နားတဖက်တည်းတွင် အကြားအာရုံချို့တဲ့ခြင်း (Unilateral hearing loss)

ဆရာ - ကျွန်တော်အသက် ၇၄ အသံ (နား) ကြားတဲ့ပြသနာစဖြစ်နေပါတယ်။ နားနဲနဲ လေးလာပါတယ်။ နား(၂)ဖက်က အသံကြားရတာ ညီမျှမှုမရှိပါ။ ဆရာ့ထံမှ လမ်းညွန်မှုများ သိပါရစေ။ 

များသောအားဖြင့် နားဖာချေးပိတ်ခြင်း၊ အရည်စုဆောင်းခြင်း သို့မဟုတ် နားတွင်းပိုးဝင်ခြင်းကဲ့သို့သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် အဖြစ်အများဆုံး ဖြစ်တတ်သည်။ အခြားအဖြစ်များသော အကြောင်းရင်းများတွင် လေဖိအားရုတ်တရက် ပြောင်းလဲခြင်း၊ ဦးခေါင်းထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း၊ မတ်ညဲရောဂါ (Ménière's disease) ကဲ့သို့သော နားတွင်းပိုင်းဆိုင်ရာ ရောဂါအခြေအနေများ သို့မဟုတ် အကြားအာရုံကြောပေါ်တွင် အန္တရာယ်မရှိသော အကျိတ် (Benign tumor) တည်ခြင်းတို့ပင် ပါဝင်သည်။

နားတဖက်တည်း အကြားအာရုံချို့တဲ့ရသည့် တိကျသောအကြောင်းရင်းများကို သင်၏နားခန္ဓာဗေဒ တည်ဆောက်ပုံအပေါ် မည်သို့သက်ရောက်မှုရှိပုံအရ အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားပြသနိုင်သည်–

၁။ နားအပြင်ပိုင်းနှင့် နားအလယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ (အသံလှိုင်းဖြတ်သန်းမှု အဟန့်အတားဖြစ်ခြင်း – Conductive)

ဤကဲ့သို့သော ပိတ်ဆို့မှုများ သို့မဟုတ် တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ပြဿနာများသည် အသံလှိုင်းများ နားတွင်းပိုင်းသို့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ဖြတ်သန်းဝင်ရောက်ခြင်းကို ဟန့်တားပိတ်ဆို့စေသည်–

နားဖာချေးပိတ်ခြင်း– အဖြစ်အများဆုံးသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်၊ နားဖာချေးများ လွန်ကဲစွာစုပုံပြီး နားစည်ကို ဖိမိခြင်း သို့မဟုတ် နားပြွန်ကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ပိတ်ဆို့ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။

နားတွင်းပိုးဝင်ခြင်း (နားအလယ်ပိုင်းရောင်ခြင်း – Otitis Media)– နားအလယ်ပိုင်းတွင် အရည်များစုခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ဗက်တီးရီးယားနှင့် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးဝင်ခြင်းတို့ကြောင့် အသံလှိုင်းများကို ပိတ်ဆို့စေသည်။

နားစည်ပေါက်ခြင်း– ဒဏ်ရာရခြင်း၊ လေဖိအားရုတ်တရက်ပြောင်းလဲခြင်း (Barotrauma) သို့မဟုတ် ကုသမှုမခံယူဘဲ ထားရှိသော ပိုးဝင်ခြင်းတို့ကြောင့် နားစည်တွင် စုတ်ပြဲခြင်း သို့မဟုတ် အပေါက်ဖြစ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေပြီး အသံလှိုင်းများ ထိရောက်စွာ တုန်ခါမှုကို ဟန့်တားစေသည်။

နားတွင်းအရိုးမာကျောခြင်း (Otosclerosis)– နားအလယ်ပိုင်းတွင် ပုံမှန်မဟုတ်သော အရိုးကြီးထွားမှုဖြစ်ပြီး သေးငယ်သော ဆွဲလဲရိုး (Stapes bone) ကို မလှုပ်ရှားနိုင်အောင် ဖြစ်စေတတ်သည်။ လူငယ်ပိုင်းများတွင် အဖြစ်များလေ့ရှိသည်။

၂။ နားအတွင်းပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ (အာရုံကြောချို့တဲ့ခြင်း – Sensorineural)

ဤရောဂါအခြေအနေများသည် နားခရုပတ် (Cochlea) အတွင်းရှိ နုနယ်လှသော အမွေးအမှင်ဆဲလ်များကို ဖြစ်စေ၊ အကြားအာရုံကြောကိုယ်နှိုက်ကိုဖြစ်စေ ပျက်စီးစေသည်–

ရုတ်တရက် အာရုံကြောဆိုင်ရာ အကြားအာရုံဆုံးရှုံးခြင်း (SSHL)– ရုတ်တရက် နားမကြားဖြစ်ခြင်းဟုလည်း သိကြပြီး နားတဖက်တွင် အကြားအာရုံ အဆမတန် လျင်မြန်စွာ ကျဆင်းသွားခြင်းမျိုး ဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် တညအိပ်ရုံမျှဖြင့် သို့မဟုတ် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားတတ်ပြီး ချက်ချင်းဆေးကုသမှု ခံယူရန် လိုအပ်သော အရေးပေါ်ကျန်းမာရေးအခြေအနေတခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။

မတ်ညဲရောဂါ (Ménière's disease)– နားအတွင်းပိုင်းဆိုင်ရာ နာတာရှည်ရောဂါတခု ဖြစ်ပြီး များသောအားဖြင့် နားတဖက်တည်းတွင်သာ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိကာ အကြားအာရုံချို့တဲ့ခြင်း၊ နားအူခြင်း (Tinnitus) နှင့် ပြင်းထန်စွာ အုန်းလွှဲမူးဝေခြင်း (Vertigo) တို့ကို ဖြစ်စေတတ်သည်။

ဗိုင်းရပ်စ် သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ ကူးစက်ပိုးဝင်ခြင်း– အာရုံကွက်ရောဂါ (ခါးပတ်ရေယုန်)၊ ပါးချိတ်ရောင်ခြင်း၊ ဝက်သက်ရောဂါ သို့မဟုတ် ဦးနှောက်မြှေးရောင်ရောဂါ (Meningitis) ကဲ့သို့သော ဖျားနာမှုများသည် နားတဖက်တည်းကို ပြန်လည်မကောင်းမွန်နိုင်တော့သည့် အကြားအာရုံ ကွယ်ပျောက်ခြင်းမျိုး ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ဆူညံသံကြောင့် ထိခိုက်ခြင်း– ကျယ်လောင်သော အသံများနှင့် ထိတွေ့ခြင်းသည် များသောအားဖြင့် နားနှစ်ဖက်လုံးကို ထိခိုက်စေတတ်သော်လည်း (ဥပမာ– ဦးခေါင်း၏တဖက်အနီးတွင် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ခြင်းကဲ့သို့) ရုတ်တရက် ပြင်းထန်လှသော အသံလှိုင်းရိုက်ခတ်မှုဒဏ်ကြောင့် နားတဖက်တည်းကို ထိခိုက်ပျက်စီးစေနိုင်သည်။

၃။ အာရုံကြောစနစ်နှင့် အခြားသော ရောဂါအခြေအနေများ

အသံဆိုင်ရာ အာရုံကြောအကျိတ် (Acoustic Neuroma / Vestibular Schwannoma)– နားအတွင်းပိုင်းမှ ဦးနှောက်သို့ ဆက်သွယ်ထားသော ပင်မအာရုံကြောပေါ်တွင် ဖြည်းညင်းစွာ ကြီးထွားလာတတ်သော ရှားပါးပြီး အန္တရာယ်မရှိသော (ကင်ဆာမဟုတ်သော) အကျိတ်တခု ဖြစ်သည်။ များသောအားဖြင့် နားတဖက်တည်း အကြားအာရုံ တဖြည်းဖြည်း ချို့တဲ့လာခြင်းနှင့် ဟန်ချက်မထိန်းနိုင်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။

ခန္ဓာကိုယ်ခုခံအားစနစ်က နားတွင်းပိုင်းကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သောရောဂါ (AIED)– မိမိ၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်က နားအတွင်းပိုင်းရှိ တစ်ရှူးများကို မှားယွင်းစွာ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်သော ရောဂါအခြေအနေ ဖြစ်သည်။ တခါတရံတွင် နားတဖက်မှ စတင်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အခြားနားတဖက်သို့ ကူးစက်ပျံ့နှံ့သွားတတ်သည်။

ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း– ဦးခေါင်းထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း၊ ဦးနှောက်တုန်ခါခြင်း သို့မဟုတ် ဦးခေါင်းဘေးဘက်သို့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြင်းထန်စွာ ရိုက်ခတ်မိခြင်းတို့သည် နားအတွင်းပိုင်း တည်ဆောက်ပုံများ သို့မဟုတ် အကြားအာရုံကြောကို ပျက်စီးစေနိုင်သည်။

မည်သည့်အခြေအနေမျိုး ဖြစ်ပွားနေသည်ကို ပိုမိုကျဉ်းမြောင်းစွာ ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် အောက်ပါအချက်များကို သိရှိရပါက အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ပါသည်–

အကြားအာရုံဆုံးရှုံးမှုသည် မည်မျှအထိ လျင်မြန်စွာ ဖြစ်ပွားခဲ့ပါသနည်း။ (ဥပမာ– တညအိပ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းလား သို့မဟုတ် လပေါင်းများစွာ ကြာမှ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းလား။)

အုန်းလွှဲမူးဝေခြင်း၊ နားကိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် နားအူခြင်း (နားထဲမှ အသံမြည်ခြင်း) ကဲ့သို့သော အခြားဝေဒနာများကိုပါ ခံစားနေရပါသလား။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ