ကိုယ်ခံစနစ်မှားယွင်းရောဂါများ (Autoimmune Diseases)

ကိုယ်ခံစနစ် (immune system) က ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ကျန်းမာသော ဆဲလ်များကို မှားယွင်း၍ တိုက်ခိုက်သောအခါ ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါများဖြစ်ပြီး

👉 ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အစိတ်အပိုင်း ၈၀ ကျော်ကို သက်ရောက်နိုင်သည်

👉 အများအားဖြင့် အချိန်ကြာရှည်ရောင်ရမ်းခြင်း၊ နာကျင်မှု၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုတို့ ဖြစ်စေသည်

ဤရောဂါများသည်

👉 လုံးဝ ပျောက်ကင်းနိုင်ခြင်း မရှိသော်လည်း

👉 အသက်တာတလျှောက် ဆေးဝါးဖြင့် ထိန်းချုပ်ရသည်

ဥပမာ —

ဆီးချိုရောဂါ အမျိုးအစား ၁

lupus (အရပ်ခေါ် သွေးလေးဘက်နာ)

rheumatoid arthritis (အရပ်ခေါ် လေးဘက်နာ) (MedlinePlus)

🔍 ကိုယ်ခံစနစ်မှားယွင်းရောဂါ၏ အဓိကအချက်များ

⚠️ လက္ခဏာများ (Symptoms)

ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု

အဆစ်နာ

ကြောနာ (muscle aches)

ဖျားခြင်း

အသားအရေ ပြဿနာများ

ဝမ်းဗိုက်နာ

🧬 အကြောင်းရင်းများ (Causes)

တိတိကျကျ မသိရသေးသော်လည်း—

👉 မျိုးရိုး

👉 ပတ်ဝန်းကျင် (ကူးစက်ရောဂါ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ)

👉 ဟော်မုန်း

တို့ ပေါင်းစည်းပြီး ဖြစ်နိုင်သည်

👩 အန္တရာယ်အချက်များ (Risk Factors)

အမျိုးသမီးများတွင် ပိုများ (လူနာ၏ ~၈၀%)

အသက် ၁၅ မှ ၅၀ ကြားတွင် မကြာခဏ တွေ့ရ

🫀 ကိုယ်ခန္ဓာအပေါ် သက်ရောက်မှု

ကိုယ်ခံစနစ်မှားယွင်းမှုကြောင့်—

👉 အစိတ်အပိုင်းများ (နှလုံး၊ အသားအရေ၊ အဆစ်များ) ပျက်စီးနိုင်

👉 စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ (စိတ်ပူပန်မှု၊ စိတ်ကျရောဂါ) ဖြစ်နိုင်

🧪 ရောဂါခွဲခြားခြင်း (Diagnosis)

ဆရာဝန်များ (rheumatologist၊ immunologist) သည်—

👉 သွေးစမ်းသပ်မှုများ

👉 ရောဂါခွဲခြားနည်း (differential diagnosis)

တို့ဖြင့် ရောဂါကို သတ်မှတ်သည် (Cleveland Clinic)

🧾 အများဆုံးတွေ့ရသော ရောဂါအမျိုးအစားများ

Rheumatoid arthritis — အဆစ်များ ထိခိုက်

Systemic lupus erythematosus (Lupus) — အင်္ဂါများစွာ ထိခိုက်

ဆီးချိုရောဂါ အမျိုးအစား ၁ — ပန်ကရိယ(သရက်ရွက်)ဆဲလ်များ ပျက်စီး

Hashimoto’s thyroiditis — လည်ပင်ကြီး သိုင်းရွိုက်ဂလန် ထိခိုက်

Multiple sclerosis — (မာလ်တီပယ် စကယ်လယ်ရိုးဆစ်) အာရုံကြောဆဲလ်များ ပျက်စီး

Celiac disease — gluten ကြောင့် အူများ ပျက်စီး

(National Institute of Environmental Health Sciences)

💊 ကုသမှုနည်းလမ်းများ

လုံးဝ ပျောက်ကင်းနိုင်ခြင်း မရှိသော်လည်း—

👉 လက္ခဏာများ လျော့ပါးစေရန်

👉 ကိုယ်ခံစနစ်၏ မှားယွင်းတုံ့ပြန်မှုကို ထိန်းချုပ်ရန်ကုသသည်

အသုံးပြုသော ဆေးဝါးများ

ရောင်ရမ်းမှု လျော့စေသော ဆေးများ (ဥပမာ — steroid)

ကိုယ်ခံစနစ်ကို လျှော့ချသော ဆေးများ (immunosuppressants)

ခုခံအား ကမောက်ကမဖြစ်တဲ့ရောဂါတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်ပိုင် တစ်ရှူးတွေကို တစိမ်းလို့ မှတ်ယပြီး တိုက်ထုတ်နေတာ။

ဥပမာ မြန်မာပြည်က စစ်တပ်။ ကိုယ့်ပြည်သူတွေကို ရန်သူလိုသဘောထားတာမျိုး။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ