ASO များနေခြင်း

3/5/20, 1:14 AM

ဆရာခဗျ ကျွန်တော် aso 300 ရှိလို့ပနယ်စလင်တစ်နေ့(တနေ့) နှစ်လုံးသောက်ခိုင်းတာဗျ သောက်သင့်မသောက်သင့် ပြောပြပေးပါဗျ ရွာကဆရာက သောက်ခိုင်းတာဗျ

လွန်ခဲတဲ့ ၆ နှစ်က မေးခွန်းကို Unread ထဲမှာ တမင်တကာလိုက်ရှာလို့ အခုမှသာ တွေ့ပါတယ်။

ဖေ့စ်ဘွတ်က အဲလိုမကြာခဏဒုက္ခပေးတတ်တယ်။ အကောင့်တွေပိတ်၊ အသစ်လုပ်တော့ ဖရင်းတွေ ဟိုရောက်ဒီရောက်။

အဆင်ပြေနေတာတော့ နည်းနည်းကြာပါပြီ။

(၁)

ASO (Antistreptolysin O) titer ပမာဏ 300 IU/mL (သို့မဟုတ်) Todd units သည် လူကြီးများအတွက် ပုံမှန်ထက်မြင့်မားနေခြင်း သို့မဟုတ် ပေါ့စတစ် (positive) ဖြစ်နေခြင်းဟု သတ်မှတ်ပါသည်။ လူကြီးများအတွက် ပုံမှန်ပမာဏမှာ 200 IU/mL အောက်ဖြစ်ပြီး ကလေးများတွင်မူ အသက်အရွယ်အလိုက် ကွဲပြားနိုင်သော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် ပို၍နည်းတတ်ပါသည်။

ASO ပမာဏ 300 ဖြစ်နေခြင်းက အောက်ပါအချက်များကို ဖော်ပြနေနိုင်ပါသည် -

ASO ပမာဏ 300 ဖြစ်နေခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ်

• မကြာခင်က စတြပ်တိုကောကပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခံရခြင်း: ဤသို့ ပမာဏမြင့်တက်နေခြင်းသည် လွန်ခဲ့သော ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်မှ လအနည်းငယ်အတွင်းက လည်ချောင်းနာခြင်း၊ အနီစက်များထွက်၍ ဖျားခြင်း (scarlet fever) သို့မဟုတ် အရေပြားပိုးဝင်ခြင်းကဲ့သို့သော စတြပ်တိုကောကပ်စ် (Strep) ဘက်တီးရီးယားပိုးကို တိုက်ထုတ်ရန် သင့်ခန္ဓာကိုယ်မှ ခုခံအားစနစ် (antibodies) များ ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြောင်း ပြသနေခြင်းဖြစ်သည်။

• လက်ရှိပိုးရှိနေခြင်းနှင့် အတိတ်ကကူးစက်ခံရခြင်း: အဖြေတကြိမ် မြင့်နေရုံဖြင့် လက်ရှိတွင် ပိုးဝင်ရောက်ဆဲဟု မဆိုလိုပါ။ ASO ပမာဏသည် ပိုးဝင်ပြီး ၃ ပတ်မှ ၅ ပတ်အတွင်း အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိလေ့ရှိပြီး လပေါင်းများစွာကြာသည်အထိ မြင့်နေနိုင်ပါသည်။

• ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ယှဉ်တွဲကြည့်ရန် လိုအပ်ခြင်း: စစ်ဆေးချက်ရလဒ်ကို မိမိခံစားနေရသော ရောဂါလက္ခဏာများ (ဥပမာ - အဆစ်အမြစ်ကိုက်ခဲခြင်း၊ ဖျားခြင်း) နှင့် ယှဉ်တွဲ၍ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေး အဖြေရှာရမည်ဖြစ်သည်။

လက်တွေ့စစ်ဆေးမှုဆိုင်ရာ အရေးပါပုံ

လူကြီးများတွင် 300 ဖြစ်နေခြင်းမှာ မြင့်မားသည်ဟု ဆိုနိုင်သော်လည်း တွေ့ရလေ့ရှိသော ပမာဏဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းကို ယခင်က စတြပ်တိုကောကပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခံရမှု၏ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများတွင် တွေ့ရတတ်ပါသည် -

• လေးဖက်နာနှလုံးရောဂါ (Rheumatic fever)

• စတြပ်ပိုးဝင်ပြီးနောက်ဖြစ်သော ကျောက်ကပ်ရောင်ရောဂါ (Post-streptococcal glomerulonephritis)

• ကလေးများတွင်ဖြစ်တတ်သော စတြပ်ပိုးနှင့်ဆက်စပ်သည့် အာရုံကြောနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ရောဂါစု (PANDAS)

ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် အချက်များ

• ထပ်မံစစ်ဆေးခြင်း: ပမာဏမှာ မြင့်တက်နေဆဲ (လတ်တလောပိုးဝင်ထားဆဲ) သို့မဟုတ် ကျဆင်းနေပြီ (ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာပြီ) ဟု သိနိုင်ရန် ဆရာဝန်များက ပထမအကြိမ်စစ်ပြီး ၁၀ ရက်မှ ၁၄ ရက်အကြာတွင် ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံစစ်ဆေးခိုင်းလေ့ရှိသည်။

• ကုသမှု: စတြပ်ပိုးဝင်ပြီးနောက် နောက်ဆက်တွဲရောဂါလက္ခဏာများ ရှိနေပါက ASO အဖြေမြင့်နေခြင်းသည် ရောဂါကို အတည်ပြုရန် ကူညီပေးနိုင်ပြီး ပိုးသတ်ဆေးဖြင့် ကုသခြင်း သို့မဟုတ် အခြားသော စမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။

(၂)

ASO (Antistreptolysin O) titer ပမာဏ မြင့်မားနေခြင်းသည် လတ်တလောတွင် ဖြစ်စေ၊ ယခင်ကဖြစ်စေ အုပ်စု (A) စတြပ်တိုကောကပ်စ် (GAS) ပိုးဝင်ရောက်ထားကြောင်း ဖော်ပြနေပါသည်။ အဓိကကုသမှုမှာ ဘက်တီးရီးယားပိုးကို အမြစ်ပြတ်တိုက်ထုတ်ရန်နှင့် လေးဖက်နာနှလုံးရောဂါကဲ့သို့သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ပင်နီဆီလင် (Penicillin) ဆေးဝါးများ (သောက်ဆေး သို့မဟုတ် ထိုးဆေး) အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ပင်နီဆီလင်နှင့် မတည့်သူများအတွက် Cephalosporins၊ Azithromycin သို့မဟုတ် Clindamycin တို့ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

အဓိကအသုံးပြုသော ပိုးသတ်ဆေးများ

• Penicillin V (ပထမတန်းစား သောက်ဆေး): လူကြီးများအတွက် ပုံမှန်အားဖြင့် 500 mg ကို တနေ့လျှင် ၂ ကြိမ်မှ ၃ ကြိမ်၊ ၁၀ ရက်ကြာ သောက်ရပါသည်။ ကိုယ်အလေးချိန် ၂၇ ကီလိုဂရမ်အောက် ကလေးများအတွက် 250 mg တနေ့ ၂ ကြိမ် သောက်ရပါသည်။

• Amoxicillin (သောက်ဆေး): ကလေးများအတွက် ဆေးသောက်ရ ပိုမိုလွယ်ကူစေရန် ဤဆေးကို (ကိုယ်အလေးချိန် ၁ ကီလိုဂရမ်လျှင် 50 mg နှုန်းဖြင့် တနေ့တကြိမ်၊ အများဆုံး 500 mg အထိ) ၁၀ ရက်ကြာ တိုက်လေ့ရှိပါသည်။

• Benzathine Penicillin G (ပထမတန်းစား ထိုးဆေး): ဆေးပတ်လည်စေရန်အတွက် တကြိမ်တည်း ထိုးရသော အသားဆေး (IM) ကို ပိုမိုလိုလားကြပါသည်။ (ကိုယ်အလေးချိန် ၂၇ ကီလိုဂရမ်နှင့် အထက်အတွက် ၁.၂ သန်း ယူနစ်၊ ၂၇ ကီလိုဂရမ်အောက်အတွက် ၆ သိန်း ယူနစ်) ဖြစ်ပါသည်။

• ဆေးမတည့်သူများအတွက် အစားထိုးဆေးများ: ပင်နီဆီလင်နှင့် မတည့်ပါက Cephalosporins၊ Clindamycin သို့မဟုတ် Macrolides (ဥပမာ - Azithromycin) တို့ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

အရေးကြီးသောအချက်များ

• ကုသမှု၏ ရည်ရွယ်ချက်: ပိုးသတ်ဆေးများကို မြင့်မားနေသော ASO ဂဏန်းတခုတည်းအတွက် မဟုတ်ဘဲ လက်ရှိပိုးဝင်နေသည့် အခြေအနေကို ကုသရန် အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ (ASO ပမာဏသည် ပိုးစင်သွားပြီးနောက်တွင်ပင် အချိန်အတော်ကြာ မြင့်နေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်)။

• ဆေးပတ်လည်မှု: ပြင်းထန်သော လေးဖက်နာနှလုံးရောဂါ (ARF) မဖြစ်ပွားအောင် ကာကွယ်ရန် သောက်ဆေးကို ၁၀ ရက်တိတိ ပြည့်အောင်သောက်ရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

• ရေရှည်ကာကွယ်မှု: လေးဖက်နာနှလုံးရောဂါ ခံစားနေရသူများတွင် ရောဂါပြန်မဖြစ်စေရန်အတွက် ပင်နီဆီလင်ထိုးဆေး (ဥပမာ - Benzathine penicillin G ၁.၂ သန်း ယူနစ်ကို ၃ ပတ် သို့မဟုတ် ၄ ပတ်တကြိမ်) ရေရှည်ထိုးနှံရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

• အခြားရွေးချယ်စရာများ: အချို့သော လေ့လာမှုများအရ Lactoferrin ကို အာနိသင်ကြာရှည်သော ပင်နီဆီလင်နှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ၃ လမှ ၆ လအတွင်း မြင့်မားသော ASO ပမာဏကို လျှော့ချပေးနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ