတွေပါတယ်။

• Antidepressants စိတ်ကျဆေးတွေထဲမှာ Paxil, Prozac, Effexor, Zoloft, Lexapro နဲ့ Depakote ဆေးတွေပါတယ်။

• Birth Control Pills ကိုယ်၀န်တားဆေးတွေထဲမှာ Yaz နဲ့ Yasmin ဆေး။

• Acne Medication ၀က်ခြံဆေး Accutane ဆေး။

• Cholesterol Drugs (ကိုလက်စထော) ကျဆေး Crestor ဆေး။

• Blood Thinners သွေးကျဲဆေး Pradaxa နဲ့ Xarelto ဆေး။

• Osteoporosis Treatment အရိုးအားကောင်းဆေး Fosamax ဆေး။

• Pain Medication အနာသက်သာဆေး Vioxx ဆေး။

• Gastrointestinal Drugs လေနာဆေး Reglan (metoclopramide) ဆေး။

• Dialysis Treatment ကျောက်ကပ်ဆး GranuFlo နဲ့ NaturaLyte ဆေး။

• Hair Loss Pill ဆံပင်ကျွတ်ပျောက်ဆေး Propecia နဲ့ Proscar ဆေးတွေဖြစ်တယ်။

၁၉၀၅ မှာ The Great American Fraud အမေရိကန် မဟာလိမ်လည်မှုကြီး ဆိုတဲ့ စူးစမ်းရှာဖွေရေးဆောင်းပါး ထွက်လာတယ်။ ၁၉၀၆ မှာ Pure Food and Drug Act အမေရိကန် စစ်မှန်တဲ့ အစားအစာနဲ့ဆေး၀ါး အက်ဥပဒေ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတုံးက အရက်၊ စိတ်ကြွဆေးနဲ့ မူးယစ်ဆေးတွေကို တားမြစ်တဲ့ အထဲမှာ မပါသေးပါ။ အမှန်အတိုင်းကြော်ညာရင် ရောင်းခွင့်ရှိတဲ့သဘောပါ။ အက်ဥပဒေကတားတာက မှားပြီး ကြော်ညာတာကိုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

မြန်မာပြည်မှာလည်း ကြော်ညာနဲ့ရောင်းတဲ့ရောဂါတွေ လာနေပါပြီ။ မီဒီယာကနေ ထောက်ပြလာတာလည်း တွေ့ရတယ်။ ဒါပေမဲ့ ထောက်ပြတာမှာ ခိုင်မာတဲ့အထောက်အထား လိုတယ်။ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်း၊ ဆရာ၀န်တွေကို ပြောစရာရှိရင် အရပ်စကား၊ ကြားဘူးနား၀၊ ကောလဟလနဲ့ ရေးကြပြောကြပြန်ရင် မနစ်နာသင့်သူတွေကို နစ်နာစေပါတယ်။ ဥပဒေတွေက ဟောင်းနွမ်းတာနဲ့ မလုံလောက်တာတွေက များလွန်းနေတယ်။ အပြုသဘောတွေး၊ အရေးအသားတိကျ၊ စိတ်ထားစေတနာ မှန်ကြမှသာ ကျန်းမာရေးအတွက် အားတက်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကြော်ငြာဆေး ဖြည့်စွက်စာ မေးတာတွေ နေ့တိုင်းလာတယ်။ ဖြေရတာ အားနာရတယ်။ ရောင်းသူ ၀ယ်သူ ပွဲစား အားလုံးက ကိုယ်နိုင်ငံသားတွေ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Beauty of Hair ဥမ္မာဒန္တီထက် ရှည်သူများခေတ်

ညံ့နုသားရေ မြဆံကေလည်း

ဖြေသော်ပြန်တက် ဖနောင့်ထက်ဝယ်

ကျောနက်တောင်ပံ ပိတုန်းပျံသို့

ဖိတ်လျှံရောင်ခြည် တလံရှည်လျက် (ဥမ္မာဒန္တီပျို့)

ဥမ္မာဒန္တီရဲ့ ဆံကေသာဟာ တလံရှည်ပါသတဲ့။ ခုခေတ်ဥမ္မာဒန္တီတွေက (တစ်)လံရှည်ကြတယ်။ တစ်ပြီးလန်ထွက်နေတာလားလို့ထင်ရတယ်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Secrets to healthy hair ဆံပင်ကျန်းမာရေး

ဘယ်အသက်အရွယ်မှာမဆို ဆံပင်ကျန်းမာသန်စွမ်းစေနည်းကို ၁၃-၅-၂ဝ၁၅ နေ့က Fox news မှာ ရေးထားတယ်။ ဆံပင်ကောင်းနေတဲ့ အမျိုးသမီးတိုင်း ဆွဲဆောင်မှုရှိတယ်လို့ သိတာမို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်စိတ်ရှိနေကြပါမယ်။ အကဲဖြတ်သူတချို့ကလည်း လူမြင်ရင် ဘယ်လိုဆံပင်နဲ့ မိန်းကလေးလို့ ပြောလေ့ရှိကြတယ်မဟုတ်ပါလား။

ဆံပင်ကောင်းခြင်းရဲ့လှို့ဝှက်ချက်ကဘာလဲ

ဆံပင်ရဲ့ ၉၁% ဟာ ပရိုတင်းဖြစ်တယ်။ (အမိုင်နိုအက်စစ်) ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် စားတာသောက်တာထဲမှာ (ပရိုတင်း) ပါရမယ်။ (ဖက်တီးအက်စစ်) ပါရမယ်။ အဲတာက အဆီအစိမ်းဖြစ်တယ်။ မရှိမဖြစ် (အမိုင်နိုအက်စစ်) ဆိုတာ (ပရိုတင်း) အစိမ်းဖြစ်တယ်။ သတိထားဘို့က အဲဒီအစာတွေပါအောင်စားပေမယ့် ဆံပင်နဲ့ ခြေသည်း လက်သည်းတွေဆီကို နည်းနည်းလေးသာ ရောက်လာတယ်။ (ဖက်တီးအက်စစ်) နဲ့ (အမိုင်နိုအက်စစ်) စားတာထဲမှာ မနည်းစေရပါ။

အသက်ရလာရင် ဆံပင်လည်းအိုစာလာမယ်။ အရောင်ဖြူလာပြီ။ ကျွတ်လွယ်လာပြီ။ ကျွတ်ဆတ်လာပြီ။ ဆေးနည်းတွေ ပေးပေမယ့် မျိုးဗီဇမှာပါလာကိုတော့ ဆရာဝန်တွေက မတတ်နိုင်ပါ။ ပိုကောင်းနိုးနဲ့ ဈေးကြီတာတွေ၊ နာမည်ကြီးတာတွေ၊ ကြော်ငြာကောင်းတာတွေနောက် မလိုက်ရပါ။ လုပ်လို့ရတာကိုတော့ လုပ်သင့်ပါတယ်။ အစားအသောက်ပါ။

ဆံပင်ဖြူလာတာက (မယ်လင်နင်) ဓါတ်နဲ့ဆိုင်တယ်။ ဆံပင် (ဆဲလ်) တွေက (ဟိုက်ဒရိုဂျင် ပါအောက်ဆိုက်) ထုတ်လာတယ်။ ညိုတိုတိုအရောင်ဖြစ်လာတယ်။ အသက်ကြီးတာနဲ့ catalase (အင်ဇိုင်းမ်) နည်းလာပြီး (ဟိုက်ဒရိုဂျင် ပါအောက်ဆိုက်) နည်းစေတယ်။ (မယ်လင်နိုဆိုက်) နည်းလာပြီး အရောင်လျော့လာတော့တယ်။ အသက်ရလာပြီး ကြက်သရေရှိရှိ လှနေတာ ကောင်းပါတယ်။ ဖြစ်နိုင်သလောက်တော့ ဆွဲထားပေါ့။ အစားအသောက်ကို သတိပြုပါလေ။

ဆံပင်ဆေးဆိုးခြင်း

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (အယ်လ်အေ) က နာမည်ကြီး Marco Pelusi Salon ပိုင်ရှင် Marco Pelusi (မာကို ပလူစီ) က အကြံပေးပါတယ်။ အဆိပ်အတောက်မပါတာကိုသာသုံးပါတဲ့။

ဆံပင်နူးညံ့ခြင်း

အသက်နည်းနည်းရလာတာနဲ့ ဆံပင်က ခြောက်လာကြမယ်။ နူးညံ့မှုလည်းနည်းလာမယ်။ ကောက်တွန့်လာမယ်။ ကျွတ်လွယ်လာမယ်။ ကိုယ်ခန္ဓာကနေတဲ့ (စီဘမ်) ကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။ အဲတာက အရေပြား အဆီပျံနေစေတဲ့ဓါတ် ဖြစ်တယ်။ အသက် (၁ဝ) ကြီးလာတာနဲ့ (စီဘမ်) ထုတ်တာလည်း (၁ဝ%) နည်းလာတယ်။ အဲတာသက်သာအောင် (အင်တီအောက်ဆီဒင့်) ကြွယ်ဝတဲ့အစားအသောက် စားသောက်ရမယ်။ ဗီတာမင် (အေ)၊ (အီး) နဲ့ (စီ) လိုမယ်။ (အိုမီဂါ-သရီး ဖက်တီးအက်စစ်) လိုတယ်။ ဆံပင်အလှပြင် Tatiana Boyko (တာတီနာ ဘိုကျို) ရဲ့အကြံပေးချက်က ကြက်ဆူဆီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆံပင်အခြေမှာ ယူကလစ်ဆီနည်းနည်း ပွတ်သပ်လိမ်းပေးရမယ်။

Carol Alt (ကာရိုးလ် အယ်လ်) က စာအုပ် (၃) အုပ်ရေးထားတယ်။ Eating in the Raw အစိမ်းစားပါ။ The Raw 50 အစိမ်း ၅ဝ။ Easy Sexy Raw ဆွဲဆောင်မှုကောင်းတဲ့အစိမ်း။ (ကာရိုးလ်) ပုံကို နာမည်ကြီး မဂ္ဂဇင်း ၇ဝဝ ကျော်မှာပါတယ်။ သူရေးတဲ့စာအုပ်ကတော့ A Healthy You ကျန်းမာနေတဲ့သင်။

Hair Loss (1) ဆံပင်ကျွတ်ခြင်း (၁) https://dr-tint-swe.blogspot.com/2021/08/hair-loss.html

Hair Loss (2) ဆံပင်ကျွတ်ခြင်း (၂) https://dr-tint-swe.blogspot.com/2021/01/hair-loss.html

Hair Loss Treatments ဆံပင်ကျွတ်တာ ဘာနဲ့ကုမလဲ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2021/10/hair-loss-treatments.html

Hair Loss in Women Treatments ဆံပင်ကျွတ်တာ ဘာနဲ့ကုမလဲ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2021/10/hair-loss-in-women-treatments.html

Hair & Health ဆံပင်က သင့်ကျန်းမာရေးကို ပြောနေတယ်

https://dr-tint-swe.blogspot.com/2021/04/hair-health.html

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Cancer ကင်ဆာလူနာများနှင့် လူနာရှင်များသို့

ကင်ဆာသမားလို့ရေးတာ၊ ကင်ကင်လို့ ရေးတာတွေကို သဘော မကျပါ။ ရိုးရိုး တည့်တည့် မှန်မှန် ရေးသင့်ကြပါတယ်။  ကင်ဆာဆိုတာ အမျိုးမျိုးရှိတယ်။ အဆင့်တွေကလည...