Posts

Showing posts from June, 2026

အသက်ကြီးသူများအတွက် အကောင်းဆုံး ထိုင်နည်းစနစ်

Image
မန္တလေးဆေးကျောင်းဆင်း ဆရာဝန်တွေ အတူတူထိုင်နေကြတဲ့ပုံတခု တွေ့ပါတယ်။ ဖျာခင်းပြီး စားပွဲဝိုင်းမှာ။ တင်ပလ္လင်ခွေ ကြာကြာထိုင်နိုင်သေးသူများ ငယ်ရွယ်ကြကုန်၏။ The best sitting position for seniors ခြေဖဝါးနှစ်ဖက်လုံးကို ကြမ်းပြင်ပေါ်သို့ ပြားပြားပြန့်ပြန့် ချထားနိုင်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဒူးကို ထောင့်မှန်အတိုင်း ကွေးထားနိုင်ရမည် ဖြစ်သည်။ လက်မှီပါသော ကုလားထိုင်များကို ရှောင်ကြဉ်ပါ၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုလက်မှီများက လူကြီးမင်းတို့၏ လှုပ်ရှားမှုကို ကန့်သတ်ပိတ်ပင်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပွပွချောင်ချောင်နှင့် သက်သောင့်သက်သာရှိသော အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်ပါ၊ သောက်ရေတခွက်ကိုလည်း အနီးအနားတွင် အဆင်သင့် ဆောင်ထားပါ။ မှန်ကန်သော ထိုင်ပုံထိုင်နည်း အနေအထား အချိန်အကြာကြီး ထိုင်ခြင်းသည် ခါးနာခြင်းနှင့် လည်ပင်းနာခြင်းတို့ကို မကြာခဏ ဖြစ်ပွားစေတတ်သော အကြောင်းရင်းတခု ဖြစ်သည်။ အချိန်အကြာကြီး ထိုင်ရမည့် အခြေအနေမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်နိုင်လျှင် အကောင်းဆုံးဖြစ်သော်လည်း၊ လူအများစုအတွက်မူ ထိုသို့ထိုင်ရခြင်းသည် မလွှဲမရှောင်သာသော ဘဝအမှန်တရားတခု ဖြစ်နေတတ်သည်။ ထိုင်သည့်အခါ ခါးကို မတ်မတ်ထားရန်၊ ဒူးကို ကွေးထားရန်နှင့် ဦးခေါင်းကို ပခုံးနှစ်...

Color blind အရောင်ခွဲမရသူ

Image
Color blind အရောင်ခွဲမရသူ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင် သို့မဟုတ် ဆရာဝန် ဖြစ်နိုင်ပါသလား ဆရာ အနီ အစိမ်း အဝါ  color blind အနည်းငယ်ရှိရင် ဆေးကျောင်းမှာစာလေ့လာရင်အဆင်ပြေနိုင်ပါသလား အခက်အခဲရှိနိုင်ပါသလားဗျ ကျောင်းဝင်ခွင့်အပေါ်မူတည်ပါတယ်။ ဝင်ခွင့်ကရပါတယ်ဆရာ သင်ကြား ရေးမှာအခက်အခဲရှိနိုင်လားဗျ ဥပမာ စာလေ့လာရာမှာ အရောင်‌မခွဲနိုင်ရင်အခက်အခဲရှိနိုင်လားဗျ color blind တယောက်အနေနဲ့ဆရာဝန်တယောက်အဖြစ်ရပ်တည်နိုင်မလားဆရာ ဟုတ်ကဲ့၊ အရောင်ခွဲမရသူတဦးသည် ဆရာဝန်တဦး ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (US) နှင့် ဗြိတိန် (UK) အပါအဝင် နိုင်ငံအများစုတွင် အရောင်မခွဲခြားနိုင်ခြင်း (Color Vision Deficiency - CVD) ရှိခြင်းသည် ဆေးတက္ကသိုလ်တက်ရောက်ရန် သို့မဟုတ် ဆေးကုသခွင့်လိုင်စင်ရယူရန်အတွက် လုံးဝပိတ်ပင်တားဆီးထားသည့် အချက်တခု မဟုတ်ပါ။ အထူးကုဘာသာရပ်အလိုက် ကြုံတွေ့ရနိုင်သည့် စိန်ခေါ်မှုများ အထွေထွေရောဂါကုသမှု၊ စိတ်ကျန်းမာရေးပညာ၊ ကလေးကျန်းမာရေးပညာ၊ အရိုးအကြောအဆစ်ပညာနှင့် ကူးစက်ရောဂါဗေဒ စသည့်ဘာသာရပ်များသည် အလွယ်တကူ လုပ်ကိုင်နိုင်သော နယ်ပယ်များဖြစ်သော်လည်း အမြင်အာရုံကို အလွန်အမင်း အသုံးပြုရသည့် အချို့သောအထူးကုဘာသာရပ်...

ဆေးဘက်ဝင်တယ်ဆိုတာ

Image
အရွက်က ဆေးဘက်ဝင်တယ်။ ဟုတ်။ ဆေးသုတေသနတော့ မတွေ့ဘူးသေးပါ။ အပွင့်က ဆေးဘက်ဝင်တယ်။ ဟုတ်။ ဆေးသုတေသနတော့ မတွေ့ဘူးသေးပါ။ အမြစ်က ဆေးဘက်ဝင်တယ်။ ဟုတ်။ ဆေးသုတေသနတော့ မတွေ့ဘူးသေးပါ။ လူအများစားသုံးတဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အားလုံး ကောင်ပါတယ်။ လူတွေစားကြသောက်ကြတာတိုင်းကို ဆေးသုတေသနတွေ လုပ်ထားတယ်။ အားလုံးမှာ အာဟာရတန်ဖိုးတွေ ပါတယ်။  သတိထားစားသုံးစရာတွေလည်း ပါတယ်။ လူအများမစားတာကို မစားသင့်။ လူတကာပြောတိုင်းလည်း မယုံသင့်။ လူပြောများတာက မှားလေ့ရှိတယ်။ အထူးသဖြင့် ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ  ကောင်းလှချည်ရဲ့၊  အစွမ်းထက်တယ်၊  ဆီးချိုပျောက်တယ်၊  သွေးတိုးကျတယ်၊ ကင်ဆာပျောက်တယ်၊  အသက်ရှည်တယ်၊ ငယ်ရုပ်ဆင်တယ်၊ အသားဖြူတယ်၊ အရပ်ရှည်တယ်၊  မှားတာ များတယ်။ မျက်စိမှိတ်မယုံရသလို ဦးနှောက်ကိုလည်း ပိတ်မထားသင့်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ပူပြင်းခြောက်သွေ့တဲ့ ရာသီဥတုမျိုးအတွက်

Image
ဆရာရှင့်ခုဇျေး(ဈေး)ပွဲတော်က ရေနံချောင်းကို ပြောင်းပါဘီ(ပြီ)ရှင့် ချောက်မြို့ထက်ပိုပူပါသည် ခုတလော ပွဲကူးကြမ်းတာရော ရာသီပူတာရော ညဆိုတော်တော်အိပ်မပျော်ပါ ချွေးထွက်လေယားလေပါဘဲ အပူထဲသွားလို့ အပေါ်ယံဝတ်မသွားရင် ချွေးထွက်စပ်ပူစပ်လောင်ဖြစ်ပီး(ပြီး)ပိုယားပါသည် ဘာတွေလုပ်ရမလဲ ဘာဆေးလိမ်းရမလဲ လမ်းညွှန်းပေးစေလိုပါသည် ဆရာပို့ထားတဲ့နည်းတွေအတိုင်း လိုက်နာကျင့်သုံးတာ အရင်ခံစားနေရတာကတော့ သက်သာပါဘီ(ပြီ)ရှင့် ဆရာတို့မိသားစုကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေ ပူပြင်းခြောက်သွေ့တဲ့ ရာသီဥတုမျိုးအတွက်ဆို ပေါ့ပါးပြီး ချွေးပေါက်မပိတ်စေတဲ့ (non-comedogenic) ခရင်မ်မျိုးကို ရွေးချယ်သင့်ပါတယ်။  အပူဒဏ်ကြောင့် ချွေးပေါက်ပိတ်စေမယ့် အဆီဓာတ်အနှစ်တွေကို ရှောင်ပြီး အရေပြားထဲကို ရေဓာတ်ဆွဲခေါ်ပေးနိုင်တဲ့ (hyaluronic acid သို့မဟုတ် glycerin ကဲ့သို့သော) humectants ဓာတ်တွေ ပါဝင်တာကို ရွေးချယ်ရပါမယ်။ ထိပ်တန်းအရေပြားအထူးကုဆရာဝန်ကြီးများ အကြံပြုထားသည့် ခရင်မ်များ ထုတ်ကုန် အဓိကပါဝင်ပစ္စည်းများ အသင့်တော်ဆုံးအသုံးပြုပုံ CeraVe Moisturizing Cream Ceramides၊ Hyaluronic Acid ပေါ့ပေါ့ပါးပါးနှင့် ၂၄ နာရီပတ်လုံး ရေဓာတ်ဖြည့်တင်းရန် La Roche-Pos...

Fluocinonide (ဖလူအိုစီနိုနိုက်) ခရင်

Image
မဂ်လာပါဆရာရှင့်။ ဆရာဝန်က အနာအတွက် Fusidic acid ပေးပါတယ်ဆရာရှင့် ဆယ်ရက်ခန့်လိမ်းပြီးပါပြီ။ပျောက်သွားတဲ့အနာပေါ်မှာ အဖုအသေးလေးတွေထပ်ထွက်လာပြီး ယားပါတယ်ဆရာရှင့် ဆရာဝန်ပေးတဲ့ Fusidic ဆက်လိမ်းရအုံးမလားရှင့် Fluocinonide cream လိမ်းလို့ရပါသလားရှင့် ဖြေကြားပေးပါဆရာရှင့်။ Fluocinonide (ဖလူအိုစီနိုနိုက်) ခရင်သည် ပြင်းအားမြင့်မားသော ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်ဖြင့်သာ သုံးစွဲရသည့် စတီးရွိုက် (corticosteroid) လိမ်းဆေးတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို အမျိုးမျိုးသော အရေပြားပြဿနာများကြောင့် ဖြစ်ပွားတတ်သည့် ရောင်ရမ်းခြင်း၊ နီမြန်းခြင်း၊ ဖောင်းကြွခြင်း၊ အရေပြားကွာခြင်းနှင့် ယားယံခြင်းတို့ကို အမြန်ဆုံး သက်သာစေရန် အသုံးပြုသည်။ ၎င်းကို အောက်ပါအရေပြားရောဂါများအတွက် အများဆုံး အသုံးပြုကြသည် - နှင်းခူ (Eczema / Atopic Dermatitis): အရေပြားခြောက်သွေ့ခြင်း၊ ယားယံခြင်းနှင့် အနီကွက်များ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းတို့ကို သက်သာစေသည်။ ဇက်ပိုးနာ/စောရီယေးစစ် (Psoriasis): ထူထဲပြီး နီမြန်းကာ အကြေးခွံကဲ့သို့ ကွာကျနေသော အရေပြားအကွက်များကို လျော့ပါးသက်သာစေသည်။ အရေပြားရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ဓာတ်မတည့်ခြင်းများ (Dermatitis & Allergies): အရာဝတ္ထုတခုခုနှင့...

Leg cramps ခြေထောက်ကြွက်တက်ခြင်း

Image
ဆရာကြွက်တက်တာက အကြောအားနည်းလို့ ဖြစ်တတ်တာလားဆရာ ဖြစ်လျင် ဘယ်လို နည်းစနစ်ကျင့်သုံးရမလဲ ခင်ဗျာ။ ခြေထောက်ကြွက်တက်ခြင်းဟူသည် ခြေသလုံး သို့မဟုတ် ပေါင်ကြွက်သားများတွင် အလိုအလျောက် ကျုံ့သွားပြီး နာကျင်မှုကို ဖြစ်စေသည့် ဝေဒနာမျိုး ဖြစ်သည်။ ကြွက်တက်ပါက ချက်ချင်း သက်သာစေရန်အတွက် ကြွက်တက်နေသော ကြွက်သားကို ချက်ချင်းဆန့်ထုတ်ခြင်း၊ ထိုနေရာကို နှိပ်နယ်ပေးခြင်းနှင့် ရေနွေးဖတ် (သို့မဟုတ်) ရေခဲဖတ် ကပ်ပေးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ရမည်။ နေ့စဉ် ရေဓာတ်ပြည့်ဝစွာ နေထိုင်ခြင်း၊ အိပ်ရာမဝင်မီ ခြေဆန့်လက်ဆန့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ်တွင်း လျှပ်လိုက်ရည် (Electrolyte) ပမာဏကို မျှတအောင် ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြင့် ကြွက်တက်ခြင်းကို ကာကွယ်နိုင်သည်။ ချက်ချင်း သက်သာစေမည့် နည်းလမ်းများ (ကြွက်တက်လာသည့်အချိန်တွင်) • ကြွက်သားကို ဆန့်ထုတ်၍ ထိန်းထားပါ - ခြေသလုံးကြွက်တက်ခြင်းကို သက်သာစေရန် ခြေထောက်ကို ဆန့်ဆန့်ဆန့်ပြီး ခြေချောင်းများကို မိမိမျက်နှာဘက်သို့ ကော့နိုင်သမျှ ကော့ထားရမည်။ ပေါင်ကြွက်တက်ခြင်းအတွက်မူ မတ်တပ်ရပ်၍ ကြွက်တက်နေသော ခြေထောက်ပေါ်သို့ ကိုယ်အလေးချိန်ကို ပေးကာ ဒူးကို အနည်းငယ်ကွေးထားရမည်၊ သို့မဟုတ်ပါက ခြေဖဝါးကို နော...

လူသားတွေက အဲလိုဘဲ

Image
ကျွန်တော် စာရေး၊ စာဖတ်နေစဉ်မှာ ရေနွေးကြမ်းနဲ့ ကော်ဖီ သောက်လေ့ရှိပါတယ်။ တခါတခါ မုန့်တမျိုးမျိုး၊ တခါတခါ အသီးတမျိုးမျိုး၊ တခါတခါ ကောက်ညှင်းပေါင်း စတာလေးတွေကိုလည်း စားလေ့ရှိပါတယ်။ တချို့အစားအသောက်တွေကို ပူနေမှသာ သဘောကျပြီး၊ တချို့ကိုတော့ အေးမှ။ အရသာမှာလည်း ချို၊ ချဉ်၊ စပ်၊ ငန်၊ ဖန်၊ ခါး။ စားရာတွေ အထိအတွေ့ ကိုလည်း အပျော့၊ အမာ၊ အနေတော်။ လူသားတွေက အဲလိုဘဲ။  (၁) မျိုးရိုးဗီဇ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကြီးပြင်းလာရသည့် ပတ်ဝန်းကျင်တို့အပေါ် မူတည်၍ အာရုံခံစားမှု နှစ်သက်တွယ်တာပုံချင်းမှာ တဦးနှင့်တဦး အလွန်တရာ ကွဲပြားခြားနားလှပါသည်။ ဇီဝကမ္မဗေဒသဘောအရ အပူအအေးကို အာရုံခံနိုင်သော ပရိုတင်းများ (TRPM5 ကဲ့သို့သော) နှင့် အပူချိန်ပြောင်းလဲမှုကြောင့် အရသာခံနိုင်စွမ်းရှိသော receptors များသည် အစားအစာတခုခု၏ ပူခြင်း၊ အေးခြင်းအပေါ် မူတည်၍ အချိုနှင့် အခါးအရသာကို ကျွန်ုပ်တို့ မည်မျှအထိ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခံစားသိရှိနိုင်သည်ဆိုသောအချက်ကို ပြောင်းလဲပေးနိုင်စွမ်း ရှိကြပါသည်။ အရသာချင်း မတူညီရခြင်း အကြောင်းရင်းများ မျိုးရိုးဗီဇ (Genetics): လူတဦးချင်းစီအလိုက် အရသာခံဖု (taste receptors) များ၏ သိပ်သည်းဆနှင့် တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းမှာ က...

Virgin coconut oil အုန်းဆီသန့်

Image
ဆနွင်းကို သံလွင်ဆီနဲ့သောက်တာနဲ့ အုန်းပျိုဆီနဲ့သောက်တာ ဘယ်ဟာကပိုကောင်းပါသလဲစာအကြောင်း စောစောက တင်ပြလိုက်ပါတယ်။ ဆရာဝန်က အုန်းပျိုဆီဆိုတာကို မကြားဘူးပါ။ တယောက်က  Virgin oil လို့ ကွန်မင့်ရေးတယ်။ ဆရာဝန်က Trade name ထင်နေတာ မဟုတ်ဘူးတဲ့။  "Virgin oil" (ဆီသန့်) ဆိုသည်မှာ ကုန်အမှတ်တံဆိပ် (Trade name) သို့မဟုတ် ပိုင်ရှင်အမည်နာမဖြင့် ထုတ်လုပ်ထားသော အမှတ်တံဆိပ် (Proprietary brand) တခု မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သံလွင်ဆီကောင်စီ ကုန်သွယ်မှုစံနှုန်း (International Olive Council Trade Standard) ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာ အုပ်ချုပ်ကွပ်ကဲမှု အဖွဲ့အစည်းများက သတ်မှတ်ပြဌာန်းထားသည့် စီးပွားဖြစ် အရည်အသွေးအဆင့်အတန်းနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ စံနှုန်းတခုသာ ဖြစ်သည်။ ယင်းဆီ (အထူးသဖြင့် သံလွင်ဆီ) ကို ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် ပြုပြင်စီရင်ခြင်း၊ အပူပေး၍ ပြောင်းလဲစေခြင်း သို့မဟုတ် အခြားဓာတုဖျော်ရည်များ ရောစပ်ထည့်သွင်းခြင်း လုံးဝ မရှိဘဲ၊ စက်မှုနည်းပညာဖြင့် ညှစ်ထုတ်သည့်စနစ် (ဥပမာ- အပူမပေးဘဲ အေးခဲ၍ ညှစ်ထုတ်ခြင်း - cold-pressing) ဖြင့်သာ တိကျစွာ ထုတ်လုပ်ထားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်းဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ Virgin oil အကြောင်း တင်ပ...

"အုန်းဆီကိုကို ဘယ်လိုအုန်းသီးမျိုးကနေ ထုတ်ရသလဲ"

Image
ဖြည့်စွက်စာ ဘလာဘလာဘလာ နေရာမှာ အဆီအငေါ်မတည့်တာတွေကို ခဏခဏတွေ့ရတယ်။ လိုက်မရှာဘဲ တွေ့နေတာ။ အုန်းပျိုဆီ တဲ့။ တခါမှ မကြားဘူးပါ။ အုန်းဆီဆိုတာ စားအုန်းဆီနဲ့ ခေါင်သုံးဆီ ရှိတယ်။ "အုန်းဆီကိုကို ဘယ်လိုအုန်းသီးမျိုးကနေ ထုတ်ရသလဲ" အုန်းဆီကို ရင့်မှည့်သော အုန်းသီးများ (ပုံမှန်အားဖြင့် ၁၁ လမှ ၁၂ လသား အရွယ်) မှသာ သီးသန့် ထုတ်လုပ်ပါသည်။ ရင့်မှည့်သော အုန်းသီးများတွင် မာကျောသော အညိုရောင် အုန်းမှုတ်ခွံနှင့် အုန်းဆီ တည်ရှိရာ ထူထဲပြီး အမျှင်ဓာတ် ကြွယ်ဝသော အုန်းသီးအသားများ ရှိကြသည်။ ပျိုတိုင်း၊ နုတိုင်း၊ အရွယ်မရောက်တိုင်း ကောင်းတာ မဟုတ်ပါ။ စကာလုံး ဆန်းတိုင်း၊ အမည်ကို ထင်သလိုပေးတိုင်းလည်း အဟုတ်ထင်မနေနဲ့။ ဘာကြောင့် ရင့်မှည့်သော အုန်းသီးများကို သုံးသလဲ အဆီဓာတ် ပါဝင်မှု မြင့်မားခြင်း: ရင့်မှည့်သော အုန်းသီး၏ အသားတွင် အဆီဓာတ် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပါဝင်သည်။ ဤအချက်ကြောင့် အုန်းဆီကို ထိရောက်စွာ ညှစ်ထုတ်နိုင်ပြီး အထွက်နှုန်း မြင့်မားစေသည်။ ထူထဲသော အုန်းသား: အစိုင်အခဲဖြစ်သော အုန်းသီးအတွင်းသား (endosperm) သည် အပြည့်အဝ ဖွံ့ဖြိုးပြီး၊ ခိုင်မာကာ လော်ရစ်အက်ဆစ် (lauric acid) နှင့် အလတ်စား ကွင်းဆက် ထရိုင်ဂလစ်စရိုက် (...

Ectodermal Dysplasias မျက်နှာပြင်လွှာ ဖွံ့ဖြိုးမှု ချို့ယွင်းသည့် ရောဂါစု

Image
ဆရာရှင့် ကျွန်မ တို့ မှာ သမီးလေး ၁ ယောက်ရှိပါတယ် Endodermal dysplasia ပါ  syndrome ကလေးပါ ဉာဏ်ရည်ကော အကုန်ကောင်းပါတယ် မျက်ရည်လမ်းကြောင်းပိတ် ပုခုံးမှာလဲ Seborrheic dermatitis ခြေသည်း လက်သည်း fungus ခြေ ၂ ချောင်းပူး ကျွန်မ တို့ ဇနီးမောင်နှံမှာ အထက်ဖေါ်ပြပါ လက္ခဏာတွေတစ်ခု(တခု)မှမပါဘဲ သမီးလေးမှာ ဘာလို့ပါရတာလဲ ရှင် အဲ့အပြင် နှုတ်ခမ်းကွဲ / အာခေါင် ကောပါ Ectodermal dysplasias ဆိုသည်မှာ သန္ဓေသားဘဝ မျက်နှာပြင်လွှာ (embryonic ectoderm) မှ ဖွံ့ဖြိုးလာသော ခန္ဓာကိုယ် တည်ဆောက်ပုံ အစိတ်အပိုင်း နှစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုထက်ပိုသော နေရာများတွင် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ချို့ယွင်းမှုကို ဖြစ်စေသည့် ရှားပါး မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ရောဂါစုတစု ဖြစ်ပြီး အမျိုးအစားပေါင်း ၁၈၀ ကျော် ရှိပါသည်။ ၎င်းအစိတ်အပိုင်းများတွင် ဆံပင် (မွေးညင်း)၊ သွား၊ လက်သည်းခြေသည်း၊ ချွေးဂလင်း နှင့် အရေပြားတို့ ပါဝင်သည်။ ဤရောဂါသည် မွေးရာပါဖြစ်ပြီး တသက်တာလုံး ဂရုတစိုက် ကုသစီမံရန် လိုအပ်သည့်အပြင် များသောအားဖြင့် မျိုးရိုးလိုက်သည့် ဗီဇပုံစံအတိုင်း ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ အဓိက လက္ခဏာများနှင့် ရောဂါအခြေအနေများ Ectodermal dysplasia အမျိုးအစား အမြောက်အမြား ရှိသေ...

Walking ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းမွန်သောလမ်းလျှောက်နည်း

Image
မေးခွန်းတခု = ဆရာခင်ဗျာ ကျနော်ကအထိုင်များသူပါ ညနေတိုင်းတော့ လမ်းလျှောက်ပါတယ် ဆယ့်ငါးမိနစ်တခါနားရပါတယ် ခြေသလုံးတွေတောင့်တင်းပြီးနာလာပါတယ် ငါးမိနစ်လောက်နားပြီးရင် ပြန်လျှောက် လို့အကောင်းပါဘဲ ဘာဖြစ်လို့လဲသိပါရစေခင်ဗျား။ မေးခွန်းမေးသူ အသက် မသိပါ။ ကျွန်တော်လို့သုံးတဲ့အတွက် အမျိုးသား ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါတောင် မန္တလေး၊ မုံရွာမှာ အမျိုးသမီးတွေကပါ ကျွန်တော် (ကျနော်) လို့ သုံးကြတယ်။ အသက်မငယ်တော့သူတိုင်းရဲ့ သွေးတိုး၊ ဆီးချိုနဲ့ ကိုလက်စထောလည်း သိရချင်တယ် ကျား ဖြစ်စေ မ ဖြစ်စေ အသက်ရလာသူတိုင်း ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု လိုကြပါတယ်။ အနိမ့်ဆုံးအဆင့် လမ်းလျှောက်တာ ကောင်းတယ်။ လမ်းလျှောက်နည်းစာတွေ တင်ပြထားပါတယ်။ 13 Good Reasons to Walk the Walk လမ်းလျှောက်သင့်ကြောင်း ၁၃ ချက် https://dr-tint-swe.blogspot.com/2025/07/13-good-reasons-to-walk-walk.html Walking လမ်းလျှောက်ခြင်းနှင့် အစာစားချိန် https://dr-tint-swe.blogspot.com/2023/07/walking.html Walking Problems လမ်းလျှောက်ခြင်း ပြဿနာများ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2025/04/walking-problems.html Long walking and health ခရီးရှည်လမ်းလျှောက်သူတွေမှာ ခံစားရနိုင်တဲ့ က...

စာမရေးတတ်တဲ့သူက အသံဖိုင်နဲ့ အကြံတောင်းရင်ရော

Image
ခဏခဏတင်ပြထားပါတယ်။ ကျွန်တော်က အသံဖိုင်တွေ မဖွင့်ပါ။ ရုပ်သံသံဖိုင်တွေကိုလည်း မဖွင့်ပါ။ စာရေးတာ သတ်ပုံတွေမှာနေလည်း နားလည်ရင် ဖြေတတ်ရင် ဖြေတယ်။ မေးခွန်းကို နားမလည်ရင် ပြန်မေးတယ်။ ကျွန်တော့မှာ နိုင်ငံရေးလုပ်စဉ်ကလို ရုံးခန်းမရှိပါ။ အသံတွေ ရုပ်သံတွေထဲမှာ ဘာတွေ ပြောဆိုထားလဲ မသိနိုင်။ ကျွန်တော့်အနားမှာ တခါတခါကလေးတွေ၊ တခါတခါဧည့်သည်တွေ၊ တခါတခါ လူက ဘုန်းကြီးကျောင်းမှာ။ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်မှာ။ ကျန်းမာရေးမေးတာမှာလည်း ပုံတွေ မပို့ပါရန်လို့ စည်းကမ်းလုပ်ထားတယ်။ ဆေးစစ်ချက်စာကိုသာ ဖတ်ချင်တယ်။ အနာ၊ ဒဏ်ရာပုံတွေ မလိုအပ်ပါ။ ခေတ်ပျက်လာတော့ လူတွေကလည်း ယဉ်ကျေးမှုနည်းလာကြတယ်။ တချို့က အညစ်အကြေးပုံတွေ၊ တချို့က ကျား-မ လိင်အင်္ဂါပုံတွေ (ကန်တော့) ပို့ကြတယ်။ အဆင်သင့်လို့ ထပ်ပြီး တင်ပြဦးမယ်။ ကျွန်တော့ ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာတွေကို အတုလုပ်ပြီး မေးခွန်းတွေ ဖြေနေကြတာ ရှိတယ်။ အတုကို အမျိုးသမီးရောဂါမေးကြတယ်။ ဆရာဝန်အတုကနေ မမြင်ကွယ်ရာနေရာ ပုံတောင်း ပို့တဲ့သူကလည်း ပို့သတဲ့။ နောက်တော့ ငွေညှစ်သတဲ့။ တခြားညစ်နည်းတွေကိုတော့ မသိပါ။ ကာယကံရှင်တွေက ပြန်ပြောကြလို့သာ သိတာ။ အဲလို အတုစာမျက်နှာတွေက သိသမျှ ၄-၅-၆ ခု။ ရီပို့တွေ အခါ ၄၀-၅၀- ကျော်လုပ်ပြီမ...

MDR-TB ဆေးယဉ် တီဘီ ပြဿနာကြီး

Image
မေးခွန်း = Spot က ၆လ TB ဆေးသောက်မှပျောက်တာလား ၃လအောက် (not TB Med.) တခြား အဆုတ်ဆေးတွေနဲ့ရောပျောက်လား ပြန်စာ ဆေးပညာအရ လင့် ပို့ထားပြီး။ ဆေးပညာနဲ့ ကျန်းမာရေးမှာ ဈေးဆစ်သလိုတော့ မရှိပါ။ ယူအက်စ်အေမှာ လင့်ထဲကအတိုင်းသာ ဆောင်ရွက်ပါတယ်။ ယူအက်စ်အေမှာ TB ကို HIV ထက်ပိုပြီးဂရုစိုက်တယ်။ ပြည်ဝင်ခွင့်ရာပြီးသူတိုင်းကို ဆေးစစ်တယ်။ စစ်တာကလည်း သူတို့အသိအမှတ်ပြုဆေးခန်းနဲ့ ဓါတ်ခွဲခန်းမှာသာ လုပ်ရတယ်။ TB သံသယ နည်းနည်းလေးရှိတာနဲ့ ဆေး ၆ လ သောက်ပြီးမှသာ လာခွင့်ပေးတယ်။ TB ကုသနည်းတွေ့လည်း ပြောင်းလာတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဆရာဝန်လုပ်ခဲ့ရစဉ်က ထိုးဆေး + စာဆေး တနှစ်။ နောက် ၉ လာ။ ထိုးဆေးမလိုတော့။ အခု WHO သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း။ လိုက်နာမှု % မကောင်းတဲ့တိုင်းပြည်တွေမှာ MDR-TB ဆေးယဉ် တီဘီက ပြဿနာကြီး။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဆေးယဉ်ပါး တီဘီနှင့် ရီဖမ်ပီစင် ဆေးယဉ်ပါး တီဘီရောဂါ (MDR/RR-TB) ဝေဒနာ အဆိုးရွားဆုံး ခံစားနေရသည့် နိုင်ငံများအနက် တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ပြင်းထန်သော ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး အကျပ်အတည်းနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ လက်ရှိ ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခများနှင့် စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြတ်တောက်မှုများကြောင့် ဆေးဝါးထောက်ပံ့မှုနှင့် ရောဂါရှာဖွ...

Seeking Attention Psychology သူများတွေရဲ့အာရုံစူးစိုက်မှု ရလိုခြင်း စိတ်အခြေအနေ

Image
( မှန်ပင်မဲ့) (လုပ်မိနေပင်မဲ့) နိုင်ငံကျော် မင်းသမီးတယောက်က ဒီလိုမျိုး အလွယ်ရေးဖို့ မသင့်လျှော်ဘူးထင်လို့ပါဆရာ မက်ဆေ့ချ်ကနေ အမျိုးသမီးပုံတခုနဲ့ မေးပါတယ်။ ပုံကိုတော့ မသုံးတော့ပါ။ ပုံထဲကမင်းသမီးလို အမျိုးသမီး၊ အမျိုးသားတွေက သူတို့ကို ကြော်ငြာပေးထာလည်း လိုချင်ကြတယ်။ ပုံတွေသုံးပြန်ရင်လည်း တချို့က စာကိုမဖတ်ဘဲ အဟုတ်မှတ်တယ်။ ဆေးအတုပါလို့တင်ထားရင် - - ဘယ်မှာဝယ်ရမလဲဆရာတဲ့။ - ဘယ်လောက်ပေးရသလဲရှင့်တဲ့။ - အင်္ကျီ၊ ထဘီ အဆင်၊ အရောင် သူမတူအောင် ဝတ်ဆင်ကြခြင်း၊ - ဂျင်း၊ အဘ၊ တိုင်ပတ် စတဲ့ ခေတ်သုံးစကားလုံးတွေ ပြောဆို၊ ရေးသားခြင်း၊ - မွန်းဂါး၊ မင်မင်၊ ကင်ကင်၊ ချစ်သာတို့၊ အမျိုးတို့ စတဲ့ စကားဖျက်တွေ ပြောဆို၊ ရေးသားခြင်း၊ - မလုပ်ကသေးဘူး၊ လုပ်မိနေပင်မဲ့ စတဲ့ တမင်တကာ လွဲအောင် ပြောဆိုကြခြင်း စတာတွေဟာ သူတို့ စိတ်အခြေအနေ လိုအပ်ချက်အရ လုပ်ဆောင်နေကြတာ ဖြစ်တယ်။ - လူအများရဲ့ အာရုံစိုက်မှုကို ရချင်လွန်းသူတွေ၊ - မိမိကိုယ်ကိုယ် အသိအမှတ်ပြုခံလိုစိတ်ရှိသူတွေ ဖြစ်ကြပြီး - တဦးတည်းသော ဝိသေသအဖြစ် ရပ်တည်လိုစိတ်နဲ့ လူမှုအဖွဲ့အစည်းနှင့် ချိတ်ဆက်လိုစိတ်စတဲ့ လူသားတို့ရဲ့ အခြေခံလိုအပ်ချက်တွေကြောင့် အဲလို ပြုမူပြောဆ...

အမျိုးသားများတွင် ဖြစ်ပွားသော ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း (UTIs)

Image
ဆရာခင်‌ဗျား  ကျား ၄၅နှစ် ဆီးသွားရင်အောင့်နေလို့၊ မကြာခဏ ဆီးသွားချင်ပါတယ်။ ဖြစ်တာတရက် ပြည့်သွားပါပြီ။ ဖြေပေးပါဦး။ အမျိုးသားများတွင် ဖြစ်ပွားသော ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း (UTIs) ကို "ရှုပ်ထွေးသော (သို့မဟုတ်) ပြင်းထန်သော အခြေအနေ" ဟု သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဗက်တီးရီးယားပိုးများသည် ဆီးကျိတ် (prostate) သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်များအထိ ပျံ့နှံ့ ရောက်ရှိသွားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကုသရန်အတွက် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်ပါသော ပဋိဇီဝဆေးများ (Antibiotics) လိုအပ်ပြီး ၇ ရက်မှ ၁၄ ရက်အထိ သောက်သုံးရမည်ဖြစ်သည်။ ပိုးဝင်ခြင်းသည် ဆီးကျိတ်သို့ ပျံ့နှံ့သွားခြင်း ရှိမရှိ (ဗက်တီးရီးယားကြောင့်ဖြစ်သော ဆီးကျိတ်ရောင်ခြင်း) ကို သေချာစေရန် ဆရာဝန်နှင့် ပြသပြီး သင်၏ရောဂါလက္ခဏာများကို စစ်ဆေးရပါမည်။ အသုံးများသော ပဋိဇီဝဆေးများ (ဆေးတမျိုးသာ လိုအပ်သည်။) ၁။ Trimethoprim-sulfamethoxazole (Bactrim) လူကြီးများအတွက် — ၁၀ ရက်မှ ၁၄ ရက်အထိ ၁၂ နာရီခြားတခါ သောက်သုံးရန်။ sulfamethoxazole 800 မီလီဂရမ် (mg) နှင့် trimethoprim 160 mg ပါဝင်သော ဆေးပြား (DS ဆေးပြား) ၁ ပြား၊ သို့မဟုတ် sulfamethoxazole 400 mg နှင့် trimethoprim 8...

အဆုတ်မှာ အစက်အပြောက် (Spot) တခု တွေ့ရှိရခြင်း

Image
မေးခွန်းတခု = ဆရာ အိမ်ကသမီးလေးက အသက် ၂၆နှစ် အိမ်ထောင်မရှိ တီဗီဆေးသောက်နေရတယ် ဓါတ်မှန်ရိုက်တော့ အဆုတ်မှာ အနာတွေတယ်ပြောပါတယ် သလိပ်စစ်တော့ တခါးမှပိုးမရှိဘူးပြောပါတယ် မွေရာပါကျောက်ကပ် ၁လုံးပဲ ပါတာဆိုတော့ ဆက်ပြီသောက်ရမှာလားဆရာ ရန်ကုန်ကဆရာတွေက ဘယ်သူမှမယုံရလို့ ကျေးဇူးပြုပြီးဖြေးပေးပါ ပြန်စာ ရင်ဘတ်ဓာတ်မှန် (Chest X-ray) ရိုက်ရာတွင် "အစက်အပြောက်" (Spot) တခု တွေ့ရှိရခြင်းသည် အမာရွတ်တရှူး၊ ပျောက်ကင်းသွားသော ပိုးဝင်မှု သို့မဟုတ် ဂရန်နူလိုမာ (Granuloma - ရောဂါပိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားသော အဖုအကျိတ်ကလေးများ) စသည့် အမျိုးမျိုးသော တွေ့ရှိချက်များကို ညွှန်ပြနိုင်သည်။ ထိုအချက်ကို တီဘီ (တီဘီရောဂါ) ဆေးကုသမှု ခံယူရန် အကြံပြုချက်နှင့်အတူ တွဲဖက်တွေ့ရှိရပါက သင့်ဆရာဝန်အနေဖြင့် တီဘီရောဂါပိုး အသက်ဝင်နေခြင်း (Active TB) သို့မဟုတ် တီဘီပိုးအောင်းနေခြင်း (Latent TB Infection - LTBI) တခုခု ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သံသယရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ နောက်ထပ်လုပ်ဆောင်ရမည့် အဆင့်များနှင့် မျှော်လင့်နိုင်သည့် အခြေအနေများ နောက်ထပ် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ခြင်း (Further Testing): ရင်ဘတ်ဓာတ်မှန် တခုတည်းဖြင့် တီဘီရောဂါ ရှိ၊ မရှိကို ...

နားတဖက်တည်းတွင် အကြားအာရုံချို့တဲ့ခြင်း (Unilateral hearing loss)

Image
ဆရာ - ကျွန်တော်အသက် ၇၄ အသံ (နား) ကြားတဲ့ပြသနာစဖြစ်နေပါတယ်။ နားနဲနဲ လေးလာပါတယ်။ နား(၂)ဖက်က အသံကြားရတာ ညီမျှမှုမရှိပါ။ ဆရာ့ထံမှ လမ်းညွန်မှုများ သိပါရစေ။  များသောအားဖြင့် နားဖာချေးပိတ်ခြင်း၊ အရည်စုဆောင်းခြင်း သို့မဟုတ် နားတွင်းပိုးဝင်ခြင်းကဲ့သို့သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် အဖြစ်အများဆုံး ဖြစ်တတ်သည်။ အခြားအဖြစ်များသော အကြောင်းရင်းများတွင် လေဖိအားရုတ်တရက် ပြောင်းလဲခြင်း၊ ဦးခေါင်းထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း၊ မတ်ညဲရောဂါ (Ménière's disease) ကဲ့သို့သော နားတွင်းပိုင်းဆိုင်ရာ ရောဂါအခြေအနေများ သို့မဟုတ် အကြားအာရုံကြောပေါ်တွင် အန္တရာယ်မရှိသော အကျိတ် (Benign tumor) တည်ခြင်းတို့ပင် ပါဝင်သည်။ နားတဖက်တည်း အကြားအာရုံချို့တဲ့ရသည့် တိကျသောအကြောင်းရင်းများကို သင်၏နားခန္ဓာဗေဒ တည်ဆောက်ပုံအပေါ် မည်သို့သက်ရောက်မှုရှိပုံအရ အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားပြသနိုင်သည်– ၁။ နားအပြင်ပိုင်းနှင့် နားအလယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ (အသံလှိုင်းဖြတ်သန်းမှု အဟန့်အတားဖြစ်ခြင်း – Conductive) ဤကဲ့သို့သော ပိတ်ဆို့မှုများ သို့မဟုတ် တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ပြဿနာများသည် အသံလှိုင်းများ နားတွင်းပိုင်းသို့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ဖြတ်သန်းဝင်ရ...

Albendazole သန်ချဆေး

Image
လူကြီးများအတွက် Albendazole ဆေးပမာဏ သတ်မှတ်ချက် ကူးစက်ပိုးအမျိုးအစား (Infection) ဆေးပမာဏ (Dosage) ဆေးသောက်ရမည့် သက်တမ်း (Duration) တုတ်ကောင် (Pinworms) ၄၀၀ မီလီဂရမ် တကြိမ်တည်းသောက်ရန် (သီတင်းပတ် ၂ ပတ်အကြာတွင် ထပ်မံသောက်သုံးရန်) သံလုံးကောင်၊ သန်ချိတ်ကောင်၊ ကြာပွတ်သံကောင် (Roundworms, Hookworms, Whipworms) ၄၀၀ မီလီဂရမ် တကြိမ်တည်းသောက်ရန် သန်ပြားကောင် (Tapeworms) နေ့စဉ် ၄၀၀ မီလီဂရမ် ၃ ရက် ဦးနှောက်အတွင်း သန်ဥအိတ်တည်ခြင်း (Neurocysticercosis) တနေ့လျှင် ၂ ကြိမ်၊ ၄၀၀ မီလီဂရမ်စီ ၈ ရက်မှ ရက် ၃၀ အထိ ရေအိတ်သန်ကောင်ရောဂါ (Hydatid disease) တနေ့လျှင် ၂ ကြိမ်၊ ၄၀၀ မီလီဂရမ်စီ ၂၈ ရက်  ကြိုတင်ကာကွယ်ဆေးပေးခြင်း - albendazole (400 mg) သို့မဟုတ် mebendazole (500 mg) သန်ချဆေးတခုခုကို ၆ လ တခါ သို့မဟုတ် တနှစ် တခါ။ - albendazole (400 mg) နဲ့ mebendazole (500 mg) ကို အသက် ၁၂ လကနေ ၂၃ လအရွယ် ကလေးတွေအတွက် ပေးနိုင်တယ်။ - ကျောင်းမထားမီတဲ့အရွယ် ၂ နှစ်ကနေ ၄ နှစ်ကလေးတွေကိုလည်း ပေးနိုင်တယ်။ - ကျောင်းနေအရွယ် ၅ နှစ်ကနေ ၁၂ နှစ်ကလေးတွေလည်း ပေးနိုင်တယ်။ - တချို့နေရာဒေသတွေမှာ အသက် ၁၄ နှစ်ကိုပါ ပေးန...