H. pylori အစာအိမ်ပိုး ကုသခြင်း

(အခုမှသာ တွေ့ရတဲ့ မေးခွန်းဟောင်း)

5/7/20, 3:09 AM

ဆရာရှင့် ယုံကြည်အားကိုး ရိုသေစွာ စာရေးမေးခွင့်ပြုပါရှင့် ကျမ အသက် ၄၂နှစ်ပါ။ အစာအိမ်ရောင်လို့ ဆေးခန်းပြပြီး ဆရာဝန် ညွန်ကြားချက်နဲ့ ပိုးသတ်ဆေး သောက်ပြီး တလ(တလ) နေရင် ပြန်စစ်မယ်လို့ ပြောထားတာ နက်ဖြန်ဆို ၅ပတ်ပြည့်မယ်ရှင့်။ ဗိုက်က သက်သာပြီ။ အစားများလွန်းရင်အောင့်တာ တခါတခါတော့ ဖြစ်တယ်ရှင့်။ စိတ်လည်းပူလို့ ပိုးကျန်ပြီး ကြာနေတာမျိုး ဖြစ်မလားစိုးရိမ်ပေမယ့် ခုလတွေမှာ ဖြစ်နိုင်ရင် အပြင်မထွက်ချင်ဆေးခန်း သွားပြီး လူတွေနဲ့မထိတွေ့ ချင်လို့ ဆုံးဖြတ်ရခက်နေလို့ လုပ်သင့်တာလေး အကြံပေးပါ ဆရာရှင်။

H. pylori ပိုးကူးစက်မှုကို ပိုးသတ်ဆေးနှစ်မျိုးနှင့် အစာအိမ်အက်ဆစ်လျှော့ချပေးသော Proton pump inhibitor (PPI) ဆေးတို့ကို ၁၄ ရက်ကြာ တွဲဖက်တိုက်ကျွေး၍ ကုသရပါသည်။ အစာအိမ်နံရံကို ကာကွယ်ရန် Bismuth subsalicylate ဆေးကိုလည်း ထည့်သွင်းအသုံးပြုလေ့ရှိပါသည်။ ဤကုသမှုနည်းလမ်းများမှာ ၈၀ မှ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အောင်မြင်မှုရှိပြီး၊ ကုသမှုပြီးဆုံးပါက ပိုးစင်၊ မစင်ကို ပြန်လည်စစ်ဆေးရန် လိုအပ်ပါသည်။

အသုံးများသော ဆေးဝါးများ

ပုံမှန်အားဖြင့် အောက်ပါဆေးများကို ၁၄ ရက်ကြာ တွဲဖက်သောက်သုံးရပါသည် -

ပိုးသတ်ဆေးများ (Antibiotics): Amoxicillin၊ Clarithromycin (Biaxin)၊ Metronidazole (Flagyl)၊ Tetracycline သို့မဟုတ် Levofloxacin။

အက်စစ်လျှော့ဆေးများ (PPIs): Omeprazole (Prilosec)၊ Lansoprazole (Prevacid)၊ Pantoprazole (Protonix)၊ Rabeprazole (Aciphex) သို့မဟုတ် Esomeprazole (Nexium)။

Bismuth Subsalicylate: ဆေးအာနိသင် ပိုမိုထက်မြက်စေရန်နှင့် အစာအိမ်အနာကို ကာကွယ်ရန် ထည့်သွင်းတတ်ပါသည်။

P-CABs: ပိုမိုထိရောက်သော ကုသမှုနည်းလမ်းသစ်အဖြစ် Vonoprazan-amoxicillin တွဲဖက်ဆေးကို FDA မှ ခွင့်ပြုထားပါသည်။

ကုသမှုဗျူဟာများ

လေးမျိုးတွဲကုထုံး (Quadruple Therapy): အထိရောက်ဆုံးဟု ယူဆကြပြီး PPI၊ Bismuth၊ Tetracycline နှင့် Metronidazole တို့ ပါဝင်ပါသည်။

သုံးမျိုးတွဲကုထုံး (Triple Therapy): Clarithromycin အပေါ် ပိုးယဉ်ပါးမှုနည်းပါးသော ဒေသများတွင်သာ အသုံးပြုရန် အကြံပြုထားပြီး PPI၊ Amoxicillin နှင့် Clarithromycin တို့ ပါဝင်ပါသည်။

အရန်ကုထုံး (Salvage Therapy): ပထမအဆင့် ကုသမှုမအောင်မြင်ပါက Levofloxacin သို့မဟုတ် Rifabutin အခြေခံသည့် ဆေးပတ်စနစ်များကို ဆရာဝန်များက အသုံးပြုလေ့ရှိပါသည်။

ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ဂရုစိုက်ခြင်း

NSAIDs အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ: အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ (Aspirin၊ Ibuprofen) သည် အစာအိမ်ကို ပိုမိုထိခိုက်စေနိုင်သဖြင့် ရှောင်ကြဉ်ရပါမည်။

တကိုယ်ရေသန့်ရှင်းမှု: ပိုးပြန်မဝင်စေရန် လက်ကိုစင်ကြယ်အောင်ဆေးခြင်း၊ ချက်ပြုတ်ထားသော အစားအစာများကို စားသုံးခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းသောရေကို သောက်သုံးခြင်းတို့ ပြုလုပ်ပါ။

နောက်ဆက်တွဲ စစ်ဆေးခြင်း: ပိုးစင်သွားခြင်း ရှိ၊ မရှိ အတည်ပြုရန်အတွက် ကုသမှုအပြီးတွင် အသက်ရှူထုတ်လေကို စစ်ဆေးခြင်း (Urea breath test) သို့မဟုတ် ဝမ်းစစ်ဆေးခြင်း (Stool antigen test) တို့ကို ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

အစာအိမ်ပိုးရှိသူများအတွက် အစားအသောက် လမ်းညွှန်ချက်

စားသုံးရန်သင့်သော အစားအစာများ

အကျိုးပြုဘက်တီးရီးယား (Probiotics): ကီဖါ (Kefir)၊ ဒိန်ချဉ်နှင့် အချဉ်ဖောက်ထားသော အစားအစာများသည် အစာအိမ်ကျန်းမာရေးကို ကောင်းမွန်စေပြီး ပိုးသတ်ဆေးများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တတ်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို လျှော့ချပေးပါသည်။

ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ: ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်း၊ ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်းပင်ပေါက်များနှင့် ကိုက်လန်တို့သည် အစာအိမ်အတွင်း ပိုး ပျံ့နှံ့မှုကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။

ဘယ်ရီသီးများ: ဘလူးဘယ်ရီ၊ ရပ်စ်ဘယ်ရီ၊ စတော်ဘယ်ရီနှင့် ကရန်ဘယ်ရီသီးများသည် ဘက်တီးရီးယားများ ကြီးထွားမှုကို တားဆီးပေးပြီး ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချပေးပါသည်။

အဆီနည်းသော ပရိုတင်းများ: ငါး၊ အရေခွံလွှတ်ထားသော ကြက်သား၊ ကြက်ဆင်သားနှင့် တို့ဖူးတို့သည် အစာအိမ်အတွက် နူးညံ့ချောမွေ့သော အစားအစာများ ဖြစ်ပါသည်။

ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အဆီနှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များ: သံလွင်ဆီ (Olive oil)၊ နနွင်းနှင့် ကြက်သွန်ဖြူတို့သည် ဘက်တီးရီးယားများကို တိုက်ဖျက်ရာတွင် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။

အခြား: လက်ဖက်ရည် (Green tea) နှင့် ပျားရည်စစ်စစ်။

ရှောင်ကြဉ်ရမည့် အစားအစာများ

ကဖိန်းနှင့် အရက်: ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်ပြင်းပြင်းနှင့် အရက်ယမကာများသည် အစာအိမ်အက်ဆစ်ကို ပိုမိုထွက်ရှိစေပါသည်။

အစပ်နှင့် အချဉ်ဓာတ်များသော အစားအစာများ: ငရုတ်သီး၊ ငရုတ်ကောင်း၊ အချဉ်ကဲသော အသီးများ (ရှောက်သီး၊ လိမ္မော်သီး) နှင့် ခရမ်းချဉ်သီးပါဝင်သော ပစ္စည်းများသည် အစာအိမ်နံရံကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။

အဆီများသော အစားအစာများနှင့် ဆီကြော်စာများ: အမြန်စာ (Fast food)၊ ပြုပြင်ထားသော အသားများနှင့် အဆီများသော မုန့်များသည် အစာခြေစနစ်ကို နှေးကွေးစေပြီး ဝေဒနာကို ပိုမိုဆိုးရွားစေပါသည်။

အမြှုပ်ထသော အချိုရည်များ: အချိုရည်မျိုးစုံနှင့် ဆိုဒါရေ။

စားသုံးရန် နမူနာပုံစံများ

နံနက်စာ: ပျားရည်နှင့် ဘယ်ရီသီးများ ထည့်ထားသော အုတ်ဂျုံ (Oatmeal) သို့မဟုတ် နနွင်းထည့်ထားသော ကြက်ဥမွှေ။

နေ့လယ်စာ/ညစာ: အသီးအရွက်များနှင့် ကင်ထားသော ကြက်သား (သို့မဟုတ်) ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်းနှင့် ပေါင်းထားသော ငါး။

သရေစာ: ဒိန်ချဉ် သို့မဟုတ် သစ်တော်သီး။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ