Coma recovery သတိလစ်မေ့မြောခြင်းမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခြင်း
ပြန်စာ
Coma သတိလစ်မေ့မြောခြင်းမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခြင် သည် အကြောင်းရင်းနှင့် ပြင်းထန်မှုအဆင့်အလိုက် ကွာခြားနိုင်သည့် နှေးကွေး၍ မခန့်မှန်းနိုင်သော လုပ်ငန်းစဉ် တရပ် ဖြစ်ပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အသိအမြင် ပြန်လည်ရရှိလာခြင်းမှာ တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ အသက်ရှင်သော်လည်း အသိအမြင်မရှိသည့် အခြေအနေ (vegetative state) သို့မဟုတ် အသိအမြင် အနည်းငယ်သာရှိသည့် အခြေအနေ (minimally conscious state) များကို ဖြတ်သန်းရနိုင်ပါသည်။
လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ စကားပြောခြင်း စသည့် အခြေခံကျွမ်းကျင်မှုများကို ပြန်လည်သင်ယူရရန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားကုထုံး (PT)၊ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုကုထုံး (OT)၊ စကားပြောကုထုံး စသည့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ကုသမှုများ ကို ကြာရှည်စွာ လိုအပ်တတ်ပါသည်။
ရလဒ်အနေဖြင့် အပြည့်အဝ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသူများလည်း ရှိသော်လည်း၊ ဘဝတလျှောက်လုံး မသန်စွမ်းမှုများနှင့် နေရသူများလည်း ရှိနိုင်ပါသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် တနှစ်ကျော်အတွင်း တိုးတက်မှု မရှိပါက အနာဂတ်ခန့်မှန်းချက်သည် ပိုမိုဆိုးရွားတတ်ပါသည်။
ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသည့် အဆင့်များ
(၁) အသိအမြင် ပြန်ပေါ်လာခြင်း (Emergence)
လူနာများသည် တဖြည်းဖြည်း နိုးထလာကြပြီး စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ စိတ်လှုပ်ရှားခြင်းများ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အနက်ရှိုင်းဆုံး ကိုမာအခြေအနေမှ ထွက်လာကာ အသက်ရှင်သော်လည်း အသိမရှိသည့် အခြေအနေ သို့မဟုတ် အသိအမြင် အနည်းငယ်သာရှိသည့် အခြေအနေ သို့ ရောက်ရှိလာနိုင်ပါသည်။
(၂) ပြန်လည်ထူထောင်ရေး (Rehabilitation)
အခြေအနေ တည်ငြိမ်လာသည်နှင့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု၊ အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်း၊ စကားပြောနိုင်စွမ်းများကို ပြန်လည်ရရှိစေရန် အထူးပြင်းထန်သော ကုထုံးများ ကို ဆောင်ရွက်ရပါသည်။ စားသောက်နိုင်ခြင်း၊ စကားပြောနိုင်ခြင်း၊ လမ်းလျှောက်နိုင်ခြင်း စသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပြန်လည်လေ့ကျင့်ရပါသည်။
(၃) ရလဒ်များ (Outcomes)
အချို့မှာ အပြည့်အဝ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာနိုင်သော်လည်း၊ အချို့မှာ ကိုယ်ခန္ဓာပိုင်း၊ ဉာဏ်ရည်ပိုင်း၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မသန်စွမ်းမှုများ ကျန်ရှိပြီး ဆက်လက်စောင့်ရှောက်မှု လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
ပြန်လည်ကောင်းမွန်မှုကို သက်ရောက်စေသော အချက်များ
အကြောင်းရင်းနှင့် ပြင်းထန်မှု
ဒဏ်ရာအမျိုးအစား (ထိခိုက်ဒဏ်ရာ၊ လေဖြတ်ခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါ စသည်) နှင့် ဦးနှောက်ထိခိုက်မှုအဆင့်သည် အရေးကြီးဆုံး အချက်များ ဖြစ်ပါသည်။
အသက်အရွယ်
အသက်ငယ်သူများတွင် ပြန်လည်ကောင်းမွန်နိုင်ချေ ပိုကောင်းတတ်ပါသည်။
ကြာချိန်
အသိမရှိသည့် အခြေအနေတွင် တနှစ်ကျော်အထိ တိုးတက်မှု မရှိပါက နောက်ထပ်ကောင်းမွန်လာနိုင်ချေ နည်းပါးပါသည် ဟု မှတ်သားထားပါသည်။
အစောပိုင်း လက္ခဏာများ
ရက် ၃၀ အတွင်း မျက်လုံးဖွင့်လာနိုင်ခြင်းသည် အနာဂတ်ကောင်းမွန်နိုင်ချေ ပိုရှိကြောင်း ပြသနိုင်ပါသည်။
မျှော်လင့်ထားရမည့် အရာများ
ကြာရှည်၍ မသေချာမှုရှိခြင်း
ပြန်လည်ကောင်းမွန်ရန် လအတော်ကြာ သို့မဟုတ် နှစ်များစွာ ကြာနိုင်ပြီး၊ အပြည့်အဝ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ပြန်ရမည်ဟု အာမခံမရှိပါ။
ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လိုအပ်ချက်များ
ကုထုံးများ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အထောက်အပံ့များ၊ နှင့် ရေရှည်စောင့်ရှောက်မှု လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
မိသားစု၏ ပါဝင်မှု
စကားပြောပေးခြင်း၊ စာဖတ်ပေးခြင်း၊ သီချင်းဖွင့်ပေးခြင်း၊ ဓာတ်ပုံများ ပြသပေးခြင်း စသည့် ကိုမာလှုံ့ဆော်မှုများ သည် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ ထိရောက်မှုအပေါ် အထောက်အထားများမှာ မတူညီကြောင်း မှတ်သားထားရပါသည်။
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Comments
Post a Comment