မိုးနံညွန့်

ကွန်မင့်တခု = မိုးနံညွန့်လေးတွေ ဟင်းချိုချက်သောက်ရင် အပူငြိမ်းတယ်လို့ကြားဖူးပါတယ်ရှင့်

ပြန်စာ

လူအများ စာသောက်ကြတဲ့ အသီး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေနဲ့ ရာသီစာတွေ အားလုံး ကောင်းပါသည်။

ကောင်းတယ်ဆိုတာ အရသာသာမက ကျန်းမာရေးအတွက်လည်း ကောင်းပါသည်။

တချို့အသီးအရွက်တွေကိုတော့ အတိုင်းအဆနဲ့ စားသောက်ရပါမည်။

တချို့လူတွေမှာလည်း ကိုယ်ခံကျန်းမာရေးအရ ချင့်ချိန်စားသောက်ကြရပါမည်။

အပူ အအေးဆိုတာ ရိုးရားကျန်းမာရေးအယူအဆသာဖြစ်ပါသည်။

ဆရာဝန်တွေကတော့ ဆေးသုတေသနတွေအတိုင်းသာ ပြောဆိုရ၊ ရေးသားရ၊ ဖြေကြားရ၊ ကုသရေးရသည်။

မိုးနံညွန့်ဆိုတာ ဘယ်လိုအရွက်ပါလဲ။

AI

မိုးနံညွန့် သည် လားအို၊ ထိုင်း၊ မြန်မာ တိုင်းရင်းအာရှအရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် စားသုံးကြသော လှေကားတက်ဝင်ပင်မျိုး၏ နုရွက်ဖြစ်ပါသည်။

သိပ္ပံနာမည်မှာ Tiliacora triandra ဖြစ်ပြီး ထိုင်းဘာသာဖြင့် Bai Yanang ဟု ခေါ်ကြသည်။

လှေကားတက်ဝင်ပင် (vine)

ရွက်ပုံသဏ္ဌာန် လက်တံရှည်၊ အစိမ်းရင့်

နုရွက်ကို အစားအသောက်တွင် အသုံးများ

ဟင်းချို၊ ဟင်းရည်များတွင် ထည့်ချက်ခြင်း

ရွက်ကို ထောင်း၍ အစိမ်းရည်စိမ်းစိုရည် ထုတ်ယူပြီး ဟင်းရည်အရောင်ပေးခြင်း

လားအို ဟင်း “Or Lam”၊ ထိုင်း အရှေ့မြောက်ဒေသ ဟင်းများတွင် ထင်ရှား။

အရသာ

အနည်းငယ်ခါးသက်သက်

သစ်ရွက်နံ့သင်းသင်း

ဒေသတွင်းယဉ်ကျေးမှုအရ အပူချ၊ ကိုယ်တွင်းအပူလျော့စေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

ဗီတာမင်နှင့် အန်တီအောက်စီဒင့် အချို့ပါဝင်သည်ဟု လေ့လာချက်များရှိ။

မြန်မာအခါးအရွက် ယဉ်ကျေးမှု

၁။ အခါးနှင့် မြန်မာအစားအသောက်သဘော

မြန်မာလူမျိုးများအတွက် အခါးအရသာသည် အစာအိမ်ဖွင့်၊ အပူချ၊ သွေးသန့်စေသည်ဟု ယုံကြည်ချက်နှင့် ဆက်နွယ်နေပါသည်။

အထူးသဖြင့် နွေရာသီကာလတွင် အခါးဟင်းများ စားသုံးလေ့ရှိကြသည်။

အသုံးများသော အခါးအရွက်များမှာ—

တမာရွက်

မုန်ညင်းခါး

ကြက်ဟင်းခါးရွက် / ကြက်ဟင်းခါးသီး

ကင်းပုံရွက်

မယ်ဇလီရွက်

၂။ ဆေးဖက်ဝင်သဘော

ဒေသခံရိုးရာအသိပညာအရ—

အပူလျော့စေသည်။

အစာကြေစေသည်။

သွေးချိုလျော့စေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

အချို့အခါးအရွက်များတွင် polyphenols၊ flavonoids စသည့် အန်တီအောက်စီဒင့် ပါဝင်ကြောင်း သိပ္ပံလေ့လာချက်များတွင် တွေ့ရသည်။

၃။ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အရသာသင်ယူမှု

ကလေးများတွင် အခါးကို မနှစ်သက်လေ့ရှိသော်လည်း။

အသက်ကြီးလာသည်နှင့် အခါးကို ခံစားနိုင်လာခြင်းသည်။

“အရသာသင်ယူမှု” (taste adaptation) နှင့် ဆိုင်သည်။

မြန်မာမိသားစုယဉ်ကျေးမှုတွင်—

မိဘများက ကလေးများအား အနည်းငယ်စ၍ အခါးကို စမ်းစေကြသည်။

အစားအစာ၌ ခါး၊ ချို၊ ချဉ်၊ စပ် တို့ မျှတစေရန် အလေးထားကြသည်။

၄။ ဘာသာရေးနှင့် သင်္ကေတသဘော

ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ “ခါးကို ခံနိုင်ခြင်း” ကိုလည်း ဘဝဒုက္ခကို သည်းခံနိုင်ခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုကြသည်။

အခါးအရသာသည် ဘဝ၏ အခက်အခဲနှင့် တူသည်ဟု ဥပမာပေးကြသည်။

၅။ လူမှုကျန်းမာရေးအမြင်

မြန်မာအစားအသောက်တွင် အခါးအရွက်များ ပါဝင်မှုသည်—

သကြားဓါတ်များသော အစားအစာများနှင့် မျှတစေရန် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်.

အမျှင်ဓါတ် (fiber) တိုးစေနိုင်သည်။

အစားအစာမျိုးစုံစားသုံးမှုကို အားပေးသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ