Mutton ဆိတ်သားတွင် အဆီပါဝင်မှု

ဆိတ်သားသည် အမဲသား သို့မဟုတ် ဝက်သားတို့ထက် စုစုပေါင်းအဆီနှင့် ကိုလက်စထရော ပါဝင်မှုပိုမိုနည်းပါးသော အဆီနည်းအနီရောင်အသား (Lean red meat) အမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းကို ကင်ပြီးသား အသား ၃ အောင်စ (၈၅ ဂရမ်) စားသုံးမှုပုံစံ တပွဲစာတွင် ကယ်လိုရီ ၁၉၉ ခန့်၊ ပရိုတင်း ၂၈ ဂရမ်၊ စုစုပေါင်းအဆီ ၉ ဂရမ် (ပြည့်ဝဆီ ၄.၃ ဂရမ်) နှင့် ကိုလက်စထရော အကြမ်းဖျင်း ၉၃ မီလီဂရမ်ခန့် ပါဝင်ပါသည်။ တိကျသော အာဟာရတန်ဖိုးပမာဏမှာမူ ရွေးချယ်သည့် အသားတုံးနှင့် ချက်ပြုတ်ပုံနည်းစနစ်အပေါ်တွင် များစွာမူတည်ပါသည်။

အဆီပါဝင်မှု (Fat Content)

ဆိတ်သား၏ အဆီပါဝင်မှုသည် တိရစ္ဆာန်၏ အသက်အရွယ်နှင့် ရွေးချယ်သော အသားတုံးအပိုင်းအစအပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားခြားနားမှု ရှိပါသည်—

- ပြည့်ဝဆီများ (Saturated Fats): ဆိတ်သားတွင် ပြည့်ဝဆီနှင့် မပြည့်ဝဆီ နှစ်မျိုးစလုံး ပါဝင်ပါသည်။ ပြည့်ဝဆီများသည် သွေးတွင်းရှိ မကောင်းသော ကိုလက်စထရော (LDL) ကို မြင့်တက်စေနိုင်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ဆိတ်သားတွင် အမဲသားထက် ပြည့်ဝဆီပါဝင်မှု ပိုမိုနည်းပါးပါသည်။ ထို့ပြင် ၎င်းတွင် ခန္ဓာကိုယ်ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချပေးနိုင်စွမ်းရှိသော အိုလစ်အက်ဆစ် (Oleic acid) နှင့် စီအယ်လ်အေ (CLA) ကဲ့သို့သော ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သည့် အဆီများလည်း ပါဝင်နေပါသည်။

- အဆီအနည်းဆုံး အသားတုံးများ: ပေါင်သား (Raan) နှင့် ခြေသလုံးသား/ဂျူးသား (Nalli) တို့သည် အဆီအနည်းဆုံး အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်ကြပါသည်။ မချက်ပြုတ်မီ မြင်သာသောအဆီခဲများကို လှီးထုတ်ပစ်ခြင်းဖြင့် စုစုပေါင်းအဆီပါဝင်မှုကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်ပါသည်။

- အဆီပိုများသောအသားတုံးများ: နံရိုးသား (Chaamp) နှင့် ပခုံးသားတုံးများတွင်မူ အဆီပါဝင်မှု ပိုမိုမြင့်မားတတ်ပါသည်။

ကိုလက်စထရော (Cholesterol)

ဆိတ်သားတွင် ပါဝင်သော အစားအသောက်ဆိုင်ရာ ကိုလက်စထရောသည် အသားတုံးနှင့် ပြင်ဆင်ပုံအပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားမှုရှိပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် ၃ အောင်စ စားသုံးလျှင် ၇၈ မီလီဂရမ်မှ ၉၃ မီလီဂရမ်အတွင်း ရှိတတ်ပါသည်။

- ဆိတ်သား နှင့် သိုးသား (Goat vs. Lamb): ယေဘုယျအားဖြင့် အိမ်ဆိတ်သား (Goat meat) သည် သိုးသား (Lamb) ထက် ကိုလက်စထရော ပါဝင်မှု အနည်းငယ် ပိုမိုနည်းပါးပါသည် (၃ အောင်စ စားသုံးလျှင် ကိုလက်စထရော ၆၄ မီလီဂရမ်ခန့်သာ ရှိပါသည်)။

- အစားအသောက်၏ သက်ရောက်မှု: လက်ရှိ အစားအသောက်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များအရ အစားအသောက်မှရသော ကိုလက်စထရောသည် ယခင်က ထင်မြင်ယူဆခဲ့ကြသလောက် သွေးတွင်းကိုလက်စထရောပမာဏအပေါ် သက်ရောက်မှုနည်းပါးကြောင်း တွေ့ရသော်လည်း၊ နှလုံးကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် သွေးတွင်းကိုလက်စထရောမြင့်မားမှုကို ထိန်းညှိနေရသူများအနေဖြင့်မူ အသင့်အတင့်သာ ချင့်ချိန်စားသုံးရန် အကြံပြုထားဆဲ ဖြစ်ပါသည်။

ပြင်ဆင်ချက်ပြုတ်မှု လမ်းညွှန်ချက်များ (Preparation Tips)

ဆိတ်သားကို နှလုံးကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်စေရန်အတွက် ချက်ပြုတ်သည့် နည်းစနစ်သည် လွန်စွာအရေးကြီးပါသည်။ ကျန်းမာရေးနှင့် ပိုမိုညီညွတ်သော နည်းလမ်းများမှာ မီးကင်ခြင်း (Roasting)၊ အဆီများ စီးကျသွားစေရန် ဇကာပေါ်တင်၍ ဖုတ်ခြင်း (Baking on a rack) သို့မဟုတ် အသားကင်ခြင်း (Grilling) တို့ ဖြစ်ကြပါသည်။ ဆီအိုးထဲတွင် နစ်နေအောင် ကြော်ခြင်း (Deep frying) သို့မဟုတ် ဒယ်အိုးထဲတွင် ဆီအများကြီးဖြင့် အပြင်းကြော်ခြင်းမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမည်။ ထိုသို့ကြော်ခြင်းသည် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေသော ထရန်စ်ဆီ (Trans fats) များ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့်ပြင် ကယ်လိုရီပါဝင်မှုကိုလည်း ပိုမိုမြင့်တက်စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ