HBV အသည်းရောင် ဘီပိုး ပျောက်ကင်းရေးအလာအလာ ရှိလာပြီ

ဆရာ မင်္ဂလာပါ။ ဆရာကျနော်တစ်ခု(တခု)သိချတာက ဘီပိုး ကို အမြစ်ပြတ်ကုသနိုင်တဲ့ဆေး ပေါ်လာဖို့အတွက် နောက်ထပ် ဘယ်နှစ်နှစ်လောက်လိုဘာမလဲ ခဏသိချင်လိုပါ။ လေးစားလျက်

Chronic Hepatitis B (HBV) အတွက် Functional Cure သည် နီးကပ်လာနေပြီ။

၁။ “Functional Cure” ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ

Functional cure ဟူသည်မှာ —

သွေးထဲတွင် HBV DNA မတွေ့နိုင်တော့ခြင်း

HBsAg (Hepatitis B surface antigen) ပျောက်ကွယ်ခြင်း

ဆေးကို အချိန်ကန့်သတ်သုံးပြီးနောက် အသက်တလျှောက် ဆက်လက်သောက်ရန် မလိုတော့ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

⚠️ ၎င်းသည် Sterilizing cure (ဗိုင်းရပ်စ်အားလုံးကို အပြည့်အဝ ဖယ်ရှားပျောက်ကင်းခြင်း) မဟုတ်ပါ။

၂။ လက်ရှိကုသမှုအခြေအနေ

🔹 လက်ရှိစံကုသမှု

အသုံးများသော ဆေးများမှာ —

Tenofovir

Entecavir

တို့ဖြစ်ပြီး HBV replication ကို ထိရောက်စွာ ဖိနှိပ်နိုင်သည်။

သို့သော် —

HBsAg ပျောက်ကင်းမှုနည်း

အများအားဖြင့် အသက်တလျှောက် ဆေးသောက်ရသည်။

၃။ အသစ်စမ်းသပ်နေသော ကုသနည်းများ

🧪 (၁) RNA Interference (RNAi)

RNAi နည်းသည် HBV mRNA ကို ဖျက်သိမ်း၍ —

Viral protein ထုတ်လုပ်မှု လျှော့ချ

HBsAg အဆင့် ကျဆင်းစေနိုင်သည်။

ဥပမာ — Bepirovirsen (GSK)

Phase II စမ်းသပ်ချက်များတွင် HBsAg ကျဆင်းမှု ထင်ရှားသည်။

Phase III စမ်းသပ်မှု ဆက်လက်ပြုလုပ်နေသည်။

💊 (၂) Capsid Assembly Modulators

ဗိုင်းရပ်စ် capsid ဖွဲ့စည်းမှုကို တားဆီး၍ replication ကို လျှော့ချသည်။

Combination therapy တွင် အသုံးချနိုင်သည်။

📌 (၃) Pegbing (တရုတ်နိုင်ငံ ၂၀၂၅ အဆုံးပိုင်း အတည်ပြု)

Antiviral ဆေးများနှင့် ပေါင်းသုံးရာတွင်

Functional cure rate ~31.4% ရရှိခဲ့ကြောင်း စမ်းသပ်ချက်များတွင် ဖော်ပြထားသည်။

၎င်းသည် functional cure ရည်မှန်းချက်အတွက် အရေးပါသော အဆင့်တခု ဖြစ်သည်။

၄။ အဓိက အခက်အခဲ — cccDNA

HBV သည် အသည်းဆဲလ်များအတွင်း

Covalently Closed Circular DNA (cccDNA) အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနိုင်သည်။

ထို cccDNA သည် —

Viral reservoir အဖြစ် ကျန်ရှိ

ဆေးဖိနှိပ်မှုရှိသော်လည်း လုံးဝ ဖယ်ရှားရန် ခက်ခဲဖြစ်သည်။

ဒါကြောင့် Sterilizing cure ရရှိရန် အခက်အခဲ ရှိသည်။

၅။ ၂၀၃၀ ရည်မှန်းချက်

World Health Organization ၏ Global Health Sector Strategy အရ —

၂၀၃၀ ခုနှစ်တွင် Viral hepatitis ကို Public health threat အဖြစ်မှ လျှော့ချရန်

Diagnosis, treatment coverage တိုးမြှင့်ရန်

Functional cure အောင်မြင်မှု တိုးတက်စေရန် ရည်မှန်းထားသည်။

၆။ အနာဂတ်မျှော်မှန်းချက်

သုတေသနရှင်များအမြင်အရ —

Direct-acting antivirals

RNAi

Immune modulators

Therapeutic vaccines

တို့ကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခြင်းဖြင့် Functional cure rate မြင့်မားလာနိုင်သည်။

Sterilizing cure သည် ခက်ခဲသော်လည်း

Functional cure သည် လက်လှမ်းမီနိုင်သော ရည်မှန်းချက် ဟု ယူဆထားသည်။

🧾 အချုပ်

✔ လက်ရှိကုသမှု — Viral suppression သာ အဓိက

✔ Functional cure — HBsAg loss + HBV DNA မတွေ့

✔ RNAi နှင့် Combination therapy များ တိုးတက်မှုရှိ

✔ cccDNA သည် အဓိက အခက်အခဲ

✔ ၂၀၃၀ အတွင်း အဓိက ထိုးဖောက်တိုးတက်မှု ရနိုင်ကြောင်း မျှော်လင့်ထား

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ