Body odor ကိုယ်နံ့အကြောင်း သိကောင်းစရာ

စိတ်ထဲရှိနေတဲ့ဟာတခုမေးပါရစေဆရာ။ အချို့သောလူတွေရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ဟာအရမ်းနံလှပါတယ် သူဖြတ်သွားရာ ဆိုင်တို့အခန်းတို့မှာတောင် အနံ့စွဲကျန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီနိုင်ငံရောက်မှ အများကြီးတွေ့ရပါတယ်။ ဆိုင်မှာမကြာခဏကြုံရလို့ ပျို့အံရတာ ခေါင်းကိုက်တာတွေတောင် ဖြစ်ပါတယ် ဘယ်လိုဝတ်သားထားသည်ဖြစ်စေနံတာပါ။ ဒုတိယတမျိုးကြတော့ ပါးစပ်က အပုပ်နံ့ နံတာပါ မစင်ပုပ်နံ့လိုတောင်နံပါတယ်။ ဒီလိုလူဖြတ်သွားရင်လည်းနံ အဝေးက စကားပြောရင်လည်းနံ သူလည်းအနံကျန်နေခဲ့တာပ်ဘဲ။ ရေချိုး တာ သွားတိုက်တာလည်း မပျောက်ပါဘူး။ အမြဲတမ်းနံနေလို့ သူနဲ့အလုပ်လုပ်ကြရသူများက အချို့အလုပ်တောင်ထွက်ကြတယ်လို့ သိရတယ်ဆရာ။ ဆေးပညာသဘောအရ ပြောပြလို့ရနှိုင်ပါသလားဆရာ။ 

ကိုယ်နံ့ဟူသည် သင့်အရေပြားပေါ်ရှိ ဘက်တီးရီးယားများနှင့် ချွေးများ ရောနှောရာမှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု၊ စားသောက်သည့် အစားအစာ၊ ပိုးဝင်ခြင်း၊ သောက်သုံးနေသော ဆေးဝါးများ သို့မဟုတ် ဆီးချိုရောဂါကဲ့သို့သော နောက်ခံကျန်းမာရေး အခြေအနေများကြောင့် ကိုယ်နံ့ ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသည့် ချွေးအထွက်သက်သာစေသော ဆေးများ သို့မဟုတ် သောက်ဆေးများက အကူအညီဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

ကိုယ်နံ့ဆိုသည်မှာ အရေပြားပေါ်ရှိ ချွေးနှင့် ဘက်တီးရီးယားတို့ ထိတွေ့သည့်အခါ ထွက်ပေါ်လာသော အနံ့ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ချွေးကိုယ်တိုင်ကမူ အနံ့မရှိပါ။ သို့သော် အရေပြားပေါ်ရှိ ဘက်တီးရီးယားများနှင့် ချွေးတို့ ရောနှောသွားသောအခါ အနံ့တခုကို ထွက်ပေါ်စေသည်။ ကိုယ်နံ့သည် အချိုနံ့၊ အချဉ်နံ့၊ ပြင်းရှသော အနံ့ သို့မဟုတ် ကြက်သွန်နီနံ့ကဲ့သို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ချွေးထွက်သည့် ပမာဏသည် ကိုယ်နံ့ကို တိုက်ရိုက် သက်ရောက်မှုရှိရမည်ဟု မဆိုလိုပါ။ ထို့ကြောင့် လူတဦးသည် ချွေးမထွက်သော်လည်း ကိုယ်နံ့ မကောင်းခြင်းမျိုး ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့၊ ချွေးအလွန်အကျွံ ထွက်သော်လည်း ကိုယ်နံ့မရှိခြင်းမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းမှာ ကိုယ်နံ့ဆိုသည်မှာ ချွေးကြောင့်မဟုတ်ဘဲ အရေပြားပေါ်ရှိ ဘက်တီးရီးယား အမျိုးအစားနှင့် ထိုဘက်တီးရီးယားများက ချွေးနှင့် မည်သို့ ဓာတ်ပြုသည်ဆိုသည့်အပေါ်တွင်သာ မူတည်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ချွေးထွက်ခြင်းဆိုသည်မှာ အရေပြားမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ ချွေးဂလင်းများက အရည်များ ထုတ်လွှတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ချွေးဂလင်း (၂) မျိုးရှိရာ ၎င်းတို့မှာ အက်ခရိုင်း (Eccrine) နှင့် အက်ပိုခရိုင်း (Apocrine) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ အက်ပိုခရိုင်း ဂလင်းများသည် ကိုယ်နံ့ဖြစ်ပေါ်စေရန် အဓိက တာဝန်ရှိသည်။

အက်ခရိုင်းဂလင်း (Eccrine glands): ဤဂလင်းများသည် အရေပြားမျက်နှာပြင်ပေါ်သို့ တိုက်ရိုက် ချွေးထုတ်လွှတ်သည်။ ချွေးများ အငွေ့ပျံသွားသည့်အခါ အရေပြားကို အေးမြစေပြီး ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို ထိန်းညှိပေးသည်။ ၎င်းမှာ အနံ့မထွက်ပါ။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပူအိုက်ခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် မြင့်တက်လာသောအခါ အရေပြားမှ ချွေးများ အငွေ့ပျံခြင်းက အအေးဓာတ်ကို ပေးစွမ်းသည်။ အက်ခရိုင်းဂလင်းများကို လက်ဖဝါး၊ ခြေဖဝါး အပါအဝင် ခန္ဓာကိုယ် အနှံ့အပြားတွင် တွေ့ရသည်။

အက်ပိုခရိုင်းဂလင်း (Apocrine glands): ဤဂလင်းများသည် မွေးညင်းပေါက်များအတွင်းသို့ ပွင့်ကြသည်။ အက်ပိုခရိုင်းဂလင်းများကို ပေါင်ခြံနှင့် ချိုင်းကြားများတွင် တွေ့ရသည်။ ဤဂလင်းများမှ ထုတ်သောချွေးသည် အရေပြားပေါ်ရှိ ဘက်တီးရီးယားများနှင့် ထိတွေ့သောအခါ အနံ့ထွက်စေသည်။ အက်ပိုခရိုင်းဂလင်းများသည် ပျိုဖော်ဝင်ချိန် ရောက်မှသာ စတင်အလုပ်လုပ်သောကြောင့် ကလေးငယ်များတွင် ကိုယ်နံ့ မရခြင်းဖြစ်သည်။

ချွေးထွက်ခြင်းသည် သဘာဝဖြစ်စဉ်တခု ဖြစ်သော်လည်း အစားအသောက်၊ တကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းမှု သို့မဟုတ် မျိုးရိုးဗီဇတို့ကြောင့် ချွေးသည် အရေပြားနှင့် ထိတွေ့ပြီးနောက် အနံ့ဆိုး ထွက်နိုင်ပါသည်။ ချွေးထွက်သည့် ပမာဏ သို့မဟုတ် ကိုယ်နံ့ ပြောင်းလဲလာခြင်းသည် ကျန်းမာရေး အခြေအနေ တခုခုကို ညွှန်ပြနေခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

အမျိုးသားများသည် အမွေးအမျှင် ပိုများသောကြောင့် (အက်ပိုခရိုင်းဂလင်း ပိုများသဖြင့်) ကိုယ်နံ့ပြဿနာ ပိုမို ကြုံတွေ့ရတတ်သည်။ အက်ပိုခရိုင်းဂလင်းများသည် ပျိုဖော်ဝင်ချိန်ရောက်မှသာ အလုပ်လုပ်သောကြောင့် ကိုယ်နံ့သည် အရွယ်ရောက်ချိန်မှသာ စတင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အကြောင်းရင်းများ

အရေပြားပေါ်ရှိ ဘက်တီးရီးယားများသည် ချွေးနှင့် ထိတွေ့သောအခါ ကိုယ်နံ့ ဖြစ်ပေါ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အရေပြားပေါ်တွင် ဘက်တီးရီးယားများ သဘာဝအတိုင်း ရှိနေကြသည်။ ချွေးထွက်သောအခါ ရေ၊ ဆားနှင့် အဆီတို့သည် ထိုဘက်တီးရီးယားများနှင့် ရောနှောကာ အနံ့ကို ဖြစ်စေသည်။ အနံ့သည် ကောင်းနိုင်သကဲ့သို့၊ ဆိုးခြင်း သို့မဟုတ် လုံးဝ အနံ့မရှိခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အစားအသောက်၊ ဟော်မုန်း သို့မဟုတ် ဆေးဝါးများက ကိုယ်နံ့ကို သက်ရောက်မှု ရှိစေသည်။ ချွေးအလွန်အကျွံ ထွက်သောရောဂါ (Hyperhidrosis) ရှိသူများသည် ချွေးအလွန်ထွက်သဖြင့် ကိုယ်နံ့ထွက်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူသော်လည်း ၎င်းတို့တွင် အက်ခရိုင်းဂလင်းများကြောင့် လက်ဖဝါးနှင့် ခြေဖဝါးများ ချွေးစိုကာ နေရခက်ခြင်းကို ပိုမို ခံစားရတတ်သည်။

ကိုယ်နံ့ကို ထိခိုက်စေနိုင်သော အခြားအချက်များမှာ -

ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လုပ်ခြင်း။

စိတ်ဖိစီးခြင်း သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း။

ရာသီဥတု ပူပြင်းခြင်း။

ကိုယ်အလေးချိန် များခြင်း သို့မဟုတ် အဝလွန်ခြင်း။

မျိုးရိုးဗီဇ။

ချွေးမှ အနံ့ဆိုးထွက်ရသည့် အကြောင်းရင်းများစွာ ရှိနိုင်ပါသည်။ ဥပမာ - အချို့သော ဆေးဝါးများ၊ အားဆေးများ သို့မဟုတ် အစားအသောက်များက သင့်ချွေးကို အနံ့ဆိုးစေသည်။ ချွေးကိုယ်တိုင်က အနံ့ရှိသည်မဟုတ်ဘဲ အရေပြားပေါ်ရှိ ဘက်တီးရီးယားများနှင့် ပေါင်းစပ်မိမှသာ အနံ့ထွက်ခြင်းဖြစ်သည်ကို သတိပြုပါ။

အောက်ပါ ကျန်းမာရေး အခြေအနေများနှင့် ရောဂါများသည် လူတဦး၏ ပုံမှန်ကိုယ်နံ့ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည် -

ဆီးချိုရောဂါ။

ဂေါက်ရောဂါ။

သွေးဆုံးခြင်း။

လည်ပင်းကြီးဟော်မုန်း အထွက်များခြင်း (Overactive thyroid)။

အသည်းရောဂါ။

ကျောက်ကပ်ရောဂါ။

ကူးစက်ရောဂါများ။

ကိုယ်နံ့ဖြစ်စေသော အစားအသောက်အချို့

ကြက်သွန်နီ။

ကြက်သွန်ဖြူ။

ဂေါ်ဖီထုပ်။

ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်း (Broccoli)။

ပန်းဂေါ်ဖီ (Cauliflower)။

အမဲသား (Red meat)။

အချို့သော အစားအသောက်များက သင့်ကို ချွေးပိုထွက်စေနိုင်သည်။ ထိုသို့ ချွေးပိုထွက်ခြင်းက ကိုယ်နံ့ကို ပိုပြင်းစေသည်။ ၎င်းအစားအစာများသည် ကိုယ်နံ့ကို တိုက်ရိုက်မဖြစ်စေသော်လည်း ချွေးထွက်ပမာဏအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသောကြောင့် သင့်ကိုယ်နံ့ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်။ ထိုအရာများတွင် အောက်ပါတို့ ပါဝင်သည် -

ဟင်းခတ်မှုန့် (MSG)။

ကဖိန်း (Caffeine)။

ကာရီမှုန့် သို့မဟုတ် ဇီရာကဲ့သို့ အမွှေးအကြိုင်များ။

ငရုတ်ဆီ သို့မဟုတ် အခြား အစပ်စာများ။

အရက်။

ပြုစုဂရုစိုက်မှုနှင့် ကုသမှုများ

ချွေးအလွန်အကျွံထွက်ခြင်းနှင့် ကိုယ်နံ့ပြဿနာများအတွက် ကုသမှုသည် နောက်ခံအကြောင်းရင်းပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသူက ကိုယ်ကာယစစ်ဆေးခြင်း၊ သွေးစစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆီးစစ်ခြင်းများမှတဆင့် အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ပါသည်။

တကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးနှင့် လူနေမှုပုံစံ

သန့်ရှင်းမှုရှိပါစေ - ဘက်တီးရီးယားဆန့်ကျင်သော ဆပ်ပြာ (Antibacterial soap) ကိုသုံး၍ နေ့စဉ် ရေချိုးပါ။ ချွေးအထွက်ဆုံးနေရာများဖြစ်သည့် ချိုင်းကြားနှင့် ပေါင်ခြံတဝိုက်ကို အထူးဂရုစိုက်ပါ။ အရေပြားပေါ်ရှိ ဘက်တီးရီးယားများကို ပုံမှန်ဖယ်ရှားပေးခြင်းဖြင့် မနှစ်မြို့ဖွယ်ကိုယ်နံ့များကို ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။

မွေးညင်းများ ရိတ်ပါ - ချိုင်းမွေးများကို ရိတ်ထားခြင်းဖြင့် ချွေးများ အငွေ့ပျံလွယ်စေပြီး ဘက်တီးရီးယားများနှင့် ထိတွေ့ချိန် နည်းသွားစေပါသည်။ အမွေးအမျှင်များသည် ဘက်တီးရီးယားများ ပေါက်ဖွားရာနေရာ ဖြစ်သည်။

အဝတ်အစား သန့်ရှင်းပါစေ - အဝတ်အစားများကို ပုံမှန်လျှော်ဖွပ်ပြီး သန့်ရှင်းသော အဝတ်အထည်များကိုသာ ဝတ်ဆင်ပါ။

ဝတ်စားဆင်ယင်မှု - ချည်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ပွပွချောင်ချောင် အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်ပါ။ ၎င်းက အရေပြားကို လေဝင်လေထွက် ကောင်းစေပါသည်။ ဤစည်းကမ်းသည် အတွင်းခံဘောင်းဘီနှင့် ဘရာစီယာများအတွက်လည်း အကျုံးဝင်ပါသည်။ အစိုဓာတ်စုပ်ယူနိုင်သော (Moisture-wicking) အထည်များသည်လည်း အထောက်အကူပြုပါသည်။

ချွေးတားဆေး (Antiperspirant) သုံးပါ - အရေပြားပေါ်တွင် လိမ်းရသော ချွေးတားဆေးများသည် ချွေးများကို ချွေးဂလင်းများအတွင်းသို့ ပြန်လည်ဆွဲယူခြင်းဖြင့် အလုပ်လုပ်သည်။ ချွေးဂလင်းများ ပြည့်နေပြီဟူသော အချက်ပြမှုကို ခန္ဓာကိုယ်က ရရှိသောအခါ ချွေးထုတ်လုပ်မှု လျော့ကျသွားပါသည်။ ဆိုင်များတွင် အလွယ်တကူ ဝယ်ယူရရှိနိုင်သော ဆေးများအပြင် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်ပါသော ဆေးများလည်း ရှိပါသည်။

အစားအသောက် ဆင်ခြင်ပါ - အနံ့ပြင်းသော အစားအစာများကို လျှော့စားပါ သို့မဟုတ် မည်သည့်အစားအစာက သင့်ကိုယ်နံ့ကို ပိုဆိုးစေသလဲဆိုသည်ကို သတိပြုပါ။ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ကြက်သွန်နီနှင့် အရက်တို့သည် ချွေးနံ့ကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည့် သာဓကအချို့ ဖြစ်ပါသည်။

စိတ်ဖိစီးမှု လျှော့ချပါ - စိတ်ဖိစီးမှု လျှော့ချရန် နည်းလမ်းများကို ရှာဖွေပါ။ စိတ်ဖိစီးမှုသည် အက်ပိုခရိုင်းဂလင်း (Apocrine glands) များကို အလုပ်လုပ်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဆေးဝါးများနှင့် ကုထုံးများ

ဘိုတော့စ် (Botox®) ထိုးခြင်း - ချိုင်းကြားတွင် ဘိုတော့စ် အနည်းငယ် ထိုးခြင်းဖြင့် ချွေးထွက်ခြင်းကို ယာယီတားဆီးပေးနိုင်သည်။

သောက်ဆေးများ - ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသော ဆေးဝါးများသည် ချွေးထွက်ခြင်းကို ဟန့်တားပေးနိုင်သည်။ သို့သော် ခန္ဓာကိုယ် အေးမြစေရန်အတွက် ချွေးထွက်ရန် လိုအပ်သောကြောင့် ဆရာဝန်များက ထိုဆေးများ သုံးစွဲရာတွင် အထူးသတိထားရန် မှာကြားပါလိမ့်မည်။

ခွဲစိတ်ကုသခြင်း - အခြေအနေ ဆိုးရွားပါက ချိုင်းအောက်ရှိ ချွေးဂလင်းများကို ဖယ်ရှားခြင်း သို့မဟုတ် ချွေးဂလင်းများဆီသို့ အာရုံကြော အချက်ပြမှုများ မရောက်အောင် တားဆီးခြင်းစသည့် ခွဲစိတ်မှုများ ပြုလုပ်ရတတ်သည်။

ပိုးသတ်ဆေး (Antibiotics) - အရေပြားပေါ်ရှိ ဘက်တီးရီးယားများကို လျှော့ချရန် အသုံးပြုသည်။

လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်း ထုတ်လွှတ်သည့် ကိရိယာ - လက်ကိုင်ကိရိယာငယ်တခုမှ လျှပ်စစ်သံလိုက်လှိုင်းများ လွှတ်ထုတ်၍ ချိုင်းအောက်ရှိ ချွေးဂလင်းများကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်။

သဘာဝနည်းလမ်းများ

အကယ်၍ သင်သည် ချိုင်းနံ့အတွက် သဘာဝနည်းလမ်းများကို ပိုမိုနှစ်သက်ပါက အောက်ပါတို့ကို ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည် -

မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါ (Baking soda) - မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါကို ရေနှင့်ဖျော်၍ အနှစ်လုပ်ကာ ချိုင်းတွင် လိမ်းပြီး ခြောက်အောင်ထားပါ။ ၎င်းက အရေပြားရှိ အက်ဆစ်ဓာတ်ကို ထိန်းညှိပေးပြီး အနံ့အသက်ကို လျှော့ချပေးသည်။

လက်ဖက်စိမ်း (Green tea) - လက်ဖက်စိမ်း အိတ်ငယ်များကို ရေနွေးထဲတွင် စိမ်ပါ။ ထိုအိတ်များကို ချိုင်းအောက်တွင် တနေ့လျှင် မိနစ်အနည်းငယ်ခန့် ကပ်ထားပေးခြင်းဖြင့် ချွေးပေါက်များကို ပိတ်စေပြီး ချွေးထွက်ခြင်းကို လျော့ကျစေပါသည်။

ပန်းသီးရှာလကာရည် (Apple cider vinegar) - ပန်းသီးရှာလကာရည်ကို ရေအနည်းငယ်နှင့် ရောစပ်၍ ချိုင်းတွင် ဖြန်းပေးပါ။ ရှာလကာရည်ရှိ အက်ဆစ်ဓာတ်က ဘက်တီးရီးယားများကို သေစေသည်။

သံပရာရည် - သံပရာရည်နှင့် ရေကိုရော၍ ချိုင်းတွင် ဖြန်းပေးပါ။ သံပရာရည်တွင် ပါဝင်သော စစ်ထရစ်အက်ဆစ် (Citric acid) က ဘက်တီးရီးယားများကို သေစေပါသည်။

သတိပြုရန် အချက်များ

နံ့သာဖျန်းဆေး (Deodorants) သည် အနံ့ကောင်းများဖြင့် ကိုယ်နံ့ကို ဖုံးအုပ်ပေးခြင်းသာ ဖြစ်သော်လည်း၊ ချွေးတားဆေး (Antiperspirants) သည် ချွေးထွက်သည့် ပမာဏကို လျှော့ချပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဝယ်ယူရာတွင် "antiperspirant" ဟု ရေးထားသော ပစ္စည်းမျိုးကိုသာ ရွေးချယ်ပါ။ ချွေးတားဆေးများတွင် အဓိကပါဝင်သော ပစ္စည်းမှာ အလူမီနီယမ် (Aluminum) ဖြစ်သည်။ ရေချိုးပြီးချိန် သို့မဟုတ် အိပ်ရာမဝင်မီတွင် လိမ်းပေးခြင်းက အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး၊ အရေပြား ခြောက်သွေ့နေချိန်တွင် လိမ်းမှသာ ထိရောက်မှု အရှိဆုံး ဖြစ်ပါသည်။

အကယ်၍ အလွယ်တကူ ဝယ်ယူရရှိသော ချွေးတားဆေးများဖြင့် အဆင်မပြေပါက ဆရာဝန်ထံမှ ပိုမိုပြင်းအားကောင်းသော ချွေးတားဆေးများကို တောင်းခံနိုင်ပါသည်။

ဘက်တီးရီးယားဆန့်ကျင်သော ဆပ်ပြာများသည် အရေပြားပေါ်ရှိ မကောင်းသော ဘက်တီးရီးယားများကို ဆေးကြောပေးသည်။ ဆေးဆိုင်များတွင် "antibacterial" ဟု ရေးထားသော ပစ္စည်းများကို ရှာဝယ်ပါ။ ဘင်ဇိုင်းပါအောက်ဆိုက် (Benzoyl peroxide) ပါဝင်သော မျက်နှာသစ်ဆေး သို့မဟုတ် လိမ်းဆေးများကို အသုံးပြုခြင်းကလည်း အရေပြားပေါ်ရှိ ဘက်တီးရီးယား အရေအတွက်ကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ