Roselle ချဉ်ပေါင်ပင်

(၁)

ချဉ်ပေါင်နီပင် (Hibiscus sabdariffa / Roselle) ဟုခေါ်ပြီး အာဟာရဓာတ်များစွာ ပါဝင်သည့် အပင်တမျိုးဖြစ်သည်။

အများအားဖြင့်

👉 လက်ဖက်ရည် (karkade) အဖြစ် သောက်သုံးကြပြီး

👉 flavonoids၊ anthocyanins စသော antioxidant များ ကြွယ်ဝသည်။

🩺 ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများ

❤️ နှလုံးကျန်းမာရေးနှင့် သွေးဖိအား

systolic နှင့် diastolic သွေးဖိအားကို လျှော့ချနိုင်

သဘာဝ anti-hypertensive အဖြစ် အကျိုးရှိ

🧪 ကိုလက်စထရော ထိန်းညှိခြင်း

total cholesterol လျှော့ချနိုင်

LDL cholesterol လျှော့ချနိုင်

triglyceride ကို ထိန်းညှိပေးနိုင်

🛡️ Antioxidant ကြွယ်ဝမှု

anthocyanins နှင့် phenolic acids များ ပါဝင်

oxidative stress ကို လျော့စေ

နာတာရှည်ရောဂါများ ဖြစ်နိုင်ချေ လျှော့ချ

🩸 သွေးချို ထိန်းညှိခြင်း

သွေးတွင်း glucose အဆင့် လျှော့ချနိုင်ခြေ ရှိ

metabolic ကျန်းမာရေးကို ကူညီနိုင်

🫀 အသည်းကျန်းမာရေး

အသည်းအဆီဖုံးခြင်း (steatosis) ကို လျှော့ချနိုင်

အသည်း၏ လုပ်ဆောင်မှုကို တိုးတက်စေ

🧬 ကိုယ်ခံအားနှင့် metabolism

Vitamin C ကြွယ်ဝ

calcium၊ iron၊ magnesium ပါဝင်

ကိုယ်ခံအား တိုးစေ

ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းညှိရာတွင် ကူညီနိုင်

💧 ကျောက်ကပ်နှင့် အစာချေစနစ်

diuretic အနည်းငယ် သဘောရှိ

👉 အဆိပ်အတောက်များ ဖယ်ရှားရာတွင် ကူညီ

အစာချေစနစ် တိုးတက်စေ

🍵 သုံးစွဲနည်းများ

☕ Roselle လက်ဖက်ရည်

အပူ / အအေး နှစ်မျိုးလုံး သောက်နိုင်

“sour tea” သို့မဟုတ် “karkade” ဟု ခေါ်ကြ

🍯 အစားအစာအသုံးပြုမှု

ပန်းခွံများကို

👉 jam

👉 jelly

👉 wine

👉 sauce

များတွင် အသုံးပြုနိုင်

⚠️ သတိပြုရန်

ယေဘုယျအားဖြင့် လုံခြုံသော်လည်း

👉 အလွန်အကျွံ မသုံးသင့်

လေ့လာချက်များတွင်

👉 တနေ့ ၂–၃ ခွက် သောက်သုံးမှုကို အသုံးပြုထားသော်လည်း

👉 ရေရှည်သုံးစွဲမှု အချက်အလက်များ မလုံလောက်သေး

👩‍⚕️ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ရန်

👉 ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေသူ

👉 နို့တိုက်မိခင်များ

👉 သွေးဖိအားဆေး၊ ဆီးချိုဆေး သောက်နေသူများ

တွင် ဆေးဝါးများနှင့် အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်သောကြောင့်

👉 ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်သင့်သည်

(၂)

ချဉ်ပေါင်ခါး (Hibiscus cannabinus)

အင်္ဂလိပ်လို kenaf ဟုခေါ်ပြီး antioxidant၊ anti-inflammatory နှင့် antimicrobial အာနိသင်များ ကြွယ်ဝသော အပင်တမျိုးဖြစ်သည်။

အရွက်နှင့် မျိုးစေ့များကို

👉 ကိုလက်စထရော ထိန်းညှိရန်

👉 အစာချေစနစ် တိုးတက်စေရန်

👉 သွေးဖိအား လျှော့ချရန်

တို့အတွက် အသုံးပြုကြသည်။

ထို့အပြင်

👉 phenolic compounds များ ပါဝင်၍

oxidative stress ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။

🩺 ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများ

🛡️ Antioxidant အားကောင်းမှု

အရွက်၊ ပန်းနှင့် မျိုးစေ့များတွင်

👉 quercetin၊ EGCG စသော antioxidant များ ပါဝင်

free radicals များကို တိုက်ဖျက်ပေးနိုင်

❤️ နှလုံးနှင့် သွေးကြောကျန်းမာရေး

LDL cholesterol လျှော့ချနိုင်

ကိုလက်စထရော အဆင့် ထိန်းညှိနိုင်

သွေးဖိအားမြင့်ခြင်းကို ထိန်းချုပ်ရာတွင် ကူညီနိုင်

🔥 ရောင်ရမ်းမှု လျော့စေခြင်း

bioactive compounds များ ပါဝင်၍

👉 ရောင်ရမ်းမှု လျှော့ချနိုင်

arthritis ကဲ့သို့သော ရောဂါများတွင် ကူညီနိုင်

🍽️ အစာချေစနစ်

mucilage ပါဝင်မှုကြောင့်

👉 အူလမ်းကြောင်းကို ကာကွယ်ပေးသော အလွှာတခု ဖန်တီးပေး

ဝမ်းချုပ်ခြင်း လျော့စေ

အစာချေမှု ကောင်းမွန်စေ

💊 ရိုးရာဆေးဝါးအသုံးပြုမှု

ဖျားနာခြင်း

ချောင်းဆိုး

လည်ချောင်းရောင်ရမ်းမှု

တို့ကို ကုသရာတွင် ရိုးရာဆေးအဖြစ် အသုံးပြုကြ

🩸 ဆီးချို ထိန်းညှိနိုင်ခြေ

သုတေသနများအရ

👉 သွေးတွင်း glucose အဆင့် ထိန်းညှိရာတွင် ကူညီနိုင်

🍃 အသုံးပြုမှု

အရွက် → ဟင်းသီးဟင်းရွက်အဖြစ် စားသုံး

မျိုးစေ့ → ဆီထုတ်အသုံးပြုနိုင်

အပင်တခုလုံး → functional foods အဖြစ် သုတေသနပြုနေ

(၃)

ချဉ်ပေါင်ရွက်နှင့် ချဉ်ပေါင်သီး အသုံးပြုပုံ

🌺 (၁) ချဉ်ပေါင်နီ (Roselle)

👉 အရသာချဉ်သန့်ပြီး အရောင်နီရောင်ရှိ

🍲 စားသုံးပုံ

ချဉ်ပေါင်နီဟင်းချို

👉 ပဲငါးပိ၊ ငါးခြောက်၊ ပုစွန်ခြောက်တို့နှင့် ချက်

သုပ်

👉 ပြုတ်ပြီး ဆီ၊ ငံပြာရည်၊ ပဲငံပြာ၊ ငရုတ်သီးနှင့် သုပ်

အချဉ်ဖျော်ရည်

👉 သောက်စရာအဖြစ် အသုံးပြု (ချဉ်ပေါင်ဖျော်ရည်)

🌿 (၂) ချဉ်ပေါင်ခါး (Kenaf)

👉 အရသာ ခါးချဉ်သဘောရှိ

🍲 စားသုံးပုံ

ဟင်းချို

👉 ငါး၊ ပုစွန်နှင့် ချက်

တို့စရာ (ပြုတ်စား)

👉 ငံပြာရည်၊ ပဲငံပြာနှင့် တွဲစား

အကြော်

👉 ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဆီနှင့် ကြော်စား

🍒 (၃) ချဉ်ပေါင်သီး (Roselle calyx)

👉 ချဉ်ပေါင်နီပင်မှ ထွက်သော ပန်းခွံ

🍹 စားသုံးပုံ

ဖျော်ရည်

👉 ချဉ်ချဉ်ချိုချို သောက်စရာ ပြုလုပ်

ယို (jam/jelly)

👉 သကြားနှင့် ချက်ပြီး သိုလှောင်

အချဉ်ဟင်း

👉 ဟင်းချက်ရာတွင် အချဉ်အဖြစ် ထည့်သုံး

🧠 မြန်မာ့အစားအစာယဉ်ကျေးမှုအရ

👉 ချဉ်ပေါင်သည်

အချဉ်အရသာ ပေးသော သဘာဝအစားအစာ

နွေရာသီတွင် ပိုမိုစားသုံးကြ

ငါး၊ ပုစွန်၊ ငါးပိတို့နှင့် တွဲဖက်ချက်စားမှု များပြား။

(၄)

“အညာစတိုင် ချဉ်ပေါင်ဟင်းချက်နည်း”

👉 အညာဒေသတွင် ချဉ်ပေါင်ဟင်းကို

ချဉ်ချဉ်ငံငံ၊ အနံ့သင်းသင်း၊ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ချက်စားကြသည်။

🧾 ပါဝင်ပစ္စည်းများ

ချဉ်ပေါင်ရွက် (နီ သို့မဟုတ် ခါး) — လက်တဆုပ်ခန့်

ငါးခြောက် သို့မဟုတ် ပုစွန်ခြောက် — အနည်းငယ်

ပဲငါးပိ — လက်ဖျားတလုံးခန့်

ကြက်သွန်နီ — ၁ လုံး

ကြက်သွန်ဖြူ — ၂–၃ ခွာ

ငရုတ်သီးခြောက် — ၂–၃ တောင့်

ဆား — သင့်တော်သလောက်

ဆီ — အနည်းငယ်

ရေ — လိုအပ်သလောက်

🔪 ပြင်ဆင်နည်း

ချဉ်ပေါင်ရွက်ကို သန့်စင်ပြီး

👉 အရွက်ပင်နူးအောင် ခွာထားပါ

ငါးခြောက် (သို့) ပုစွန်ခြောက်ကို

👉 ရေစိမ်ပြီး သန့်စင်ပါ

ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူကို

👉 ချော်သေးသေး လှီးထားပါ

🍳 ချက်ပြုတ်နည်း

အိုးထဲတွင် ဆီအနည်းငယ် ထည့်၍

👉 ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ငရုတ်သီးတို့ကို ဆီသတ်ပါ

ပဲငါးပိ ထည့်၍

👉 အနံ့မွှေးအောင် ဆက်သတ်ပါ

ငါးခြောက် (သို့) ပုစွန်ခြောက် ထည့်ပြီး

👉 အနည်းငယ် လှော်ပါ

ရေထည့်ပြီး ပြုတ်ပါ

ရေတောက်လာသောအခါ

👉 ချဉ်ပေါင်ရွက် ထည့်ပါ

ဆားအနည်းငယ် ထည့်၍

👉 အရွက်နူးအောင် ချက်ပါ

🍽️ စားသုံးပုံ

အညာစတိုင်ဖြစ်သောကြောင့်

👉 အချဉ်အရသာ ထင်ရှားပြီး

👉 ဆီနည်းနည်း၊ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ဖြစ်သည်

ပူပူနွေးနွေးကို

👉 ထမင်းနှင့် တွဲစားလျှင် အရသာကောင်း

🧠 အချက်အလက်သေးသေး

ချဉ်ပေါင်ကို အချိန်ကြာကြာ မချက်ပါနှင့်

👉 အရသာနှင့် အာဟာရ လျော့နိုင်သည်

ပဲငါးပိသည် အနံ့နှင့် အရသာကို အရေးကြီးစေသည်။

(၅)

ရန်ကုန်စတိုင် ချဉ်ပေါင်ဟင်း

အရသာပြည့်စုံ၊ ဆီအနည်းငယ်ပို၊ အနံ့အရသာ ထူထဲ သဘောရှိသည်။

🧾 ပါဝင်ပစ္စည်းများ

ချဉ်ပေါင်ရွက် — လက်တဆုပ်ခန့်

ငါးသစ် (သို့) ပုစွန်သစ် — ၁၀၀–၁၅၀ ဂရမ်

ပဲငါးပိ — လက်ဖျားတလုံးခန့်

ကြက်သွန်နီ — ၁ လုံး

ကြက်သွန်ဖြူ — ၃–၄ ခွာ

ချင်း — အနည်းငယ်

ငရုတ်သီးခြောက် (သို့) ငရုတ်သီးမှုန့် — သင့်တော်သလောက်

နနွင်းမှုန့် — အနည်းငယ်

ဆား — သင့်တော်သလောက်

ဆီ — ၁–၂ ဇွန်းခန့်

ရေ — လိုအပ်သလောက်

🔪 ပြင်ဆင်နည်း

ချဉ်ပေါင်ရွက်ကို သန့်စင်ပြီး ခွာထားပါ

ငါး (သို့) ပုစွန်ကို သန့်စင်ပြီး ဆား၊ နနွင်း အနည်းငယ် လိမ်းထားပါ

ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ချင်းတို့ကို ကြိတ် (သို့) လှီးသေးပါ

🍳 ချက်ပြုတ်နည်း

အိုးထဲ ဆီထည့်ပြီး

👉 ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ချင်းတို့ကို ဆီသတ်ပါ

နနွင်း၊ ငရုတ်သီး ထည့်ပြီး

👉 အနံ့မွှေးအောင် ဆက်သတ်ပါ

ပဲငါးပိ ထည့်၍

👉 ဆီပြန်လာအောင် သတ်ပါ

ငါး (သို့) ပုစွန် ထည့်ပြီး

👉 အနည်းငယ် လှော်ပါ

ရေထည့်ပြီး ပြုတ်ပါ

ရေတောက်လာသောအခါ

👉 ချဉ်ပေါင်ရွက် ထည့်ပါ

ဆားညှိ၍

👉 အရွက်နူးပြီး အရသာပေါင်းစပ်သွားသည်အထိ ချက်ပါ

🍽️ စားသုံးပုံ

ရန်ကုန်စတိုင်ဖြစ်သောကြောင့်

👉 အနံ့အရသာ ပြည့်စုံပြီး ဆီအနည်းငယ် ပါဝင်

ငါး (သို့) ပုစွန်အရသာနှင့် ချဉ်ပေါင်ချဉ်မှု ပေါင်းစပ်ပြီး

👉 ထမင်းနှင့် အလွန်လိုက်ဖက်

🧠 အညာစတိုင်နှင့် ကွာခြားချက်

အချက် အညာစတိုင် ရန်ကုန်စတိုင်

ဆီ နည်း ပိုများ

အရသာ ပေါ့ပေါ့ ထူထဲ

ပါဝင်ပစ္စည်း ရိုးရှင်း ပိုစုံ

အသုံးပြုသော ပရိုတိန်း ငါးခြောက် ငါးသစ်/ပုစွန်

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ