Nipah virus ဗိုင်းရပ်စ် ရောဂါအကြောင်း

(ကျန်းမာရေးနဲ့ ဆေးပညာသတင်းတွေကို လျှော့ပေါ့လည်းမရေးရ။ ခြောက်လှန်ပြီးလည်း မရေးရပါ။)

၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် Nipah virus (NiV) ကို ပထမဆုံးတွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အဆုံးအထိ ကမ္ဘာအနှံ့ အတည်ပြုလူနာများအနက် လူပေါင်း ၄၃၅ ယောက်ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ သေဆုံးနှုန်းမှာ အများအားဖြင့် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်မားကြောင်း (NIH) နှင့် (WHO) တို့က ဖော်ပြထားပါသည်။

လူနာနှင့် သေဆုံးမှု အများဆုံး ဖြစ်ပွားခဲ့သော နိုင်ငံမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် အိန္ဒိယ၊ မလေးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင် တို့တွင် ဆက်လက် ဖြစ်ပွားခဲ့ပါသည် (NIH)။

ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု

လူနာအရေအတွက် ၇၅၄ ယောက်ကျော် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး၊ သေဆုံးသူ ၄၃၅ ယောက်ကျော် ရှိပါသည် (NIH)။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်

၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ လူနာ ၃၄၀ ယောက်ကျော် နှင့် သေဆုံးသူ ၂၄၀ ယောက်ကျော် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး၊ ကူးစက်ရောဂါ၏ အဓိကဗဟိုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည် (WHO)။

အိန္ဒိယ

အနောက်ဘင်္ဂါလ်တွင် (၂၀၀၁၊ ၂၀၀၇) နှင့် ကေရလာပြည်နယ်တွင် (၂၀၁၈၊ ၂၀၁၉၊ ၂၀၂၁၊ ၂၀၂၃၊ ၂၀၂၅) အကြိမ်ကြိမ် ကူးစက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ အချို့ကာလများတွင် သေဆုံးနှုန်း မြင့်မားသည့် မပြတ်တောက်ဖြစ်ပွားမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ကေရလာပြည်နယ်တွင် သေဆုံးနှုန်း မြင့်မားပါသည်။

မလေးရှား

၁၉၉၈–၁၉၉၉ ခုနှစ် ပထမဆုံး ကူးစက်ဖြစ်ပွားမှုအတွင်း လူနာ ၂၉၄ ယောက် နှင့် သေဆုံးသူ ၁၀၀ ယောက်ကျော် ရှိခဲ့ပါသည်။

Nipah virus သည် အများအားဖြင့် အသီးစားလင်းနို့များ မှတဆင့် ကူးစက်လာနိုင်ပြီး၊ သေဆုံးနှုန်း မြင့်မားသော ကူးစက်ရောဂါတမျိုး ဖြစ်ပါသည်။ လက်ရှိအချိန်အထိ သတ်မှတ်ထားသော ဆေးဝါး သို့မဟုတ် ကာကွယ်ဆေး မည်သည့်အမျိုးအစားမျှ အတည်ပြုအသုံးပြုခွင့် မရရှိသေးပါ (WHO)။

Nipah Virus (NiV) – အကျဉ်းချုပ် (၂၀၂၅ အဆုံးအထိ)

📊 ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အခြေအနေ

အချက်အလက် အရေအတွက်

လူနာစုစုပေါင်း ၇၅၄ ယောက်ကျော်

သေဆုံးသူ ၄၃၅ ယောက်ကျော်

သေဆုံးနှုန်း ၄၀% – ၇၅%

တွေ့ရှိသည့်နှစ် ၁၉၉၈

🌍 နိုင်ငံအလိုက် ဖြစ်ပွားမှု

နိုင်ငံ အခြေအနေအကျဉ်းချုပ်

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အဓိကဗဟို။ လူနာ ၃၄၀ ယောက်ကျော်၊ သေဆုံးသူ ၂၄၀ ယောက်ကျော်

အိန္ဒိယ အနောက်ဘင်္ဂါလ် (၂၀၀၁၊ ၂၀၀၇)၊ ကေရလာ (၂၀၁၈၊ ၂၀၁၉၊ ၂၀၂၁၊ ၂၀၂၃၊ ၂၀၂၅) – သေဆုံးနှုန်းမြင့်

မလေးရှား ၁၉၉၈–၁၉၉၉ ပထမဆုံးဖြစ်ပွားမှု – လူနာ ၂၉၄၊ သေဆုံးသူ ၁၀၀ ယောက်ကျော်

ဖိလစ်ပိုင် အကြိမ်ရေ နည်းသော်လည်း သေဆုံးမှုရှိ

🦇 ကူးစက်လမ်းကြောင်း

အဓိကအားဖြင့် အသီးစားလင်းနို့များ မှတဆင့်

လူ → လူ ကူးစက်နိုင်ခြေ ရှိ

💊 ကုသမှု / ကာကွယ်ဆေး

အတည်ပြုထားသော ဆေးဝါး မရှိ

အတည်ပြုထားသော ကာကွယ်ဆေး မရှိ

ကုသမှုမှာ ထောက်ပံ့ကုသမှု (supportive care) အပေါ် မူတည်

⚠️ အရေးကြီး မှတ်ချက်

သေဆုံးနှုန်း မြင့်မားသောကြောင့် ကာကွယ်ရေးနှင့် စောင့်ကြပ်မှု အထူးလိုအပ်

အသီးစားလင်းနို့နှင့် ဆက်စပ်သော အစားအသောက်များကို သတိထားသုံးစွဲရန် လိုအပ်။   ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ