World Kidney Day ကမ္ဘာ့ကျောက်ကပ်နေ့

မတ်လတွင် နှစ်စဉ် ကျင်းပသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုတခု ဖြစ်ပြီး International Society of Nephrology (ISN) နှင့် International Federation of Kidney Foundations (IFKF) တို့ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ကြသည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှု၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေးအရေးပါမှုကို လူထုသိမြင်လာစေရန်နှင့် ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးပေါင်မြင့်ရောဂါ စသည့် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အချက်များအကြောင်း သတိပေးအသိပညာ ပေးရန် ဖြစ်သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ ဆောင်ပုဒ်မှာ

“Kidney Health for All – Caring for People, Protecting the Planet”

ဖြစ်ပြီး လူတိုင်းအတွက် မျှတသော ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ကျန်းမာရေးစနစ်ကို အလေးပေးထားသည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုသည် ကမ္ဘာတဝန်း နာတာရှည် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (Chronic Kidney Disease – CKD) ခံစားနေရသော လူဦးရေ ၈၅၀ သန်းကျော် အတွက် စောစီးစွာ ရောဂါရှာဖွေခြင်း၏ အရေးပါမှုကို ထောက်ပြသည်။

ကမ္ဘာ့ကျောက်ကပ်နေ့၏ အဓိက အချက်များ

ရည်ရွယ်ချက်

ကျောက်ကပ်၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို လူထုသိမြင်စေရန်၊ အန္တရာယ်မြင့် အုပ်စုများအတွက် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် အားပေးခြင်းနှင့် ကျောက်ကပ်ရောဂါ ကုသစောင့်ရှောက်မှုများ ပိုမိုရရှိနိုင်ရေးကို တောင်းဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု

ကျောက်ကပ်ရောဂါသည် ကမ္ဘာတဝန်း လူပေါင်း ၈၅၀ သန်းခန့် ကို သက်ရောက်စေပြီး နှစ်စဉ် လူသန်းပေါင်းများစွာ သေဆုံးရသော အရေးကြီးသော ကျန်းမာရေးပြဿနာတခု ဖြစ်သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဆောင်ပုဒ်

“Kidney Health for All – Caring for People, Protecting the Planet”

လူတိုင်းအတွက် မျှတပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကို အလေးပေးထားသည်။

လုပ်ဆောင်ရန် အစီအစဉ်

ကျန်းမာရေးအတွက် “Golden Rules” ၈ ချက် ကို လိုက်နာရန် အားပေးထားသည်။ ထိုအချက်များတွင်

သွေးပေါင်ချိန် စောင့်ကြည့်ခြင်း

ကျန်းမာသော အစားအစာ စားသုံးခြင်း

ရေလုံလောက်စွာ သောက်ခြင်း

စသည့် အချက်များ ပါဝင်သည်။

အဓိက လှုပ်ရှားမှုများ

လူထုအတွက် ကျောက်ကပ်စစ်ဆေးမှုများ၊ ကျန်းမာရေးပညာပေးအစီအစဉ်များနှင့် အွန်လိုင်း/ဒစ်ဂျစ်တယ် လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်၍ ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေးကို မိမိကိုယ်တိုင် စောင့်ရှောက်ရန် လူထုကို အားပေးသည်။

ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေးတွင် နည်းပညာနှင့် AI ၏ အခန်းကဏ္ဍ

ခန့်မှန်းဆန်းစစ်မှု (Predictive Analytics)

အမေရိကန်နိုင်ငံရှိ Carnegie Mellon University တွင် တီထွင်ထားသော AI မော်ဒယ်များသည် လူနာတဦးသည် အနာဂတ်တွင် end-stage renal disease ဖြစ်နိုင်ခြေကို ပိုမိုတိကျစွာ ခန့်မှန်းနိုင်ရန် ကူညီနေသည်။

ကိုယ်ပိုင်လိုအပ်ချက်အလိုက် ကုသမှု (Personalized Care)

AI ကို အသုံးပြု၍ လူနာဒေတာများကို ဆန်းစစ်ကာ

ဆေးပမာဏ ပြင်ဆင်ခြင်း

အစားအစာ အစီအစဉ် ပြင်ဆင်ခြင်း

စသည့် ကိုယ်ပိုင်လိုအပ်ချက်အလိုက် ကုသမှုများ အကြံပြုနိုင်သည်။

ရောဂါစီမံခန့်ခွဲမှု (Disease Management)

Machine learning နည်းပညာများသည် ရှုပ်ထွေးသော ဒေတာပုံစံများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ၍

စောစီးစွာ ရောဂါရှာဖွေခြင်း

ကျောက်ကပ်အစားထိုး ခံယူထားသော လူနာများကို စောင့်ကြည့်ခြင်း

အင်္ဂါအစားထိုးမှု ပယ်ချခြင်း (organ rejection) အန္တရာယ် လျော့ချခြင်း

တို့တွင် ကူညီနိုင်သည်။

အနာဂတ်အမြင်

AI နည်းပညာသည် acute kidney injury (AKI) ဖြစ်နိုင်ခြေကို ပိုမိုတိကျစွာ ခန့်မှန်းနိုင်စေရန်နှင့် ကုသမှုများ ပိုမိုထိရောက်စေရန် ကူညီမည်ဟု မျှော်လင့်ထားသည်။ ထိုသို့ဖြစ်လာပါက ဆေးရုံအခြေပြု ကုသမှုများ၏ ကုန်ကျစရိတ်ကိုလည်း လျော့ချနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

မြန်မာပြည်သားတွေ ဘယ်မှာနေနေ ကျောက်ကပ်ကျန်းမာရေးနဲ့ ပြည့်စုံကြပါစေ။ 

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ