မိမိကိုယ်မိမိ အဆုံးစီရင်ခြင်း

သတင်းတခုကြားရလို့ စိတ်အခြေအနေအကြောင်း တင်ပြပါတယ်။

ကိုယ်တိုင်အသက်ဆုံးရှုံးရန် စိတ်ဓာတ်ညွှန်းမှု (suicidal tendency) သည် အများဆုံးအားဖြင့် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ရောဂါများနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး၊ အထူးသဖြင့် အဓိက စိတ်ကျဆင်းရောဂါ (Major Depressive Disorder) နှင့် Bipolar Disorder တို့တွင် တွေ့ရလေ့ရှိပါသည်။ 

ထိုရောဂါနှစ်မျိုးပေါင်းစည်းမှုကြောင့် အမှုအရာများအနက် အရေးပါသော အချိုးအစားတခုကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ ထို့အပြင် အန္တရာယ်မြင့်မားသော အခြေအနေများအဖြစ် မူးယစ်ဆေးဝါး အသုံးပြုမှုဆိုင်ရာ ရောဂါများ၊ Schizophrenia၊ Borderline Personality Disorder နှင့် PTSD (စိတ်ဒဏ်ရာနောက်ဆက်တွဲ ဖိစီးမှုရောဂါ) တို့လည်း ပါဝင်ပါသည်။ ကိုယ်တိုင်အသက်ဆုံးရှုံးသွားသူများ၏ ၉၀% ခန့်တွင် အခြေခံ စိတ်ကျန်းမာရေးရောဂါ တမျိုးမျိုး ရှိနေကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။

အန္တရာယ်မြင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများ

စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ ရောဂါများ — အဓိက စိတ်ကျဆင်းရောဂါ (MDD) နှင့် Bipolar Disorder (BD) တို့သည် အဓိကအကြောင်းရင်းများ ဖြစ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် Bipolar Disorder ရှိသူများအနက် ၂၅% မှ ၅၀% ခန့်သည် ဘဝတလျှောက် ကိုယ်တိုင်အသက်ဆုံးရှုံးရန် ကြိုးပမ်းမှု အနည်းဆုံး တခါ ပြုလုပ်ဖူးကြပါသည်။

မူးယစ်ဆေးဝါး အသုံးပြုမှုဆိုင်ရာ ရောဂါများ — အရက်နှင့် opioid မူးယစ်ဆေးဝါးများကို အလွဲသုံးစားခြင်း သို့မဟုတ် စွဲလမ်းခြင်းကြောင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာတွင် အလွန်အမင်း အလျင်အမြန်လုပ်ဆောင်မှု (impulsivity) တိုးလာပြီး စိတ်အခြေအနေကို ပိုမိုဆိုးရွားစေပါသည်။

ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးဆိုင်ရာ ရောဂါများ — Cluster B personality disorders များအနက် Borderline Personality Disorder (BPD) သည် ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ထိခိုက်စေသော အပြုအမူများနှင့် ကိုယ်တိုင်အသက်ဆုံးရှုံးရန် ကြိုးပမ်းမှုများနှင့် အလွန်ပြင်းထန်စွာ ဆက်စပ်နေပါသည်။

စိတ်ကူးယဉ်မှားယွင်းမှုဆိုင်ရာ ရောဂါများ — Schizophrenia အုပ်စုရောဂါများတွင် အန္တရာယ်မြင့်မားပြီး လူနာများ၏ ၁၄% ခန့်သည် ကိုယ်တိုင်အသက်ဆုံးရှုံးကြောင်း ခန့်မှန်းထားပါသည်။

စိုးရိမ်ပူပန်မှုရောဂါများနှင့် PTSD — ပြင်းထန်သော စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် စိတ်ဒဏ်ရာဆိုင်ရာ ရောဂါများသည်လည်း အရေးပါသော အထောက်အကူဖြစ်စေပါသည်။

အစားအသောက်ဆိုင်ရာ ရောဂါများ — Anorexia nervosa သည် ကိုယ်တိုင်အသက်ဆုံးရှုံးမှုနှင့် ဆက်စပ်မှု အလွန်ပြင်းထန်ပါသည်။

ရောဂါများအတွင်း တွေ့ရသော အရေးပါသည့် အချက်များ

မျှော်လင့်ချက်ပျောက်ဆုံးမှု — စိတ်ကျဆင်းရောဂါတွင် အများဆုံး တွေ့ရသော အရေးပါသည့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းဖြစ်ပါသည်။

အလျင်အမြန် ဆုံးဖြတ်လုပ်ဆောင်မှု — မူးယစ်ဆေးဝါး အသုံးပြုမှုနှင့် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးဆိုင်ရာ ရောဂါများတွင် အထူးတွေ့ရပါသည်။

ရောဂါများ ပေါင်းစည်းရှိနေခြင်း (Comorbidity) — ဥပမာ စိတ်ကျဆင်းရောဂါနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး စွဲလမ်းမှု တပြိုင်နက်ရှိပါက အန္တရာယ်သည် အလွန်အမင်း မြင့်တက်လာပါသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ