အထူးအာရုံခံစားမှု ၅ ပါး (The Five Special Senses)
အထူးအာရုံငါးပါး၏ သဘောသဘာဝ
၁။ အမြင်အာရုံ (Vision) - မျက်စိအတွင်းရှိ မြင်လွှာ (Retina) ပေါ်ရှိ အလင်းအာရုံခံ ဆဲလ်များ (Rod and Cone) ကို အသုံးပြု၍ အလင်းကို ဖမ်းယူပါသည်။ ၎င်းမှတဆင့် အမြင်အာရုံကြော (Optic nerve) ကို အသုံးပြု၍ ဦးနှောက်သို့ ပေးပို့ပါသည်။
၂။ အကြားအာရုံ (Audition) - နားအတွင်းရှိ ခရုပတ်ပြွန် (Cochlea) ထဲရှိ အာရုံခံ အမွှေးအမျှင် ဆဲလ်များကို အသုံးပြု၍ အသံလှိုင်းများကို ဖမ်းယူ နားထောင်ပါသည်။
၃။ ဟန်ချက်ညီမှု အာရုံ (Equilibrioception) - နားအတွင်းပိုင်းရှိ တပိုင်းဝိုင်းပြွန်များနှင့် ဝတ္တီဗြူး (Vestibule) ထဲရှိ ဆဲလ်များကို အသုံးပြု၍ ခန္ဓာကိုယ်၏ တည်ငြိမ်မှုနှင့် လှုပ်ရှားမှု ဟန်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းပါသည်။
၄။ အနံ့အာရုံ (Olfaction) - နှာခေါင်းအတွင်းရှိ အနံ့အာရုံခံ ဆဲလ်များက အနံ့မော်လီကျူးများကို ဖမ်းယူပြီး အနံ့အာရုံကြော (Olfactory nerve) မှတဆင့် ဦးနှောက်သို့ တိုက်ရိုက် ပေးပို့ပါသည်။
၅။ အရသာအာရုံ (Gustation) - လျှာပေါ်ရှိ အရသာခံဖုများမှတဆင့် ချို၊ ချဉ်၊ ငန်၊ ခါး စသော အရသာများကို ခွဲခြား သိရှိနိုင်ပါသည်။
အာရုံခံစားမှုဆိုင်ရာ ဖြစ်လေ့ရှိသော ဝေဒနာများ
အမြင်အာရုံ - အနီးမှုန်ခြင်း၊ အဝေးမှုန်ခြင်း၊ အတွင်းတိမ်ဖြစ်ခြင်း၊ ရေတိမ်ဖြစ်ခြင်း။
အကြားနှင့် ဟန်ချက် - အကြားအာရုံ ချို့ယွင်းခြင်း၊ မူးဝေခြင်း (Vertigo)၊ နားထဲ၌ အသံမြည်ခြင်း (Tinnitus)။
အနံ့နှင့် အရသာ - အနံ့မရခြင်း (Anosmia)၊ အနံ့အာရုံ လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် အရသာခံစားမှု ချို့ယွင်းခြင်း။
အထူးအာရုံနှင့် သာမန်အာရုံတို့၏ ခြားနားချက်
သာမန်အာရုံများ (ဥပမာ - အထိအတွေ့၊ အပူအအေး) သည် ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ရှိ အရေပြားနှင့် အင်္ဂါရပ်များတွင် ပျံ့နှံ့ တည်ရှိသော်လည်း၊ အထူးအာရုံ ၅ ပါး မှာမူ ဦးခေါင်းပိုင်းရှိ သီးသန့် အင်္ဂါရပ်များတွင်သာ တည်ရှိပြီး ဦးနှောက်သို့ တိုက်ရိုက် ဆက်သွယ်ထားသော အထူးလမ်းကြောင်းများ ရှိကြပါသည်။
Use all five senses - not just sight, but also hearting, smell, touch, and tasted. Sensory impressions bring scenes to life.
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Comments
Post a Comment