Endometrial Cancer သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာ

သားအိမ်ဝ (ခေါင်း) ကင်ဆာနဲ့ မတူပါ။

သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာဆိုသည်မှာ သားအိမ်၏ အတွင်းဖုံးအလွှာဖြစ်သော endometrium တွင် ကင်ဆာဆဲလ်များ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ ဤကင်ဆာအမျိုးအစားသည် အမျိုးသမီးရောဂါဆိုင်ရာ ကင်ဆာများအနက် အတွေ့များသော အမျိုးအစားများထဲမှ တမျိုးဖြစ်ပြီး အများအားဖြင့် အသက် ၅၅ နှစ်အထက် အမျိုးသမီးများတွင် တွေ့ရတတ်ပါသည်။ အချို့အခြေအနေများတွင် အစောပိုင်းတွင် တွေ့ရှိနိုင်ပါက အသက်ရှင်နေနိုင်မှုနှုန်း မြင့်မားပါသည်။ သို့ရာတွင် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများ၊ လက္ခဏာများနှင့် ကုသနိုင်သော နည်းလမ်းများကို နားလည်သိရှိထားရန် အရေးကြီးပါသည်။

အများအားဖြင့် သားအိမ်အတွင်းဖုံးအလွှာရှိ ဆဲလ်များ၏ DNA တွင် ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ဤကင်ဆာ ဖြစ်တတ်ပါသည်။ ဤပြောင်းလဲမှုများကို mutation ဟုခေါ်ပြီး ဆဲလ်များကို ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ကြီးထွားခွဲခြားလာစေပါသည်။ ထို mutation များ၏ အကြောင်းရင်းကို အပြည့်အဝ မသိရှိသေးသော်လည်း အီစထရိုဂျင်ဟော်မုန်း အဆင့်မြင့်မားခြင်း ကဲ့သို့သော အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အချက်များသည် အခန်းကဏ္ဍတရပ်အဖြစ် ပါဝင်နိုင်ပါသည်။ ဤအခြေအနေသည် သဘာဝအတိုင်း မီနိုပိုဇ်ကာလအတွင်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ ဟော်မုန်းမညီမျှမှုများ၊ အလေးချိန်အလွန်အမင်းတက်ခြင်း (အဝလွန်ခြင်း) နှင့် ဆေးအမျိုးအစားအချို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။

သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာသည် သားအိမ်အတွင်းဖုံးအလွှာမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ ဤကင်ဆာကို မီနိုပိုဇ်ပြီးနောက် အမျိုးသမီးများတွင် ပိုမိုတွေ့ရသော်လည်း မီနိုပိုဇ်မရသေးသူ အမျိုးသမီးများတွင်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အတွေ့များသော လက္ခဏာများမှာ မမှန်ကန်သော ယောနီသွေးယိုခြင်းနှင့် ခါးအောက်ပိုင်း နာကျင်မှုများ ဖြစ်ပြီး အဆင့်မြင့်လာသောအခါ ကိုယ်အလေးချိန် လျော့ကျခြင်းနှင့် ခါးအောက်ပိုင်းတွင် အထင်ရှားစွာ ထိတွေ့ခံစားရသော အကျိတ်တရပ် တွေ့ရနိုင်ပါသည်။

သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် အများအားဖြင့် hyperplasia ဟုခေါ်သော အတွင်းအလွှာ ပြောင်းလဲမှုအဆင့်များမှ စတင်ပါသည်။ Hyperplasia ဖြစ်သောအခါ သားအိမ်အတွင်းဖုံးအလွှာဆဲလ်များသည် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ကြီးထွားလာပြီး ကင်ဆာအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ခြေ မြင့်တက်လာပါသည်။ ဤအခြေအနေကို အစောပိုင်းတွင် တွေ့ရှိနိုင်ရန် biopsy စမ်းသပ်မှုများနှင့် ပုံရိပ်ဖော်စမ်းသပ်မှုများဖြင့် အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ပါသည်။ Hyperplasia က ကင်ဆာအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါက မိုက်ခရိုစကုပ်ဖြင့် ကြည့်မြင်ရသော လက္ခဏာများအပေါ် မူတည်၍ endometrioid သို့မဟုတ် non-endometrioid ဟု ခွဲခြားသတ်မှတ်ပါသည်။

ဖြစ်ပွားမှု အရေအတွက်

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာ အသစ်တွေ့ရှိမှု ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၆၇,၈၈၀ ခန့် ရှိမည်ဖြစ်ပြီး သေဆုံးမှု ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၁၃,၂၅၀ ခန့် ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပါသည်။ ဤအချက်အလက်များကြောင့် ဤကင်ဆာသည် နိုင်ငံအတွင်း အမျိုးသမီးမျိုးပွားစနစ်ဆိုင်ရာ ကင်ဆာများအနက် အတွေ့အများဆုံး အမျိုးအစားဖြစ်ပါသည်။ အသက်ရှင်နေနိုင်မှုနှုန်းမှာ အတော်လေး မြင့်မားပြီး ငါးနှစ်အတွင်း အသက်ရှင်နေနိုင်မှုနှုန်းမှာ ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၈၁ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဖြစ်ပါသည်။ သို့ရာတွင် အစောပိုင်းတွင် တွေ့ရှိနိုင်ခြင်းသည် အသက်ရှင်နိုင်မှုကို မြှင့်တင်ရာတွင် အရေးပါဆုံး ဖြစ်ပါသည်။

စစ်ဆေးမှုဆိုင်ရာ အကြံပြုချက်များ

သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာအတွက် စံပြု စစ်ဆေးမှု လမ်းညွှန်ချက်များ မရှိသေးသော်လည်း မီနိုပိုဇ်ပြီးနောက် အန္တရာယ်အဆင့် ပုံမှန်ရှိသော အမျိုးသမီးများအား မိမိတို့တွင် ရှိနိုင်သော အန္တရာယ်များနှင့် သတိပြုရမည့် လက္ခဏာများကို သိရှိထားရန် အကြံပြုထားပါသည်။ ယခင်က အီစထရိုဂျင် သို့မဟုတ် tamoxifen ဆေးများကို သောက်သုံးခဲ့ဖူးသူများကဲ့သို့ အန္တရာယ်မြင့်မားသူများသည် အသစ်ပေါ်ပေါက်လာသော သို့မဟုတ် မမှန်ကန်သော လက္ခဏာများကို ဆရာဝန်ထံ ချက်ချင်း အသိပေးသင့်ပါသည်။ သို့သော် ပုံမှန် စစ်ဆေးမှုများသည် ဤကင်ဆာအတွက် အသက်ရှင်နိုင်မှုကို တိုးတက်စေသည်ဟု ယုံကြည်ချက် မရှိသေးပါ။

Lynch syndrome သည် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အမွေဆက်ခံရောဂါတမျိုးဖြစ်ပြီး သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာနှင့် အခြားကင်ဆာအမျိုးအစားများ ဖြစ်နိုင်ခြေကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးပါသည်။ မိသားစုအတွင်း Lynch syndrome ရှိဖူးသော သမိုင်းရှိသူ အမျိုးသမီးများသည် မျိုးရိုးဗီဇ စမ်းသပ်မှု ပြုလုပ်ကာ အကြိမ်ကြိမ် ကင်ဆာစစ်ဆေးမှုများ လိုအပ်မလိုအပ်ကို သတ်မှတ်သင့်ပါသည်။

အသက် ၃၀ မှ ၃၅ အတွင်းရှိပြီး MLH1 သို့မဟုတ် MSH2 mutation ရှိသူ အန္တရာယ်မြင့်မားသော အမျိုးသမီးများသည် ခါးအောက်ပိုင်း စစ်ဆေးမှုများ၊ ultrasound နှင့် biopsy စမ်းသပ်မှုများကို ပုံမှန် ပြုလုပ်သင့်ပြီး အူမကြီးမှန်ကြည့်ခြင်း (colonoscopy) အပါအဝင် ဆက်စပ်ကင်ဆာ စစ်ဆေးမှုများကိုလည်း လိုက်နာသင့်ပါသည်။ မိမိတွင် နောင်ကလေး မလိုချင်တော့သူများအနေဖြင့် ကာကွယ်ရေးအတွက် သားအိမ်ဖယ်ရှားခြင်းနှင့် အန်ဒရိုအိတ်နှစ်ဖက်၊ ဖလိုပီယံချောင်းများကို ဖယ်ရှားခြင်း (bilateral salpingo-oophorectomy) ကို စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။

သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာ၏ လက္ခဏာများသည် လူတဦးနှင့်တဦး မတူညီနိုင်ပါသည်။ အောက်တွင် သတိထားစောင့်ကြည့်သင့်သော အတွေ့များသော လက္ခဏာများကို ဖော်ပြထားပါသည်။

မမှန်ကန်သော ယောနီသွေးယိုခြင်း

ဤသည်မှာ သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာတွင် အတွေ့အများဆုံး လက္ခဏာဖြစ်ပါသည်။ မီနိုပိုဇ်မရသေးသူ အမျိုးသမီးများတွင် လစဉ်သွေးလာပုံ ပြောင်းလဲခြင်း၊ သွေးလာပမာဏ ပိုများလာခြင်း၊ လစဉ်ကာလအကြား သွေးယိုခြင်းများအဖြစ် တွေ့ရနိုင်ပါသည်။ မီနိုပိုဇ်ပြီးနောက် အမျိုးသမီးများတွင် ယောနီမှ သွေးယိုလာပါက မည်သည့်အခြေအနေမျိုးမဆို မမှန်ကန်သော လက္ခဏာအဖြစ် သတ်မှတ်ရပါသည်။ ထိုသို့ မမှန်ကန်သော သွေးယိုမှု ဖြစ်ပေါ်ပါက အကြောင်းရင်းကို သိရှိနိုင်ရန် ဆရာဝန်ထံသို့ ချက်ချင်း ဆက်သွယ်ကာ အသေးစိတ် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။

ခါးအောက်ပိုင်း နာကျင်မှု

ခါးအောက်ပိုင်း နာကျင်မှုသည် အတွေ့နည်းသော်လည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ များသောအားဖြင့် တင်းတိမ်တိမ် နာကျင်မှုအဖြစ် ခံစားရနိုင်သကဲ့သို့ အချို့တွင် အောက်ဝမ်းဗိုက်ပိုင်း၌ ပြင်းထန်စွာ နာကျင်နိုင်ပါသည်။ မပျောက်မကွယ် ဖြစ်နေသော သို့မဟုတ် ပိုမိုဆိုးရွားလာသော ခါးအောက်ပိုင်း နာကျင်မှုများရှိပါက ဆရာဝန်အား အသိပေးသင့်ပါသည်။ ကင်ဆာမဖြစ်နိုင်သော်လည်း စစ်ဆေးမှုများက အကြောင်းရင်းကို သိရှိစေနိုင်ပြီး သင့်လျော်သော ကုသမှုကို ရွေးချယ်နိုင်စေပါသည်။

မရည်ရွယ်ဘဲ ကိုယ်အလေးချိန် လျော့ကျခြင်း

အစားအသောက် သို့မဟုတ် လေ့ကျင့်ခန်းအလေ့အထ မပြောင်းလဲဘဲ ကိုယ်အလေးချိန် လျော့ကျလာခြင်းသည် အဆင့်မြင့် သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာ၏ လက္ခဏာတရပ် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဤလက္ခဏာသည် အလွန်အမင်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကဲ့သို့သော အခြားကင်ဆာလက္ခဏာများနှင့် အတူ တွေ့ရနိုင်ပါသည်။ ကင်ဆာကြောင့် ဖြစ်သော ကိုယ်အလေးချိန် လျော့ကျမှုသည် စားချင်စိတ် လျော့နည်းခြင်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာ မီးလောင်နှုန်း မြင့်တက်လာခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ခါးအောက်ပိုင်းတွင် ထင်ရှားစွာ ထိတွေ့ခံစားရသော အကျိတ်

ကိုယ်ခန္ဓာ စစ်ဆေးစဉ် ခါးအောက်ပိုင်းတွင် လက်ဖြင့် ထိတွေ့ခံစားရသော အကျိတ်တရပ် တွေ့ရှိပါက ရောဂါအဆင့် နောက်ကျလာပြီး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အကျိတ်၏ အကြောင်းရင်းကို သိရှိရန် ဆရာဝန်မှ ပုံရိပ်ဖော် စမ်းသပ်မှုများ သို့မဟုတ် biopsy စမ်းသပ်မှုများကို ဆက်လက် အကြံပြုနိုင်ပါသည်။

ဆီးသွားခြင်း ပြောင်းလဲမှုများ

အတွေ့နည်းသော်လည်း သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာကြောင့် ဆီးခဏခဏသွားရခြင်း၊ ဆီးသွားချင်စိတ် အလွန်မြန်ခြင်း၊ ဆီးသွားစဉ် နာကျင်မှု ဖြစ်ပေါ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ သို့ရာတွင် ဆီးလမ်းကြောင်း ပြဿနာများသည် ကူးစက်ရောဂါများ၊ ဆီးအိတ်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများ အပါအဝင် အခြားရောဂါများကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

အတူနေစဉ်နာကျင်မှု

(dyspareunia) သည် ရုတ်တရက် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း သို့မဟုတ် အချိန်နှင့်အမျှ ပိုမိုဆိုးရွားလာပါက စိုးရိမ်သင့်သော လက္ခဏာဖြစ်ပါသည်။ ထိုအပြင် ယောနီသွေးယိုခြင်း သို့မဟုတ် ခါးအောက်ပိုင်း နာကျင်မှုများကိုလည်း တွေ့ရနိုင်ပါသည်။ လိင်ဆက်ဆံစဉ် နာကျင်မှု မပျောက်မကွယ် ဆက်လက် ဖြစ်နေပါက ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းထံ အမြန်ဆုံး ဆွေးနွေးသင့်ပါသည်။

သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာ ဖြစ်ရခြင်းအကြောင်းရင်းများ

တိကျသေချာသော အကြောင်းရင်းကို မသိရှိသေးသော်လည်း အန္တရာယ်မြင့်စေသော အချက်များကို ကျွမ်းကျင်သူများက ဖော်ထုတ်ထားပါသည်။ ဤကင်ဆာသည် ဟော်မုန်းနှင့် ဆက်စပ်နေသဖြင့် သားအိမ်အတွင်းအလွှာဆဲလ်များပေါ်ရှိ estrogen နှင့် progesterone receptor များသည် ဆဲလ်ကြီးထွားမှုနှင့် အသက်ရှင်နေရေးကို သက်ရောက်မှုရှိပါသည်။ ဆဲလ်များသည် ထိန်းချုပ်မရဘဲ ကြီးထွားခွဲခြားလာသောအခါ ကင်ဆာအကျိတ် သို့မဟုတ် အဖုအထစ်အဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးလာနိုင်ပါသည်။

အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အချက်များ

အဝလွန်ခြင်း

ကိုယ်အလေးချိန်သည် ဟော်မုန်းအဆင့်များကို ထိန်းညှိနိုင်မှုအပေါ် အလွန်အရေးပါပါသည်။ အဆီဆဲလ်များသည် estrogen ဟော်မုန်းကို ထုတ်လုပ်ပေးပါသည်။ estrogen အဆင့် မြင့်မားနေခြင်းသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါသည်။ မီနိုပိုဇ်ပြီးနောက် အမျိုးသမီး၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း estrogen အများစုသည် အဆီအသားမှ ထွက်ပေါ်လာပါသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း အဆီပမာဏ ပိုများလေ estrogen ထုတ်လုပ်မှု ပိုများလေ ဖြစ်ပါသည်။

ဟော်မုန်းဆိုင်ရာ အချက်များ

သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာအများစုသည် ဟော်မုန်းအခြေခံဖြစ်သောကြောင့် ဟော်မုန်းကုသမှု ခံယူခြင်းသည် အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ estrogen တမျိုးတည်းသာ ပါဝင်သော ဟော်မုန်းအစားထိုးကုသမှုသည် ဤကင်ဆာအန္တရာယ်ကို မြင့်တက်စေသည်ဟု တွေ့ရှိထားပါသည်။ ရင်သားကင်ဆာ ကုသရာတွင် အသုံးများသော tamoxifen ဆေးသည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း estrogen အလုပ်လုပ်ပုံကို တုပနိုင်သောကြောင့် အန္တရာယ် မြင့်တက်စေနိုင်ပါသည်။

ကလေးမမွေးဖူးသူများ သို့မဟုတ် ကလေးမရနိုင်မှု ကြုံတွေ့ခဲ့ရသူများသည် ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုများကြောင့် အန္တရာယ်ပိုများပါသည်။

အသက်အရွယ်

သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာသည် အသက် ၅၀ ကျော် အမျိုးသမီးများတွင် ပိုမိုတွေ့ရပါသည်။ ရောဂါတွေ့ရှိချိန် ပျမ်းမျှအသက်မှာ ၆၀ ဖြစ်ပြီး မီနိုပိုဇ်မတိုင်မီ တွေ့ရှိရသော အမှုများမှာ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအောက်သာ ဖြစ်ပါသည်။ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ estrogen ကို အချိန်ကြာကြာ ထိတွေ့လာရခြင်းကြောင့် အန္တရာယ် ပိုမိုမြင့်တက်ပါသည်။

အစားအစာနှင့် လေ့ကျင့်ခန်း

အဆီပြည့်အဆီများ များပြီး သစ်သီးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် နည်းပါးသော အစားအစာပုံစံသည် အဝလွန်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ဤကင်ဆာ၏ အန္တရာယ်အချက်တရပ် ဖြစ်ပါသည်။ လှုပ်ရှားမှုနည်းသော နေထိုင်မှုပုံစံ၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့် အရက်အလွန်အကျွံ သောက်သုံးခြင်းတို့သည်လည်း estrogen အဆင့်များကို သက်ရောက်စေနိုင်ပါသည်။

အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုရောဂါ

သုတေသနများအရ အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုရောဂါနှင့် သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာအကြား ဆက်စပ်မှုရှိကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော သုတေသနတရပ်အရ အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုရှိသော အမျိုးသမီးများတွင် ဤကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေ ၆၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပိုများကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ပါသည်။ ဤအန္တရာယ်သည် insulin နှင့် estrogen အဆင့်များ မြင့်မားနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

မိသားစုရာဇဝင်နှင့် မျိုးရိုးဗီဇ

မျိုးပွားစနစ်ဆိုင်ရာ ကင်ဆာများကို မိသားစုအတွင်း တွေ့ဖူးသော အမျိုးသမီးများတွင် အန္တရာယ် ပိုမိုမြင့်ပါသည်။ ထို့အပြင် Lynch syndrome ကဲ့သို့သော မျိုးရိုးဗီဇ ပြောင်းလဲမှုများသည် သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေပါသည်။

ရင်သားကင်ဆာ သို့မဟုတ် အန်ဒရိုအိတ်ကင်ဆာ သမိုင်းရှိခြင်း

ရင်သားကင်ဆာ သို့မဟုတ် အန်ဒရိုအိတ်ကင်ဆာ ရှိဖူးသူ အမျိုးသမီးများသည် ဟော်မုန်းဆိုင်ရာ ဆင်တူသည့် အချက်များကြောင့် အန္တရာယ် ပိုမိုမြင့်နိုင်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် tamoxifen ဖြင့် ရင်သားကင်ဆာ ကုသခံခဲ့ရသူများတွင် အန္တရာယ် ပိုမိုတွေ့ရပါသည်။

သားအိမ်အတွင်းအလွှာ အလွန်အကျွံကြီးထွားမှု သမိုင်းရှိခြင်း

သားအိမ်အတွင်းအလွှာ အထူအလွန်များလာသော အခြေအနေ (endometrial hyperplasia) ကို ကုသမှု မပြုလုပ်ပါက အချို့တွင် သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။

ရောင်ခြည်ကုသမှု ရှိခြင်း

သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ သို့မဟုတ် အန်ဒရိုအိတ်ကင်ဆာကဲ့သို့သော အခြားကင်ဆာများအတွက် ခါးအောက်ပိုင်းကို ရောင်ခြည်ကုသမှု ခံယူခဲ့ဖူးသော အမျိုးသမီးများသည် နောင်အခါ သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်ပါသည်။

အမျိုးအစားများ (Types)

သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာအများစုမှာ adenocarcinoma အမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ သို့ရာတွင် အခြားအမျိုးအစားများလည်း ရှိပါသည် —

Endometrioid Adenocarcinoma

ဤအမျိုးအစားသည် သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာများအနက် အတွေ့အများဆုံး ဖြစ်ပါသည်။ သားအိမ်အတွင်းဖုံးအလွှာရှိ ဂလန်ဆဲလ်များမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ယောနီသွေးယိုခြင်း သို့မဟုတ် ယောနီမှ အရည်ထွက်ခြင်းကဲ့သို့သော လက္ခဏာများကြောင့် အစောပိုင်းအဆင့်တွင် တွေ့ရှိနိုင်လေ့ ရှိပါသည်။

Serous Adenocarcinoma

သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာများအနက် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ကို ဖွဲ့စည်းပါသည်။ အလွန်ပြင်းထန်သော ကင်ဆာအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများကို ကာကွယ်ပေးသည့် အရည်ပါးလွှာ ထုတ်လုပ်သော ဆဲလ်များမှ ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ လက္ခဏာများမှာ ယောနီသွေးယိုခြင်း သို့မဟုတ် အရည်ထွက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး အများအားဖြင့် အဆင့်နောက်ကျမှသာ တွေ့ရှိတတ်ပါသည်။

Uterine Carcinosarcoma (CS)

ရှားပါးပြီး အလွန်ပြင်းထန်သော ကင်ဆာအမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ သားအိမ်အတွင်းဖုံးအလွှာမှ စတင်ဖြစ်ပေါ်သော်လည်း connective tissue ကင်ဆာဖြစ်သော sarcoma ၏ လက္ခဏာများကိုပါ တွေ့ရပါသည်။ ဤအမျိုးအစားကို malignant mixed Müllerian tumor ဟုလည်း ခေါ်ကြပါသည်။

Squamous Cell Carcinoma

အလွန်ရှားပါးသော အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး သားအိမ်အတွင်းဖုံးအလွှာရှိ ပြားပြားညီညီ ဆဲလ်များမှ ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ အမှုအရေအတွက် ၁ ရာခိုင်နှုန်းအောက်သာ ရှိပါသည်။ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အချက်များတွင် သားအိမ်အတွင်း ကူးစက်ရောဂါသမိုင်း၊ ခါးအောက်ပိုင်း ရောင်ခြည်ကုသမှု၊ estrogen အဆင့် မြင့်လွန်းခြင်း သို့မဟုတ် နိမ့်လွန်းခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။

Small Cell Carcinoma

အလွန်ရှားပါးပြီး ကြီးထွားမြန်ဆန်သော ကင်ဆာအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး neuroendocrine ဆဲလ်များမှ ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ ယောနီသွေးမမှန်ကန်စွာ ယိုခြင်းမှာ အတွေ့များသော လက္ခဏာဖြစ်ပြီး အချို့အမှုများတွင် ကင်ဆာအကျိတ်မှ ဟော်မုန်းများ ထုတ်လွှတ်မှုကြောင့် ကျောက်ကပ်ရောဂါကဲ့သို့သော လက္ခဏာများပါ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။

Transitional Cell Carcinoma

သားအိမ်အတွင်းအလွှာတွင် ဖြစ်ပေါ်မှု အလွန်ရှားပါး ပါသည်။ Transitional cell များမှ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဤဆဲလ်များသည် လိုအပ်ချက်အရ ပုံသဏ္ဌာန် ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။ ဆီးအိတ်တွင် ပိုမိုတွေ့ရသော်လည်း သားအိမ်အတွင်းအလွှာတွင် တွေ့ရမှုမှာ နည်းပါးပါသည်။

အဆင့်များ (Stages)

သားအိမ်အတွင်းအလွှာကင်ဆာ၏ အဆင့်ကို အကျိတ်အရွယ်အစား၊ တည်နေရာနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာအခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ပြန့်နှံ့မှုရှိမရှိအပေါ် မူတည်၍ သတ်မှတ်ပါသည်။

အဆင့် I

ကင်ဆာသည် သားအိမ်အတွင်းသာ ရှိနေပြီး အခြားအင်္ဂါများသို့ မပြန့်နှံ့သေးပါ။

အဆင့် II

ကင်ဆာသည် သားအိမ်မှ ကျော်လွန်သော်လည်း ခါးအောက်ပိုင်းအတွင်းသာ ရှိနေပါသည်။

အဆင့် III

ခါးအောက်ပိုင်းအပြင်သို့ ပြန့်နှံ့ပြီး အန်ဒရိုအိတ်၊ ဖလိုပီယံချောင်းများ သို့မဟုတ် လိမ်းဖ်နိုဒ်များ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။

အဆင့် IV

အဆုတ်၊ အသည်း၊ အရိုးကဲ့သို့သော ကိုယ်ခန္ဓာဝေးလံသော အစိတ်အပိုင်းများသို့ ပြန့်နှံ့သွားပါသည် (metastatic)။

အဆင့်ခွဲများ (Grades)

Grade ၁

ဆဲလ်များသည် ပုံမှန်ဆဲလ်များနှင့် ဆင်တူပြီး ကြီးထွားနှုန်း နှေးပါသည်။

Grade ၂

ဆဲလ်များမှာ အနည်းငယ် မမှန်ကန်သော်လည်း ကြီးထွားနှုန်း အလယ်အလတ် ဖြစ်ပါသည်။

Grade ၃

ဆဲလ်များ အလွန်မမှန်ကန်ဘဲ ကြီးထွားနှုန်း မြန်ဆန်၍ ကုသရန် ခက်ခဲပါသည်။

ကုသမှုနည်းလမ်းများ

အဆင့်၊ grade နှင့် လူနာ၏ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို အခြေခံ၍ ကုသမှုကို ရွေးချယ်ပါသည်။

ခွဲစိတ်ကုသမှု

သားအိမ်၊ ဖလိုပီယံချောင်းများ၊ အန်ဒရိုအိတ်များနှင့် လိမ်းဖ်နိုဒ်များကို ဖယ်ရှားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ရောင်ခြည်ကုသမှု

ကိုယ်ခန္ဓာအပြင်ဘက်မှ ရောင်ခြည်ပေးခြင်း

အတွင်းပိုင်းရောင်ခြည်ပေးခြင်း (brachytherapy)

ဟော်မုန်းကုသမှု

estrogen / progesterone receptor ရှိသော ကင်ဆာများတွင် အသုံးပြုပါသည်။

ဓာတုဆေးကုသမှု (Chemotherapy)

ကင်ဆာဆဲလ်များကို သတ်ရန် သို့မဟုတ် ကြီးထွားမှု ရပ်တန့်စေရန် အသုံးပြုပါသည်။

Targeted Therapy နှင့် Immunotherapy

ကင်ဆာဆဲလ်၏ သီးသန့် လမ်းကြောင်းများကို ပစ်မှတ်ထားကုသခြင်းနှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို အားပေးအသုံးချသော ကုသမှုများ ဖြစ်ပါသည်။

အသက်ရှင်နိုင်မှုနှုန်း (Survival Rates)

အစောပိုင်း (သားအိမ်အတွင်းသာ) — ၅ နှစ် အသက်ရှင်နိုင်မှု ~ ၆၇%

အနီးအနားသို့ ပြန့်နှံ့ — ~ ၁၉%

ဝေးလံသော အင်္ဂါများသို့ ပြန့်နှံ့ — ~ ၁၀%

ဤအချက်အလက်များသည် ခန့်မှန်းချက်များသာ ဖြစ်ပြီး လူနာတဦးချင်းစီ၏ အခြေအနေအပေါ် မူတည်၍ ကွာခြားနိုင်ပါသည်။

ကာကွယ်ရေး

ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းရန်

အရက်သောက်သုံးမှု လျော့ချရန်

ဟော်မုန်းဆိုင်ရာ ဆေးဝါးများကို ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပြီးမှ အသုံးပြုရန်

မမှန်ကန်သော ယောနီသွေးယိုခြင်း၊ အရည်ထွက်ခြင်းများကို ချက်ချင်း ဆရာဝန်ထံ အသိပေးရန်

အိုဂျီဆရာဝန်ထံ ပုံမှန် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန်

Dr. တင့်ဆွေ