Science of dreams အိပ်မက်များ၏ သိပ္ပံဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်

အိပ်မက်များသည် အဓိကအားဖြင့် REM (Rapid Eye Movement) အိပ်စက်အဆင့် တွင် ဖြစ်ပေါ်ပြီး မှတ်ဉာဏ်စုဆောင်းတည်ငြိမ်စေခြင်း၊ စိတ်ခံစားချက်ညှိနှိုင်းထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ဦးနှောက် လုပ်ဆောင်ချက် ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့အတွက် အရေးပါသော လုပ်ငန်းစဉ်တရပ် ဖြစ်သည်။

ဤအဆင့်တွင် —

Amygdala (emotions) (စိတ်ခံစားချက်ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်း) 

Hippocampus (မှတ်ဉာဏ်ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်း)

တို့သည် အလွန်တက်ကြွစွာ လုပ်ဆောင်နေပြီး၊

Prefrontal Cortex (logic)၊ စဉ်းစားဆင်ခြင်မှုဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်း) သည် လှုပ်ရှားမှု လျော့နည်းနေသည်။

ထိုကြောင့် အိပ်မက်များသည် အသက်ဝင်လှုပ်ရှားသကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော စိတ်ခံစားချက်များပါဝင်ပြီး တခါတရံ fake taskယုတ္တိမတန်သော ဇာတ်ကြောင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်သည်။

အိပ်မက်များအကြောင်း သိပ္ပံဆိုင်ရာ သီအိုရီများ

၁။ မှတ်ဉာဏ် စုဆောင်းတည်ငြိမ်စေခြင်း

အိပ်မက်များသည် အချိန်တိုမှတ်ဉာဏ်များကို ရေရှည်မှတ်ဉာဏ်သို့ လွှဲပြောင်းရာတွင် အထောက်အကူပြုသည်ဟု ယူဆကြသည်။ မကြာသေးမီနေ့၏ အချက်အလက် အစိတ်အပိုင်းများကိုလည်း ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းတတ်သည်။

၂။ စိတ်ခံစားချက် ညှိနှိုင်းထိန်းချုပ်ခြင်း

အိပ်မက်များကို “ညအတွင်း စိတ်ကုထုံး” ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ စိတ်ရှုပ်ထွေးသော ခံစားချက်များကို ပြန်လည်လုပ်ဆောင်စေကာ ပြင်းထန်မှု လျော့နည်းစေပြီး စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းညှိပေးသည်။

၃။ အန္တရာယ် လေ့ကျင့်ပုံစံ

တိုးတက်ဆင့်ကဲ သဘောတရားကို လေ့လာသည့် စိတ်ပညာရှင်များက အိပ်မက်များသည် အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော အခြေအနေများကို စိတ်ထဲတွင် လေ့ကျင့်ပြင်ဆင်ခွင့်ပေးသည့် နည်းလမ်းတရပ်ဟု သုံးသပ်ကြသည်။

၄။ ဦးနှောက် ထိန်းသိမ်းမှု

အိပ်မက်များသည် မျက်မြင်အာရုံဆိုင်ရာ ဦးနှောက်အစိတ်အပိုင်းကို ဆက်လက် လှုပ်ရှားနေစေရန် “အစားထိုး လုပ်ငန်း” တခုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ပေးပြီး အိပ်စက်ကာလရှည်ကြာစဉ် အခြားလုပ်ငန်းများသို့ ပြောင်းလဲမသွားစေရန် ကာကွယ်ပေးသည်ဟု ယူဆကြသည်။

အိပ်မက်ကာလအတွင်း ဦးနှောက် လုပ်ဆောင်မှု

REM အိပ်စက်အဆင့်

အသက်ဝင်လှုပ်ရှားပြီး ပြင်းထန်သော အိပ်မက်များသည် REM အဆင့်တွင် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဤအချိန်တွင် ဦးနှောက်လှုပ်ရှားမှုသည် တခါတရံ နိုးနေချိန်ထက် ပိုမိုမြင့်မားနိုင်သည်။

ဦးနှောက် ဓာတုဗေဒ

ဦးနှောက်တံတားပိုင်းတွင် အိပ်စက်မှုကို တားဆီးသည့် ဓာတုပစ္စည်းများ လျော့နည်းသွားခြင်းကြောင့် ဦးနှောက်သည် ဤအလွန်တက်ကြွသော အခြေအနေသို့ ဝင်ရောက်နိုင်သည်။

ယုတ္တိတရား လျော့နည်းခြင်း

Prefrontal Cortex လှုပ်ရှားမှု လျော့နည်းသောကြောင့် ယုတ္တိတရားနှင့် ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း လျော့နည်းသွားပြီး အိပ်မက်များသည် မယုတ္တိတန်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

အိပ်မက်၏ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်အပေါ် အမြင်ကွဲလွဲမှုများ ရှိသော်လည်း သိပ္ပံပညာရှင်များ အများစုက အိပ်မက်သည် ဉာဏ်ရည်နှင့် စိတ်ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးကြောင်း သဘောတူကြသည်။ အိပ်မက်ပျက်ကွက်မှုသည် စိတ်ဖိစီးမှုနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခက်အခဲများကို ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း လေ့လာချက်များက ပြသထားသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ