Posts

Showing posts from August, 2026

Pineapple နာနတ်သီး

Image
နာနတ်သီးသည် ကိုယ်ခံအား၊ အစာခြေစနစ်၊ ရောင်ရမ်းမှုထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် အထွေထွေ ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုသော အာဟာရဓာတ်ကြွယ်ဝသည့် အပူပိုင်းဒေသသီး တမျိုးဖြစ်ပါသည်။ အာဟာရဓာတ် ပါဝင်မှု နာနတ်သီးတွင် ကယ်လိုရီပါဝင်မှု နည်းပါးသော်လည်း မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အာဟာရဓာတ်များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပါသည်။ နာနတ်သီးအတုံး တခွက်စာ (၁၆၅ ဂရမ်) တွင် ကိုယ်ခံအားစနစ်၊ ကော့လဂျင် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် အောက်စီဒေးရှင်းဆန့်ကျင်ပစ္စည်း ထောက်ပံ့မှုတို့ကို အထောက်အကူပြုသည့် ဗီတာမင်စီ အမြောက်အမြား ပါဝင်သည့်အပြင်၊ အရိုးဖွံ့ဖြိုးမှု၊ အာဟာရဓာတ်လောင်ကျွမ်းမှုနှင့် အောက်စီဒေးရှင်းဆန့်ကျင် ကာကွယ်မှုတို့အတွက် အရေးပါသော မဂ္ဂနီးစ်ဓာတ်လည်း ပါဝင်ပါသည်။ ထို့ပြင် အမျှင်ဓာတ်၊ ဗီတာမင်ဘီအုပ်စုများ (သိုင်ယာမင်း၊ နီယာစင်၊ ဘီ၆၊ ဖောလိပ်) နှင့် ကြေးနီဓာတ်၊ ပိုတက်စီယမ်၊ မဂ္ဂနီစီယမ်တို့ကဲ့သို့ သတ္တုဓာတ်များ ပါဝင်သဖြင့် စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်မှု၊ အာရုံကြော ကျန်းမာရေးနှင့် ကြွက်သားလုပ်ဆောင်ချက်များကို အကျိုးပြုပါသည်။ အစာခြေစနစ် ကျန်းမာရေး နာနတ်သီးတွင် ပရိုတင်းများကို ဖြိုခွဲပေးပြီး အာဟာရဓာတ်စုပ်ယူမှုကို ကောင်းမွန်စေကာ အစာကြေလွယ်စေသည့် ဘရိုမီလိန်း ( bromela...

How to get motivated when you're feeling depressed

Image
စိတ်ဓာတ်ကျနေချိန်တွင် တက်ကြွတက်ကြွမှု (Motivation) ပြန်လည်ရရှိအောင် မည်သို့လုပ်ဆောင်မည်နည်း (၁) စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှုလက္ခဏာများကို ခံစားနေရချိန်တွင် လုံလောက်စွာ အိပ်စက်ခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အာဟာရပြည့်ဝစွာ စားသောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ပုံမှန် လှုပ်ရှားမှုပြုလုပ်ခြင်းကဲ့သို့သော နေ့စဉ်အလေ့အထများက သင့်စိတ်ခံစားချက်နှင့် စွမ်းအင်ကို အထောက်အကူပြုပေးနိုင်ပါသည်။ သို့သော် အခက်အခဲမှာ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းသည် လှုံ့ဆော်တက်ကြွမှု နည်းပါးခြင်းနှင့်အတူ ဒွန်တွဲလေ့ရှိပြီး ယင်းက ထိုအလေ့အထများကို စတင်လုပ်ဆောင်ရန်ပင် ခက်ခဲစေနိုင်ပါသည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ယင်းသည် သင့်ကို ပိတ်မိနေသလို ခံစားရစေပြီး မိမိကိုယ်ကို "ပျင်းရိနေသလား" ဟု သံသယဝင်စေခြင်း သို့မဟုတ် အဘယ်ကစ၍ စတင်ရမှန်း မသိဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ဤသည်မှာ သင့်အတွက် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သော ခံစားချက်ဖြစ်ပါက သင်တဦးတည်း မဟုတ်သည်ကို သိစေချင်ပါသည်။ လူအများအပြားသည် ဤသံသရာကို ခံစားရလေ့ရှိပြီး ယင်းသည် သင့်တွင် တစုံတခု မှားယွင်းနေသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်မရပါ။ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းသည် ဆန်းကြယ်သောအရာမဟုတ်ဘဲ ကုသ၍ရနိုင်သော အခြေအနေတခုဖြစ်ပြီး မှန်ကန်သောအထောက်အပံ့ဖြင့် သင့်စွမ်းအင်၊ တက်ကြွမှုနှ...

Contagious yawning သမ်းတာ ဘာလို့ကူးစက်သလဲ

Image
နော်တင်ဟမ် တက္ကသိုလ်ကသုတေသန လုပ်ပါတယ်။ သုတေသနမှာ လူ ၃၆ ယောက်ကိုစမ်းသပ်လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ ဦးနှောက်ရဲ့ မော်တာအလုပ် ခေါ် ကြွက်သားလှုပ်ရှားမှုကိုထိန်းတဲ့ အစိတ်အပိုင်းနဲ့ ဆိုင်တယ်လို့သိလာရပါတယ်။ ပရိုင်မာရီ မော်တာကွန်ပလက်စနေရာကလည်း လုပ်ပေးတယ်။  တယောက်သမ်းတာမြင်ရင် နောက်တယောက်လည်းသမ်းဝေချင်တာကို Echophenomena ခေါ်တယ်။ အလိုအလျောက် အတုခိုးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ Tourette's syndrome ခေါ် တောရက်ဆင်ဒရုမ်း၊ အပီလက်ပစီ ခေါ် အတတ်ရောဂါနဲ့ အော်တဇင် ခေါ် ကလေးတွေဉာဏ်ရည်နိမ့်ရောဂါတွေမှာလည်း အလိုအလျောက်အတုခိုးတာတွေ့ရတယ်။  သမ်းတာကိုမြင်ရင် မြင်တဲ့သူမှာ စိတ်လှုပ်ရှားမှုဖြစ်တယ်။ စိတ်လှုပ်ရှားမှုများစေတဲ့ Transcranial magnetic stimulation ကိုအသုံးပြုလေ့လာပါတယ်။ စိတ်လှုပ်ရှားမှုနည်းအောင်လုပ်နိုင် ဖြစ်တာနည်းတယ်။  ဒေါက်တာတင့်ဆွေ ၃၁-၈-၂၀၁၇

တကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး

Image
၁။ နေ့စဉ် ပြုလုပ်ရမည့် တကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး အပျော့စား ဆပ်ပြာဖြင့် ရေချိုးပါ၊ ဂျိုင်း၊ ပေါင်ခြံနှင့် ခြေထောက်များကို အဓိကထား ဆေးကြောပါ။ နံနက်နှင့် ညအချိန်များတွင် မျက်နှာကို အပျော့စား သန့်စင်ဆေး (Cleanser) ဖြင့် ဆေးကြောပါ။ တနေ့ နှစ်ကြိမ် သွားတိုက်၍ တနေ့ တကြိမ် သွားပွတ်ကြိုး သုံးပါ၊ ဖလိုရိုက်ပါသော သွားတိုက်ဆေးကို အသုံးပြုပါ။ ခန္ဓာကိုယ် အနံ့အသက် ထိန်းချုပ်ရန် ချွေးနံ့ပျောက်ဆေး သို့မဟုတ် ချွေးထွက်သက်သာဆေး အသုံးပြုပါ။ အထူးသဖြင့် အစားမစားမီနှင့် အိမ်သာတက်ပြီးချိန်များတွင် လက်ကို မကြာခဏ ဆေးကြောပါ။ နေ့စဉ် အတွင်းဝတ်နှင့် ခြေအိတ်အသစ် အပါအဝင် သန့်ရှင်းသော အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်ပါ။ ရေချိုးပြီးနောက် အရေပြားကို အစိုဓာတ်ထိန်းခရင်မ် လိမ်းပေးပါ။ လက်သည်း ခြေသည်းများကို ညှပ်၍ သန့်ရှင်းစွာ ထားရှိပါ။ ချောင်းဆိုး/နှာချေလျှင် စံနစ်တကျ ပြုလုပ်ပါ (တံတောင်ဆစ် ကွေး၍ သို့မဟုတ် တိရှူးဖြင့် အုပ်ပါ)။ ၂။ ခံတွင်း သန့်ရှင်းရေး တနေ့ နှစ်ကြိမ်၊ တကြိမ်လျှင် နှစ်မိနစ်ခန့် သွားတိုက်ပါ။ နေ့စဉ် သွားပွတ်ကြိုး သုံးပါ။ သွားတိုက်တံကို ၃ လမှ ၄ လတကြိမ် လဲလှယ်ပါ။ ၆ လတကြိမ် သွားဆရာဝန်ထံ ပြသပါ။ ၃။ ဓမ္မတာနှင့် အင်္ဂါသန့်ရှင်းရေး အင်္ဂါ...

အသက် ၂၀၊ ၃၀ နှင့် ယင်းထက်အရွယ်များ၌ အတွေ့ရအများဆုံး ကျန်းမာရေး ပြဿနာများ

Image
(၁) အသက်အရွယ် ရလာသည်နှင့်အမျှ အချို့သော ကျန်းမာရေးပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားလာပါသည်။ အမျိုးသမီးအများစုသည် အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာသည်ကို မလိုလားကြသော်လည်း ခေတ်မီဆေးပညာ၏ ကျေးဇူးကြောင့် အသက်အရွယ်နှင့်အတူ ပါလာတတ်သည့် အတွေ့ရများသော ကျန်းမာရေး ပြဿနာများအတွက် အနည်းဆုံး ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားနိုင်ကြပါသည်။ လူကြီး ၁၀ ဦးတွင် ၆ ဦး၌ နာတာရှည်ရောဂါ တခုခု ရှိနေပြီး ယင်းတို့အနက် အများအပြားမှာ မသင့်တော်သော အစားအသောက်၊ ဆေးလိပ်သောက်သုံးခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်း မလုပ်ခြင်းနှင့် အရက်အလွန်အကျွံ သောက်သုံးခြင်းစသည့် လူနေမှုဘဝ စရိတ္တအလေ့အထများကြောင့် ဖြစ်ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အသက်အရွယ် ရလာသည်နှင့်အမျှ နာတာရှည်ရောဂါများနှင့် အခြားကျန်းမာရေး ပြဿနာများ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေလည်း ပိုမိုမြင့်မားလာပြီး ထိုပြဿနာများသည် အမျိုးသမီးတဦးနှင့်တဦး ကွဲပြားခြားနားနိုင်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အချို့အမျိုးသမီးများတွင် သားသမီး ရရှိထားခြင်း သို့မဟုတ် ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်သည့် မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ စွန့်စားရမှု ပိုမိုမြင့်မားခြင်း စသည်တို့ ရှိနိုင်ပါသည်။ ကျန်းမာရေး ပြဿနာများကို ကာကွယ်ရန်၊ သတိပြုမိရန်နှင့် ကုသရန်အတွက် အသိပညာ ဗဟုသုတ ရှိထားခြင်း...

တနေ့တမျိုး မရိုးရအောင်

Image
သူများတိုင်းပြည်ကလူတွေ စားကြတဲ့ ရောင်စုံ မီနူး။ မြန်မာလူမျိုးတွေကလည်း အစားအသောက်မှာ အပြောင်းအလဲ စားချင်ကြပါတယ်။ ဘယ်လောက်ကောင်းတဲ့ စားစရာဖြစ်ဖြစ် ဖြစ်နိုင်ရင်တော့ တမယ်တည်းကို တနပ် နှစ်နပ်ထက် ပိုမစားလိုကြပါ။ စာချင်စိတ်ဆိုတာ ဟင်းအမျိုးအစားသာမကပါ  - အာဟာရ၊ - ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်၊  - ချက်နည်းပြုတ်နည်း၊  - အရသာ၊  - အပြင်အဆင်ကစ လိုအပ်ပါတယ်။ လက်ရာပြောင်း၊ ဆိုင်ပြောင်းစမှာ စားကောင်းတတ်တယ်။ ကြာရင်တော့ ဆိုင်ပြောင်းကြလေ့ရှိတယ်။ ကိုယ်တတ်နိုင်တာနဲ့ အရသာရှိအောင် စီမံချက်ပြုတ်နည်းဆိုတာ ပါရမီလိုရှိသူတွေကသာ တတ်စွမ်းပါတယ်။ စားကောင်းကြစေသတည်း။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Vegetables That May Increase Blood Pressure သွေးဖိအားကို တိုးစေနိုင်သော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ

Image
၁။ ဆူးပုပ်ကလေးက အနံ့မစူး တော်တန်ရုံနဲ့သွေးမတက်လို့ မကြာခဏစားရပါတယ် ဆေးပညာအရတော့မသိပါရှင် ၂။ ဆူးပုပ်လေး ကိုပိုကြိုက်ပါသည်။အနံ့ မပြင်းလို့။ ငပိခပ်ထားတဲ့ ဟင်းရည်ဆူပွက်နေရင်ဆူးပုပ်လေးခပ်၊ဆီလေးအနည်းငယ်ထည့်၊ကြက်သွန်ဖြူထောင်းထည့်။နည်းနည်းလေးနွမ်းလာရင်ရပြီ။ ငပိဖုတ်၊ငြုပ်သီးထောင်း နဲ့ အလွန်လိုက်ပါသည်။ ၃။ အရမ်းကောင်းသောဟင်းတခွက်ပါဆရာ သွေးဖိအားကို တိုးတက်စေနိုင်သော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ မြန်မာပြည်မှာ အစားအသောက်နဲ့ဆိုင်တဲ့ အစွဲအလမ်းတွေကလည်း များတယ်။ များတဲ့ထဲမှာ မမှန်တာတွေ များတယ်။ တက်တယ် အသုံးစကားကို ထည်လဲသုံးနေကြတယ်။ တိတိကျကျမေးတော့ တယောက်တမျိုး။  - ကြွက်သားတွေနာတာတဲ့။  - အိပ်ချင်တာတဲ့။  - သွေးတိုးတာတဲ့။ ဆရာဝန်တွေကတော့ ဆေးသုတေသနအရသာ ဖြေပါတယ်။ ဘယ်ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေက သွေးတိုးစေနိုင်သလဲ ဟင်းသီးဟင်းရွက် အများစုသည် နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိသော်လည်း အချို့သော အမျိုးအစားများသည် အောက်ဇဲလိတ် (oxalate) ပါဝင်မှု မြင့်မားခြင်း၊ သီးခြား ဒြပ်ပေါင်းများ ပါဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် သွေးတိုးဆေးများနှင့် ဓာတ်ပြုခြင်းတို့ကြောင့် အချို့သော လူများတွင် သွေးဖိအားကို တိုးတက်စေနိုင်ပါသည်။ ဤဆိုးကျိုးများသည် ကျ...

အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (Pneumonia)

Image
အမျိုးသားပါဆရာ ရောဂါက အသက်ရှုကျပ်တာပါဆရာ ၃ လပိုင်းကတည်းကစဖြစ်တာ အခုထိပါ တခါတလေ စကားပြောဖို့တောင်ခက်ခဲပြီး မောနေတာပါဆရာ အလုပ်လုပ်ရေရင်း အသက်ရှုကျပ်လာလို့ အလုပ်လုပ်တာခဏနားပြီး မိနစ် ၄၀ လောက်နားမှ သက်သာတာပါဆရာ အချိန်တိုင်း မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်ချင်တဲ့အချိန်ထဖြစ်နေတာပါဆရာ ထိုင်းဆရာဝန်ပြောတာကတော့ အဆုပ်ရောင်တယ်ပြောပြီး အကိုက်ခဲပျောက်ဆေးတွေဘဲ ပေးလိုက်တာပါဆရာ အခုထိမသက်သာသေးလို့ပါဆရာ အသက်က ၂၅ နှစ်ပါဆရာ ရောဂါဟုတ် မဟုတ် စစ်ဆေးနည်းကို တင်ပြမယ်။ လင့်ကတော့ ကုသနည်း။ How Pneumonia Is Diagnosed အဆုတ်ရောင်ရောဂါကို မည်သို့ ရောဂါအမည်ခွဲခြား အတည်ပြုသနည်း အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (Pneumonia) ကို ရောဂါဖြစ်ပွားနေခြင်း ရှိမရှိ ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်သော ရင်ဘတ် ဓာတ်မှန် (Chest X-ray) နှင့် ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန် (CT scan) များကို အသုံးပြု၍ ရောဂါအမည်ခွဲခြား အတည်ပြုပါသည်။ ရောဂါထိရောက်စွာ ကုသနိုင်ရန်အတွက် အဆုတ်ရောင်ရောဂါ၏ အမျိုးအစားမှာ ဗက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ် သို့မဟုတ် မှို ကြောင့်ဖြစ်သည်ကို ခွဲခြားသိရှိရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ် စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း (Physical Examination) ဖျားခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်းနှင့် အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်းတို့သည် အဆုတ...

လူကြီးများတွင် ဖြစ်ပွားသော အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (Pneumonia)

Image
ကျွန်တော်တောင်ဖြစ်နေပြီဆရာ ပဋိဇီဝဆေးများ (Antibiotics) သည် ဗက်တီးရီးယားကြောင့်ဖြစ်သော အဆုတ်ရောင်ရောဂါနှင့် မှိုအချို့ကြောင့်ဖြစ်သော အဆုတ်ရောင်ရောဂါများကို ကုသပေးနိုင်သည်။ ထိုဆေးများသည် အဏုဇီဝပိုးမွှားများကို သေစေခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ မျိုးပွားမှုကို တားဆီးပေးခြင်းဖြင့် အလုပ်လုပ်ကြပြီး ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဖြစ်သော အဆုတ်ရောင်ရောဂါများအတွက်မူ အာနိသင်မရှိပါ။ အဆုတ်ရောင်ရောဂါအတွက် အကောင်းဆုံး ပဋိဇီဝဆေးများ - Azithromycin သည် ဗက်တီးရီးယား အဆုတ်ရောင်ရောဂါအတွက် ပထမဦးစားပေး အသုံးပြုလေ့ရှိသော ကုသဆေးဖြစ်သည်။ - Amoxicillin ကို ဆေးရုံတက်ရောက်ကုသရန် မလိုသော အပျော့စားမှ အသင့်အတင့် အဆုတ်ရောင်ရောဂါရှိသူများတွင် အသုံးပြုသည်။ - ဆေးရုံတက်ရောက်ရသော လူကြီးများအတွက်မူ ၎င်းတို့ ကူးစက်ခံရသည့် ပိုးမွှားအမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားသော ပဋိဇီဝဆေးများ လိုအပ်နိုင်သည်။ အဆုတ်ရောင်ရောဂါ ခံစားနေရသော လူကြီးများကို ကုသရာတွင် အသုံးပြုသည့် ပဋိဇီဝဆေးအချို့ - Amoxil (amoxicillin): ဆေးရုံတက်ရန် မလိုဘဲ အပျော့စားမှ အသင့်အတင့် အဆုတ်ရောင်ရောဂါ ရှိသူများအတွက် ပထမဦးစားပေး ကုသဆေးဖြစ်သည်။ - Amoxicillin-clavulanate: အခြားကျန်းမာရေး ပြ...

Saline Gargle ဆားရေနွေးဖြင့် ပလုတ်ကျင်းခြင်း

Image
ဆားရေနွေးစိမ် အာခေါင်ကို ဂလောက်ဂလောက်လုပ်လို့ရလား မေးတာပါရှင့် ဟုတ်ကဲ့ပါ အမှားပြင်ပေးလို့ကျေးဇူးပါ ဆားရေနွေးဖြင့် ပလုတ်ကျင်းခြင်းသည် လည်ချောင်းနာခြင်းကို သက်သာစေရန်၊ ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် အနာကျက်မြန်စေရန် ကူညီပေးသည့် ရိုးရှင်း၍ ဘေးကင်းသော အိမ်သုံးကုထုံးတခု ဖြစ်ပါသည်။ ဆားရည်သည် ရောင်ရမ်းနေသော လည်ချောင်းတရှူးများအတွင်းမှ လိုအပ်သည်ထက် ပိုနေသော အရည်များကို စုပ်ထုတ်ပေးသည့် Hypertonic Solution ကို ဖြစ်ပေါ်စေသဖြင့် ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် မအီမသာဖြစ်ခြင်းကို လျှော့ချပေးသည်။ ထို့အပြင် ဗက်တီးရီးယားနှင့် ဗိုင်းရပ်စ်များကို ဖယ်ရှားပေးရာ၌ ကူညီပေးသဖြင့် ကူးစက်ရောဂါများ ပွားများရန် ခက်ခဲသွားစေသည်။ ဆားရည် ပြုလုပ်နည်း • အခြေခံဖော်စပ်နည်း: နွေးရုံမျှရှိသော ရေ ၁ ဖန်ခွက် (၈ အောင်စ) တွင် အိုင်အိုဒင်းမပါသော ဆား လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၁/၂ ဇွန်း ထည့်၍ ပျော်ဝင်အောင် ဖျော်ပါ။ • ပါးစပ်အတွင်း အနာများ သို့မဟုတ် အက်ဆစ်ဓာတ် မခံနိုင်သူများအတွက်: ဖော်ပြပါ ရေပမာဏအတိုင်း၌ မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါ လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၁/၂ ဇွန်း ရောထည့်ပါ (သို့မဟုတ် ရေ ၁ ဖန်ခွက်လျှင် ဆား လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၁/၄ ဇွန်း နှင့် မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါ လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၁/၄...

လူကြီးများတွင် အဖြစ်အများဆုံး မကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများ (Noncommunicable Diseases - NCDs)

Image
(၁) လူကြီးများတွင် အဖြစ်အများဆုံး မကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာနှင့် နိုင်ငံအလိုက် ကျန်းမာရေး ထိခိုက်မှု အဓိကရှိသည့် ပင်မ အမျိုးအစား ၄ မျိုးဖြင့် ခွဲခြားထားသည် - ၁။ နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများ (Cardiovascular Disease - CVD) နှလုံးရောဂါနှင့် လေဖြတ်ခြင်းတို့သည် ကမ္ဘာတဝန်း မကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများကြောင့် သေဆုံးရခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းအရင်း ဖြစ်သည်။ နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများတွင် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်း ရောဂါ၊ နှလုံးရုတ်တရက် ရပ်တန့်ခြင်း၊ လေဖြတ်ခြင်းနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် သွေးကြောကျဉ်း ရောဂါတို့ ပါဝင်သည်။ သွေးတိုးခြင်း၊ ကိုလက်စထရော မြင့်မားခြင်း၊ အဝလွန်ခြင်း၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု နည်းပါးခြင်းနှင့် မကျန်းမာသော စားသောက်မှုပုံစံတို့သည် ရောဂါဖြစ်ပွားစေသည့် အန္တရာယ်ရှိ အချက်အလက်များ ဖြစ်ကြသည်။ ၂။ ကင်ဆာရောဂါ (Cancer) ကင်ဆာရောဂါသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် မကူးစက်နိုင်သော ရောဂါများကြောင့် သေဆုံးရခြင်း၏ ဒုတိယ အဓိက အကြောင်းအရင်း ဖြစ်သည်။ အချို့သော ကင်ဆာများသည် မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ဆက်စပ်နေသော်လည်း၊ ဆေးလိပ်ကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ အရက်သောက်သုံးမှုကို ကန့်သတ်ခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သ...

Chicken Oil Rice ကြက်ဆီထမင်း

Image
အဓိက ပါဝင်ပစ္စည်းများမှာ ကြက်ရင်ပုံ၊ ဆန်တို့ ဖြစ်ပြီး အခြားပါဝင်ပစ္စည်းများမှာ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဂျင်း၊ ဆား၊ ပဲငပိ၊ ပဲငံပြာရည်၊ ငရုတ်သီးစိမ်း၊ သခွားသီးနှင့် နံနံပင်တို့ ဖြစ်သည်။ စင်္ကာပူကြက်ဆီထမင်း စင်္ကာပူနာမည်ကြီး အစားအစာတခုဖြစ်သော ဟိုင်နန်ကြက်ဆီထမင်း ဖြစ်သည်။ မူလဟိုင်နန်ကျွန်းဒေသ အစားအစာဖြစ်သော်လည်း စင်္ကာပူ၊ မလေးရှား၊ ဗီယက်နမ်၊ ထိုင်းနိုင်ငံများတွင် လူကြိုက်များသည့် ကြက်ဆီထမင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ဂျင်း၊ကြက်သွန်ဖြူ၊ ကြက်ပြုတ်ရည်နှင့် ဆီအနည်းငယ်ကိုသာ အသုံးပြုသည်။ ကြက်ဆီထမင်း၏ အာဟာရတန်ဖိုး (Nutritional Value of Chicken Oil Rice) ပုံမှန် ကြက်ဆီထမင်း တပွဲစာ (၁၅၀ ဂရမ်ခန့်) တွင် ကယ်လိုရီ ၂၅၀ ခန့်၊ ပရိုတင်း ၅ ဂရမ်၊ အဆီ ၈ ဂရမ် နှင့် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် ၄၀ ဂရမ် ပါဝင်သည်။ အဓိက အာဟာရဓာတ်များ ပါဝင်မှု (၁၅၀ ဂရမ် တပွဲစာတွင်) ကယ်လိုရီ (Calories) - ၂၅၀ ကီလိုကယ်လိုရီ ပရိုတင်း (Protein) - ၅ ဂရမ် (နေ့စဉ် လိုအပ်ချက်၏ ၁၆% ခန့်) စုစုပေါင်း အဆီ (Total Fat) - ၈ ဂရမ် (ပါဝင်သော ကယ်လိုရီ၏ ၂၈.၆% ခန့်) ပြည့်ဝဆီ (Saturated Fat) - ၃.၂ ဂရမ် (နေ့စဉ် လိုအပ်ချက်၏ ၁၆% ခန့်) ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် (Carbohydrates) - ၄၀ ဂရမ် (နေ့စဉ် လိုအပ်ချက...

နှလုံးကြီးခြင်း (Enlarged heart)

Image
ဆရာခင်ဗျ ကျွန်တော့မှာ နှလုံကြီးရောဂါ(နှလုံးအားနည်းရောဂါ)ရှိပါတယ်ခင်ဗျ ဖြစ်တာ တစ်နှစ်(တနှစ်)လောက်ရှိပါပြီခဗျ အခုက ထမင်းကို ဝအောင်စားနေရင်း အသက်ရှူမဝဖြစ်နေပါတယ်ခဗျ ဖုန်းကြာကြာပြောနေရင်လည်း မောလာပါတယ်ခင်ဗျ စိတ်မကောင်းစရာအကြောင်းကြားရင်လည်း အသက်ရှူမဝသလို ခံစားရပါတယ်ခဗျ ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့အတွက် နေထိုင်နည်းလေးနဲ့ ဆေးများသောက်ရင် သက်သာပျောက်ကင်းနိုင်ပါသလဲခဗျ အခုရောဂါက ပျောက်ကင်းနိုင်တဲ့ရောဂါလားခင်ဗျ သိချင်လို့ပါဆရာ ကျေးဇူးပြု၍ လမ်းညွှန်မှုလေးစာပြန်ပေးပါဦးခဗျ အရင်တုန်းက အရက်အရမ်းသောက်ခဲ့ပါတယ်ဆရာ အသက်ရူမဝမောတာစခံစားရကတည်းက အရက်ဖြတ်လိုက်ပါတယ်ခင်ဗျ တစ်နှစ်(တနှစ်)ပြည့်ပါပြီဆရာ အရက်မသောက်တော့တာ နှလုံးကြီးခြင်း (Cardiomegaly) သည် သီးခြားရောဂါတစ်ခု မဟုတ်ဘဲ အခြားသော ကျန်းမာရေးအခြေအနေ သို့မဟုတ် ရောဂါတမျိုးမျိုး၏ လက္ခဏာရပ်သာ ဖြစ်သည်။ "Cardiomegaly" ဟူသော ဝေါဟာရသည် ရင်ဘတ် ဓာတ်မှန် (Chest X-ray) အပါအဝင် ပုံရိပ်ဖော် စစ်ဆေးမှုများ (Imaging tests) တွင် နှလုံးပမာဏ ကြီးမားနေသည်ကို တွေ့ရှိရခြင်းကို ညွှန်းဆိုသည်။ နှလုံးကြီးရသည့် အကြောင်းအရင်းကို ရောဂါအမည်တပ်နိုင်ရန် အခြားသော စစ်ဆေးမှုများ ဆက်လက် ပြုလု...

သွေးတိုးရောဂါကုသမှုဆိုင်ရာ အထွေထွေရည်မှန်းချက်

Image
မွမ်းမံပြင်ဆင်ထားသော အမေရိကန်နှလုံးအသင်း (AHA) နှင့် အမေရိကန်နှလုံးရောဂါဗေဒကောလိပ် (ACC) တို့၏ လမ်းညွှန်ချက်များအရ သွေးတိုးရောဂါကုသမှုဆိုင်ရာ အထွေထွေရည်မှန်းချက်အဖြစ် သွေးဖိအားကို 130/80 mm Hg အောက်တွင် ထိန်းထားရန်နှင့် ဖြစ်နိုင်ပါက 120/80 mm Hg နီးပါးအထိ ရောက်ရှိစေရန် ပစ်မှတ်ထားထားသည်။ အဓိက မွမ်းမံချက်များ • ကုသမှုဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်အသစ်များ - လူနာအားလုံးအတွက် ယေဘုယျ ရည်မှန်းချက်မှာ သွေးဖိအားကို 130/80 mm Hg အောက်တွင် ထိန်းထားရန်ဖြစ်ပြီး၊ ဖြစ်နိုင်ပါက 120 mm Hg အောက်အထိ ရောက်ရှိအောင် ကြိုးပမ်းရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ • ဆေးဝါးများကို စောစီးစွာ အသုံးပြုခြင်း - အဆင့် ၁ သွေးတိုးရောဂါ (Stage 1 Hypertension: 130–139/80–89 mm Hg) ရှိသူများအတွက် (ဆီးချို သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်ရောဂါကဲ့သို့ ရောဂါအခံရှိသူများမှလွဲ၍) ပထမဆုံး ၃ လမှ ၆ လအထိ နေထိုင်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲပြုပြင်ခြင်းကို ပြုလုပ်ရန် ဆရာဝန်များက အကြံပြုထားသည်။ သွေးဖိအားသည် ရည်မှန်းချက်အဆင့်ထက် မြင့်မားနေသေးပါက ဆေးဝါးသောက်သုံးရန် တိုက်တွန်းထားသည်။ ဆီးချို သို့မဟုတ် နာတာရှည် ကျောက်ကပ်ရောဂါရှိသူများသည် ဆေးဝါးများကို ချက်ချင်းစတင် သောက်သုံးနိုင်သ...

အချို နဲ့ အခါး

Image
အခုဆိုအသီး​တွေကမခါး​တော့ဘဲချို​နေတာဘာ​ကြောင့်များလဲဆရာ ပြန်စာ ကင်းပုံသီးနဲ့ မုန်ညင်းရွက်တွေက အခါးမျိုး နဲ့ အချိုမျိုး ရှိတယ်။ မုန်ညင်းခါး (Mustard Greens) မုန်ညင်းချို (Sweet Mustard / Regular Mustard Greens) ဒါတွေသာမက ချဉ်ပေါင်ရွက်လည်း အချဉ်နဲ့ အခါးရှိတယ်။ ခဝဲသီးဝယ်ရင် အသီးအဖျားကိုဖဲ့ပြီး လျှာနဲ့တို့ကြည့်တတ်ကြတယ်။ ဒန့်သလွန်ရွက်မှာ စားမရအောင်ခါးတဲ့အမျိုးအစားလည်းရှိတယ်။ ငရုတ်သီးအမျိုးအစား အလွန်များတယ် စပ်တဲ့အရသာလည်း အတော်ကို မတူပါ။ လူတွေကလည်း အရသာအကြိုက် အတော်ကို မတူကြပါ။ သက်ရှိတို့ရဲ့ သဘာဝ။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မျိုးစပ်နည်းပညာ (Selective Breeding): ရှေးယခင်က ခါးသော၊ စပ်သော၊ သို့မဟုတ် ဖျင်းသော သဘာဝသီးနှံများကို လူတို့က စိုက်ပျိုးရလွယ်ကူပြီး စားသုံးရချိုမြိန်စေရန် မျိုးကောင်းမျိုးသန့် ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးလာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ယခုခေတ်သီးနှံများသည် ရှေးကထက် ပို၍ ခါးသက်မှုနည်းပြီး အချိုဓာတ် ပိုမိုကဲလာခြင်း ဖြစ်သည်။ သဘာဝအဆိပ်အတောက် အရသာ (Defense Mechanism): သီးနှံအချို့ရှိ အခါးဓာတ် (ဥပမာ - ခဝဲ၊ ဘူး၊ သခွားတို့တွင် ပါဝင်သော Cucurbitacin ဓာတ်) သည် ပိုးမွှားနှင့် သတ္တဝါများ ဘေးမှ ကာကွယ်ရန် သဘာဝက ပေးထ...

Should kids, teens have blood pressure checked?

Image
ဆယ်ကျော်သက်တွေ သွေးဖိအားတိုင်းသင့်သလား ဆယ်ကျော်သက်တွေဆိုတာ အသက် ၁၃ မှ ၁၉ နှစ်အထိ။ အသက် ၁၁/၁၂ ကလေးတွေ BP ဘယ်လောက်ရှိရမလဲ ဆရာ။ ဆယ်ကျော်သက်များအတွက် သွေးဖိအား ပမာဏအဆင့်များ (အသက် ၁၃ နှစ်နှင့်အထက်) ပုံမှန်အတိုင်းအတာ: ၁၂၀/၈၀ mm Hg ထက် နည်းပါမည်။ သွေးဖိအား အနည်းငယ်မြင့်တက်ခြင်း: အပေါ်သွေးဖိအား (Systolic) ၁၂၀–၁၂၉ ရှိပြီး အောက်သွေးဖိအား (Diastolic) ၈၀ mm Hg ထက် နည်းပါမည်။ သွေးတိုးခြင်း: ၁၃၀/၈၀ mm Hg သို့မဟုတ် ထိုထက် မြင့်မားပါမည်။  ဆရာဝန်များသည် တကြိမ်တည်း စစ်ဆေးတိုင်းတာရရှိသော ရလဒ်ဖြင့် သွေးတိုးရောဂါဟု အတည်မပြုဘဲ၊ သီးခြား လာရောက်ပြသသည့် ၃ ကြိမ်အထိ စစ်ဆေးပြီးမှသာ အတည်ပြုလေ့ရှိပါသည်။ လေ့လာဆန်းစစ်မှု အသစ်တခုအရ ကလေးများနှင့် ဆယ်ကျော်သက်များ၏ သွေးဖိအားကို စစ်ဆေးပေးခြင်း သို့မဟုတ် သွေးဖိအားမြင့်တက်နေသူများကို ကုသပေးခြင်းဖြင့် အရွယ်ရောက်ချိန်တွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သော နှလုံးရောဂါ အန္တရာယ်များကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်ဟု ခိုင်လုံသော အထောက်အထားများ မတွေ့ရှိရပါ။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Natrilam ဆေး

Image
ဆရာ မင်္ဂလာပါရှင် အဖေက ဝမ်းထဲမှာ သွေးကြောအမျှင်လေးတွေပါတာ မပျောက်ဘူး ဖြစ်နေလို့ပါရှင် သွေးစစ်တာ ဝမ်းစစ်တာ အူလမ်းကြောင်းဓာတ်မှန်ရိုက်တာ အာထရာဆောင်းရိုက်တာတွေ အကုန်ပြုလုပ်ပီးပါပီရှင် အဖြေက ဘာမှမပေါ်ပါဘူးရှင် ဆရာဝန်က စိတ်မပူရဘူးလို့ပြောပါတယ်ရှင် ဒါပေမဲ့ သွေးကြောလေးတွေက ပါနေတုန်းဘဲရှင် အဖေက ဒီဆေးလေးတော့ ပုံမှန်သောက်ပါတယ်ရှင် Natrilam ဒီဆေးရဲ့ effet ကြောင့် ဖြစ်နိုင်လားရှင် Natrilam ဆေးပြားသည် သွေးတိုးရောဂါ (High blood pressure) နှင့် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း (Angina) တို့ကို ကုသရာတွင် သုံးစွဲသော ဆေးနှစ်မျိုးပေါင်း ဆေးဝါးဖြစ်ပါသည်။ အဓိက သုံးစွဲသည့် ရောဂါများ • သွေးတိုးရောဂါ – သွေးကြောများကို ပြေလျော့စေပြီး ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းမှ လိုအပ်သည်ထက် ပိုနေသော ဆားနှင့် ရေဓာတ်များကို စွန့်ထုတ်ပေးခြင်းဖြင့် သွေးဖိအားကို ကျဆင်းစေပါသည်။ • ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း (Angina) – နှလုံးသို့ သွေးလှည့်ပတ်စီးဆင်းမှုကို ကောင်းမွန်စေပြီး ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းကို သက်သာစေပါသည်။ • နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ခဲယဉ်းမှုများ လျှော့ချခြင်း – နှလုံးမက္ခရုရိုက်ခြင်း (Heart attack) နှင့် လေဖြတ်ခြင်း (Stroke) ကဲ့သို့သော ပြင်းထန်သည့် ကျန်းမာရေးပြဿန...

လယ်သမားဟင်းချို

Image
တောရွာမှာသာမကပါ မြို့ရောက်တော့လည်း စားကြတယ်။  အမည်ကိုတော့ လယ်သမားဟင်းရည်လို့ မခေါ်ခဲ့ကြပါ။  အညာဒေသ ရွာစည်းရိုး၊ အိမ်ခြံဝင်းအတွင်း အလေ့ကျပေါက်ရောက်တဲ့ ဒါမှမဟုတ် စိုက်ပျိုးထားတဲ့ စားလို့ရတဲ့ အရွက်တွေကို ရောစပ်ချက်ပြုတ်ကြပါတယ်။ မျှင်ငပိ ဒါမှမဟုတ် တခြားကောင်းတဲ့ပပိ။ မျှစ်၊ ကောက်ရိုးမှို၊ ကြွက်နားရွက်မှို၊ ကြာရိုး၊ မြူရွက်၊ ဗောက်ရွက်၊ ပုစွန်စာရွက်၊ ဆူးပုပ်ကလေးရွက်၊ သနပ်ရွက် / သနပ်ဖူး၊ စွယ်တော်ရွက် စတာတွေ ထည့်ကြပါတယ်။ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ကြက်သွန်နီ၊ ငရုတ်သီးခြောက်မှုန့်။ အစပ်စားနိုင်တဲ့အိမ်မှာ ငရုတ်သီးစိမ်းတောင့်လည်း ထည့်ပါတယ်။ ပုစွန်ခြောက်၊ တချို့က ပုစွန်ဆိတ် တတ်နိုင်သူတွေက ထည့်ကြတယ်။  ဆားနဲ့ ဆီနည်းနည်း (ဆီမပါ မဟုတ်)။ အရွက်စုံဟင်းရည်၊ အရွက်စုံဟင်းချို။ လွမ်းဆွတ်ဖွယ် ရိုးရာဓလေ့အရသာ။ ကွန်မင့်တခု = လဲလုရွက် မြင်းခေါင်းနှာရောင်ရွက် နွားလျှာကြီးရွက် ဆူးပုပ်ကလေး ဒန်သလွန်ရွက် ကုလားပဲညွန့် တို့ကို ဆန်လှော်ဟင်းချိုတွင် အဖွားက ခပ်ကျွေးပါတယ်။ ခရမ်းချဉ်သီးထောင်းစပ်စပ်နဲ့ တွဲဖက်စားရသော် အသားဟင်းမပါပေမဲ့ ထမင်းမြိန်ပါတယ်။ မှတ်ချက် လဲလူရွက် (Olax scandens) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ နွားလျှာကြီးရွက် (ငရှာကြီးရ...

ဤရာသီအတွက် သင့်တော်သော စားသောက်ဖွယ်ရာများ

Image
နွေရာသီအကုန် မိုးရာသီတွင်လတ်ဆတ်သော ပြောင်းဖူးချို၊ အရည်ရွှမ်းသော ခရမ်းချဉ်သီးနှင့် မှည့်ဝင်းနေသော ဘယ်ရီသီးများမှာ အကောင်းဆုံးနှင့် အလတ်ဆတ်ဆုံးအချိန် ဖြစ်ပါသည်။ • အစေ့မာပါသည့် အသီးများ (Stone fruits) – မက်မွန်သီး (Peaches)၊ ဆီးသီး (Plums) နှင့် နက်တာရင်းသီး (Nectarines) တို့သည် ချိုမြိန်ပြီး အရည်ရွှမ်းပါသည်။ • ဘယ်ရီသီးများ (Berries) – ဘလူးဘယ်ရီ၊ ဘလက်ဘယ်ရီနှင့် ရက်စ်ဘယ်ရီတို့သည် အရသာ ပြည့်ဝပြီး ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ (Antioxidants) ကြွယ်ဝပါသည်။ • ဖရဲ၊ သခွားသီးများ (Melons) – ဖရဲသီးနှင့် သခွားမွှေးသီးတို့သည် ရေဓာတ်ကို ဖြည့်တင်းပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို အေးမြစေပါသည်။ ရာသီပေါ် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ • ခရမ်းချဉ်သီးများ – အပင်ပေါ်တွင် သဘာဝအတိုင်း မှည့်သော ခရမ်းချဉ်သီးများသည် အရသာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါသည်။ • ပြောင်းဖူးချို – လတ်ဆတ်သော ပြောင်းဖူးတောင့်များသည် ကြွပ်ရွပြီး သဘာဝအတိုင်း ချိုမြိန်ပါသည်။ • နွေရာသီဘူး၊ ဗူး၊ ခရမ်းမျိုးနွယ်များ (Summer squash) – ဇူးကီးနီး (Zucchini) နှင့် အဝါရောင် ဘူးအမျိုးအစားများ ပေါများစွာ ထွက်ရှိပါသည်။ • သခွားသီးနှင့် ငရုတ်ပွသီးများ – ကြွပ်ရွသော သခွားသီးနှင့် ငရုတ်ပွချို...