Water Spinach — ကစွန်းရွက်

သိပ္ပံနာမည် — Ipomoea aquatica Forsk.

အခြားအမည် — Kangkong

သင်ပုန်းကြီးမှာ က ကစွန်းပင် ရေမှာရွှင်။

နောက်တော့ ကန်စွန်းလိုလည်း ရေးလာတယ်။

ကန်မှာပေါက်လို့ ကန်စွန်းလို့ရေးရတယ်ထင်တာ မှားတယ်

ကစွန်းရွက်သည်

👉 အရသာ အနည်းငယ် ချိုမြိန်ပြီး

👉 နူးညံ့ကာ အနည်းငယ် ချောလိမ်သော အသွင်ရှိသဖြင့်

👉 သုပ်ဟင်းများ၊ အရည်နှင့်ချက်သော ဟင်းများ (braised dishes) နှင့်

👉 ဆီပြန်ကြော်ဟင်းများတွင် အသုံးများသည်။

🌱 အပင်၏ လက္ခဏာများ

ကစွန်းရွက်သည်

👉 Convolvulaceae မျိုးရင်း အတွင်း ပါဝင်ပြီး

👉 ချိုမြိန်အာလူးနှင့် မျိုးနွယ်ဆက်စပ်မှု ရှိသော်လည်း

👉 ပုံမှန် ဟင်းနုနွယ် (spinach) နှင့်

အလွန်မတူကွဲပြားသည်။

ကစွန်းပင်တွင်

👉 ချောမွေ့ပြီး အတွင်းဗလာရှိသော တံများရှိကာ

👉 ရေခဲတံ (watercress) နှင့် ဆင်တူသည်။

👉 ထို့ကြောင့် တရုတ်တွင်

“တံဗလာ ဟင်းသီးဟင်းရွက်” ဟု ခေါ်ကြသည်။

👉 အရွက်များမှာ အစိမ်းတောက်ပပြီး

👉 လှံပုံ (lanceolate) ဖြစ်ကာ

👉 အကျယ်မှာ ၂.၅ မှ ၈ စင်တီမီတာ ခန့် ရှိသည်။

👉 အပင်ကြီးလာသောအခါ

အလယ်တွင် ခရမ်းရောင် ပါသော

👉 အဖြူရောင် လှိုင်းပုံ ပန်းများ ပွင့်နိုင်သော်လည်း

👉 အများအားဖြင့်

အရွက်များကို မကြာခဏ ခူးယူသုံးစွဲသောကြောင့်

ပန်းများ မတွေ့ရလေ့ရှိပါ။

🌿 ကစွန်းရွက် အမျိုးအစားများ

ကြီးထွားပုံအလိုက်

👉 အမျိုးအစား ၂ မျိုး ခွဲနိုင်သည်—

🌱 (၁) မြေတွင် ကြီးထွားသော မျိုး

👉 အမြင့်တက်၍ တည်တံ့သော ပုံရှိပြီး

👉 အော်ဂဲနစ်ဓာတ်များနှင့် စိုထိုင်းမှု ကောင်းသော မြေတွင် ကြီးထွားသည်

👉 ချောင်းဆုံနေရာများတွင် အမြစ်အသစ်များ ထွက်ကာ

👉 မြေကို ထိတွေ့သည့်အခါ အမြစ်ပေါက်၍

👉 မြွေပေါက်ပင်ကဲ့သို့ ပျံ့နှံ့ကြီးထွားသည်။

🌊 (၂) ရေတဝက်ပါဝင်သော မျိုး (swamp cabbage)

👉 ရေတော၊ ရေကန် စသည့် စိုထိုင်းသော နေရာများတွင် ကြီးထွားသည်

👉 အဓိကအမြစ်သည် မြေတွင် တည်ပြီး

👉 အလယ်ပိုင်းမှ အမြစ်ငယ်များသည်

ရေထဲတွင် လွတ်လပ်စွာ တည်နေသော်လည်း

👉 မြေကို ထိတွေ့ပါက ထပ်မံ အမြစ်ချနိုင်သည်။

❤️ ကစွန်းရွက်၏ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများ

ကစွန်းရွက်သည်

👉 ကယ်လိုရီနှင့် အဆီ ပါဝင်မှု နည်းပါးသောကြောင့်

👉 ကျန်းမာရေးအတွက် အလွန်ကောင်းသော ဟင်းသီးဟင်းရွက် ဖြစ်သည်။

👉 နူးညံ့သော်လည်း

👉 အရေးကြီးသော အာဟာရများ ပြည့်ဝစွာ ပါဝင်ပြီး

👉 အထူးသဖြင့်

ဗီတာမင် A (၁၀၀ ဂရမ်လျှင် ၆,၆၀၀ IU)

antioxidant များ

သတ္တုဓာတ်များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သည်။

ကစွန်းရွက်၏ အာဟာရနှင့် ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများ (ဆက်)

👉 ကစွန်းရွက် အစိမ်း ၁၀၀ ဂရမ်လျှင် ကယ်လိုရီ ၁၉ သာ ပါဝင်သဖြင့်

👉 ကယ်လိုရီနည်း၊ အဆီနည်း၊ antioxidant များစွာ ပါဝင်သောကြောင့်

👉 ကိုလက်စထရော ထိန်းချုပ်ရေးနှင့်

👉 ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချရေး အစီအစဉ်များတွင်

အာဟာရပညာရှင်များက အထူးတန်ဖိုးထားကြသည်။

🌿 Antioxidant များ

👉 phenolic antioxidant များစွာ ပါဝင်ပြီး

👉 အထူးသဖြင့်—

ß-carotene

lutein

xanthin

cryptoxanthin

တို့ ပါဝင်သည်။

👉 ကစွန်းရွက်အစိမ်းတွင် ဗီတာမင် C (ascorbic acid) များစွာ ပါဝင်သည်။

၁၀၀ ဂရမ်လျှင် ၅၅ မီလီဂရမ် (နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်၏ ၉၂%) ရရှိနိုင်သည်။

👉 ဤ antioxidant သည်

free radical များ

reactive oxygen species (ROS)

တို့ကို တားဆီးပေးပြီး

👉 ခန္ဓာကိုယ်ကို oxidative stress နှင့် ရောဂါများမှ ကာကွယ်ပေးသည်။

👉 ဗီတာမင် C ပါဝင်သော အစားအစာများကို မကြာခဏ စားသုံးပါက—

အရိုးအသားဆက်သွယ်မှု (connective tissue) ပြုပြင်မှု

ဆံပင်နှင့် အသားအရေ ကျန်းမာရေး

သံဓာတ် ချို့တဲ့ သွေးအားနည်းရောဂါ ကာကွယ်ခြင်း

တို့ကို ကူညီနိုင်သည်။

👉 ထို့အပြင်

👉 အိုမင်းခြင်းကို နှောင့်နှေးစေပြီး

👉 ကင်ဆာအချို့မှလည်း ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။

👁️ ဗီတာမင် A

👉 ဟင်းနုနွယ်၊ kale၊ watercress ကဲ့သို့သော

အရွက်စိမ်းဟင်းသီးဟင်းရွက်များနှင့် တူညီစွာ

👉 ဗီတာမင် A အကောင်းဆုံး ရင်းမြစ်တခု ဖြစ်သည်။

👉 ၁၀၀ ဂရမ်လျှင်

၆,၃၀၀ IU (နေ့စဉ်လိုအပ်ချက်၏ ၂၁၀%) ပါဝင်သည်။

👉 ဗီတာမင် A သည်

mucosal layer ထိန်းသိမ်းခြင်း

ဆံပင်နှင့် အသားအရေ

မျက်စိမြင်သာမှု

တို့အတွက် အရေးကြီးပြီး

👉 ဆဲလ်အဆင့်တွင် ကင်ဆာတားဆီးမှုနှင့် အိုမင်းမှုတားဆီးမှုကိုလည်း ကူညီသည်။

🔋 ဗီတာမင် B အုပ်စု

👉 riboflavin

👉 niacin

👉 vitamin B6

👉 folic acid

တို့ ပါဝင်ပြီး

👉 စွမ်းအင် ပြောင်းလဲမှု (metabolism) နှင့်

👉 ကိုယ်ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးသည်။

🦴 သတ္တုဓာတ်များ

👉 ကစွန်းရွက်တွင်—

သံဓာတ်

ကယ်လ်စီယမ်

ပိုတက်ဆီယမ်

မဂ္ဂနီဆီယမ်

မန်ဂနိစ်

ဖော့စဖရပ်

တို့ ပါဝင်သည်။

👉 ဤသတ္တုဓာတ်များသည်

အရိုးနှင့် သွား သန်မာရေး

နှလုံးခုန်နှုန်း ထိန်းညှိခြင်း

antioxidant enzyme များအတွက် အကူအညီပေးသည်။

🛡️ အကျိုးသက်ရောက်မှု

👉 ကစွန်းရွက်ကို မကြာခဏ စားသုံးပါက

အရိုးပွလျော့ရောဂါ (osteoporosis)

သွေးအားနည်းရောဂါ

ဗီတာမင် A ချို့တဲ့မှု

တို့ကို ကာကွယ်နိုင်သည်။

👉 ထို့အပြင် နှလုံးနှင့် သွေးကြောရောဂါ၊ အူကြီးကင်ဆာ၊ ပရိုစတိတ်ကင်ဆာတို့မှ ကာကွယ်နိုင်ကြောင်း ယူဆထားသည်။

🛒 ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် သိမ်းဆည်းခြင်း

👉 စိုက်ပြီး ၄၅ ရက်ခန့် အတွင်း ခူးယူနိုင်သည်။

👉 ခူးယူရာတွင်

အပေါ်ပိုင်း နူးညံ့သော အစိတ်အပိုင်းများကို ယူပြီး

အောက်ပိုင်း တံ ၂ လက်မခန့် ချန်ထားပါ

👉 ထို့မှ ပြန်လည် ကြီးထွားနိုင်သည်။

👉 စျေးတွင် ဝယ်ယူရာတွင်—

အရွက် အစိမ်းတောက်ပ

အရွက်ကြီးသော အစုများကို ရွေးချယ်ပါ

👉 ပျော့နေသော၊ ဝါနေသော၊ ပိုးကိုက်ထားသော အရွက်များကို ရှောင်ပါ။

👉 သိမ်းဆည်းရာတွင်

စိုစွတ်သော ပုဝါဖြင့် ပတ်၍

အအေးခန်းတွင် ထည့်သိုလှောင်ပါ

🍳 ပြင်ဆင်ချက်ပြုတ်နည်း

👉 ရေထဲတွင် ကြီးထွားသော အပင်ဖြစ်သောကြောင့်

👉 သန့်ရှင်းသော ရေအောက်တွင် ကောင်းစွာ ဆေးကြောပြီး

👉 ဆားရေထဲတွင် မိနစ် ၃၀ ခန့် စိမ်ထားပါ

👉 ပိုးများနှင့် ဥများ ဖယ်ရှားရန် ဖြစ်သည်။

👉 ထို့နောက်

ခြောက်အောင် လုပ်ပြီး

နူးညံ့သော အပိုင်းများကို လှီး၍

တံကြမ်းများကို ဖြတ်ပစ်ပါ

🥗 စားသုံးနည်းများ

အရွက်နုများ → သုပ်ဟင်းအဖြစ် အစိမ်းစားနိုင်

အရွက်ကြီးများ → ချက်ပြီးမှ စားသုံးရန် သင့်တော်

👉 ချက်နည်းများ—

ပြုတ်၊ အငွေ့ဖြင့် ချက်၊ ဆီပြန်ကြော်

ဟင်းရည်၊ ဟင်းချက်များတွင် အသုံးပြု

🍤 ဥပမာ ဟင်းလျာများ

အင်ဒိုနီးရှား “Tumis kangkung” (ငရုတ်နှင့် ပုစွန်အချဉ်ရည်ဖြင့် ကြော်)

ကြက်သွန်ဖြူနှင့် ဆီဖြင့် ကြော်၍

👉 momo (dim sum) အတွက် အတွင်းထည့်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်

👉 ကစွန်းရွက်သည်

👉 ဟင်းနုနွယ်၊ chard၊ basella၊ sorrel များ၏ အစားထိုးအဖြစ်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ