Heart attacks and chest pain နှလုံးဖောက်ခြင်းနှင့် ရင်ဘတ်နာခြင်း

ရင်ဘတ်နာကျင်မှုသည် လူများ ဆရာဝန်နှင့် ဆွေးနွေးလာကြသော အကြောင်းရင်းများအနက် အများဆုံး တွေ့ရသည့် လက္ခဏာတရပ်ဖြစ်ပါသည်။ ရင်ဘတ်နာကျင်မှု၏ အကြောင်းရင်းများမှာ များစွာ ရှိနိုင်ပါသည်။ တခါတရံ အရေးမကြီးနိုင်သော်လည်း အခြားအချိန်များတွင် အရေးပေါ် ဆေးကုသမှု လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

ရင်ဘတ်နာကျင်မှု ဖြစ်ပေါ်လာပါက သို့မဟုတ် ရင်ဘတ်တွင် ဖိနှိပ်ခံရသကဲ့သို့၊ ဖိချုပ်ခံရသကဲ့သို့၊ မီးလောင်သကဲ့သို့ ခံစားရသော မအီမသာမှု ဖြစ်ပေါ်လာပါက ချက်ချင်းစစ်ဆေးမှု ရယူသင့်ပါသည်။

နှလုံးဖောက်ခြင်း၏ အခြားလက္ခဏာများ—

ရင်ဘတ်၊ ပခုံး၊ လက်မောင်း၊ လည်ပင်း၊ ကျော၊ ဝမ်းဗိုက်အပေါ်ပိုင်း သို့မဟုတ် ခြေထောက်အထက်ပိုင်း (jaw) တို့တွင် နာကျင်မှု၊ ဖိအား၊ တင်းကျပ်မှု သို့မဟုတ် မအီမသာမှု ခံစားရခြင်းတို့ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။

ဘာကွာခြားပါသလဲ

အရေးပေါ် ရင်ဘတ်နာကျင်မှု (Acute chest pain)

ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၊ အသစ်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်း ဖြစ်တတ်ပြီး အနားယူနေစဉ်တွင်ပင် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရေးပေါ် အခြေအနေ ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ချက်ချင်း ဂရုစိုက်ကုသရန် လိုအပ်ပါသည်။

တည်ငြိမ်သော ရင်ဘတ်နာကျင်မှု (Stable chest pain)

ခန့်မှန်းနိုင်သော ပုံစံဖြင့် ဖြစ်ပေါ်ပြီး အများအားဖြင့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု သို့မဟုတ် စိတ်ဖိစီးမှုအတွင်း ဖြစ်တတ်ပါသည်။ အနားယူလျှင် ပျောက်ကင်းတတ်ပြီး အချိန်ကြာလာသော်လည်း ပုံစံတူနေတတ်ပါသည်။

ရင်ဘတ်နာကျင်မှုကို မည်သို့ ခွဲခြားသတ်မှတ်သနည်း

ရင်ဘတ်နာကျင်မှုကို ပုံမှန်အားဖြင့်—

• နှလုံးဆိုင်ရာ လက္ခဏာပြည့်စုံသော ရင်ဘတ်နာကျင်မှု (Typical cardiac chest pain)

• နှလုံးဆိုင်ရာ လက္ခဏာအချို့သာ ပါဝင်သော ရင်ဘတ်နာကျင်မှု (Atypical chest pain)

• နှလုံးနှင့် မသက်ဆိုင်နိုင်သော ရင်ဘတ်နာကျင်မှု (Non-cardiac chest pain)

ဟု အုပ်စုခွဲကြသည်။ ယင်းခွဲခြားမှုသည် နာကျင်မှုသည် နှလုံးနှင့် ဆက်စပ်နိုင်ခြေ ဘယ်လောက်ရှိကြောင်းနှင့် ဘယ်စမ်းသပ်မှုများ လိုအပ်မည်ကို ဆရာဝန်များ ဆုံးဖြတ်ရန် ကူညီပေးပါသည်။

Angina ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ

Angina ဆိုသည်မှာ နှလုံးကြွက်သားသို့ သွေးစီးဆင်းမှု လျော့နည်းသည့်အခါ ဖြစ်ပေါ်သော ရင်ဘတ်မအီမသာမှု ဖြစ်ပါသည်။ ရင်ဘတ်တွင် ဖိအားခံစားရခြင်း၊ တင်းကျပ်ခြင်း၊ လေးလံခြင်း သို့မဟုတ် ဖိချုပ်ခံရသကဲ့သို့ ခံစားရနိုင်ပြီး လက်မောင်း၊ လည်ပင်း၊ ခြေထောက်အထက်ပိုင်း သို့မဟုတ် ကျောသို့ ပြန့်နှံ့နိုင်ပါသည်။

Angina ကို များသောအားဖြင့်—

• ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု

• စိတ်ဖိစီးမှု

• အေးသော ရာသီဥတု

တို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါသည်။

အနားယူခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးသောက်ခြင်းဖြင့် လျော့နည်းသွားတတ်ပြီး နှလုံးသည် အောက်စီဂျင် လုံလောက်စွာ ရရှိမနေကြောင်း အချက်ပြသည့် လက္ခဏာ ဖြစ်ပါသည်။

Coronary artery disease ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ

Coronary artery disease ဆိုသည်မှာ နှလုံးကြွက်သားကို သွေးပို့ဆောင်ပေးသော သွေးကြောများတွင် plaque (အဆီနှင့် သတ္တုဓာတ် စုပေါင်းသိုက်) တည်ဆောက်ကာ သွေးကြောများ ကျပ်သွားခြင်း သို့မဟုတ် တင်းကျပ်သွားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

သွေးကြောများ ကျပ်သွားလာသည်နှင့်အမျှ—

နှလုံးသို့ သွေးနှင့် အောက်စီဂျင် ရောက်ရှိမှု လျော့နည်းလာသည်

ရင်ဘတ်မအီမသာမှု (angina)၊ အသက်ရှူမလုံလောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု ဖြစ်နိုင်သည်

Plaque တခု ရုတ်တရက် ပျက်စီး၍ သွေးကြောပိတ်ဆို့သွားပါက နှလုံးဖောက်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။

အမျိုးသားများတွင် နှလုံးဖောက်ဖြစ်ပွားမှု အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဖြစ်ပွားနှုန်း ပိုမြင့်ပြီး အားလုံး၏ ခန့်မှန်းခြေ ၇၀% ခန့်သည် အမျိုးသားများတွင် ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။ ပထမဆုံး နှလုံးဖောက်မှုသည် များသောအားဖြင့် အသက် ၆၅ နှစ်ဝန်းကျင်တွင် စတင်တွေ့ရတတ်ပါသည်။ သို့သော် အမျိုးသမီးများသည် ပိုမိုဆိုးရွားသော အကျိုးဆက်များကို ခံစားရလေ့ရှိပြီး သေဆုံးနှုန်း ပိုမြင့်တတ်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့၏ ပထမဆုံး နှလုံးဖောက်မှုကို ပိုမိုအသက်ကြီးချိန် (ပျမ်းမျှ ၇၂ နှစ်) တွင် ကြုံတွေ့ရခြင်းနှင့် လက္ခဏာများသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေး၍ မလွယ်ကူစွာ ခွဲခြားသိရှိနိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

ဘယ်သူများ ပိုမိုထိခိုက်ခံရသနည်း — အဓိက ကွာခြားချက်များ

အမျိုးသားများ (ဖြစ်ပွားနှုန်း အမြင့်ဆုံး)

အမျိုးသားများသည် နှလုံးဖောက်ဖြစ်နိုင်ချေ ပိုမြင့်ပြီး ခန့်မှန်းခြေ ၃.၈% ခန့် တွေ့ရသော်လည်း အမျိုးသမီးများတွင် ၂.၃% ခန့်သာ ဖြစ်ပေါ်ပါသည်။

နှလုံးရောဂါသည် အမျိုးသား သေဆုံးမှု ၄ ယောက်လျှင် ၁ ယောက်ခန့်၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်ပါသည်။

အမျိုးသမီးများ (သေဆုံးနှုန်း ပိုမြင့်၊ အကျိုးဆက် ပိုဆိုး)

ပထမဆုံး နှလုံးဖောက်မှုကြောင့် သေဆုံးနိုင်ချေသည် အမျိုးသမီးများတွင် အမျိုးသားများထက် ပိုမြင့်ပါသည်။

ပထမအကြိမ် ပြင်းထန်သော နှလုံးဖောက်မှုနောက် ၅ နှစ်အတွင်း သေဆုံးခြင်း သို့မဟုတ် နှလုံးပျက်ကွက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ချေသည် ၂၀% ခန့် ပိုမိုမြင့်မားပါသည်။

အချိန်မီ မခွဲခြားနိုင်ခြင်းနှင့် ကုသမှု နောက်ကျခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်လေ့ရှိပါသည်။

အသက်အရွယ် အချက်

အမျိုးသားများသည် ပထမဆုံး နှလုံးဖောက်မှုကို ပုံမှန်အားဖြင့် အသက် ၆၅ နှစ်ဝန်းကျင်တွင် ကြုံတွေ့ရတတ်ပါသည်။

အမျိုးသမီးများတွင် မနိုပါ့စ်ပြီးနောက် (menopause) နှလုံးရောဂါအန္တရာယ် မြင့်တက်လာပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် အသက် ၇၂ နှစ်ဝန်းကျင်တွင် ပိုမိုတွေ့ရပါသည်။

လက္ခဏာများနှင့် အသိအမှတ်ပြုမှု

အမျိုးသားများတွင် ရင်ဘတ်နာကျင်မှု ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါသည်။

အမျိုးသမီးများတွင် များသောအားဖြင့် ပိုမိုနူးညံ့သည့် သို့မဟုတ် “မပုံမှန်” လက္ခဏာများ— မူးဝေခြင်း၊ အန်ချင်ခြင်း၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ကျောနာ သို့မဟုတ် ခေါင်းမောင်းနာခြင်း—တို့ ဖြစ်နိုင်ပြီး အကူအညီ ရယူရန် နောက်ကျတတ်ပါသည်။

အခြေခံ အကြောင်းရင်းများ

အမျိုးသမီးများတွင် ပုံမှန် နှလုံးဖောက်ပုံစံနှင့် ဆင်တူသည့် သို့မဟုတ် မတူသည့် နှလုံးသွေးကြော ကျစ်လစ်ခြင်း (coronary spasm) သို့မဟုတ် သွေးကြောခွဲကွဲခြင်း (artery dissection) များ ဖြစ်နိုင်ချေ ပိုများပါသည်။

နှစ်ဖက်လုံးအတွက် အန္တရာယ် အချက်များ

အမျိုးသားများ

• ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း

• စိတ်ဖိစီးမှုမြင့်ခြင်း

• သွေးဖိအား မြင့်ခြင်း

အမျိုးသမီးများ

• ဆီးချိုရောဂါ

• စိတ်ကျရောဂါ

• သွေးဆုံးပြီးနောက် ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုများ

ဘယ်အချိန်တွင် အရေးပေါ် အကူအညီ ရယူသင့်သနည်း

သင့်တွင် သို့မဟုတ် အခြားသူတဦးတွင်

• ရင်ဘတ်နာကျင်မှု ပြင်းထန်ခြင်း

• အသက်ရှူမလုံလောက်ခြင်း

• အန်ချင်ခြင်း

• မူးဝေခြင်း

စသည့် လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်လာပါက လက္ခဏာ ပျောက်သွားမည်ဟု စောင့်မနေပါနှင့်။ ချက်ချင်း အရေးပေါ် နံပါတ်သို့ ဖုန်းခေါ်ပါ။ အနီးဆုံး အရေးပေါ် ဆေးရုံသို့ ချက်ချင်း သွားရောက်ပါ။

မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ ဘယ်မှာနေနေ နှလုံးကျန်းမာရေးကောင်းကြပါစေသတည်း။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ