Medical vocabulary ဆေးစာ ဝေါဟာရများ (အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ)

• Absorption = အစာ စုပ်ယူခြင်း၊

• Adrenal gland (အဒြီနယ်လ်-ဂလင်း)

• Allergy (အလာဂျီ) = တခုခုနှင့်မတည့်ဖြစ်ခြင်း၊

• Amoeba = (အမီးဘား) ပိုး၊

• Angina pectoris (အင်ဂျိုင်နာပက်တိုးရစ်) = နှလုံးသွေးကြောကျဉ်း၍ရင်ပတ်မှပြင်းထံစွာနာခြင်း၊

• Anorexia, loss of appetite = အစားပျက်ခြင်း၊ စားခြင်စိတ်မရှိခြင်း၊

• Anus (အေးနပ်စ်) = စအို၊

• Aorta (အေအိုတာ) = နှလုံးမှထွက်သည့် အကြီးဆုံးသွေးလွှတ်ကြောကြီး

• Arterioles (အာတီရီယိုးလ်းစ်) = သွေးလွှတ်ကြောမျှဉ်များ၊

• Asetabulum (အဆက်တဗျူလမ်) = ပေါင်ရိုးကဆက်သည့်နေရာရှိ တင်ပဆုံရိုးကွင်းမှအရိုး၊

• Basophil (ဘေဆိုဖီးလ်) = သွေးဖြူဥတမျိုး၊

• Benign (ဘီနိုင်း) = (ကင်ဆာ) မဟုတ်သော၊ အန္တရာယ်မရှိတတ်သော၊ ကင်ဆာမဟုတ်သောအခြေအနေ

• Blood plasma (ပလာစမာ) = သွေးရည်ကြည်၊

• Blood vessel (ဘလတ်-ဗက်ဆယ်စ်) = သွေးကြော၊

• Brain = ဦးနှောက်၊

• Buttocks (ဘတ်တော့ခ်) = တင်ပါး၊

• C/C = Chief complaint = အဓိကတိုင်တန်းချက်၊ လူနာကပြောသည့် အဓိကအချက်၊

• Caecum (စေကမ်) = အူမကြီး၏အစပိုင်း၊

• Canine tooth = စွယ်သွား

• Capillaries = သွေးကြောမျှဉ်များ၊

• Cardiovascular (ကာဒီယို-ဗတ်စကူလာ) = နှလုံးနှင့်သွေးကြောများ၊၊

• Carpals (ကာပယ်လ်) = လက်ကောက်ဝတ်ရိုး

• Cartilage (ကားတလေ့ရှ်) = အရိုးနု၊

• Cavity (ကယ်ဗတီ) = အခေါင်း (လှိုင်ခေါင်း)

• Cc = ml = milliliter (စီ၊ စီ၊) = (မင်လ်)

• Cervical (ဆဗိုက်ကယ်) = လည်ပင်းနှင့်ဆိုင်သော

• Cervix (ဆားဗစ်) = သားအိမ်အဝ၊

• Clavicle (ကလက်ဗီကယ်) = ညှပ်ရိုး

• Coccyx (ကောက်ဆစ်) = အမြီးပိုင်းနှင့်ဆိုင်သော

• Computed tomography (CT) (စီတီ စကင်) = ကွန်ပြူတာသုံးပြီး၊ (တိုမိုဂရပ်ဖီ) နည်းဖြင့် အရုပ်ရယူခြင်းဖြစ်သည်၊

• Cramps (ခရမ့်စ်) = ကြွက်သားများကြုံ့ခြင်းကြောင့်နာခြင်း၊

• Cyst (ဆစ်စ်) = ဖုံးထားသည်အိပ်နှင့် အထဲကပစ္စည်းတမျိုး (အရည်၊ အစိုင်အခဲ) ပါသည့် အလုံး၊ အကျိတ်၊

• Diaphragm (ဒိုင်ယာဖရမ်) = ရင်ခေါင်းနှင့်ဝမ်းဗိုက်ကြားရှိ ကြွက်သားကြီး

• Diarrhoea = Loose motion (ဒိုင်ယာရီယာ) = ဝမ်းလျော-ဝမ်းပျက်ရောဂါ၊၊

• Diastolic pressure (ဒိုင်ယာစတိုးလစ်-ပရက်ရှာ) = အောက်သွေးချိန်၊

• Digestion (ဒိုင်ဂျက်ရှင်း) = အစာခြေခြင်း၊

• Dizziness/Giddiness (ဒီဇီးနက်စ်) (ဂီးဒီးနက်စ်) = မူးဝေခြင်း၊

• Duodenum (ဒူယိုဒီနမ်) = အူ၏အစပိုင်း၊

• Dysphagia (ဒစ်ဖေးဂျီးယား) = အစာမြိုခက်ခဲခြင်း၊

• Dysphonia (ဒစ်ပ်နီးယား) = အသက်ရှူမဝခြင်း၊

• Endocrine (အင်ဒိုခရိုင်း) = ဟော်မုန်းစနစ်၊

• Endometrium (အင်ဒိုမီးထွီးယမ်း) = သားအိမ်ကြွက်သားအတွင်းဆုံးလွှာ၊

• Eosinophil (အီယိုဆင်နိုဖီးလ်) = သွေးဖြူဥတမျိုး၊

• Esophagus (အီဆိုဖေးဂတ်စ်) = အစာမြိုပြွန်၊

• Ethmoid (အက်သမွိုက်) = မျက်လုံးအတွင်းရိုး၊

• External os (အိတ်စ်တာနယ်-အော့စ်) = သားအိမ်ဝ၏ထွက်ပေါက်၊

• Feaces (ဖေးစီးစ်) = ဝမ်း၊

• Femur (ဖီးမား) = ပေါင်ရိုး

• Fever (ဖီဗာ) = ဖျားခြင်း၊

• Fibula (ဖစ်ဗြူလာ) = ခြေသလုံးအပြင်ရိုး

• Frontal (ဖရန်တယ်) = နဖူးရိုး

• Fundus (ဖန်းဒတ်စ်) = ထိပ်၊ ဥပမာ သားအိမ်ထိပ်၊

• Gall bladder (ဂေါလ်ဘလယ်ဒါ) = သဲခြေအိပ်၊

• Gastrointestinal (GI) tract (ဂျီ-အိုင်-ထရွက်) = အစာခြေလမ်းကြောင်း၊

• Gum (ဂမ်း) = သွားဖုံး၊

• Headache (ဟက်ဒေ့ခ်) = ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊

• Heart (ဟတ်) = နှလုံး၊

• Heart Murmurs (မားမား) = ပုံမှန်မဟုတ်သော နှလုံးခုံသံများ၊

• HR = Heart rate (ဟတ်-ရိတ်) = နှလုံးခုန်နှုန်း၊

• Humerus (ဟူးမားရပ်စ်) = လက်မောင်းရိုး

• i.e. = That is = ၄င်းသည်၊

• Iliac crest (အီလီယက်-ခရက်စ်) = ခါးဘေးဘက် နှင့် ပေါင်ထိပ်ရိုးနေရာ၊

• Ilium (အီလီယန်) = တင်ပဆုံးနောက်နှင့် အပေါ်ပိုင်းရိုး၊

• Immune system (အင်မြူး-ဆစ်စတမ်) = (အင်ဖက်ရှင်) ဖြစ်လျင် ပိုးမွှားကို ရွေးချယ်ပြီး၊ သတ်ပြစ်ခြင်း၊

• Incisor tooth (အင်ဆိုက်ဇာ-တုသ်) ရှေ့သွား၊

• Insulin (အင်စူလင်) = ဆီးချိုကို ထိန်းသည့် ဟော်မုန်း

• Intervertebral disks (အင်တာဗာတီဘရယ်-ဒစ်) = ခါးရိုးဆစ်ကြားအရိုးနုပိုင်း၊

• Iris (အိုင်းရစ်) = သူငယ်အိမ်၊

• Ischium (အစ်စချီယန်) = ဆီးစပ်ဘေးရိုး၊

• jejunum (ဂျက်ဂျူနမ်) = အူသိမ်၏အစပိုင်း၊

• Kidneys (ကစ်ဒ်နီ) = ကျောက်ကပ်၊

• Lacrimal (လက်ခရိုင်မယ်) = မျက်ရည်နှင့်ဆိုင်သော၊

• Lacrimal bone (လက်ခရိုင်မယ်-ဘုန်း) = မျက်ရည်ရိုး

• Larynx (လေးရင့်စ်) = လေပြွန်

• Left atrium (လက်ဖ်-အေထွီယံမ်) = ဗယ်ဘက် နှလုံးအပေါ်ခမ်း၊

• Left ventricle (လက်ဖ်-ဗင်ထွီကယ်လ်) = ဗယ်ဘက် နှလုံးအောက်ခမ်း၊

• Ligament (လစ်ဂမင့်) = အရွတ်၊

• Lipoma (လိုက်ပိုးမား) = အဆီအိပ်

• Liver (လစ်ဗာ) = အသဲ

• Lumbar (လမ်ဘား) = ခါးပိုင်းနှင့်ဆိုင်သော

• Lump = Tumor (လမ့်) (ကြူးမား) = အလုံး၊ အအကျိတ်၊

• Lungs (လန်းင်စ်) = အဆုပ်၊

• Lymph (လင့်ဖ်) = သွေးပြန်ရည်

• Lymph node (လင့်ဖ်-နုတ်) = တက်စေ့

• Lymphatic vessel (လင်ဖက်တစ်-ဗက်ဆယ်လ်) = သွေးပြန်ရည် အကြော

• Lymphocyte (လင်ဖိုဆိုက်) = သွေးဖြူဥ၊

• Mandible (မင်ဒီဗယ်) = မေးရိုး

• Maxilla (မက်ဆယ်လာ) = အပေါ်နုပ်ခမ်းရိုး

• Meninges (မင်နင်းဂျီးစ်) = ဦးနှောက်အား အားဖုံးထားသည့်အလွှာ

• Menstrual Cycle (မင်စထွယ်-ဆိုက်ကယ်လ်) = လစဉ် ရာသီဆင်းခြင်း၊

• Metabolism (မက်တာဘော်လဇင်) = ဇီဝဖြစ်စဉ်

• Metacarpals (မက်တာကာပယ်လ်) = လက်ဝါးအတွင်းရိုး

• Metatarsal (မက်တာတာဆယ်) = ခြေဖဝါးရိုး

• Microscope (မိုက်ကရိုစကုပ်) = အနုကြည့်မှန်ဘီလူး၊

• Migraine (မိုင်ဂရိန်း) = အမူးရောဂါ၊၊

• Mn Ο = Menstrual cycle (မင်ဆရွယ်-ဆိုက်ကယ်လ်) = လစဉ်ရာသီဆင်းခြင်း၊

• Molar tooth (မိုလာ-တုသ်) = အံသွား

• Mucous membranes (မြူးကပ်စ်) = အမြှေး

• Muscular (မာစကူလာ) = ကြွက်သား၊

• Myometrium (မိုင်ယိုမီးထွီးယမ်း) = သားအိမ်ကြွက်သားအလယ်လွှာ၊

• Nasal (နေဆယ်) = နှာခေါင်းရိုး၊

• Nerve (နာ့ဖ်) = အာရုံကြော၊

• Neutrophil (နူထိုဖီးလ်) = သွေးဖြူဥတမျိုး၊

• Nose (နို့စ်) = နှာခေါင်း၊

• O2 = Oxygen = အောက်စီဂျင်၊

• Occipital (အောက်စီပီတယ်လ်) = နောက်စေ့၊

• Off and on = ဖြစ်လိုက်-ပျောက်လိုက်၊

• OG = Obstetrics and Gynecology = သားဖွါး၊ မီးယပ်ပညာ၊ သားဖွါး၊ မီးယပ်အထူးကု၊

• Ointment (ဝိုင်းမင့်န်) = ပျစ်အောင်စီမံထားသည့် ထည့်ဆေး၊ ခပ်ဆေး၊ လိမ်းဆေး၊

• Operation = ခွဲစိတ်ကုသခြင်း၊

• Oral = By mouth = ပါးစပ်မှတဆင့်၊

• Organ (အော်ဂင်) = အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း၊

• Os (အော့စ်) = အဝ၊ အပေါက်၊

• Ovary (အိုဗရီ) = မမျိုးဥအိမ်

• Ovum (အိုဗမ်) = မ-မျိုးဥ

• Oxytocin (အောက်စီတိုဇင်) = သားအိမ်ကြွက်သားကြုံ့စေသော ဟော်မုန်း

• P/D = Provincial Diagnosis ဖြစ်နိုင်သည့်ရောဂါခန့်မှန်းချက်၊

• Pain = နာခြင်း၊ ကိုက်ခြင်း၊

• Pancreas (ပန်ကရိယပ်စ်) = သရက်ရွက်

• Parietal (ပရိုင်ရတယ်) = ခေါင်းဘေးရိုး

• Patella (ပတယ်လာ) = ဂုံညင်းရိုး

• Pelvic cavity (ပဲလဗစ်ကယ်ဗတီ) = တင်ပဆုံရိုးတွင်းအခေါင်း

• Pericardium (ပယ်ရီကားဒီးယမ်း) = နှလုံးအား အားဖုံးထားသည့်အလွှာ

• Peritoneum (ပယ်ရီတိုနီယမ်) = ဝမ်းဗိုက်ထဲရှိ အင်္ဂါများအားဖုံးထားသည့်အလွှာ

• PET = Post-eclamptic toxemia (ပီ၊ အီး၊ တီ၊) = ကိုယ်ဝန်သွေးဆိပ်တက်ခြင်းအစောပိုင်းအဆင့်၊

• Phalanges (ဖဲလင့်ဂျက်စ်) = လက်ဆစ်အရိုး

• Pharynx (ဖေးရင့်) = အာခေါင်

• Phymosis (ဖိုင်မိုးဆစ်) = ပန်းငုံရောဂါ

• PID = Pelvic inflammatory disease (ပီ၊ အိုင်၊ ဒီ၊) = တင်ပဆုံတွင်း ရောင်ခြင်းရောဂါ၊၊

• Placenta (ပလက်ဇန်တာ) = အချင်း၊

• Platelets (Thrombocytes) (ပလိပ်လက်) (သရွန်ဘိုဆိုက်) = သွေးမှုံ

• Pleura (ပလူရာ) = အဆုပ်အားဖုံးထားသည့်အလွှာ

• PMH = Past medical history = ရောဂါ နောက်ကြောင်းရာဇဝင်၊

• POT = Post Operative Treatment = ခွဲစိတ်ပြီးကုသချက်၊

• PPH = Post partum hemorrhage = မွေးပြီး သွေးသွန်ခြင်း၊

• PR = per rectum (Rectal examination) (ပီ၊ အာရ်) = စအိုလမ်းကြောင်းစမ်းသပ်ခြင်း၊

• Pregnancy test = ကိုယ်ဝန်ရှိ-မရှိစမ်းခြင်း၊

• Premolar tooth ရှေ့အံသွား၊

• PRN = as necessary, from Latin, pro re nata = လိုအပ်လျင်၊ ဥပမာ နာလျင်၊ ကိုက်လျင်စသဖြင့်၊

• Prostate gland (ပရောစတိတ်-ဂလင်း) = ဆီးအကျိတ်

• Pubis (ပြူးဗစ်) = ဆီးစပ်ရိုး

• Pulse (ပါ့လ်စ်) = နှလုံးခုံနှုန်း၊ လက်ကောက်ဝတ်မှာ စမ်းသည်၊ တထောင်ဆစ်၊ လည်ပင်း၊ ပေါင်ခြံ၊ ဒူးကောက်ကွေးတို့့လည်း စမ်းနိုင်သည်၊ မွေးစကလေး၏ ခုံနှုန်းမှာ တမိနစ်လျင် ၁၃ဝ-၁၅ဝ ရှိသည်၊ (၃) နှစ်သားတွင် ၁ဝဝ-၁၂ဝ၊ အရွယ်ရောက်သူများ့ ၅ဝ-၈ဝ ရှိသည်၊

• Pylorus (ပိုင်လိုးရပ်) = အစာအိမ်၏အောက်ပိုင်း၊

• Radius (ရေဒီယပ်စ်) = လက်ဖြန်အပြင်ရိုး

• Rectum (ရက်တမ်) = အစာဟောင်းအိမ်၊

• Red blood cells (RBC) erythrocytes = သွေးနီဥ

• Regular, Irregular = ပုံမှန်၊ ပုံမမှန်၊

• Reproduction (ရီပရိုဒတ်ရှင်း) = မျိုးပွါးခြင်း၊

• Respiratory (ရက်စပရေးရှင်း) = အသက်ရှူလမ်းကြောင်း၊

• Respiratory rate (ရက်စ်ပဲယာထွီ-ရိတ်) = အသက်ရှူနှုံးသည် အသက်အလိုက်မတူ၊ ပုံမှန်အားဖြင့် တမိနစ်လျင် ၁၆-၂ဝ ရှူသည်၊

• Rib (ရစ်ဘ်) = နံရိုး

• Sacrum (ဆေခရမ်) = တင်ပါးနောက်ပိုင်းနှင့်ဆိုင်သော

• Salivary glands (ဆလိုက်ဘရီ) = သွားရည်ထွက်သော(ဂလင်း) များ၊

• Scapula (စကက်ပြူလာ) = လက်ပြင်ရိုး

• Sebaceous gland (ဆဗေးရှပ်ဂလင်း) = ချွေးထွက်သော ဂလင်း၊

• Serum (စီရမ်) = သွေးခဲသွားပြီးနောက် ကျန်နေသည့်ပစ္စည်း

• Signs (ဆိုင်းစ်) = ရောဂါ၊လက္ခဏာ၊ စမ်းသပ်သည့်အခါတွေ့ရှိရသောရောဂါ၊လက္ခဏာ များ၊ ဥပမာ သွေးချိန်၊ အပူချိန်တက်ခြင်း၊ ကျခြင်း၊

• Skeletal (စကယ်လတယ်လ်) = အရိုးနှင့်ဆိုင်သော၊

• Small intestines (စမောလ်-အင်တက်စ်တိန်း) = အူသိမ်၊

• Spasm (စပါဇမ်) = ယုတ်တရက်ကြွက်သားများထိန်းမရအောင်ကြုံ့ခြင်း၊

• Sphincter (စဖင်တာ) အဝိုင်းပုံအထိန်းကြွက်သား၊

• Spinal cord (စပိုင်နယ်ကော့တ်) = ခါးရိုးမကြီးထဲရှိအာရုံကြော

• Spleen (စပလင်း) = ဘေလုံး

• Sputum (စပြူတမ်) = သလိပ်၊

• Sternum (စတာနမ်) = ရင်ညွန့်ရိုး

• Stomach (စတားမတ်ခ်) = အစာအိမ်

• Stroke, Cerebrovascular accident (CVA) (စထုတ်ခ်) = ဦးနှောက်သွေးကြောကျဉ်းရောဂါ၊၊

• Surgery (ဆာဂျရီ) = ခွဲစိတ်ပညာ

• Sweat (ဆွက်တ်) = ချွေး၊

• Symptom (ဆင်မတမ်) = ရောဂါလက္ခဏာ၊ လူနာက ပြောသည့်ရောဂါအခြေအနေများ၊ ဥပမာ အန်ချင်သည်၊ ခေါင်းမူးသည်၊

• Syndrome (ဆင်ဒရုမ်း) = ရောဂါလက္ခဏာ များစွာရှိသည့်ရောဂါအခြေအနေ

• Systolic Pressure (ဆစ်စတိုးလစ်=ပရက်ရှာ) = အထက်သွေးချိန်

• Tarsal bone (တာဆယ်-ဘုန်း) = ခြေခြင်းဝတ်ရိုး

• Temporal (တန်ပိုရယ်) = နားထင်ရိုး

• Tenderness (တင်းဒါးနက်စ်) = စမ်းသပ်သည့်အခါ၊ ဖိကြည့်သည့်အခါ လူနာက နာသည်ကိုခံစားရခြင်း၊

• Tendon (တန်ဒွန်) = အချောင်းလိုက်ရှိသည့်အရွတ်

• Thoracic (သိုရက်ဆစ်) = ရင်ခေါင်းပိုင်း

• Throat (သရုပ်တ်) = လည်ချောင်း၊

• Tibia (တီဘီယာ) = ခြေသလုံးအတွင်းရိုး

• Tonsils (တောင်ဆယ်) = အာသီး၊

• Trachea (ထွေကီယာ) = လေပြွန်ကြီး၊

• Ulna (အာလ်နာ) = လက်ဖြန်အတွင်းရိုး

• Ultrasound (အာလ်ထွာဆောင်း) = လူတို့ကြားနိုင်သောအသံလှိုင်း (၂ဝ ကီလိုဟတ်စ်) ထက် မြင့်သောနှုန်း (၂၅ဝ-၂ဝဝဝ ကီလိုဟတ်စ်) ဖြင့် အသံဖြစ်စေကာ ယင်းမှ ရုပ်ကိုဖမ်းယူခြင်းဖြစ်သည်၊

• Ureter (ယူရေတာ) = ကြောက်ကပ်မှ ဆီးအိမ်သို့ပို့ပေးသည့် ဆီးပြွန်၊

• Urethra (ယူရစ်သရာ) = ဆီးသွားပြွန်၊

• Urinary (ယူရယ်နရီ) = ဆီးလမ်းကြောင်းနှင့်ဆိုင်သော၊

• Urinary Bladder (ယူရီနရီ-ဘလယ်ဒါ) - ဆီးအိမ်၊

• Urine (ယူရီးန်) = ဆီး၊

• Uterus (ယူးထွပ်စ်) = သားအိမ်၊

• Utrine tube = Falopian tube (ယူထွိုင်း ကြု) = သားအိမ်ပြွန်၊

• Vagina (ဗဂျိုင်းနား) = မွေးလမ်းကြောင်း

• Valves (ဗာ့လ်ဖ်) = အဆို့ရှင်များ၊

• Veins (ဗိန်းန်) = သွေးပြန်ကြောများ၊

• Vertebrae (ဗာတီဘရာ) = ကျောရိုးမကြီးရှိအရိုး

• Whooping cough = ကြက်ညှာချောင်းဆိုးရောဂါ၊၊

• Zygomatic = (ဇိုင်ဂိုမက်တစ်) ပါးရိုး

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ