Osbeckia stellata (Hairy Osbeckia) — ဆေးအိုးပုတ်ပင်

ဒီအမည်ကို ကိုဗစ်တုန်းကလည်း ခဏခဏတွေ့တယ်။ ကင်ဆာမျိုးစုံအောက်မှာလည်း ခဏခဏတွေ့တယ်။ ဆေးသုတေသနအရ တင်ပြပါမယ်။ ဘယ်အကြောင်းအရာကိုမဆို ရမ်းမယုံပါနဲ့။ လူပြောများတိုင်း အဟုတ်မထင်ပါနဲ။ လူလိမ်တွေများလာတဲ့ခေတ်။

(၁) အသုံးဝင်ပုံ

Osbeckia stellata (Hairy Osbeckia) သည် ရိုးရာဆေးဖက်ဝင်အပင်တမျိုးဖြစ်ပြီး ပန်းနာရင်ကျပ်၊ အဆစ်ရောင်ရောဂါ၊ ဆီးချို၊ အသည်းရောဂါ (အသားဝါ) နှင့် အရေပြားရောဂါများကို ကုသရာတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ အထူးသဖြင့် အရွက်နှင့် အမြစ်တို့ကို antioxidant (ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ဂုဏ်သတ္တိ)၊ antibacterial (ဘက်တီးရီးယားဆန့်ကျင်ဂုဏ်သတ္တိ) နှင့် anti-inflammatory (ရောင်ရမ်းဆန့်ကျင်ဂုဏ်သတ္တိ) များကြောင့် အသုံးချကြပြီး အနာကျက်စေခြင်းနှင့် မြွေဆိပ်ဖြေဆေးအဖြစ်ပါ အသုံးပြုကြသည်။

ရိုးရာအသုံးများနှင့် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော အသုံးများ

ဆေးဖက်ဝင်အသုံးများ — ရိုးရာဆေးပညာရှင်များက ဝမ်းလျှော၊ ဝမ်းကိုက်၊ ငှက်ဖျား၊ တီဘီ၊ ကျောရိုးဆစ်ရောင် (spondylitis)၊ အဆစ်မြစ်ရောင် (rheumatism)၊ ကင်ဆာနှင့် သွေးတိုးရောဂါများကို ကုသရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ 

အနာနှင့် အရေပြားပြုစုခြင်း — အရွက်ကို အနာ၊ ဖြတ်ရှ၊ ယားနာ (scabies) များပေါ်တွင် လိမ်းအသုံးပြုကြသည်။ 

သွားနှင့်ခံတွင်းပြုစုခြင်း — အရွက်ခြောက်ပြုတ်ရည်ကို သွားကိုက်ခြင်းအတွက် အသုံးပြုကြသည်။ 

အစာချေစနစ်အတွက် — အမြစ်ပြုတ်ရည်ကို အစာချေကောင်းစေရန်နှင့် အစာစားချင်စိတ် တိုးစေရန် အသုံးပြုကြသည်။ 

ဆေးဗေဒဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ — သုတေသနများအရ polyphenolic compounds များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပြီး antioxidant အာနိသင် အလွန်ကောင်းကြောင်း တွေ့ရှိထားသည်။ DPPH assay တွင် antioxidant activity သည် IC_50=7.91±0.57µg/mL အထိ ရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် Pseudomonas aeruginosa ဘက်တီးရီးယားအပေါ် ဆန့်ကျင်အာနိသင်လည်း ရှိသည်။ 

Nanotechnology အသုံးချမှု — အပင်မှ ရေဖြင့် ထုတ်ယူထားသော extract များကို silver nanoparticles ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုကြပြီး antimicrobial နှင့် antidiabetic အသုံးများအတွက် သုတေသနပြုနေကြသည်။ 

ဤအပင်ကို Himalaya ဒေသများ၊ အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ (Meghalaya, Manipur) နှင့် နီပေါနိုင်ငံတို့တွင် အများအားဖြင့် တွေ့ရသည်။

________________________________________

(၂) ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ

Osbeckia stellata ကို အရေပြားရောဂါ၊ ဆီးချိုနှင့် ရောင်ရမ်းရောဂါများအတွက် ရိုးရာဆေးအဖြစ် အသုံးပြုလာကြပြီး၊ လက်ရှိ သုတေသနများအရ ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးကင်းမှု အတိုင်းအတာ မြင့်မားသည်ဟု ယူဆကြသည်။ အချို့လေ့လာမှုများတွင် 2000" mg/kg" အထိ အသုံးပြုရာတွင် ဘေးအန္တရာယ်မတွေ့ရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

သို့သော် ဆေးဖက်အသုံးပြုရာတွင် အောက်ပါအချက်များကို စဉ်းစားသင့်သည်။

ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော နှင့် တွေ့ရှိထားသော သက်ရောက်မှုများ

Cytotoxicity (အာရုံစူးစိုက်မှုမြင့်သောအခါ ဆဲလ်ပျက်စီးစေနိုင်ခြင်း) — Osbeckia မျိုးစိတ်များ၏ extract အာရုံစူးစိုက်မှုမြင့်သောအခါ in vitro စမ်းသပ်မှုများတွင် ကင်ဆာဆဲလ်များကို သတ်နိုင်သည့် cytotoxic activity တွေ့ရှိထားသည်။ 

အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းမအီမသာဖြစ်ခြင်း — Osbeckia မျိုးရင်းအပင်များတွင် အစာအိမ်နာ၊ ဗိုက်အောင့်၊ လေထိုး၊ ဝမ်းချုပ် စသည့် ပေါ့ပါးသော ဘေးထွက်လက္ခဏာများ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရိုးရာအသုံးအရ သိရသည်။ 

ဘက်တီးရီးယားဆန့်ကျင်အာနိသင် — phenolic compounds နှင့် tannins များ များစွာ ပါဝင်သောကြောင့် အလွန်အကျွံ သုံးစွဲပါက အူတွင်းရှိ အကျိုးရှိသော ဘက်တီးရီးယားများကို ထိခိုက်နိုင်သည်ဟု သီအိုရီအရ ယူဆနိုင်သည်။ 

ဘေးကင်းမှုအခြေအနေ

Acute Toxicity — ကြွက်များတွင် ပြုလုပ်သော သုတေသနများ၌ 2000" mg/kg" အထိ အသုံးပြုရာတွင် သေဆုံးမှု သို့မဟုတ် အဆိပ်သင့်လက္ခဏာ မတွေ့ရသဖြင့် ရုတ်တရက်အဆိပ်သင့်နိုင်ခြေ နည်းပါးကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ 

Silver Nanoparticles ၏ အာနိသင် — O. stellata မှ ထုတ်လုပ်ထားသော silver nanoparticles များသည် ကင်ဆာဆဲလ်များကို ဆန့်ကျင်ရာတွင် အာနိသင်မြင့်ကြောင်း တွေ့ရှိထားသည်။ 

သတိပြုရန်

Osbeckia stellata သည် ခေတ်မီဆေးဝါး (pharmaceutical drug) မဟုတ်သဖြင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ဆေးဝါးများကဲ့သို့ clinical trial များဖြင့် တိတိကျကျ စမ်းသပ်မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိသေးပါ။ 

အပင်တွင် tannins နှင့် flavonoids ကဲ့သို့ phytochemicals များ များစွာ ပါဝင်ပြီး ပမာဏနည်းနည်းတွင် အကျိုးရှိနိုင်သော်လည်း အလွန်အကျွံ သုံးစွဲပါက အာဟာရစုပ်ယူမှု လျော့နည်းစေခြင်း သို့မဟုတ် အဆိပ်သက်ရောက်မှု ဖြစ်စေနိုင်သည်။ 

အသုံးပြုမည်ဆိုပါက ပညာရှင် သို့မဟုတ် ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်။

အကျိုးသက်ရောက်မှုကိုလည်း ဆေးဝါးများကဲ့သို့ clinical trial များဖြင့် တိတိကျကျ စမ်းသပ်မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိသေးပါ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ