ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအတွက် အစားအစာနှင့် ကျန်းမာရေးလမ်းညွှန်

(၁)

ဆီးချိုရောဂါရှိသူ အများစုအတွက် အစာမစားမီ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏမှာ ၈၀ မှ ၁၃၀ mg/dL အတွင်းရှိသင့်ပြီး၊ အစာစားပြီး နှစ်နာရီအကြာတွင် ၁၈၀ mg/dL အောက်တွင် ရှိရန် ရည်မှန်းရပါမည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် A1C (သုံးလစာပျမ်းမျှ သွေးချိုပမာဏ) ကို ၇ ရာခိုင်နှုန်း အောက်တွင် ထားရှိရန် လိုအပ်ပါသည်။ သကြားဓာတ်ကို ထိန်းချုပ်ရာတွင် အစားအစာ တနပ်လျှင် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် (ကစီဓာတ်) ၃၀ မှ ၅၀ ဂရမ် ခန့်သာ စားသုံးရန်နှင့် ထပ်ဖြည့်သကြား (Added Sugar) ကို တနေ့တာ စားသုံးမှုစုစုပေါင်း၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်း ခန့်သာ ကန့်သတ်ရန် ရည်မှန်းရပါမည်။

အဓိက လိုက်နာရမည့် အစားအသောက်နှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု လမ်းညွှန်ချက်များ

ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် (ကစီဓာတ်): ကစီဓာတ်ကို လုံးဝဖြတ်တောက်ပစ်ခြင်းထက် ပမာဏကို စနစ်တကျ စောင့်ကြည့်ရန်သာ အဓိကထားပါ။ အထွေထွေ လမ်းညွှန်ချက်အရ အစားအစာ တနပ်လျှင် ကစီဓာတ် ၄၅ မှ ၆၀ ဂရမ် ခန့် စားသုံးနိုင်သော်လည်း ၎င်းမှာ လူတဦးချင်းစီ၏ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် သောက်သုံးနေသော ဆေးဝါးများအပေါ် မူတည်၍ ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။

သကြားစားသုံးမှု: သကြားကို လုံးဝတားမြစ်ထားခြင်း မဟုတ်သော်လည်း သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ရုတ်တရက် တက်မလာစေရန်အတွက် ထပ်ဖြည့်သကြား စားသုံးမှုကို အနည်းဆုံးအဆင့် (ဖြစ်နိုင်လျှင် တနေ့တာ ကယ်လိုရီ စုစုပေါင်း၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်း အောက်) ၌သာ ထားရှိသင့်ပါသည်။

ပန်းကန်ခွဲဝေနည်း (Plate Method): စားသုံးမှုပမာဏကို စီမံခန့်ခွဲရန် လွယ်ကူသောနည်းလမ်းမှာ မိမိ၏ ထမင်းပန်းကန် ထက်ဝက်ကို ကစီဓာတ်နည်းသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များဖြင့် ဖြည့်ဆည်းပြီး၊ ကျန်လေးပုံတပုံကို ပရိုတင်း (အသား၊ ငါး၊ ပဲ)၊ ကျန်လေးပုံတပုံကို ကစီဓာတ် (ထမင်း၊ ပါမုန့်) တို့ဖြင့် ခွဲဝေစားသုံးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ရည်မှန်းချက်များ

အစာမစားမီ: ၈၀–၁၃၀ mg/dL။

အစာစားပြီး ၁ နာရီမှ ၂ နာရီအတွင်း: ၁၈၀ mg/dL အောက်။

စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း: မိမိစားသုံးလိုက်သော အစားအစာတခုချင်းစီက မိမိ၏ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်အပေါ် မည်သို့သက်ရောက်မှုရှိသည်ကို သိရှိနိုင်ရန် သွေးချိုတိုင်းစက် (Glucometer) ကို အသုံးပြု၍ စစ်ဆေးပါ။ လူတဦးနှင့် တဦး တုံ့ပြန်မှုချင်း မတူညီနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

ဆေးဝါးအမျိုးအစားနှင့် ဆီးချိုရောဂါ အမျိုးအစားအပေါ် မူတည်၍ လိုအပ်ချက်များ ကွဲပြားနိုင်သဖြင့် လူတဦးချင်းစီနှင့် ကိုက်ညီမည့် အာဟာရဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များအတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအဖွဲ့ (သို့မဟုတ်) မိမိ၏ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးရန် လွန်စွာအရေးကြီးပါသည်။

(၂)

Caffeine and diabetes ကဖိန်းဓာတ် (ကော်ဖီ) နှင့် ဆီးချိုရောဂါ

အမျိုးအစား (၂) ဆီးချိုရောဂါရှိသူ အများစုအတွက် တနေ့လျှင် ကဖိန်းဓာတ် ၂၀၀ မှ ၄၀၀ မီလီဂရမ် ခန့် (ကော်ဖီ ၂ ခွက်မှ ၄ ခွက် ခန့်) အသင့်အတင့် သောက်သုံးခြင်းသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးကင်းသည်ဟု ယူဆနိုင်သော်လည်း၊ လူတဦးချင်းစီ၏ ခန္ဓာကိုယ်အလိုက် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို တက်စေခြင်း သို့မဟုတ် ကျစေခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ ကဖိန်းဓာတ်သည် အချို့သောသူများတွင် အင်ဆူလင်တုံ့ပြန်မှု (Insulin Sensitivity) ကို လျော့နည်းစေနိုင်သဖြင့် မိမိအပေါ် မည်သို့သက်ရောက်မှုရှိသည်ကို သိရှိနိုင်ရန် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ဂရုတစိုက် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရန် လွန်စွာအရေးကြီးပါသည်။

အမျိုးအစား (၂) ဆီးချိုရောဂါနှင့် ကဖိန်းဓာတ်ဆိုင်ရာ အဓိကသတိပြုဖွယ်ရာများ

တနေ့တာ သောက်သုံးနိုင်သော ပမာဏ: ကျန်းမာသော လူကြီးတဦးအနေဖြင့် တနေ့လျှင် ကဖိန်းဓာတ် ၄၀၀ မီလီဂရမ် (ကော်ဖီ ၄ ခွက် ခန့်) အထိ သောက်သုံးခြင်းမှာ လက်ခံနိုင်သော ပမာဏဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း အချို့သော သုတေသနများအရ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအနေဖြင့် ဤပမာဏထက် လျှော့ချရန် သို့မဟုတ် သောက်သုံးမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သက်ရောက်မှုကို စောင့်ကြည့်ရန် အကြံပြုထားပါသည်။

သွေးတွင်းသကြားဓာတ်အပေါ် သက်ရောက်မှု: အချို့သောသူများတွင် အစာစားပြီးနောက် ကဖိန်းဓာတ် သောက်သုံးခြင်းကြောင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်လာတတ်ပါသည်။

ရောစပ်ပါဝင်ပစ္စည်းများကို သတိပြုပါ: ကော်ဖီသက်သက်မှာ ဘေးကင်းသော်လည်း ကော်ဖီထဲသို့ သကြား၊ ဆော့ရည် (Syrup) သို့မဟုတ် ခရင်မ် (Creamer) များ ထည့်သွင်းခြင်းက သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို သိသိသာသာ မြင့်တက်စေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကော်ဖီခါး (Black Coffee) ကိုသာ သောက်သုံးပါ သို့မဟုတ် အချိုဓာတ်ကို အနည်းငယ်မျှသာ သုံးစွဲပါ။

တုံ့ပြန်မှု ကွဲပြားခြင်း: လူတဦးနှင့် တဦး တုံ့ပြန်ပုံချင်း မတူညီနိုင်ဘဲ၊ အချို့သော ဆီးချိုဝေဒနာရှင်များတွင် ကဖိန်းဓာတ် များပြားစွာ သောက်သုံးခြင်းကြောင့် အင်ဆူလင် ခုခံမှု (Insulin Resistance) ပိုမိုမြင့်မားလာသည်ကို တွေ့ရတတ်ပါသည်။

အစားထိုး သောက်သုံးနိုင်ခြင်း: အကယ်၍ ကဖိန်းဓာတ်ကြောင့် မိမိ၏ သွေးချိုပမာဏ တက်လာသည်ဟု ယူဆပါက ကဖိန်းဓာတ် ဖယ်ရှားထားသော ကော်ဖီ (Decaffeinated Coffee) ကို ပြောင်းလဲသောက်သုံးနိုင်ပါသည်။ ၎င်းတွင် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အကျိုးပြုသော အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း (Antioxidants) များ ပါဝင်နေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။

ကဖိန်းဓာတ်ပါဝင်သော ဖျော်ရည်များကို သောက်သုံးပြီးနောက် မိမိ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ မည်သို့တုံ့ပြန်သည်ကို အတိအကျ သိရှိနိုင်ရန် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို နီးကပ်စွာ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရန် အထူးအကြံပြုအပ်ပါသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ