သရက်သီး နှင့် ထန်းသီးကြွေခိုက် ကျီးနင်းခိုက်

(၁)

၁။ သရက်သီးက SLE နဲ့ မတည့်ဘူးဆို... ဆရာ

Systemic Lupus Erythematosus (SLE) ရောဂါရှိသူများအတွက် သရက်သီးသည် ရောင်ရမ်းမှုလျော့စေသော အာနိသင်များရှိသဖြင့် အကျိုးရှိနိုင်သော အစားအစာတမျိုးဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် အာဟာရညီမျှသော အစားအသောက်အစီအစဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် အတော်အသင့်သာ စားသုံးသင့်ပါသည်။

SLE နှင့် သရက်သီးဆိုင်ရာ အချက်များ

• ရောင်ရမ်းမှု လျော့စေနိုင်ခြင်း - သရက်သီးတွင် ဗီတာမင်များ၊ အမျှင်ဓာတ်များ၊ polyphenol များ အထူးသဖြင့် mangiferin ပါဝင်ပြီး ရောင်ရမ်းမှုကို လျော့စေနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိထားပါသည်။

• ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို ထောက်ကူခြင်း - သရက်သီးစားသုံးခြင်းသည် ကိုယ်ခံအားစနစ်၏ တုံ့ပြန်မှုများကို ညှိနှိုင်းပေးကာ ရောင်ရမ်းရောဂါများကို လျော့ပါးစေရန် အထောက်အကူပြုနိုင်ပါသည်။

• အာဟာရကြွယ်ဝခြင်း - Lupus ရောဂါရှိသူများတွင် ရောင်ရမ်းမှုကို လျော့စေရန် အထောက်အကူပြုနိုင်သော ဗီတာမင် A ကို သရက်သီးမှ ရရှိနိုင်ပါသည်။

• သုတေသနအရ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဓာတ်ပစ္စည်းများ - သရက်ရွက်မှ ထုတ်ယူသော အနှစ်ဓာတ်သည် Lupus လူနာများတွင် မြင့်မားတတ်သော inflammatory markers များနှင့် anti-dsDNA antibodies များကို တားဆီးနိုင်ခြေရှိကြောင်း သုတေသနအချို့တွင် ဖော်ပြထားပါသည်။

• သတိပြုရန် - သရက်သီးသည် အာဟာရရှိသော်လည်း Lupus ကို ကုသပျောက်ကင်းစေသော ဆေးမဟုတ်ဘဲ ရောင်ရမ်းမှုကို လျော့စေပြီး ဘဝအရည်အသွေးကို တိုးတက်စေရန် အထောက်အကူပြုသော အစားအစာတမျိုးအဖြစ်သာ သဘောထားသင့်ပါသည်။

အရေးကြီးသော သတိပြုရန်များ

• သဘာဝမှည့်သီးနှင့် ဓာတုပစ္စည်းသုံးသီး - သဘာဝအတိုင်း မှည့်သော သရက်သီးများသည် ဓာတုပစ္စည်းဖြင့် မှည့်အောင်လုပ်ထားသော သရက်သီးများထက် အာဟာရတန်ဖိုး ပိုကောင်းပါသည်။

• အာလယ်ဂျီအန္တရာယ် - အထူးသဖြင့် အာလယ်ဂျီရောဂါ ကြာရှည်ပြင်းထန်သူအချို့တွင် သရက်သီးနှင့် မတည့်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

• ကိုယ်ပိုင်တုံ့ပြန်မှု ကွာခြားနိုင်ခြင်း - မည်သည့်အစားအစာမဆိုကဲ့သို့ပင် မိမိနှင့် မတည့်သော အစားအစာများကို သိရှိနိုင်ရန် အစားအစာနှင့် လက္ခဏာမှတ်တမ်း (food and symptom journal) ရေးမှတ်ထားခြင်းက အထောက်အကူပြုနိုင်ပါသည်။

Lupus ရောဂါလက္ခဏာများကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် အသီးအနှံနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် အမျိုးမျိုးပါဝင်သော အစားအသောက်စနစ်ကို လိုက်နာစားသုံးရန် အကြံပြုပါသည်။

(၂)

၂။ သရက်သီးစားရင် ချွေးမိတ်ဖုတွေပိုပြီးထွက်တာ

သရက်သီး ပေါပေါများများရနိုင်တဲ့ကာလဟာ မေလကနေ စက်တင်္ဘာလအတွင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပူအိုက်တဲ့ရာသီ။

မိတ်ဖုတွေကလည်း ပူအိုက်တဲ့ကာလမှာ ထွက်ပါတယ်။

ထန်းသီးကြွေခိုက် ကျီးနင်းခိုက်။

လူတိုင်းကလည်း မိတ်မထွက်ပါ။

ကျီးကန်းက ထန်းသီးနုနုပေါ်နင်းရင် ထန်းသီး မကြွေပါ။

နွေရာသီတွင် ဖြစ်တတ်သော အရေပြားယားယံအဖုများနှင့် papule အဖုသေးများသည် အများအားဖြင့် ချွေးပေါက်ပိတ်ကာ ချွေးပိတ်မိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော heat rash (miliaria) သို့မဟုတ် နေရောင်၊ ပိုးကိုက်ခြင်း၊ poison ivy ကဲ့သို့ အပင်များနှင့် မတည့်ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်တတ်ပါသည်။ ဤအဖုများသည် အများအားဖြင့် သေးငယ်သော အနီရောင် ယားယံအဖုများအဖြစ် ပေါ်လာတတ်ပြီး ချွေးစိုလွယ်သော အရေပြားခေါက်များ သို့မဟုတ် လေမဝင်သော အဝတ်အစားအောက်တွင် ပိုတွေ့ရတတ်ပါသည်။ အေးမြခြောက်သွေ့နေခြင်းနှင့် လေဝင်လေထွက်ကောင်းသော ချည်ထည်အဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်ခြင်းတို့က ကူညီနိုင်ပါသည်။

နွေရာသီတွင် အဖြစ်များသော အဖုများနှင့် အကြောင်းရင်းများ

• ချွေးဖု (Heat Rash / Prickly Heat) - ပူအိုက်စိုစွတ်သော ရာသီဥတုတွင် ချွေးပိတ်မိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော သေးငယ်သော အနီရောင်အဖုများ သို့မဟုတ် ရေကြည်ဖုများ (miliaria rubra / crystallina) ဖြစ်ပါသည်။

• နေရောင်မတည့်ခြင်း / နေလောင်ခြင်း - ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် (ultraviolet light) ကြောင့် နေရောင်ထိသော အရေပြားပေါ်တွင် အနီကွက်များ၊ ယားယံခြင်း၊ ရေကြည်ဖုများ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

• Poison Ivy / Oak / Sumac - အပင်အရွက်များရှိ အဆီဓာတ်နှင့် ထိတွေ့ပြီးနောက် အချိန်အနည်းငယ်ကြာမှ အလွန်ယားသော ရေကြည်ဖုအဖုများ ဖြစ်တတ်ပါသည်။

• Folliculitis - ဆံပင်အမြစ်ပေါက်များ ပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် ယားယံလှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဖြစ်သော ပြည်ဖုသေးများ ဖြစ်ပါသည်။

• Swimmer’s Itch - များသောအားဖြင့် ရေချိုထဲရှိ ကပ်ပါးပိုးများကြောင့် ဖြစ်သော ယားယံဖုများ ဖြစ်ပါသည်။

သက်သာစေရန်နှင့် ကုသရန် နည်းလမ်းများ

• အရေပြားကို အေးစေပါ - အေးသော ရေစိုအုပ်များ ကပ်ခြင်း၊ ပန်ကာသုံးခြင်း၊ ရေအေးချိုးခြင်းတို့ ပြုလုပ်ပါ။

• ယားယံမှု လျော့စေပါ - Calamine lotion၊ Aloe vera gel လိမ်းနိုင်ပြီး လိုအပ်ပါက antihistamine ဆေးများ သောက်နိုင်ပါသည်။

• ခြောက်သွေ့အောင် ထိန်းပါ - မျက်နှာသုတ်ပဝါဖြင့် အပြင်းအထန် မပွတ်ဘဲ အသာအယာ ခြောက်စေပြီး cornstarch powder ကဲ့သို့သော powder များ သုံး၍ ချွေးစိုနေသော နေရာများကို ခြောက်သွေ့အောင် ထိန်းပါ။

• အရေပြားကို မလှုံ့ဆော်စေပါနှင့် - ပေါ့ပါးပြီး ချောင်ချိသော ချည်ထည်အဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်ပါ။

(၃)

မှတ်ရန်

- ကျွန်တော်တို့လူမျိုးက ရောဂါတခုခုဆိုတိုင်း စားစရာကို တည့် မတည့် အလွန်ပြောဆိုလေ့ရှိကြတယ်။ 

- ရောဂါတိုင်းက အစားအသောက်နဲ့ ဆိုင်တာတော့ မဟုတ်ပါ။

- ဆေးသုတေသနအရသာ သင့် မသင့် ပြောရပါတယ်။

- တင်ထားကြတာတွေနဲ့ မေးကြတာတွေကို ဆေးသုတေသနအရ ဖြေပါတယ်။

- မတည့်တဲ့စားစရာကို မှားပြောသူတွေက အဲဒီအစားအစာရောင်းတဲ့သူနဲ့ မသင့်မြတ်လို့လား စဉ်းစားရတယ်။

- ဘာမဆိုတည့်ပါတယ်လို့ ပြောနေသူတွေက အဲဒီစားစရာ ရောင်းချင်လို့လား။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ