G6PD ချို့ယွင်းသူများနှင့် ပဲမျိုးများ

⚠️ အလွန်သတိပြုရမည့် ပဲ

🫘 Fava beans (broad beans) အရပ်ခေါ် — တောင်ကြီးပဲ

G6PD ချို့ယွင်းသူများအတွက် လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ရမည့် အစားအစာ ဖြစ်သည်။

🔬 အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်း

Fava beans တောင်ကြီးပဲတွင်

👉 vicine နှင့် convicine ဟူသော ဓာတ်များ ပါဝင်ပြီး

👉 သွေးနီဆဲလ်များကို oxidative damage ဖြစ်စေသည်

ထို့ကြောင့်

👉 သွေးနီဆဲလ်များ ပျက်စီးပြီး

👉 hemolytic anemia (favism) ဖြစ်စေနိုင်သည်

🧠 အရေးကြီးသတိ

👉 ပဲမျိုးစုံအနက်

fava beans သည် hemolysis ဖြစ်စေကြောင်း အထောက်အထားဖြင့် သေချာပြထားသော အဓိကပဲဖြစ်သည်

🫘 ပဲကြီး (Lablab bean / Hyacinth bean)

G6PD အတွက် အလွန်အန္တရာယ်မြင့်ပဲအဖြစ် သတ်မှတ်မထား

သို့သော်

👉 လူတဦးချင်း sensitivity ကွာခြားနိုင်သောကြောင့်

👉 သတိဖြင့် စားသုံးသင့်

🔍 G6PD နှင့် ပဲမျိုးများ — အရေးကြီးအချက်များ

🟥 Fava beans တောင်ကြီးပဲ

👉 လုံးဝ ရှောင်ရန်

👉 အန္တရာယ်အမြင့်ဆုံး

🟡 အခြားပဲမျိုးများ

ပဲပုပ် (soy)

မြေပဲ (peanut)

ကုလားပဲ (chickpea)

👉 ယေဘုယျအားဖြင့် လုံခြုံသော်လည်း

👉 တဦးချင်း တုံ့ပြန်မှု ကွာခြားနိုင်

⚠️ အထွေထွေသတိပြုရန်

👉 G6PD ချို့ယွင်းသူများအတွက်—

Fava beans တောင်ကြီးပဲကို လုံးဝ ရှောင်ရန်

ပဲမျိုးများ စားမည်ဆိုလျှင်

👉 အနည်းငယ်မှ စတင်၍ စမ်းသပ်စားသင့်

မသေချာလျှင်

👉 ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်

(၂)

G6PD ချို့ယွင်းသူများ မစားသင့်သော အစားအစာများ

👉 G6PD ချို့ယွင်းသူများတွင်

အချို့အစားအစာများသည်

👉 သွေးနီဆဲလ် ပျက်စီးမှု (hemolysis) ဖြစ်စေနိုင်သည်

🟥 (၁) လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ရမည့် အစားအစာ

🫘 တောင်ကြီးပဲ (Fava beans / Broad beans)

👉 အန္တရာယ်အများဆုံး

👉 hemolytic anemia (favism) ဖြစ်စေနိုင်

⚠️ မည်သည့်ပုံစံဖြင့်မဆို (ပြုတ်၊ ကြော်၊ အမှုန့်) မစားသင့်

🟡 (၂) သတိဖြင့် စားသုံးရမည့် အစားအစာများ

🫘 ပဲမျိုးအချို့

ပဲကြီး

ပဲပုပ် (soy)

မြေပဲ

ကုလားပဲ

👉 ယေဘုယျအားဖြင့် လုံခြုံသော်လည်း

👉 တဦးချင်း တုံ့ပြန်မှု မတူနိုင်

🍉 အချို့ အစားအစာ/အချိုရည်

🍬 Artificial food coloring / additives

အရောင်တုများ ပါဝင်သော အစားအစာများ

👉 sensitivity ရှိသူများတွင် ပြဿနာ ဖြစ်နိုင်

🧃 အချို့ ဓာတုပစ္စည်းပါဝင်နိုင်သော အစားအစာများ

processed foods

အလွန်ပြုပြင်ထားသော snack များ

👉 ဓာတုပစ္စည်းများကြောင့် oxidative stress တိုးနိုင်

🟠 (၃) အထူးသတိပြုရန် (အစားအစာမဟုတ်သော်လည်း ဆက်စပ်)

🌿 ဆေးဖက်ဝင်အပင်အချို့

mothballs (naphthalene) အနံ့

herbal preparations မသိသေးသော အချို့

💊 ဆေးဝါးများ (အရေးကြီး)

👉 အောက်ပါဆေးများသည် အန္တရာယ်ရှိနိုင်

sulfa drugs

antimalarial drugs အချို့

aspirin အလွန်အကျွံ

certain antibiotics

👉 ဆရာဝန်ညွှန်ကြားမှု မရှိဘဲ မသုံးသင့်

🧠 အထွေထွေညွှန်ကြားချက်

👉 G6PD ချို့ယွင်းသူများအတွက်—

တောင်ကြီးပဲ = လုံးဝ မစားသင့်

အစားအစာအသစ်များ

👉 အနည်းငယ်မှ စတင်၍ စမ်းသပ်စား

မသေချာပါက

👉 ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်

(၃)

G6PD ချို့ယွင်းသူများ — ဆေးဝါးနှင့် အန္တရာယ်ပစ္စည်းများ

👉 G6PD ချို့ယွင်းသူများတွင်

အချို့ဆေးဝါးနှင့် ဓာတုပစ္စည်းများသည်

👉 oxidative stress တိုးစေပြီး

👉 သွေးနီဆဲလ် ပျက်စီးမှု (hemolysis) ဖြစ်စေနိုင်သည်

💊 (၁) ရှောင်ကြဉ်သင့်သော ဆေးဝါးများ

🟥 Sulfa drugs (အရေးကြီး)

sulfamethoxazole (co-trimoxazole)

sulfasalazine

👉 အလွန်အန္တရာယ်ရှိ

👉 hemolysis ဖြစ်စေနိုင်

🟠 Antimalarial drugs ငှက်ဖျားဆေး

primaquine

chloroquine (အချို့အခြေအနေများတွင်)

👉 ဆရာဝန်ညွှန်ကြားမှု မရှိဘဲ မသုံးသင့်

🟡 Antibiotics အချို့

nitrofurantoin

dapsone

chloramphenicol (အချို့)

👉 သတိဖြင့် အသုံးပြုရန်

🔵 အခြားဆေးဝါးများ

aspirin (အလွန်အကျွံ)

NSAIDs အချို့

methylene blue

👉 dose နှင့် အခြေအနေအပေါ် မူတည်

🧪 (၂) ဓာတုပစ္စည်းများနှင့် အန္တရာယ်ပစ္စည်းများ

🟥 Naphthalene (ပိုးသတ်ဘောလုံး)

mothballs ပရုပ်လုံး

👉 အလွန်အန္တရာယ်ရှိ

👉 ကလေးများတွင် အထူးသတိ

🟠 ဓာတုအနံ့ပြင်းများ

insecticides (ပိုးသတ်ဆေး)

herbicides

industrial chemicals

👉 အသက်ရှူမှတဆင့် ထိခိုက်နိုင်

🟡 အရောင်တုနှင့် အစားအစာဓာတုပစ္စည်းများ

artificial dyes

preservatives အချို့

👉 sensitivity ရှိသူများတွင် ပြဿနာ ဖြစ်နိုင်

🌿 (၃) ဆေးဖက်ဝင်အပင်နှင့် အခြားပစ္စည်းများ

👉 အချို့ herbal remedies များတွင်

👉 မသိသာသော ဓာတုပစ္စည်းများ ပါဝင်နိုင်

👉 မသေချာသော ဆေးဖက်ဝင်အပင်များကို

👉 မသုံးသင့်

⚠️ (၄) အထွေထွေသတိပြုရန်

👉 ဆေးအသစ် မသုံးမီ

👉 G6PD deficiency ရှိကြောင်း ဆရာဝန်ကို အသိပေးရန်

👉 မိမိကိုယ်တိုင် ဆေးဝါး မဝယ်သုံးပါနှင့်

👉 ကလေးများတွင်

👉 ပရုပ်လုံး (mothballs) နှင့် မထိတွေ့စေရ

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ