Winged beans ပဲစောင်းလျား

ပဲဇောင်းလျားသီး စိုက်ပျိုးနည်း ပဲဇောင်းယားကိုပြုတ်စား၍သော်လည်ကောင်း သုပ်စား၍သော်လည်ကောင်း သီစုံဟင်းချက်၍သော်လည်ကောင်းချက်ပြုတ်ကြသည်။

ပဲစောင်းလျားလို့ ရေးရ

ပဲစောင်းလျားသီး နှင့် ကျန်းမာရေး

"ထောင့်လေးထောင့်ပါသောပဲ" ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြသည်။ တပင်လုံး စားသုံးနိုင်ပြီး ကိုလက်စထရော လုံးဝမပါဝင်သည့် အာဟာရဓာတ် လွန်စွာကြွယ်ဝသော ပဲအမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ နုနယ်သော ပဲသီးတောင့်များသည် ပဲသီးစိမ်းများနှင့် ဆင်တူသော်လည်း ပရိုတင်း၊ ကယ်လ်စီယမ်၊ သံဓာတ်နှင့် ဗီတာမင် အေ၊ စီ တို့ ပိုမိုမြင့်မားစွာ ပါဝင်ပါသည်။

အာဟာရဓာတ် ပါဝင်မှုနမူနာ (ချက်ပြုတ်ထားသော ပဲစောင်းလျားသီးနု ၁၀၀ ဂရမ်လျှင်)

- ကယ်လိုရီ: ~၃၇ ကယ်လိုရီ ခန့်

- ပရိုတင်း: ~၂ မှ ၃ ဂရမ် ခန့်

- အဆီဓာတ်: ~၀.၂ ဂရမ် ခန့်

- ကာဗိုဟိုက်ဒရိုက်: ~၄.၃ ဂရမ် ခန့်

- အမျှင်ဓာတ်: ~၁.၅ မှ ၂ ဂရမ် ခန့်

အဓိက ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များ

- ဗီတာမင် စီ (Vitamin C): ဗီတာမင် စီ အဆမတန် ပါဝင်ပြီး ပြုပြင်ချက်ပြုတ်ပုံနှင့် အပင်၏ အစိတ်အပိုင်းအပေါ် မူတည်၍ နေ့စဉ် လိုအပ်ချက်၏ ၃၁% မှ ၇၅% အထိ ထောက်ပံ့ပေးပါသည်။

- ကယ်လ်စီယမ် (Calcium): အခြား ပဲအမျိုးအစားအများစုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ကယ်လ်စီယမ် ပါဝင်မှု ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုမြင့်မားသဖြင့် အရိုးများကို သန်မာစေပါသည်။

- သံဓာတ် (Iron): သွေးအားနည်းရောဂါကို တိုက်ဖျက်ရန်အတွက် အပင်မှရရှိသည့် သံဓာတ် အရင်းအမြစ်ကောင်းတခု ဖြစ်ပါသည်။

- ဗီတာမင် အေ (Vitamin A): အထူးသဖြင့် အရွက်နှင့် ပဲသီးတောင့်များတွင် ကြွယ်ဝစွာပါဝင်ပြီး မျက်စိနှင့် အရေပြား ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုပါသည်။

- ဗီတာမင် ဘီ အုပ်စု (B-Vitamins): အစားအသောက်များကို စွမ်းအင်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးနိုင်သည့် သိုင်ယာမင်း (Thiamin) နှင့် ရိုက်ဘိုဖလေဗင် (Riboflavin) ကဲ့သို့ ဗီတာမင် ဘီ အုပ်စုများ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပါသည်။

အခြား မှတ်သားဖွယ် အပင်အစိတ်အပိုင်းများ

- ပဲစေ့များ: ရင့်မှည့်သော ပဲစေ့များသည် ပဲပုပ်နှင့် ဂုဏ်သတ္တိ ချင်းတူပါသည်။ အာဟာရဓာတ် အလွန်မက ထပ်မံပြည့်ဝပြီး အရည်အသွေးမြင့် ပရိုတင်း ၃၀% မှ ၃၇% အထိနှင့် ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းမွန်သော မပြည့်ဝဆီ ၁၅% မှ ၂၀% အထိ ပါဝင်ပါသည်။

- ဥများ: မြေအောက်ဥများသည် ပဲစောင်းလျားပင်၏ ထူးခြားသော လက္ခဏာတခုဖြစ်ပြီး ပရိုတင်း ၈% မှ ၁၅% အထိ ပါဝင်သောကြောင့် အာလူးကဲ့သို့ သာမန် ကာဗိုဟိုက်ဒရိုက်များသည့် သစ်ဥသစ်ဖုများထက် အာဟာရဓာတ် ပိုမိုကြွယ်ဝပါသည်။

မြန်မာပြည်တွင် ပဲစောင်းလျားသီး ကို အိမ်ထောင်စုတိုင်းလိုလို၌ လူကြိုက်များသော ရိုးရာ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တမျိုးအဖြစ် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ပြုလုပ်စားသုံးကြပါတယ် -

၁။ တို့စရာအဖြစ် စားသုံးခြင်း (အသုံးအများဆုံး)

- အစိမ်းတို့စရာ: ပဲစောင်းလျားသီးနုနုကို ထိပ်နှစ်ဖက်နှင့် အမျှင်များ စုတ်ယူပြီးနောက် သန့်စင်ကာ ငါးပိရည်တို့စရာ၊ ငပိထောက်၊ ငါးခြောက်ထောက်၊ သရက်သီးသေတ္တာငပိချက် စသည်တို့နှင့် အစိမ်းအတိုင်း ကူစားကြပါတယ်။

- ပြုတ်တို့စရာ: ရေနွေးဆူဆူတွင် ခဏမျှ ပြုတ်၍ (အစိမ်းရောင်မပျက်ဘဲ ကျွတ်ကျွတ်လေးဖြစ်နေချိန်) ငါးပိရည် သို့မဟုတ် အချဉ်ရည်တို့ဖြင့် အတို့အမြှုပ်အဖြစ် စားသုံးကြပါတယ်။

၂။ သုပ်စားခြင်း (ပဲစောင်းလျားသီးသုပ်)

- ပဲစောင်းလျားသီးကို ခပ်ပါးပါး လှီး၍ ရေနွေးဖျောကာ မြေပဲဆံထောင်း၊ နှမ်း၊ ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူဆီချက်၊ ငရုတ်သီးစိမ်း၊ သံပုရာရည်/မန်ကျည်းမှည့်အရည် တို့ဖြင့် သမအောင် သုပ်စားကြပါတယ်။

- အချို့ကလည်း ကြက်သား သို့မဟုတ် ပုစွန်ခြောက် ထည့်သုပ်လေ့ရှိပါတယ်။

၃။ ချက်ပြုတ် စားသုံးခြင်း

- ဟင်းခါး / စူပါးဆွပ်: ပဲစောင်းလျားသီးကို ခပ်ထူထူပိုင်း၍ ပုစွန်ခြောက်၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ငရုတ်ကောင်းတို့ဖြင့် ပဲစောင်းလျားသီး ဟင်းခါး ချက်သောက်ကြပါတယ်။

- အသား/ပုစွန်နှင့် ရောချက်ခြင်း: ပုစွန်လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်၊ ငါး သို့မဟုတ် အသားတမျိုးမျိုးနှင့် ပဲစောင်းလျားသီးကို ခပ်စပ်စပ် ဆီပြန်ချက်/အစိမ်းကြော် ချက်စားကြပါတယ်။

- ချဉ်ရည်ဟင်း: ငါးချဉ်ရည်ဟင်း သို့မဟုတ် မန်ကျည်းသီးမှည့် ချဉ်ရည်ဟင်းများတွင်လည်း အသီးအရွက်အဖြစ် ထည့်ချက်လေ့ရှိပါတယ်။

၄။ အကြော်ပြုလုပ်ခြင်း

- ပဲစောင်းလျားသီးကို အရှည်အတိုင်း သို့မဟုတ် ထက်ဝက်ခြမ်း၍ မုန့်နှစ် (ဆန်မှုန့်၊ ဂျုံမှုန့်၊ စက်ကြက်ဥ) တွင် အနှစ်ဆွတ်ကာ ပဲစောင်းလျားသီးအကြော် အဖြစ် အကြော်စုံဆိုင်များတွင်လည်းကောင်း၊ အိမ်တွင်လည်းကောင်း ကြော်စားကြပါတယ်။

၅။ အခြား အပင်အစိတ်အပိုင်းများ စားသုံးခြင်း

- အရွက်နုများ: ပဲစောင်းလျားရွက်နုများကို ဟင်းခါးချက်သောက်ကြ သို့မဟုတ် ရေနွေးဖျော၍ တို့စရာအဖြစ် သုံးကြပါတယ်။

- ပဲစောင်းလျားဥ: ပဲစောင်းလျားပင်၏ မြေအောက်ဥများကို ပြုတ်၍ အခွံနွှာကာ အဆာပြေ စားသုံးကြပါတယ်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ