အထွေထွေ စိုးရိမ်ပူပန်ရောဂါ (Generalized Anxiety Disorder – GAD)

အထွေထွေ စိုးရိမ်ပူပန်ရောဂါ သည် နေ့စဉ်ဘဝအဖြစ်အပျက်များအပေါ် အလွန်အကျွံ၊ ထိန်းမရ၊ ကြာရှည်စိုးရိမ်ပူပန်နေခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသော စိတ်ကျန်းမာရေး နာတာရှည်ရောဂါ ဖြစ်သည်။ အနည်းဆုံး ၆ လခန့် ဆက်လက် ဖြစ်ပေါ်ရပြီး နေ့စဉ်ဘဝ လုပ်ဆောင်နိုင်မှုကို ထိခိုက်စေသည်။ များသောအားဖြင့် ကြွက်သားတင်းကျပ်ခြင်း၊ မောပန်းလွယ်ခြင်း၊ မငြိမ်မသက်ဖြစ်ခြင်းတို့ကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာလက္ခဏာများနှင့် တွဲဖက် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။

ကုသမှုတွင် စိတ်ကုထုံး (ဥပမာ — အတွေးအခေါ်နှင့် အပြုအမူ ပြုပြင်ကုထုံး) နှင့် ဆေးဝါးကုသမှု (SSRIs၊ SNRIs စသော စိတ်ဓာတ်ကျဆေးအုပ်စုများ) ကို ပေါင်းစပ် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။

အဓိက လက္ခဏာများနှင့် အင်္ဂါရပ်များ

ကြာရှည် စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း

အလုပ်၊ ကျန်းမာရေး၊ ငွေကြေး၊ မိသားစု စသည့် အကြောင်းအရာများအပေါ် အလွန်အကျွံ စိုးရိမ်နေခြင်း။

ကိုယ်ခန္ဓာလက္ခဏာများ

- ကြွက်သားတင်းကျပ်ခြင်း

- ခေါင်းကိုက်ခြင်း

- မငြိမ်မသက်ဖြစ်ခြင်း

- မောပန်းလွယ်ခြင်း

- လက်တုန်ခြင်း

- အိပ်မပျော်ခြင်း

- ချွေးထွက်လွန်ခြင်း

- စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ

- စိတ်အလွန်လှုပ်ရှားလွယ်ခြင်း

- အာရုံစူးစိုက်ရခက်ခြင်း

- လွယ်ကူစွာ လန့်ခြင်း

- စိတ်အမြဲ တင်းတိမ်မနေခြင်း

- ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း ချို့တဲ့ခြင်း

- စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို မထိန်းနိုင်ခြင်း၊ မရပ်တန့်နိုင်ခြင်း။

ဖြစ်ပေါ်ရခြင်းအကြောင်းရင်းများနှင့် အန္တရာယ်အချက်များ

အကြောင်းရင်း တိကျသေချာ မသိရသော်လည်း အချက်များစွာ ပေါင်းစပ်သက်ရောက်နိုင်သည် —

- မျိုးရိုးဗီဇ

- မိသားစုတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်မှု ရှိသည်။

- ဦးနှောက် ဓာတုပြောင်းလဲမှုနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ

- ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ထိန်းညှိသည့် ဦးနှောက်အစိတ်အပိုင်းများ (ဥပမာ — amygdala) နှင့် serotonin၊ GABA စသော နာရိုကိမီယာ ပစ္စည်းများ၏ မညီမျှမှု။

- ပတ်ဝန်းကျင်အကြောင်းရင်း

- စိတ်ဒဏ်ရာ၊ ရောဂါနာတာရှည် စသည့် ဖိအားများ။

- လိင်ကွဲပြားမှု

- အမျိုးသမီးများတွင် အမျိုးသားများထက် ပိုမိုတွေ့ရနိုင်သည်။

ရောဂါ သတ်မှတ်ခြင်း

ကျန်းမာရေးပညာရှင်သည် လူနာ၏ လက္ခဏာဖော်ပြချက်အပေါ် အခြေခံ၍ သတ်မှတ်သည်။ အဓိက စံနှုန်းများမှာ —

- အနည်းဆုံး ၆ လကြာ အလွန်အကျွံ စိုးရိမ်ပူပန်မှု ဖြစ်ပေါ်နေခြင်း

- နေ့စဉ်ဘဝ လုပ်ငန်းများကို ထိခိုက်စေခြင်း

- စိုးရိမ်မှုကို ထိန်းချုပ်ရခက်ခဲခြင်း

နေ့စဉ်ဘဝအပေါ် သက်ရောက်မှု

GAD ကြောင့် နေ့စဉ်လုပ်ငန်းများကို မလွယ်ကူသလို ခံစားရစေပြီး လူမှုရေး ခွဲခြားခြင်း၊ အလုပ် သို့မဟုတ် ပညာရေးတွင် အခက်အခဲများ ဖြစ်စေသည်။ ကိုယ်ကိုယ်ကို အလွန်ပြင်းပြ စိစစ်ခြင်း၊ ပြည့်စုံမှုအလွန်လိုလားခြင်း၊ မှားယွင်းဆုံးဖြတ်မိမည်ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။

ကုသခြင်းနှင့် စီမံထိန်းချုပ်ခြင်း

စိတ်ကုထုံး

- အတွေးအခေါ်နှင့် အပြုအမူ ပြုပြင်ကုထုံး (CBT) သည် အလွန်ထိရောက်သည်ဟု ယူဆကြသည်။

- ဆေးဝါး

- SSRIs၊ SNRIs စသော စိတ်ဓာတ်ကျဆေးများကို အစောဆုံးရွေးချယ်မှုအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။

- လူနေမှုပုံစံ ပြောင်းလဲမှု

- ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခန်း

- အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာ

- စိတ်ဖိစီးမှု လျော့ချနည်းများ

- ကော်ဖီနှင့် အရက် သောက်သုံးမှု ကန့်သတ်ခြင်း

- ထောက်ပံ့ကူညီမှု

- ထောက်ပံ့အဖွဲ့များနှင့် ပါဝင်ခြင်းသည် ရောဂါကို စီမံထိန်းချုပ်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်သည်။

- ဤရောဂါသည် ကုသနိုင်သော ရောဂါဖြစ်ပြီး အချိန်မီ ကုသမှု ရရှိပါက နေ့စဉ်ဘဝကို ကောင်းမွန်စွာ ဆက်လက်နေထိုင်နိုင်သည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ