ကင်ဆာကို အနိုင်ယူမယ့် သမိုင်းဝင် မှတ်တိုင်သစ်

(ကျန်းမာရေးနဲ ဆေးညာဆိုတာ ပိုလည်းမရေးရ။ လျှော့လည်း မရေးရ။)

ပျောက်ပြီ

အောင်မြင်ပြီ

ဟိုဟာ မလိုလောက်

ဝမ်းသာကြကုန်လော့

ခဏခဏတွေ့ရတယ်။ နောက်ဆုံးတခုက ကင်ဆာကာကွယ်ဆေး။

အတိအကျ ဘာသာပြန်တင်ပြပါမယ်။

လူနာ တဦးချင်းစီအတွက် သီးသန့်ထုတ်လုပ်ထားသော mRNA ကာကွယ်ဆေးများ (Personalized mRNA vaccines) ဆိုသည်မှာ လူနာ၏ ကိုယ်ပိုင်ခုခံအားစနစ်အား ၎င်း၏ ကင်ဆာဆဲလ်များပေါ်ရှိ သီးခြားအမှတ်အသားများကို မှတ်မိစေပြီး ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်ရန် လေ့ကျင့်ပေးသည့် အထူးပြုလုပ်ထားသော ဆေးဝါးကုသမှုပုံစံ ဖြစ်ပါသည်။

မက္ကနစ်ဇမ် နှင့် လုပ်ဆောင်ပုံ

• အကျိတ်၏ မျိုးဗီဇအစီအစဉ်ကို စစ်ဆေးခြင်း (Tumor Sequencing) — ခွဲစိတ်ဖယ်ရှားထားသော အကျိတ်နမူနာကို ရယူ၍ သီးခြားဗီဇပြောင်းလဲမှုများကို ရှာဖွေရန် မူလမျိုးဗီဇအစီအစဉ် (Genetic code) ကို စစ်ဆေးစိစစ်ပါသည်။

• နီအိုအန်တီဂျင် အမှတ်အသားများကို ဖော်ထုတ်ခြင်း (Neoantigen Identification) — ကင်ဆာဆဲလ်များ၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် အလံများကဲ့သို့ ပေါ်ထွက်နေသော နီအိုအန်တီဂျင် (Neoantigens) ခေါ် မူမမှန်သည့် ပရိုတင်းများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပါသည်။

• သီးသန့် mRNA စိတ်ကြိုက်ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ခြင်း (Custom mRNA Design) — ထိုသီးခြား နီအိုအန်တီဂျင်များကို စိစစ်ဖန်တီးနိုင်ရန် သီးသန့် messenger RNA အစီအစဉ်ကို ဖော်စပ်ပြီး အဆီအမှုန်အမွှားငယ်များ (Lipid nanoparticles) ဖြင့် ထုပ်ပိုးပါသည်။

• ခုခံအားစနစ်ကို နှိုးဆွခြင်း (Immune Activation) — ဆေးထိုးနှံပြီးပါက ကာကွယ်ဆေးသည် ခန္ဓာကိုယ်ဆဲလ်များကို ထိုနီအိုအန်တီဂျင်များ စိတ်ချလက်ချ ထုတ်လုပ်ပေးရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ ပုံမှန်ကျန်းမာသော ဆဲလ်များကို မထိခိုက်စေဘဲ တူညီသည့် ကင်ဆာဆဲလ်များကိုသာ တိုက်ခိုက်ချေမှုန်းနိုင်ရေး T-ဆဲလ်များကို တပ်လှန့်ပေးပါသည်။

လက်ရှိအခြေအနေနှင့် ဆေးဝါးစမ်းသပ်မှု တိုးတက်မှုများ

• မှဲ့ကင်ဆာ (Melanoma) ကုသမှု အောင်မြင်ခြင်း — Moderna နှင့် Merck တို့၏ စမ်းသပ်မှု အဆင့်မြင့်ရလဒ်များအရ ၎င်းတို့၏ သီးသန့် mRNA ကာကွယ်ဆေး (Intismaran) ကို ခုခံအားကုထုံးဆေး Keytruda နှင့် တွဲဖက်သုံးစွဲရာတွင် ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ရင့်မှဲ့ကင်ဆာ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း သို့မဟုတ် ပျံ့နှံ့ခြင်း အန္တရာယ်ကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။

• ကျယ်ပြန့်သော သုတေသနများ — ကောင်းစွာကုသရန် ခက်ခဲသော အခြားကင်ဆာဆိုးများဖြစ်သည့် မုန့်ချိုအိတ်ကင်ဆာ (Pancreatic cancer)၊ ဦးနှောက်ကင်ဆာ (Glioblastoma) နှင့် သုံးဆမျိုးဗီဇမဲ့ ရင်သားကင်ဆာ (Triple-negative breast cancer) တို့အတွက် သီးသန့် mRNA ကုထုံးများကို လက်တွေ့စမ်းသပ်လျက်ရှိပါသည်။

• မျှော်မှန်းချိန် — ရင့်မှဲ့ကင်ဆာ ကုသမှုအတွက် တရားဝင်ခွင့်ပြုချက်များကို မကြာမီ ရရှိတော့မည်ဟု မျှော်လင့်ရပြီး၊ အခြားကင်ဆာရောဂါ ကုသမှုများအတွက်လည်း နောက်လာမည့် နှစ်များအတွင်း ကျယ်ပြန့်စွာ အသုံးပြုလာနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

ကျန်းမာရေးနဲ ဆေးညာဆိုတာ ပိုလည်း မရေးရ။ လျှော့လည်း မရေးရ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ