Erythrocytosis သွေးနီဥများနေခြင်း

ဆရာရှင့် CBC blood test အဲလိုပြရင်စိုးရိမ်ရလာသွေးနဲ့ဆိုင်သောရောဂါတစ်ခုခု(တခုခု)များဖြစ်နေလာဆရာဝန်က normal ဘဲပြောပေမယ့် ကိုယ် chart ထဲကိုဝင်ကြည့်ရင် abnormal လို့ပြတယ်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ဆရာ။

သွေးနီဥ (RBC) အရေအတွက်များနေခြင်းကို erythrocytosis ဟု ခေါ်သည်။ ယင်းသည် အောက်စီဂျင် သယ်ဆောင်ပေးသည့် ဆဲလ်များ သာမန်ထက် ပိုများနေသည်ကို ဆိုလိုပြီး၊ သွေးသည် ပိုထူလာကာ သွေးခဲဖြစ်နိုင်ချေ မြင့်တက်လာစေပါသည်။ ယင်းအခြေအနေသည် အောက်စီဂျင် နည်းပါးခြင်း (ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ အဆုတ်ရောဂါ၊ နှလုံးရောဂါ၊ မြင့်မားသော အမြင့်ဒေသများတွင် နေထိုင်ခြင်းတို့ကြောင့်)၊ ကိုယ်ခန္ဓာရေဓာတ် လျော့နည်းခြင်း (dehydration) သို့မဟုတ် polycythemia vera ကဲ့သို့သော ရောဂါများ၊ ကျောက်ကပ်အမြစ်အကျိတ် (kidney tumor) စသည့် အကြောင်းရင်းများကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

လက္ခဏာများတွင် မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ အရေပြား ယားယံခြင်း စသည်တို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် အကြောင်းရင်းမှန်ကို ဆရာဝန်ကသာ စစ်ဆေးအတည်ပြုရမည် ဖြစ်ပြီး၊ အကြောင်းရင်းမှာ နေထိုင်မှုပုံစံဆိုင်ရာ အချက်များမှ စ၍ ပြင်းထန်သော ရောဂါများအထိ မျိုးစုံ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ဖြစ်လေ့ရှိသော အကြောင်းရင်းများ

အောက်စီဂျင် နည်းပါးခြင်း (Hypoxia)

ခန္ဓာကိုယ်တွင် အောက်စီဂျင် မလုံလောက်ဟု ခံစားရသောအခါ အောက်စီဂျင် သယ်ဆောင်နိုင်ရန် သွေးအနီဆဲလ်များကို ပိုမို ထုတ်လုပ်လာပါသည်။ ယင်းသည် အောက်ပါအခြေအနေများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိပါသည် —

ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း / နီကိုတင်း အသုံးပြုခြင်း

အမြင့်ဒေသများတွင် နေထိုင်ခြင်း

အဆုတ်ရောဂါများ (COPD၊ pulmonary fibrosis)

နှလုံးပြဿနာများ (မွေးရာပါ နှလုံးရောဂါ၊ နှလုံးပျက်ကွက်ခြင်း)

အိပ်စက်စဉ် အသက်ရှူရပ်တန့်ခြင်း (sleep apnea)

ရေဓာတ် လျော့နည်းခြင်း (Dehydration)

သွေးရည်ပိုင်း (plasma) လျော့နည်းသွားသောအခါ သွေးအနီဆဲလ်များ ပိုထူထဲနေသကဲ့သို့ မြင်ရပြီး၊ အမှန်တကယ် အရေအတွက်မှာ သာမန်ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ဆေးဝါးများ

အချို့သော ဆီးဆေး (diuretics) များကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။

ရိုးတွင်းခြင်ဆီဆိုင်ရာ ရောဂါများ (Bone marrow disorders)

polycythemia vera ကဲ့သို့သော ရောဂါများသည် အရိုးမြစ်မှ သွေးအနီဆဲလ်များကို အလွန်အမင်း ထုတ်လုပ်စေပါသည်။

အကျိတ်များ (Tumors)

ကျောက်ကပ် သို့မဟုတ် အသည်းအကျိတ်များသည် EPO ဟု ခေါ်သော ဟော်မုန်းကို တိုးစေပြီး၊ ယင်းဟော်မုန်းက သွေးအနီဆဲလ် ထုတ်လုပ်မှုကို လှုံ့ဆော်စေပါသည်။

ဖြစ်နိုင်သော လက္ခဏာများ

မောပန်းခြင်း၊ အားနည်းခြင်း

ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း

မျက်စိမြင်ကွင်း မရှင်းလင်းခြင်း

အသက်ရှူမဝခြင်း

အရေပြား ယားယံခြင်း (အထူးသဖြင့် ရေချိုးပြီးနောက်)

လက်ခြေ မူးခြင်း၊ စူးစမ်းစူးရှခြင်း

နှာခေါင်းသွေးယိုခြင်း

အဓိပ္ပါယ်

သွေးအနီဆဲလ် အရေအတွက် မြင့်မားနေခြင်း (erythrocytosis) သည် သွေးကို ပိုထူစေသော hyperviscosity အခြေအနေကို ဖြစ်စေပါသည်။ ယင်းကြောင့် သွေးခဲဖြစ်နိုင်ချေ မြင့်တက်လာပြီး၊ အဆုတ်သွေးကြောပိတ်ဆို့ခြင်း (pulmonary embolism) သို့မဟုတ် ခြေထောက်အတွင်းရှိ အနက်ရှိုင်း သွေးကြောပိတ်ဆို့ခြင်း (deep vein thrombosis – DVT) ကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သော ပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

မှတ်ချက်

သွေးနီဥများခြင်းအကြောင်းကိုသာ ဆေးပညာအရ တင်ပြပါတယ်။ စမ်းသပ်ကုသပေးနေတဲ့ဆရာဝန်က လိုညွှန်ပါမယ်။

လိုတာထက်ပိုပြီး မစိုးရိမ်သင့်ပါ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ