အမျိုးသမီး မျိုးပွားအင်္ဂါစု ပိုးဝင်ခြင်း
ဆရာ မင်္ဂလာပါရှင့် မေးခွင့်ပြုပါဆရာရှင့် မိန်းမကိုယ်မှိုပိုးဝင်ပြီး သားအိမ်ယောင်နေတာ တနှစ်ခွဲလောက်ရှိပါပြီ ဆေးသောက်လိုက် ပျောက်လိုက် ပြန်ဖြစ်လိုက်နဲ့ဖြစ်နေလို့ ဆရာဝန်က cat Ejec ceftriaxome အကြောဆေးသွင်းရမယ်ပြောပါတယ်ရှင့် ဆေးရုံ စောင့်ပေးမယ့်သူမရှိလို့ တခြားပျောက်နိုင်မယ့်ဆေးရှိရင် ပြောပြပေးပါ ဦး ဆရာရှင့် ခါးက အမြဲလိုလိုကိုက်ပြီး သားအိမ်လည်းနာနေတာ ပါဆရာ အဲ့ဆေးသွင်းလိုက်ရင် မှိုပိုးကော သားအိမ်ယောင်တာကော အရှင်းပျောက်ပြီးလားဆရာရှင့်
ပြန်စာ
အမျိုးသမီးများ၏ မျိုးပွားအင်္ဂါစုတွင် ပိုးဝင်ခြင်းသည် သာမန် မိန်းမကိုယ်ရောင်ရမ်းခြင်းမှသည် သားအိမ်၊ သားအိမ်ပြွန်နှင့် သားဥအိမ်တို့ကို ထိခိုက်စေသည့် ပြင်းထန်သော ဆီးစပ်အတွင်းအင်္ဂါများ ရောင်ရမ်းခြင်း (PID) အထိ အမျိုးမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အဖြစ်များသော အကြောင်းရင်းများမှာ ဘက်တီးရီးယားများကြောင့် မိန်းမကိုယ်ရောင်ခြင်း၊ မှိုစွဲခြင်းနှင့် ကလာမိုင်ဒီယား (Chlamydia) နှင့် ဂနိုရောဂါကဲ့သို့သော ဆက်ဆံရာမှတဆင့် ကူးစက်သည့် ရောဂါများ ဖြစ်ကြပါသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများအနေဖြင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော အဖြူဆင်းခြင်း၊ ဆီးစပ်နာကျင်ခြင်း၊ အတူနေစဉ် နာကျင်ခြင်းနှင့် ဖျားခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိပါသည်။
ရောဂါအမျိုးအစားများနှင့် အကြောင်းရင်းများ
မိန်းမကိုယ်ရောင်ခြင်း (Vaginitis/Vaginosis): ဘက်တီးရီးယား၊ မှို (သို့မဟုတ်) ကပ်ပါးပိုးများကြောင့် မိန်းမကိုယ် ရောင်ရမ်းခြင်း (သို့မဟုတ်) ပိုးဝင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ဆီးစပ်အတွင်းအင်္ဂါများ ရောင်ရမ်းခြင်း (PID): ကာမမှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါပိုးများကို မကုသဘဲ ထားခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ၊ မိန်းမကိုယ်ရှိ ဘက်တီးရီးယားများ အပေါ်သို့ ပျံ့နှံ့သွားခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ ဖြစ်ပွားသော ပြင်းထန်သည့် ပိုးဝင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
လိင်မှတဆင့် ကူးစက်သောရောဂါများ (STIs): သားအိမ်ခေါင်း၊ သားအိမ် (သို့မဟုတ်) ပြင်ပမျိုးပွားအင်္ဂါများကို ထိခိုက်စေသော ဗိုင်းရပ်စ်၊ ဘက်တီးရီးယားနှင့် ကပ်ပါးပိုးများ (ဥပမာ- HPV၊ HIV၊ ရေယုန်) ဖြစ်ပါသည်။
အခြားအကြောင်းရင်းများ: သားဖွားပြီးချိန်၊ ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျပြီးချိန် (သို့မဟုတ်) သားအိမ်ထဲသို့ ပစ္စည်းထည့်ပြီးချိန်များတွင်လည်း ပိုးဝင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ
ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အဝါရောင်၊ အစိမ်းရောင် (သို့မဟုတ်) အနံ့ဆိုးသော အဖြူဆင်းခြင်း။
ဝမ်းဗိုက်အောက်ပိုင်း (သို့မဟုတ်) ဆီးစပ် နာကျင်ခြင်း။
ဆက်ဆံစဉ် နာကျင်ခြင်း။
ဆီးသွားလျှင် ပူစပ်ပူလောင် ဖြစ်ခြင်း။
ရာသီသွေး ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ ဆင်းခြင်း (သို့မဟုတ်) ကြားရက်တွင် သွေးစွန်းခြင်း။
ဖျားခြင်း၊ ချမ်းတုန်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း (ယင်းတို့မှာ PID ဖြစ်နိုင်သည့် လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်)။
နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးများနှင့် အန္တရာယ်များ
PID ကဲ့သို့သော ပိုးဝင်ခြင်းများကို မကုသဘဲ ထားပါက အောက်ပါပြင်းထန်သော ပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
မြုံခြင်း: သားအိမ်ပြွန်များ ပျက်စီးသွားခြင်း။
နာတာရှည် ဆီးစပ်နာကျင်ခြင်း: တစ်ရှူးများ အမာရွတ်ထင်ကျန်ခြင်းကြောင့် အမြဲတစေ နာကျင်နေခြင်း။
ပြည်တည်ခြင်း: သားအိမ်ပြွန် (သို့မဟုတ်) သားဥအိမ်များတွင် ပြည်အိတ်များ ဖြစ်ပေါ်ခြင်း။
သားအိမ်ပြင်ပ သန္ဓေတည်ခြင်း: သားအိမ်ပြင်ပတွင် ကိုယ်ဝန်တည်ခြင်းဖြစ်ပြီး အသက်အန္တရာယ် အလွန်စိုးရိမ်ရပါသည်။
ကုသခြင်းနှင့် ကာကွယ်ခြင်း
ကုသခြင်း: ဘက်တီးရီးယား ပိုးဝင်ခြင်းကို ပိုးသတ်ဆေး (ပုံမှန်အားဖြင့် ၂ ပတ်ကြာ) ဖြင့် ကုသရပြီး ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ပါက သက်ဆိုင်ရာ ဆေးဝါးများဖြင့် ကုသရပါသည်။ အဖော်ဖြစ်သူကိုလည်း တပါတည်း ကုသမှု ခံယူစေရမည်။
ကာကွယ်ခြင်း: ကွန်ဒုံးအသုံးပြုခြင်း၊ တကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေး ဂရုစိုက်ခြင်း၊ ချည်သားအတွင်းခံ ဝတ်ဆင်ခြင်း၊ မိန်းမကိုယ်အတွင်းပိုင်းကို ဆေးကြောခြင်း (Douching) မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းနှင့် ကာမကူးစက်ရောဂါ ရှိ၊ မရှိ ပုံမှန်စစ်ဆေးခြင်း။
အကယ်၍ ကိုယ်အပူချိန် အလွန်ကြီးခြင်း၊ ပြင်းထန်စွာ နာကျင်ခြင်း (သို့မဟုတ်) အန်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်ပါက ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းသို့ ချက်ချင်း သွားရောက်ပြသပါ။
ဆက်ဖ်ထရိုင်အက်ဇုန်း (Ceftriaxone) ပိုးသတ်ဆေး
ဆက်ဖ်ထရိုင်အက်ဇုန်း (အများသိကြသော ကုန်အမှတ်တံဆိပ်မှာ Rocephin ရိုစီဖင် ဖြစ်သည်) သည် တတိယမျိုးဆက် ဆက်ဖလိုစပိုရင် (Cephalosporin) အုပ်စုဝင် အစွမ်းထက် အာနိသင်ရှိသော ပိုးသတ်ဆေး ဖြစ်ပါသည်။ ယင်းဆေးကို ပြင်းထန်သော ဘက်တီးရီးယားပိုး ကူးစက်ခြင်းများ ဖြစ်သည့် သွေးဆိပ်တက်ခြင်း၊ ဦးနှောက်အမြှေးရောင်ခြင်း၊ အဆုတ်ရောင်ခြင်းနှင့် ဂနိုရောဂါ (ဆီးပူညောင်းကျရောဂါ) တို့ကို ကုသရန်အတွက် အသားဆေး (သို့မဟုတ်) အကြောဆေးအဖြစ် ထိုးနှံအသုံးပြုရပါသည်။ ၎င်းသည် ဘက်တီးရီးယားများ၏ ဆဲလ်နံရံ တည်ဆောက်မှုကို ဟန့်တားခြင်းဖြင့် ရောဂါပိုးများကို သေစေပါသည်။ အဖြစ်များသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများမှာ ဆေးထိုးသည့်နေရာတွင် နာကျင်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်းနှင့် ဆေးနှင့်မတည့်သော လက္ခဏာများ ပြခြင်းတို့ ဖြစ်ပါသည်။
အများဆုံး အသုံးပြုသည့် အခြေအနေများ
ဆက်ဖ်ထရိုင်အက်ဇုန်း ထိုးဆေးကို အောက်ပါ ဘက်တီးရီးယားပိုး ကူးစက်မှုအမျိုးမျိုးကို ကုသရန် အသုံးပြုပါသည် -
အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကူးစက်ရောဂါများ (ဥပမာ- အဆုတ်ရောင်ရောဂါ)။
အရေပြားနှင့် အပျော့စားတစ်ရှူးများ ပိုးဝင်ခြင်း။
ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်း (ရိုးရိုးနှင့် ပြင်းထန်သော အခြေအနေများ)။
ဆီးစပ်အတွင်း အင်္ဂါများ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ဂနိုရောဂါ (ကာကွယ်ရန်အတွက်လည်း အသုံးပြုနိုင်သည်)။
အရိုးနှင့် အဆစ်အမြစ်များ ပိုးဝင်ခြင်း။
သွေးဆိပ်တက်ခြင်းနှင့် ဦးနှောက်အမြှေးရောင်ခြင်း။
ခွဲစိတ်မှုမပြုမီ ရောဂါပိုး မဝင်ရောက်အောင် ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်း။
ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ
ထိရောက်မှုရှိသော်လည်း ဆက်ဖ်ထရိုင်အက်ဇုန်းကြောင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည် -
အဖြစ်များသော လက္ခဏာများ - ဆေးထိုးသည့်နေရာ၌ နာကျင်ခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း (သို့မဟုတ်) ပူခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ အင်ပြင်ထခြင်းနှင့် မှိုစွဲရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားခြင်း။
ပြင်းထန်သော လက္ခဏာများ (ချက်ချင်း ကုသမှုခံယူရန်) - ဆေးနှင့် အပြင်းအထန် မတည့်ခြင်း (Anaphylaxis) ကြောင့် အသက်ရှူရခက်ခြင်း (သို့မဟုတ်) အစာမျိုရခက်ခြင်း၊ မျက်နှာနှင့် လည်ချောင်း ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ဗိုက်အပြင်းအထန် နာကျင်ခြင်း (သို့မဟုတ်) ဝမ်းအလွန်အကျွံ လျှောခြင်း။
အခြားသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ - သည်းခြေကျောက်တည်ခြင်း (သို့မဟုတ်) သည်းခြေရည် ပျစ်လာခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ဆေးပေးဝေပုံ
အသားဆေး (IM): ပုံမှန်အားဖြင့် တင်ပါးကဲ့သို့သော ကြီးမားသော ကြွက်သားထဲသို့ ထိုးနှံရပါသည်။ နာကျင်မှုကို လျှော့ချရန်အတွက် လစ်ဂနိုကိန်း (Lignocaine) ဆေးနှင့် ရော၍ ထိုးလေ့ရှိပါသည်။
အကြောဆေး (IV): သွေးပြန်ကြောထဲသို့ တိုက်ရိုက် ထိုးနှံရပါသည်။
အထူးသတိပေးချက် - ဤဆေးကို ကယ်လ်စီယမ် (Calcium) ပါဝင်သော အကြောသွင်းဆေးရည်များ (ဥပမာ- ရင်ဂါဆေးရည်) နှင့် ရောနှောခြင်း မပြုရသည့်အပြင် အဆိုပါဆေးရည်များ သွင်းနေစဉ် (သို့မဟုတ်) သွင်းပြီး ၄၈ နာရီအတွင်း၌လည်း မထိုးရပါ။ ထိုသို့ပြုလုပ်ပါက အဆုတ်နှင့် ကျောက်ကပ်အတွင်း အနည်များ ပိတ်ဆို့ပြီး အသက်အန္တရာယ် ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
ဆေးအာနိသင် ပြသသည့်ကြာချိန်
ဆက်ဖ်ထရိုင်အက်ဇုန်းသည် ထိုးနှံပြီးသည်နှင့် ဘက်တီးရီးယားများကို ချက်ချင်း တိုက်ဖျက်ပါသည်။ ရောဂါပိုးဝင်မှု အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားနိုင်သော်လည်း ပုံမှန်အားဖြင့် ဆေးထိုးပြီး ၂၄ နာရီမှ ၄၈ နာရီအတွင်း ရောဂါလက္ခဏာများ သိသိသာသာ သက်သာလာလေ့ ရှိပါသည်။
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Comments
Post a Comment