ရေကြီးရေလျှံမှုနှင့် ကူးစက်ရောဂါ အန္တရာယ်များ

Floods and communicable diseases

ရေကြီးရေလျှံမှုများသည် မိလ္လာနှင့် သန့်ရှင်းရေးစနစ်များကို ပျက်စီးစေခြင်း၊ သောက်သုံးရေများကို ညစ်ညမ်းစေခြင်းနှင့် ပြည်သူများကို လူထူထပ်သော နေရာများသို့ ရွှေ့ပြောင်း စုဝေးစေခြင်းတို့ကြောင့် ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို အလွန်ပင် မြင့်တက်စေပါသည်။ အဓိကအားဖြင့် ရေမှတဆင့် ကူးစက်သော ရောဂါပိုးများ၊ ကြွက်ကျင်ကြီး/ကြွက်ကျင်ငယ်များနှင့် ဝပ်နေသော ရေဝေရေအိုင်များတွင် ပေါက်ဖွားသည့် ခြင်နှင့် ပိုးမွှားများကြောင့် ရောဂါများ စတင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါသည်။

ရေနှင့် အစားအစာမှတဆင့် ကူးစက်သော ရောဂါများ

• ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော ရောဂါ: ရေဆိုးများနှင့် ရေကြီးရေလျှံမှုများ ရောနှောရာမှတဆင့် အီးကိုလိုင်း (E. coli)၊ နိုရိုဗိုင်းရပ်စ် (norovirus) သို့မဟုတ် ခရစ်တိုစပိုရီဒီယမ် (cryptosporidium) ပိုးများကြောင့် ဖြစ်ပွားသည်။

• ပြင်းထန် ဝမ်းရောဂါများ: မြို့နယ်အဆင့် ရေပေးဝေရေး စနစ်များ လုံးဝပျက်စီးသွားသည့်အခါ ကာလဝမ်းရောဂါ (Cholera) နှင့် တိုင်ဖွေးဒ် အူရောင်ငန်းပါးစပ် ရောဂါ (Typhoid fever) တို့ ပေါ်ပေါက်လာတတ်သည်။

• အသည်းရောင် အဝါရောဂါ: အသည်းရောင် အဝါဗိုင်းရပ်စ် အမျိုးအစား (A) နှင့် (E) တို့သည် ညစ်ညမ်းနေသော ရေပိုက်လိုင်းများမှတဆင့် လျင်မြန်စွာ ကူးစက်ပြန့်ပွားသည်။

ပိုးမွှားနှင့် တိရစ္ဆာန်မှတဆင့် ကူးစက်သော ရောဂါများ

• ခြင်မှတဆင့် ကူးစက်သော ရောဂါများ: ရေဝေရေအိုင် အသစ်များ စုဝေးလာမှုကြောင့် သွေးလွန်တုပ်ကွေး၊ ငှက်ဖျားရောဂါ နှင့် ဝက်စ်နိုင်းလ် ဗိုင်းရပ်စ် (West Nile virus) တို့ ရုတ်တရက် တိုးပွားလာသည်။

• ကြွက်တုပ်ကွေး ရောဂါ (Leptospirosis): ရောဂါပိုးရှိသော ကြွက် သို့မဟုတ် မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များ၏ ကျင်ငယ်ရေ ပမာဏ ပါဝင်နေသည့် မကောင်းသော ရေအိုင် သို့မဟုတ် ရွှံ့နွံများမှတဆင့် ကူးစက်သည်။

အသက်ရှူလမ်းကြောင်းနှင့် အရေပြား ရောဂါများ

• လူထူထပ်သော ကယ်ဆယ်ရေးစခန်းများ: ဘေးလွတ်ရာ ရွှေ့ပြောင်းစခန်းများတွင် လူအများ ပြုံတိုးနေထိုင်ရသဖြင့် ဝက်သက်ရောဂါ နှင့် ပြင်းထန် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ကူးစက်ရောဂါများ လွယ်ကူစွာ ကူးစက်နိုင်သည်။

• အရေပြား ရောဂါများ: မသန့်ရှင်းသော ရေများနှင့် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိတွေ့မိပါက အဖုအပိန့်များ ထခြင်း၊ မှိုစွဲခြင်း နှင့် ဒဏ်ရာများ ပိုးဝင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ