Indian yogurt (dahi or curd) အိန္ဒိယ ဒဟိ

ဒဟိ (Dahi) သို့မဟုတ် ခာ့ဒ် (Curd) ဟု လူသိများသော အိန္ဒိယ ဒိန်ချဉ်သည် အိန္ဒိယ အစားအစာများတွင် မပါမဖြစ် ပါဝင်သော နို့ထွက်ပစ္စည်းတခု ဖြစ်ပြီး အပူကင်းစင်စေသည့် ဘေးတွဲဟင်းအဖြစ်လည်းကောင်း၊ လာဆီ (Lassi) ကဲ့သို့သော သောက်စရာများအဖြစ် မွှေနှောက်၍လည်းကောင်း၊ အရသာရှိသော ဟင်းရည်များတွင် ချက်ပြုတ်၍လည်းကောင်း သုံးဆောင်ကြပါသည်။ ၎င်းတွင် အနည်းငယ် ချဉ်ဖြတ်ဖြတ် အရသာနှင့် အိညက်သော အထိအတွေ့ ရှိပါသည်။

အမျိုးအစားများနှင့် အသုံးပြုပုံများ

• ဒဟိ / Dahi (ဒိန်ချဉ်ရိုးရိုး): ထမင်းဟင်းများနှင့် အတူတကွ သုံးဆောင်ကြသည် သို့မဟုတ် နောက်ထပ် ဒိန်ချဉ်ပြုလုပ်ရန် နို့ချဉ်ဖတ်အဖြစ် အသုံးပြုကြပါသည်။

• ရိုက်တာ / Raita: သခွားသီး သို့မဟုတ် ကြက်သွန်နီ ကဲ့သို့သော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ ပူဒီနာ ကဲ့သို့သော အမွှေးအကြိုင်များနှင့် ရောစပ်ထားသည့် ခါးဆိမ့်စပ် အရသာရှိသော ဒိန်ချဉ် ဘေးတွဲဟင်းတမျိုး ဖြစ်ပါသည်။

• လာဆီ နှင့် ချားစ် / Lassi & Chaas: အေးခဲအောင် မွှေထားသော ဒိန်ချဉ်သောက်စရာများ ဖြစ်ကြပြီး လာဆီ (Lassi) မှာ အချို သို့မဟုတ် အငန်အရသာ ရှိလေ့ရှိကာ ချားစ် (Chaas) မှာမူ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင် ပါဝင်သော မလိုင်ထုတ်ပြီး နို့ချဉ် ရေဖျော် ဖြစ်ပါသည်။

• ကာဒီ / Kadhi: ဒိန်ချဉ်နှင့် ပဲမှုန့်တို့ဖြင့် ချက်ပြုတ်ထားသော စိတ်ကို ကြည်လင်လန်းဆန်းစေသည့် ပူပူနွေးနွေး ဟင်းရည်တမျိုး ဖြစ်ပါသည်။

အိန္ဒိယ ဒိန်ချဉ် (Dahi/Curd) သည် သက်ရှိ လက်တစ်အက်ဆစ် ဗက်တီးရီးယားများ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သော အချဉ်ဖောက်ထားသည့် နို့ထွက်ပစ္စည်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးကို ကောင်းမွန်စေပြီး ကိုယ်ခံအားကို မြှင့်တင်ပေးကာ အစာကြေလွယ်စေသည့်အပြင် ကယ်လ်ဆီယမ်၊ ပရိုတင်းနှင့် ဗီတာမင် B12 ကဲ့သို့သော လိုအပ်သည့် အာဟာရဓာတ်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးပါသည်။

အစာခြေစနစ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေး

• ပရိုဘိုင်အိုတစ် အကျိုးပြုမှု: အူလမ်းကြောင်း အဏုဇီဝဇီဝကမ္မကို မျှတစေပြီး ဗိုက်အောင့်ဗိုက်ဖောင်းခြင်းကို လျှော့ချပေးသည့် အကျိုးပြု ဗက်တီးရီးယားများ ပါဝင်ပါသည်။

• အစာကြေလွယ်ခြင်း: အချဉ်ဖောက်ခြင်းက နို့တွင်ပါသော လက်တိုးစ် (Lactose) ကို ပျက်ပြယ်စေသဖြင့် ရိုးရိုးနို့ထက် အစာအိမ်အတွက် ပိုမို သက်တောင့်သက်သာ ဖြစ်စေပါသည်။

• အပူငြိမ်းစေသော အာနိသင်: ခန္ဓာကိုယ် အပူကို သဘာဝအတိုင်း လျှော့ချပေးပြီး ပူအိုက်သော ရာသီဥတုတွင် သက်တောင့်သက်သာရှိမှုနှင့် ရေဓာတ်ကို ပေးစွမ်းပါသည်။

အာဟာရ တန်ဖိုး

• အရိုးအဆစ် သန်မာစေခြင်း: သွားများနှင့် အရိုးများကို သန်မာစေသည့် ကယ်လ်ဆီယမ်နှင့် ဖော့စဖရပ်စ်ဓာတ်များ မြင့်မားစွာ ပါဝင်ပါသည်။

• ပရိုတင်း အရင်းအမြစ်: ကြွက်သားများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ပေးသည့် တနေ့တာ လိုအပ်သော ပရိုတင်းဓာတ်ကို ပြည့်ဝစွာ ပေးစွမ်းပါသည်။

• သကြားဓာတ် နည်းပါးခြင်း: လတ်ဆတ်သော အိမ်လုပ် ဒိန်ချဉ်များတွင် ဝှက်ဖုံးထားသော အချိုတုများ သို့မဟုတ် ဓာတုဖြည့်စွက်စာများ ပါဝင်ခြင်း မရှိပါ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ