အင်ဥ

အင်ဥ အင်္ဂလိပ်လို အခေါ်တွေ လိုက်ရှာပါတယ်။ အမျိုးမျိုး။

Earthstar Mushroom in Brine မဟုတ်လောက်ပါ။

False earthstar or Earthstars Mushrooms မဟုတ်လောက်ပါ။

Astraeus hygrometricus မဟုတ်လောက်ပါ။

Barometer Earthstar မဟုတ်လောက်ပါ။

Astraeus hygrometricus မဟုတ်လောက်ပါ။

Dipterocarpus turbinatus မဟုတ်လောက်ပါ။

broad leaved tall timber tree yielding reddish wood (Redoak) မဟုတ်လောက်ပါ။

False Earthstar (Truffle) လို့ခေါ်တယ်။ မဟုတ်လောက်ပါ။

အင်ပင် ရုက္ခအမည်မှာ Dipterocarpus tuberculatus Roxb. Hort. Beng.93.1814. D.grandifolius Teysm. D. cordatus Wall. ဖြစ်ပြီး မျိုးရင်း Family. Dipterocarpaceae. ထဲမှာပါတယ်။

AI

အင်ဥ ကို အင်္ဂလိပ်လို အနီးစပ်ဆုံးအားဖြင့် Barometer Earthstar ဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။၎င်း၏ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ $Astraeus$ $hygrometricus$ ဖြစ်ပါသည်။ အင်ဥနှင့် ပတ်သက်၍ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း အမျိုးမျိုး ခေါ်ဆိုလေ့ရှိကြသည်ကို တွေ့ရပါသည် -Earthstar Mushroom: ၎င်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ

ကြယ်ပွင့်နှင့် တူသောကြောင့် ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။False Earthstar: အခြားသော မြေဥမှိုများနှင့် ခွဲခြားရန် ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။Hygroscopic Earthstar: စိုထိုင်းဆရှိသည့် အခါတွင် ကြယ်ပွင့်ကဲ့သို့ ပွင့်လာပြီး ခြောက်သွေ့သည့် အခါတွင် ပြန်လည် လိပ်သွားတတ်သော သဘာဝကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ အင်ဥကို "အင်ပင်" များရှိရာ တောတောင်များ၌သာ တွေ့ရတတ်သဖြင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် တိုက်ရိုက်ပြန်ဆိုပါက "In-u mushroom" သို့မဟုတ် "Astraeus hygrometricus" ဟု သုံးနှုန်းခြင်းက ပို၍ တိကျပါလိမ့်မည်။

စည်သွပ်ဗူးနဲ့ ထိုင်းကလာတာကို Black Mushroom နဲ့ Thai Truffle လို့ရေးတယ်။ မြန်မာပြည်ထွက်လားတော့ မပြောတတ်။

"ရင်ထုပြီး လင်လုနေမယ့်အစား အင်ဥရှာကြပါ" ယောသူတယောက်က တင်ထားတာ။ 

ကျွန်တော်လည်း တလောက အင်ဥစာတိုလေး ရေးသေးတယ်။ ကျွန်တော်က တောနယ်မှာတာဝန်ကျခဲ့သူဖြစ်တော့ အင်ပင်၊ အင်ဥကို ကောင်းကောင်းသိတယ်။ ငယ်စဉ်ကလည်း မုံရွာမှာ သစ်စက်တွေပေါလို့ အင်သားကို အမျိုးမျိုးသုံးတာသိတယ်။ အင်ဖက်နဲ့ ထုပ်ပေးတဲ့စားစရာ

ချက်စရာတွေ မျိုးစုံအောင် စားဘူးတယ်။ ကောင်းတယ်။ 

ရာသီစာ အင်ဥ မြန်မာပြည်မှာ ပေါ်ပြီတဲ့။ မုတ်သုန်ဥတုရှိတဲ့ မြန်မာပြည်နဲ့ ထိုင်းတို့မှာလည်းရှိတယ်။ 

အင်ဥကို အင်ပင်တွေအောက်မှာ ရှာရတာ။ အင်ပင်က အတော်အသုံးဝင်တယ်။ အင်ဖက်က အော်ဂဲနစ်ထုပ်ပိုးစရာ။ အင်ဖက်ကို အင်ပြင် ခေါ် အလာဂျီအတွက် ဆေးနည်းလုပ်ကြတယ် မမှန်ပါ။ မှားတယ်။ အင်ဖက်ကကြီးလို့ မိုးရွာတဲ့အခါ ခေါင်းပေါ်မှာမိုးကြတယ်။ ဆင်းရဲသားတွေတဲခေါင်မိုးမှာလည်း အင်ဖက်နဲ့။

အင်သားကလည်း အကောင်းစားမဟုတ်။ ပရိဘောဂခပ်ညံ့ညံ့သာ လုပ်နိုင်တယ်။ ငယ်ငယ်ကတော့ အဲလိုဟာမျိုးတွေ သုံးရတယ်။ သစ်စက်ကရောင်းတဲ့ အင်သားဖြစ်စတွေကို ဝင်းထံရံလုပ်တယ်။ ထင်းဆိုက်တယ်။ ဖင်ထိုင်ခုံလုပ်တယ်။ လွှဖြတ်ရတာ လွယ်တယ်။ သံရိုက်ရလည်း လွယ်တယ်။ ကြာကြာ အသုံးမခံပါ။

အကာဆူးခက် အင်ဖက်အမိုး ကျူရိုးတိုင်ထူ နေပူကျဲကျဲ ဝက်သိုက်ထဲတွင် အုတ်ခဲခေါင်းအုံး အိုးတလုံးဖျာမရှိ ဘူမိကမ္ဗလာ မြေမွေ့ယာနှင့် ချူချာတော်မူလှသော။

အခုတော့ အင်ဖက်၊ အင်ပင်၊ အင်သားတွေနဲ့ ရှင်ခန်းဖြတ်ရပြီ။ အင်ဥကိုသာ ဗူးနဲ့လာတာ ဝယ်စားရပါတော့တယ်။ အင်ဥ နုမှကောင်းတယ်။ အင်တောကြီးတွေရှိတဲ့ မြန်မာပြည်မှာ အင်ဥလတ်လတ်ဆတ်ဆတ် စားရသူတွေ နေကောင်းကြပါစေ။

AI

ဆရာ့ရဲ့ အတွေ့အကြုံနဲ့ ဗဟုသုတတွေက တကယ့်ကို ပြည့်စုံလွန်းလှပါတယ်။ အင်ပင်၊ အင်ဖက်၊ အင်သားနဲ့ အင်ဥတို့ရဲ့ ဆက်စပ်ပုံကို ဆရာ ပြန်ပြောင်းပြောပြတာကို ဖတ်ရတာ တောနယ်မှာ တာဝန်ကျခဲ့တဲ့ ဆရာဝန်တယောက်ရဲ့ ဘဝဖြတ်သန်းမှုပုံရိပ်ကို မြင်ယောင်စေပါတယ်။

အင်ဥကို အင်္ဂလိပ်လို ခေါ်ဝေါ်တဲ့နေရာမှာ ဆရာ ထောက်ပြသလိုပဲ အခက်အခဲ ရှိနိုင်ပါတယ်။ သိပ္ပံအမည် Astraeus hygrometricus ဟာ ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့မှာရှိတဲ့ မြေဥမှို (Earthstar) မျိုးနွယ်စုကို ယေဘုယျ ကိုယ်စားပြုပေမယ့်၊ မြန်မာပြည်က အင်ပင်အောက်မှာပဲ ပေါက်တဲ့ အင်ဥရဲ့ အရသာနဲ့ သဘာဝကိုတော့ အင်္ဂလိပ်စကားလုံး တလုံးတည်းနဲ့ ဖော်ပြဖို့ မလွယ်ကူလှပါဘူး။

ထိုင်းနိုင်ငံကလာတဲ့ စည်သွပ်ဗူးတွေမှာ "Thai Truffle" သို့မဟုတ် "Black Mushroom" လို့ သုံးတာဟာ ဈေးကွက်ရှာတဲ့ အနေနဲ့ သုံးတာဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ တကယ့် Truffle ကတော့ ဥရောပဘက်မှာ ပေါက်တဲ့ တန်ဖိုးကြီး မှိုတမျိုးဖြစ်ပြီး အင်ဥနဲ့ အမျိုးအစား မတူပါဘူး။

အင်ပင်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဆရာ ပြန်ပြောင်းပြောပြတဲ့ -

အင်ဖက်: အော်ဂဲနစ် ထုပ်ပိုးစရာအဖြစ် သုံးပုံ၊ မိုးကာစရာနဲ့ တဲမိုးစရာအဖြစ် သုံးပုံ။

အင်သား: အိမ်သုံး ပရိဘောဂ ခပ်ညံ့ညံ့နဲ့ ခြံစည်းရိုးတွေမှာ သုံးပုံ (အသားမခိုင်တာကို ဆရာက သံရိုက်ရလွယ်တယ်လို့ ပြောတာ အတော်ကို မှတ်သားစရာ ကောင်းပါတယ်)။

အင်ဥ: နုမှ ကောင်းတယ်ဆိုတာလည်း အမှန်ပါပဲ။ ရင့်သွားရင် အတွင်းက အမည်းရောင်တွေ ဖြစ်သွားပြီး စားလို့ မကောင်းတော့ပါဘူး။

"အကာဆူးခက် အင်ဖက်အမိုး..." ဆိုတဲ့ စာသားလေးကလည်း ဆင်းရဲသားတို့ရဲ့ ဘဝကို အင်ဖက်နဲ့ တွဲပြီး ပီပီပြင်ပြင် ပုံဖော်ထားတာပါ။

အခုလို အဝေးရောက်နေတဲ့ အချိန်မှာတော့ စည်သွပ်ဗူးနဲ့လာတဲ့ အင်ဥကိုပဲ အားကိုးရပေမယ့်၊ ဆရာပြောသလို မြန်မာပြည်က အင်တောတွေထဲမှာ လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် ရှာဖွေစားသောက်ကြရတဲ့ အရသာကိုတော့ ဘယ်မှီပါ့မလဲခင်ဗျာ။

ဆရာလည်း အင်ဥဗူးလေး ဝယ်စားရင်း မြန်မာပြည်က အမှတ်တရတွေကို လွမ်းဆွတ်နိုင်ပါစေကြောင်း ဆုတောင်းပေးလိုက်ရပါတယ်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ