ခဝဲသီး (Ridge Gourd)
ခဝဲသီး၏ အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ
အစာခြေစနစ် ကျန်းမာစေခြင်း: အမျှင်ဓာတ် (Cellulose) မြင့်မားစွာ ပါဝင်သဖြင့် အူလမ်းကြောင်း လှုပ်ရှားမှုကို မှန်ကန်စေပြီး ဝမ်းချုပ်ခြင်း ဝေဒနာမှ သက်သာရာ ရစေသည်။
ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချရာတွင် ကူညီခြင်း: ကယ်လိုရီနှင့် အဆီဓာတ် နည်းပါးပြီး ရေဓာတ်နှင့် အမျှင်ဓာတ် များပြားသဖြင့် ကယ်လိုရီ အပိုမတိုးဘဲ ဗိုက်ပြည့်တင်းမှုကို ကြာရှည် ခံစားရစေသည်။
ဆီးချိုရောဂါကို ထိန်းချုပ်ခြင်း: ဂလိုင်ဆီးမစ် အညွှန်းကိန်း (Glycemic index) နည်းပါးခြင်းနှင့် အင်ဆူလင်ကဲ့သို့သော ပပ်တိုက် (Peptides) များ ပါဝင်ခြင်းတို့ကြောင့် သွေးတွင်းနှင့် ဆီးတွင်းရှိ သကြားဓာတ် ပမာဏကို ထိန်းညှိပေးသည်။
အဆိပ်အတောက်များ ဖယ်ရှားပေးခြင်း: ခဝဲသီးသည် ဆီးရွှင်စေသော အာနိသင်ရှိသဖြင့် အသည်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို အထောက်အကူပြုကာ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ အဆိပ်အတောက်များကို စွန့်ထုတ်ပေးသည်။
အရေပြားနှင့် ဆံပင်ကို ကောင်းမွန်စေခြင်း: အင်တီအောက်ဆီးဒန့် (Antioxidants) နှင့် ဗီတာမင်စီ ကြွယ်ဝသဖြင့် ဝက်ခြံများကို တိုက်ဖျက်ပေးခြင်း၊ အရေပြား အသားအရေကို ကောင်းမွန်စေခြင်းနှင့် အရွယ်မတိုင်မီ အိုမင်းရင့်ရော်မှု လက္ခဏာများကို လျော့ပါးစေခြင်းတို့၌ ကူညီပေးသည်။
နှလုံးနှင့် သွေးကြော ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ခြင်း: ပိုတက်စီယမ် (Potassium) နှင့် အမျှင်ဓာတ် ကြွယ်ဝမှုကြောင့် သွေးဖိအားကို ထိန်းညှိပေးပြီး ကိုလက်စထရော (Cholesterol) ပမာဏကို လျော့ကျစေသည်။
ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချပေးခြင်း: ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ရောင်ရမ်းမှုများကို လျော့ကျစေပြီး ကိုယ်တွင်း အပူလွန်ကဲမှုကို သက်သာစေသော အအေးစာအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။
ခုခံအားစနစ်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း: ဗီတာမင်စီနှင့် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော သတ္တုဓာတ်များ ပါဝင်သဖြင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို ကြံ့ခိုင်စေကာ ကူးစက်ရောဂါများကို တိုက်ဖျက်ပေးသည်။
မျက်စိကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုခြင်း: ဘီတာကယ်ရိုတင်း (Beta-carotene) ပါဝင်သဖြင့် အသက်ကြီးလာလျှင် ဖြစ်တတ်သော မျက်စိကွယ်စေသည့် အစက်အပြောက်ဖြစ်ရောဂါ (Macular degeneration) ကဲ့သို့သော မျက်စိဝေဒနာများကို ကာကွယ်ပေးသည်။
အာဟာရဓာတ် ပါဝင်မှု (၁၀၀ ဂရမ်လျှင် ခန့်မှန်းခြေ)
ကယ်လိုရီ: အလွန်နည်း (၁၇ မှ ၂၀ kcal ခန့်)
ရေဓာတ်: အလွန်များ (၉၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျော်)
သတ္တုဓာတ်များ: သံဓာတ်၊ ပိုတက်စီယမ်၊ ဇင့် (သွပ်ဓာတ်)၊ မဂ္ဂနီဆီယမ်၊ ကြေးနီဓာတ်
ဗီတာမင်များ: ဗီတာမင်စီ၊ ဗီတာမင်အေ (ဘီတာကယ်ရိုတင်း)၊ ဗီတာမင်ဘီ၆
အသုံးပြုပုံ
ခဝဲသီးသည် နူးညံ့ပြီး ရေစုပ်ယူမှုကောင်းသော ဂုဏ်သတ္တိ ရှိသဖြင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင် အရသာများကို ကောင်းစွာ စုပ်ယူနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အကြော်အလှော်များ၊ ဟင်းချက်ရာတွင်၎င်း၊ ပဲဟင်းနှင့် ဟင်းချိုများတွင်၎င်း ထည့်သွင်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
၁။ ခဝဲသီး ဟင်းချို (သို့မဟုတ်) ချဉ်ရည်ဟင်း
ခဝဲသီးကို အခွံသင်၊ အနေတော်တုံးပြီး ပုစွန်ခြောက် (သို့မဟုတ်) ငါးခြောက်လေးနဲ့ ဟင်းချိုချက်သောက်တာဟာ အလွန် ထမင်းမြိန်စေပါတယ်။
ချက်နည်း: ရေဆူရင် ပုစွန်ခြောက်နဲ့ ငပိအနည်းငယ်ထည့်၊ ခဝဲသီးထည့်ပြီး နူးအောင်ချက်ပါ။ ငရုတ်ကောင်းမှုန့်လေး ခပ်လိုက်ရင် ခန္ဓာကိုယ်ကို အေးမြစေတဲ့ ဟင်းချိုတခွက် ရပါပြီ။
၂။ ခဝဲသီး အကြော်
ခဝဲသီးကို အကွင်းလိုက်လှီးပြီး တန်ပူရာမှုန့် (သို့မဟုတ်) ကုလားပဲမှုန့်နဲ့ နှစ်ကြော်တာဟာ ကလေးရော လူကြီးပါ ကြိုက်နှစ်သက်တဲ့ သရေစာတမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။
ချက်နည်း: ခဝဲသီးအကွင်းတွေကို ဆား၊ ကြက်သားမှုန့်နဲ့ နယ်ပြီး မုန့်နှစ်ထဲနှစ်ကာ ဆီပူပူမှာ ကြွပ်နေအောင် ကြော်ပါ။
၃။ ခဝဲသီး ပုစွန်ဆီပြန်ဟင်း
ခဝဲသီးရဲ့ အချိုဓာတ်ဟာ ပုစွန်နဲ့ အလွန်လိုက်ဖက်ပါတယ်။
ချက်နည်း: ကြက်သွန်နီ၊ ဖြူ၊ ငရုတ်သီးမှုန့်တို့ကို ဆီသတ်ပြီး ပုစွန်နဲ့ ခဝဲသီးကို ရောချက်ပါ။ ခဝဲသီးက ထွက်တဲ့ အရည်နဲ့တင် ပုစွန်က အချိုဓာတ်ထွက်ပြီး အရသာရှိတဲ့ ဆီပြန်ဟင်း တခွက် ရနိုင်ပါတယ်။
၄။ ခဝဲသီး မီးဖုတ်သုပ်
ဒါကတော့ ကျေးလက်ဒေသတွေမှာ စားလေ့ရှိတဲ့ ရိုးရာနည်းလမ်းပါ။
ချက်နည်း: ခဝဲသီးကို မီးဖုတ်ပြီး အပေါ်ခွံအမည်းတွေကို ခြစ်ထုတ်ပါ။ ပြီးရင် အတွင်းသားကို နွှာပြီး ကြက်သွန်နီ၊ ငရုတ်သီးစိမ်း၊ မြေပဲဆံ၊ ဆီကျချက်တို့နဲ့ သုပ်စားရင် ထူးခြားတဲ့ မီးသင်းနံ့လေးနဲ့ အရသာရှိလှပါတယ်။
၅။ ခဝဲသီး ကင်ချောင်းကြော် (Stir-fry)
ခဝဲသီးကို တခြားဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေဖြစ်တဲ့ မုန်လာဥနီ၊ ပြောင်းဖူးကလေးတွေနဲ့ ရောပြီး ဆီနည်းနည်းနဲ့ ကြော်စားတာဟာ ကျန်းမာရေးနဲ့ အလွန်ညီညွတ်ပါတယ်။
အကြံပြုချက်:
ခဝဲသီးကို မချက်ပြုတ်မီ "ခါး" မခါး အမြဲမြည်းကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ တခါတရံ ခဝဲသီးဟာ အလွန်ခါးတတ်ပြီး အဲဒီလို ခါးတဲ့အသီးမှာ အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ ဓာတ်ပေါင်းတွေ ပါဝင်တတ်လို့ ခါးရင် မစားဘဲ စွန့်ပစ်သင့်ပါတယ်။
ခဝဲသီး ချက်ပြုတ်နည်း အမျိုးမျိုး
၁။ ခဝဲသီး ပုစွန် (သို့မဟုတ်) ကြက်ဥ ဆီပြန်ချက်
ခဝဲသီးကို အခွံခြစ်၍ အတုံးသေးလေးများ တုံးပါ။ ကြက်သွန်နီ၊ ခရမ်းချဉ်သီးတို့ဖြင့် ဆီသတ်ပြီး ပုစွန် (သို့မဟုတ်) ကြက်ဥထည့်ကာ အရည်စပ်စပ် ချက်ခြင်းသည် ထမင်းမြိန်စေသော ဟင်းလျာ ဖြစ်ပါသည်။
၂။ ခဝဲသီး ဟင်းရည် (သို့မဟုတ်) ဟင်းချို
ပုစွန်ခြောက်၊ ငါးခြောက်တို့ဖြင့် ခဝဲသီးကို ဟင်းချိုရည်စပ်စပ် ချက်စားခြင်းဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အစာကို ရရှိနိုင်ပါသည်။ ခဝဲသီး၏ အချိုဓာတ်နှင့် ငါးခြောက်၏ အငန်ဓာတ် ပေါင်းစပ်မှုမှာ အလွန် လိုက်ဖက်လှပါသည်။
၃။ ခဝဲသီးပြုတ်နှင့် တို့စရာ
ခဝဲသီးကို အတုံးရှည်ရှည်စိတ်၍ ပြုတ်ပြီး ငပိရည်၊ ငပိထောင်းတို့နှင့် တွဲဖက် စားသုံးနိုင်ပါသည်။ ၎င်းသည် မြန်မာ့ရိုးရာ ထမင်းဝိုင်းများတွင် အတွေ့ရများဆုံးသော တို့စရာ တမျိုး ဖြစ်ပါသည်။
အညာဒေသမှာတော့ ခဝဲသီးကို မှို၊ ငရုပ်သီးစိမ်၊ နံနံပင်နဲ့ ဆီလည်ရေလည် ချက်စားလေ့ရှိပါတယ်။
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Comments
Post a Comment