သွေးဆုံးခြင်း ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြင်း

(ကန်တော့)

(ရေးထားတာကို အခုမှသာ Unread ထဲ လိုက်ရှာလို့ တွေ့ပါတယ်။)

10/25/21, 5:37 AM

ဆရာရှင့် သမီးတခုလောက်မေးချင်လို့ပါရှင့် အသက် ၃၁ နှစ်နဲ့သွေးဆုံးနိုင်လားရှင့်

10/25/21, 6:48 AM

ကလေးရချင်လို့ပါရှင့် ရနိင်ချေမရှိတော့ဘူးလားရှင့် ကျေးဇူးပြု၍ ဖြေပေးဆရာပါဆရာရှင့်

(၁)

သွေးဆုံးခြင်း (Menopause) အဓိပ္ပါယ်

သွေးဆုံးခြင်း ဆိုသည်မှာ အမျိုးသမီးတဦးတွင်

- ၁၂ လ ဆက်တိုက် မလစဉ် မလာတော့ခြင်း ကို ဆိုလိုသည်။

ဤသည်မှာ မျိုးပွားနိုင်စွမ်း သဘာဝအတိုင်း အဆုံးသတ်သည့် အဆင့်ဖြစ်သည်။

ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည့် အသက်

ပျမ်းမျှ — ၅၁ မှ ၅၂ နှစ်

ပုံမှန်အတွင်း — ၄၅ မှ ၅၅ နှစ်

အဆင့်များ

၁။ ပြောင်းလဲကာလ (Perimenopause)

သွေးဆုံးမီ ၄ မှ ၈ နှစ်ခန့်

မလစဉ် မမှန်၊ အပူတက် (hot flashes)၊ စိတ်အပြောင်းအလဲ ဖြစ်နိုင်

၂။ သွေးဆုံးခြင်း (Menopause)

၁၂ လ ဆက်တိုက် မလစဉ် မလာတော့ခြင်း

၃။ သွေးဆုံးပြီးနောက် (Postmenopause)

သွေးဆုံးပြီးနောက်ကာလ

အရိုးပါးခြင်း၊ နှလုံးရောဂါ အန္တရာယ် တိုးနိုင်

လက္ခဏာများ

အပူတက်ခြင်း (hot flashes)

ညဘက်ချွေးထွက်များခြင်း

မလစဉ် မမှန်ခြင်း

အိပ်မပျော်ခြင်း

စိတ်လှုပ်ရှားလွယ်ခြင်း

မွေးလမ်းခြောက်သွေ့ခြင်း (vaginal dryness)

သက်ရောက်စေသော အကြောင်းများ

ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း → မြန်စေ

မိသားစုသမိုင်း → သက်ရောက်နိုင်

ကလေးမွေးဖွားမှု → အနည်းငယ် နောက်ကျစေနိုင်

အရေးကြီးသော ကျန်းမာရေးအကြံပြုချက်များ

ကယ်လ်စီယမ်၊ ဗီတာမင် D လုံလောက်စွာ ရယူပါ

လေ့ကျင့်ခန်း ပုံမှန်လုပ်ပါ

ဆေးလိပ် မသောက်ပါနှင့်

ဆရာဝန်နှင့် ပုံမှန် စစ်ဆေးပါ

အကျဉ်းချုပ်

သွေးဆုံးခြင်း သည် အမျိုးသမီးတို့တွင် သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်သော အဆင့်တခုဖြစ်ပြီး

၄၅–၅၅ နှစ်အတွင်း တွေ့ရလေ့ရှိသည်။ ကျန်းမာရေးကို စောင့်ရှောက်လျှင် အန္တရာယ်များကို လျှော့ချနိုင်ပါသည်။

(၂)

ကိုယ်ဝန်ရရန် အခြေခံလိုအပ်ချက်များနှင့် အကြံပြုချက်များ

- အမျိုးသမီး၏ မွေးဖွားနိုင်သောကာလ (fertile window) အတွင်း ကာကွယ်မှုမရှိဘဲ အတူနေခြင်း ပုံမှန်ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

ဤကာလမှာ

- မျိုးဥထွက်ခြင်း (ovulation) မတိုင်မီ ၅ ရက်မှ စ၍ နောက် ၁ ရက်အထိ ဖြစ်သည်။

ကိုယ်ဝန်ရနိုင်မှု တိုးမြှင့်ရန် အချက်များ

၁။ မွေးဖွားနိုင်သောကာလ ခွဲခြားသိရန်

အမြင့်ဆုံး အခွင့်အလမ်းရှိသော ကာလမှာ ၆ ရက် (ovulation အဆုံးနေ့အပါအဝင်)

သိရှိရန် နည်းလမ်းများ

ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် (basal body temperature) တိုင်းတာခြင်း

သားအိမ်ဝအရည် (cervical mucus) ပြောင်းလဲမှု — ပျော့ပြောင်း၊ လျှောလျှောဖြစ်လာခြင်း

Ovulation စမ်းသပ်ကိရိယာများ အသုံးပြုခြင်း

၂။ အတူနေချိန်ကို မှန်ကန်စွာ သတ်မှတ်ရန်

Sperm သုက်ပိုးသည် အမျိုးသမီးခန္ဓာအတွင်း ၅ ရက်အထိ အသက်ရှင်နိုင်သည်

မျိုးဥ egg သည် ၁၂ မှ ၂၄ နာရီသာ အသက်ရှင်သည်

- ထို့ကြောင့် လစဉ်ပြီးနောက် ၂–၃ ရက်တကြိမ် အတူနေခြင်းဖြင့် အချိန်မီ စperm ရှိနေစေနိုင်သည်။

၃။ ကိုယ်အလေးချိန် သင့်တော်အောင် ထိန်းသိမ်းရန်

အလေးချိန်နည်းလွန်းခြင်း၊ များလွန်းခြင်း

- ovulation မမှန်စေနိုင်ပြီး ကိုယ်ဝန်ရနိုင်မှု လျော့နည်းစေသည်

၄။ လူနေမှုပုံစံ ပြုပြင်ရန်

• Prenatal vitamin သောက်ရန်

ကိုယ်ဝန်မယူမီ ၂–၃ လခန့်

Folic acid (၄၀၀ mcg) နှင့် iodine ပါဝင်သော ဆေးများ

• မကောင်းသော အလေ့အထများ ရှောင်ရန်

ဆေးလိပ် မသောက်ရ

အရက် မသောက်ရ

ကော်ဖီ/ကဖိန်း နေ့စဉ် ၂၀၀ mg အောက်သာ

• အစားအစာကောင်းများ စားရန်

အရွက်စိမ်းများ၊ သံဓာတ်များ၊ mono-unsaturated fat ပါဝင်သော အစားအစာများ

Mediterranean စတိုင် အစားအစာများ

၅။ ယောကျာ်းဘက် (sperm) ကျန်းမာရေး

ပူလွန်းသော ရေချိုးကန် (hot tub) မသုံးပါနှင့်

တင်းကျပ်သော အဝတ်အစား မဝတ်ပါနှင့်

- sperm သုက်ပိုးအရေအတွက်နှင့် အရည်အသွေး ထိန်းရန်

၆။ ဆရာဝန်နှင့် ဆွေးနွေးရန်

ကိုယ်ဝန်မယူမီ စစ်ဆေးမှု (preconception checkup)

ဆေးဝါး၊ ကာကွယ်ဆေး၊ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ စစ်ဆေးရန်

ဘယ်အချိန်တွင် ဆရာဝန်ကို တွေ့သင့်သလဲ

အသက် ၃၅ အောက် → ၁ နှစ် ကြိုးစားပြီး မရပါက

အသက် ၃၅ နှင့်အထက် → ၆ လအတွင်း မရပါက

- မျိုးပွားဆိုင်ရာ အထူးကုနှင့် ဆွေးနွေးသင့်သည်

အကျဉ်းချုပ်

ကိုယ်ဝန်ရရန် အရေးကြီးဆုံးမှာ fertile window အတွင်း ပုံမှန် အတူနေခြင်း ဖြစ်ပြီး

ကိုယ်အလေးချိန်၊ အစားအစာ၊ လူနေမှုပုံစံနှင့် ကျန်းမာရေးတို့ကိုလည်း အတူတကွ ထိန်းသိမ်းရန် လိုအပ်သည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ