ပြောင်းဖူးအမျိုးမျိုး

(၁)

စေးသောပြောင်းဖူး နှင့် ပြောင်းချို တို့သည် အစေ့အတွင်း၌ ပါဝင်သော ကစီဓာတ် (Starch) နှင့် သကြားဓာတ် အမျိုးအစား ကွဲပြားမှုကြောင့် အမျိုးအစား နှစ်ခု ကွဲပြားနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ပြောင်းချို (Sweet Corn)

သကြားဓာတ် မြင့်မားခြင်း - သကြားဓာတ် ၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပါဝင်သဖြင့် အလွန်ချိုမြိန်ပြီး အရည်ရွှမ်းသော အရသာ ရှိပါသည်။

နူးညံ့သော အိအိစက်စက် အထိအတွေ့ - ကစီဓာတ် ပါဝင်မှု နည်းပါးသောကြောင့် ကိုက်ဝါးလိုက်သည့်အခါ အစေ့များမှာ တင်းတင်းကြွကြွနှင့် နူးနူးညံ့ညံ့ ရှိနေပါသည်။

စားသုံးပုံ - ပြောင်းဖူးအတိုင်း လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် စားခြင်း၊ ဖုတ်စားခြင်း၊ ပြုတ်စားခြင်း သို့မဟုတ် စနိုးကင်း (သံဗူး) ပြုလုပ် စားသုံးရန် အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါသည်။

စေးသော ပြောင်းဖူး (Sticky Corn / Waxy Corn)

ကစီဓာတ် မြင့်မားခြင်း - အေမိုင်လိုပက်တင် (Amylopectin) ဟုခေါ်သော အထူး ကစီဓာတ် တမျိုး ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သဖြင့် ကောက်ညှင်းဆန်းကဲ့သို့ စေးကပ်ပြီး စိမ့်စိမ့်လေး ဝါးရသည် အထိအတွေ့ကို ပေးပါသည်။

သာမန် အရသာ - ပြောင်းချိုထက် သကြားဓာတ် အလွန် နည်းပါးသဖြင့် သာမန် ခပ်ပျော့ပျော့ အချိုဓာတ်မျှသာ ရှိပါသည်။

ကောက်ညှင်းပြောင်းဖူး နှင့် ပြောင်းချို - အထိအတွေ့၊ အရသာ နှင့် သုံးစွဲပုံ ရှင်းလင်းချက်

ပြောင်းချိုသည် သကြားဓာတ် ပါဝင်မှု မြင့်မားပြီး အစေ့များမှာ နူးညံ့ အရည်ရွှမ်းကာ ကိုက်ဝါးလိုက်ပါက တင်းကြွသော အရသာကြောင့် ထင်ရှားပါသည်။ ကောက်ညှင်းပြောင်းဖူး (စေးကပ်သော သို့မဟုတ် ကောက်ညှင်းဆန်ကဲ့သို့ သဘောရှိသော ပြောင်းဖူး) မှာမူ စေးကပ် ဝါး၍ကောင်းသော အထိအတွေ့ရှိပြီး သဘာဝအတိုင်း ချိုစိမ့်စိမ့် အရသာ ရှိပါသည်။

အကယ်၍ သင်သည် ကောက်ညှင်းကဲ့သို့ နူးညံ့စေးကပ်သော သရေစာကို လိုချင်ပါက ကောက်ညှင်းပြောင်းဖူးကို ရွေးချယ်ပါ၊ ပြောင်းဖူးမှ အစေ့ကို တင်းတင်းကြွကြွနှင့် ချိုချိုအီအီ ကိုက်ဝါးလိုပါက ပြောင်းချိုကို ရွေးချယ်ရပါမည်။

(၂)

မြန်မာနိုင်ငံသည် အရှေ့တောင်အာရှတွင် ပြောင်းအဓိက စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့် နိုင်ငံတခုဖြစ်ပြီး စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု၏ အဓိကဗဟိုချက်မှာ ရှမ်းပြည်နယ် ဖြစ်ပါသည်။ ထုတ်လုပ်သမျှ ပြောင်းများကို တရုတ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့၏ ဝယ်လိုအားပေါ် မူတည်၍ တင်ပို့ရောင်းချလျက် ရှိပါသည်။

အဓိက စိုက်ပျိုးသည့် ဒေသများ - မြန်မာနိုင်ငံ စုစုပေါင်း ပြောင်းထုတ်လုပ်မှု၏ ၅၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ရှမ်းပြည်နယ်တွင် စိုက်ပျိုးပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်၊ ကယားပြည်နယ်နှင့် ကရင်ပြည်နယ်တို့တွင်လည်း ထပ်မံ စိုက်ပျိုးကြပါသည်။

စိုက်ပျိုးရာသီ - စိုက်ပျိုးသီးနှံ၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ မိုးရေသောက် ဖြစ်ပြီး မိုးရာသီ (မေလမှ ဇွန်လ) တွင် စိုက်ပျိုးကာ အောက်တိုဘာလနှင့် နိုဝင်ဘာလဝန်းကျင်တွင် ရိတ်သိမ်းကြပါသည်။ မိုးလွန်/ဆောင်းပြောင်းများကိုမူ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရေရရှိသော ဒေသများတွင် စိုက်ပျိုးကြပါသည်။

တနှစ်လျှင် စုစုပေါင်း ထုတ်လုပ်မှု ပမာဏမှာ မက်ထရစ်တန် ၂.၅ သန်းမှ ၂.၉ သန်းကြား ရှိသော်လည်း စက်သုံးဆီ၊ မျိုးစေ့နှင့် ဓာတ်မြေသြဇာ ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာမှုကြောင့် နောက်ပိုင်းခန့်မှန်းချက်များတွင် ထုတ်လုပ်မှု အနည်းငယ် လျော့ကျနိုင်သည်ဟု သုံးသပ်ထားကြပါသည်။

အသုံးများသော မျိုးစေ့များ - တောင်သူများအနေဖြင့် CP-808 နှင့် NK 625 ကဲ့သို့သော စပ်မျိုး (Hybrid) များထက် စာလျှင် မျိုးစပ်ပြောင်းများကို အဓိကထား စိုက်ပျိုးကြပါသည်။

ထွက်ရှိသမျှ ပြောင်း အထွက်နှုန်း၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ပြည်ပသို့ တင်ပို့ပြီး အဓိကအားဖြင့် တရုတ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့သို့ တင်ပို့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

၃၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ပြည်တွင်း၌ အသုံးပြုပြီး အဓိကအားဖြင့် ကြက်နှင့် ဝက်မွေးမြူရေးအတွက် တိရစ္ဆာန်အစာ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အသုံးပြုကြပါသည်။

(၃)

အရသာနှင့် စားသောက်ဖွယ်ရာ နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်မှု အပိုင်းတွင်မူ အေးမြသည့် တောင်ပေါ်ဒေသများ (အထူးသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်) သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လိုလားနှစ်သက်မှု အရေအတွက် အများဆုံးနှင့် အရသာ အရှိဆုံး ပြောင်းဖူးများကို ထုတ်လုပ်ပေးပါသည်။ ပူပြင်းသည့် အလယ်ပိုင်း မြေလတ်အညာဒေသများ၌ စီးပွားဖြစ် တိရစ္ဆာန်အစာအတွက် မာကျောသည့် အဝါရောင်/လိမ္မော်ရောင် ပြောင်းစေ့မာများကို အဓိက စိုက်ပျိုးကြသော်လည်း အေးမြသော ရာသီဥတုရှိသည့် ဒေသများတွင်မူ လူအများ စားသုံးရန်အတွက် အလွန် အဖိုးတန်သည့် ရှေးရိုးမျိုးဆက် ပြောင်းဖူးများနှင့် ပြောင်းချို အမျိုးအစားများကို သီးသန့် စိုက်ပျိုးကြပါသည်။

“ဝတုတ်တုတ် ပြောင်းဖူး” - ရှမ်းပြည်နယ်တွင် အဓိက စိုက်ပျိုးသည့် ဤထူးခြားသော ရှေးရိုး အမွေအနှစ် မျိုးဆက်မှာ တိုတို၊ ဝတုတ်တုတ်နှင့် မဲနယ်ပုံသဏ္ဌာန် ပြောင်းဖူးတံများ ဖြစ်ကြပါသည်။ ဒေသခံများက ယင်းကို “ရှမ်းမလေး ပြောင်းဖူး” ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြပါသည်။ ၎င်း၏ အဖြူရောင် အစေ့ကြီးများမှာ အလွန် ချိုမြိန်ပြီး၊ စိမ့်ကာ သီးသန့် စေးကပ်ဝါးလို့ကောင်းသော အထိအတွေ့ ရှိပါသည်။ ကောက်ညှင်းဆန်၏ အထိအတွေ့မျိုး ရရှိစေသဖြင့် ယင်းကို ပူပူနွေးနွေး ပေါင်း၍ သရေစာအဖြစ် သီးသန့် စားသုံးကြပြီး ဒေသတွင်း ဈေးကွက်များတွင် ဈေးကောင်း ရရှိပါသည်။

တောင်ပေါ်ဒေသ စပ်မျိုးများ (Highland Single-Cross Hybrids) - ရှမ်းပြည်နယ်၏ မြင့်မားသော အနိမ့်အမြင့် ရာသီဥတုသည် ပြောင်းချိုများတွင် သဘာဝ အချိုဓာတ် အပြည့်အဝ ဖြစ်ထွန်းစေရန် သင့်တော်သော မြေဆီလွှာနှင့် မိုးရေချိန်ကို ရရှိစေပြီး မြေနိမ့်ပိုင်း စိုက်ပျိုးရေး ပြောင်းဖူးများကဲ့သို့ ကစီဓာတ် များလွန်းခြင်းနှင့် အစေ့မာကြမ်းခြင်းတို့ မရှိဘဲ နူးညံ့စေပါသည်။

ယောမြစ်ဝှမ်း ဒေသ (မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း တည်ရှိပြီး ချင်းပြည်နယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသော ဒေသ) သည် မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်း၌ အရသာ အကောင်းဆုံးသော ဒေသထွက် ရှေးရိုးရာ ပြောင်းဖူးများ ထွက်ရှိရာ ဒေသအဖြစ် လူသိများ ထင်ရှားပါသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်သည် စီးပွားဖြစ် “ဝတုတ်တုတ် ပြောင်းဖူး” များ စိုက်ပျိုးရာတွင် နာမည်ကြီးသော်လည်း ယောဒေသမှာမူ စိုက်ပျိုးရေး ဆေးဝါးများ သုံးစွဲမှု မရှိဘဲ မြစ်ဘေး သောင်ပြင်များတွင် သဘာဝအတိုင်း စိုက်ပျိုးသည့် နည်းစနစ်နှင့် အတိတ်ကို သတိရစေသော ရှေးမူမပျက် အရသာတို့ကြောင့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုတွင် အလွန်ပင် ကျော်ကြားလှပါသည်။

(၄)

ယောဒေသထွက် ပြောင်းဖူးများ အဘယ်ကြောင့် ထူးခြားရသနည်း

“ယောပြောင်း” ၏ ဝိသေသ - အခြားဒေသများမှ စီးပွားဖြစ် မျိုးစပ် (Hybrid) ပြောင်းစိုက်ခင်းကြီးများနှင့် မတူဘဲ ယောဒေသခံများသည် ဒေသထွက် ရှေးရိုးရာ မျိုးစေ့များကို စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းစိုက်ပျိုးကြပါသည်။ ယောပြောင်းများကို ရာသီအလိုက် ယောမြစ်ရေ လျှံတက်ပြီးနောက် ကျန်ရစ်ခဲ့သည့် အာဟာရဓာတ် ကြွယ်ဝသော နုန်းမြေများပေါ်တွင် ရိုးရာအတိုင်း စိုက်ပျိုးကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

အရသာ၏ ထူးခြားချက် - ယောပြောင်းသည် ခေတ်ပေါ် အချိုလွန် မျိုးစပ်ပြောင်းများနှင့် ယှဉ်ပါက ပိုမို လေးနက်ပြီး သဘာဝအတိုင်း စိမ့်ဝင်သော အချိုဓာတ် ရှိပါသည်။ အစေ့မှာ ပိုမို စေးကပ်ပြီး ဝါး၍ကောင်းသော အထိအတွေ့ ရှိပါသည်။ ဒေသခံများက ထိုအရသာကို “ရိုးသားဖြောင့်မတ်ပြီး ပြည့်စုံသည့် အရသာ” ဟု တင်စားကြကာ လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်များစွာက မြန်မာ့ရိုးရာ ပြောင်းဖူးများ၏ မူရင်းအရသာအတိုင်း ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း ရရှိစေပါသည်။

သဘာဝ နုန်းမြေ သီးသန့် စိုက်ပျိုးမှု - နှစ်စဉ် မြစ်ရေလျှံခြင်းမှ သဘာဝ နုန်းမြေများနှင့် အော်ဂဲနစ် အာဟာရဓာတ်များ မြေဆီလွှာအတွင်း စုပုံကျန်ရစ်ခဲ့သဖြင့် တောင်သူများအနေဖြင့် ဓာတုမြေသြဇာများကို မှီခိုရမှု နည်းပါးပြီး ပြောင်းဖူး၏ အရသာကို လတ်ဆတ် သန့်ရှင်း စေပါသည်။

ဒေသခံများ စားသုံးပုံ

ဂန့်ဂေါနှင့် ထီးလင်း ကဲ့သို့သော မြို့များတွင် ရိတ်သိမ်းချိန်ရောက်ပါက ပြောင်းဖူးများကို ရိုးရှင်းစွာပင် ပြင်ဆင် စားသုံးကြပါသည်။

မီးသွေးဖုတ် ပြောင်းဖူး - ယောပြောင်းတွင် သဘာဝ ကစီဓာတ် ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သဖြင့် မီးသွေးရဲရဲပေါ်၌ တိုက်ရိုက် ဖုတ်စားပါက အလွန်ပင် အရသာ ရှိလှပါသည်။ မီးအပူကြောင့် အစေ့အတွင်းမှ အချိုဓာတ်များ သကြားညိုကဲ့သို့ စိမ့်ထွက်လာပြီး အနံ့မွှေးကာ အညာဒေသသို့ ဖြတ်သန်း သွားလာကြသော ခရီးသွားများအကြား အလွန် ရေပန်းစားပါသည်။

ယောပြောင်းဖူးထောင်းသုပ် - ပြောင်းဖူးစေ့များကို ခြစ်ထုတ်၍ ဆုံထဲတွင် ငရုတ်သီးစိမ်း၊ သံပုရာသီး၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ငါးပိ (သို့မဟုတ် ငါးငံပြာရည်)၊ မြေပဲလှော်တို့နှင့် ခပ်ပေါ့ပေါ့ ထောင်းစပ်ထားသော အရသာရှိလှသည့် တောင်ပေါ်ဒေသ ရိုးရာ သရေစာ တမျိုး ဖြစ်ပါသည်။

(၅)

ဆီးချိုရောဂါ ရှိသူများအနေဖြင့် ပြောင်းဖူးကို စားသုံး၍ ရပါသည်။ ပြောင်းဖူးသည် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် (Carbohydrate) ပါဝင်သော ကစီဓာတ်လွန် ဟင်းသီးဟင်းရွက် တမျိုး ဖြစ်သော်လည်း အမျှင်ဓာတ်၊ ဗီတာမင်များနှင့် ကာကွယ်ပေးနိုင်သော အောက်စီဒန့် (Antioxidants) များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သည့် အာဟာရပြည့်ဝသော ကောက်ပဲသီးနှံ တမျိုးလည်း ဖြစ်ပါသည်။

ပြောင်းဖူးသည် သဘာဝအတိုင်း သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို အပြောင်းအလဲ ဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် ဆီးချိုရောဂါကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်ရင်း ပြောင်းဖူးအရသာကို စိတ်ချလက်ချ ခံစားနိုင်ရန်အတွက် ချက်ပြုတ်ပြင်ဆင်ပုံ၊ စားသုံးသည့် ပမာဏနှင့် ဒေသထွက် မျိုးကွဲများကို နားလည်သဘောပေါက်ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။

သိပ္ပံနည်းကျ အချက်အလက် - ပြောင်းဖူး၏ ဂလိုင်ဆီးမစ် အညွှန်းကိန်း (Glycemic Index - GI)

ဂလိုင်ဆီးမစ် အညွှန်းကိန်း (GI) ဆိုသည်မှာ အစားအစာတခုသည် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို မည်မျှ မြန်မြန်ဆန်ဆန် မြင့်တက်စေသနည်း ဆိုသည်ကို ၀ မှ ၁၀၀ စကေးအတွင်း တိုင်းတာထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ပြုတ်ထားသော ပြောင်းဖူးစေ့ အပြည့်အစုံ - GI အညွှန်းကိန်း ၅၂ မှ ၅၅ အတွင်းသာ ရှိသဖြင့် နည်းပါး မှ အလယ်အလတ်အဆင့်အတွင်း ရှိပါသည်။ ၎င်း၌ ပါဝင်သော သဘာဝ အမျှင်ဓာတ်က အစာချေဖျက်မှုကို နှေးကွေးစေပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ရုတ်တရက် မြင့်တက်မသွားစေဘဲ ပုံမှန်အတိုင်း ဖြည်းဖြည်းချင်းသာ စိမ့်ထွက်စေပါသည်။

ပြုပြင်ဖန်တီးထားသော ပြောင်းဖူးထွက်ကုန်များ (ပြောင်းဖူးခြောက်မုန့်၊ ခရက်ကာများနှင့် စီရပ်ချိုရည်များ) - GI အညွှန်းကိန်း ၈၁ မှ ၉၃ အထိ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ မြင့်မားနိုင်ပါသည်။ စက်ရုံသုံး ပြုပြင်ဖန်တီးမှု စနစ်များက ကာကွယ်ပေးထားသော အပြင်ဘက် အမျှင်ဓာတ်အလွှာကို ဖယ်ရှားလိုက်သဖြင့် အစာချေလွယ်သည့် ကစီဓာတ်များသာ ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို အရှိန်အဟုန်ဖြင့် မြင့်တက်စေပါသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ