ပဲတီချဉ်တည်နည်း

(စာကိုမှန်အောင်ရေးထားလို့ ကူးယူတင်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်)

ပဲပင်ပေါက်ကို လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်ရှိနေတုန်း သန့်စင်အောင် ရေဆေးပြီးစစ်ထားပါ။

ပြီးရင်ပုလင်းသန့်ထဲထဲ့ပါ။ ဆန်ဆေးရည်ထဲဆားနည်းနည်းငံငံလေးထဲ့ ထမင်းတလုပ်စာလောက်ထဲ့ဖျော်ပြီးပဲပင်ပေါက်ထဲ့ထားတဲ့ ပုလင်းထဲ လောင်းထဲ့ပြီး အရည်မြုပ်အောင်ထဲ့ပါ။ လေလုံအောင်ပိတ်ပြီး နေရောင်ရတဲ့ နေရာမှာထားပါ။ ပူတဲ့ရာသီဆို ၂ ရက်လောက်ဆို ချဉ်ပါပြီ။ ထဲ့တဲ့အခါ သန့်ရှင်းတဲ့ ဇွန်း ခရင်း တူစသည်တို့နဲ့ ခပ်ယူပါ။

တခါတည်ပြီး ပဲတီကုန်သွားရင် အရည်ဟောင်းမှာ ထပ်ထဲ့လို့ရပါတယ်။

ဆန်ဆေးရည်မရှိရင် ဆန်မှုန့်ကို ရေကျက်အေးထဲထဲ့ပြီးအထက်ကအတိုင်း တည်လို့ရပါတယ်။ ထမင်းရည်ရှိရင် ထမင်းရည်နဲ့ ဆားထဲ့ တည်လို့လည်းရပါတယ်။

လက်လုပ်ချဉ် ဘာချဉ်ဘဲလုပ်လုပ် လုပ်သူရဲ့လက် သုံးစွဲတဲ့ ခွက်ပုလင်းဇွန်း အကုန် အထူးသန့်ရှင်းနေဖို့လိုပါတယ်။ မချဉ်ပဲ ပုပ်သွားတယ်။ မမွှေးပဲ နံသွားတယ်ဆိုတာ တခုခု မသန့်ရှင်းလို့ပါ။

ဘာမှအပန်းမကြီးတာမို့ ကျန်းမာရေးအတွက်လည်း ကောင်းတာမို့ အိမ်မှာ လုပ်စားကြည့်ပါနော်။ အခြားအသီးအရွက်တွေတည်လည်း ဒီအတိုင်းထဲ့ယုံပါဘဲ။   ။

ကျေးဇူး။

ဖြည့်စွက်ချက်

၁။ အသုံးအများဆုံးနှင့် အတိကျဆုံး ခေါ်ဆိုမှု

• Fermented Mung Bean Sprouts

ပဲတီပင်ပေါက်ကို အချဉ်ဖောက်ထားခြင်းဖြစ်သဖြင့် အဓိက ပါဝင်ပစ္စည်းနှင့် စေတနာစနစ်ကို အတိကျဆုံး ပေါ်လွင်စေသည့် ဝေါဟာရ ဖြစ်ပါသည်။

၂။ အခြား သဘာဝကျသော ခေါ်ဆိုမှုများ

• Pickled Bean Sprouts / Pickled Mung Bean Sprouts

• Burmese Fermented Bean Sprouts အချဉ်ဖောက်ထားသော ပဲတီစိမ်း

အာဟာရဓာတ် စုပ်ယူမှုကို ပိုမိုအားကောင်းစေပြီး အစာချေစနစ် ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ပေးသည့်အပြင် အင်အားကြီးမားသော ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင် အာနိသင်များကိုလည်း ပေးစွမ်းပါသည်။ ပဲမျိုးနွယ်ဝင် ဖြစ်သော ပဲတီစိမ်းကို အချဉ်ဖောက်လိုက်ခြင်းဖြင့် အစာကြေလွယ်ရန် ခက်ခဲသော ဒြပ်ပေါင်းများကို ချေဖျက်ပေးကာ အူလမ်းကြောင်းအတွက် အလွန်သင့်တော်သည့် အပင်ထွက် ပရိုတိန်းတမျိုး ဖြစ်လာစေပါသည်။

အစာချေစနစ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်စေခြင်း

လေပွခြင်းနှင့် လေထိုးလေအောင့်ခြင်းကို သက်သာစေခြင်း — အချဉ်ဖောက်သည့် နည်းစဉ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဗိုက်အောင့်ဗိုက်နာ ဖြစ်စေတတ်သော ရှုပ်ထွေးသည့် သကြားဓာတ်များ (Oligosaccharides) ကို ချေဖျက်ပေးပါသည်။

အကျိုးပြု ဘက်တီးရီးယားများ — အချဉ်ဖောက်သည့် ဖြစ်စဉ်သည် အူလမ်းကြောင်း မိုက်ခရိုဘိုင်အိုအင်း (Microbiome) ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုသည့် အကျိုးပြု လက်တအက်ဆစ် ဘက်တီးရီးယားများ ဖြစ်ထွန်းပွားများစေပါသည်။

ဝမ်းမှန်စေခြင်း — အချဉ်ဖောက်ထားသော အရည်များနှင့် အဆီအနှစ်များသည် အစာအိမ်အတွင်း အစာများကို အဆင်ပြေစွာ ချောမွေ့စွာ သွားလာစေပြီး ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို သက်သာစေပါသည်။

ပိုမိုမြင့်မားသော အာဟာရတန်ဖိုး

သတ္တုဓာတ် စုပ်ယူမှု ပိုမိုကောင်းမွန်ခြင်း — အချဉ်ဖောက်ခြင်းသည် အာဟာရဓာတ် စုပ်ယူမှုကို တားဆီးသည့် ဖိုက်တအက်ဆစ် (Phytic acid) ကို လျှော့ချပေးသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်မှ သံဓာတ်နှင့် ဇင့် (သွပ်ဓာတ်) တို့ကို ပိုမိုလွယ်ကူစွာ စုပ်ယူနိုင်စေပါသည်။

အမိုင်နိုအက်ဆစ် ပိုမိုကြွယ်ဝခြင်း — ဓာတ်ခွဲဓာတ်ပြုမှု ဖြစ်စဉ်ကြောင့် လွတ်လပ်သော အမိုင်နိုအက်ဆစ်များနှင့် ဗီတာမင် B တို့ကို ပိုမိုတိုးတက် ပွားများစေပါသည်။

အပင်ထွက် ပရိုတိန်း — ကြွက်သားများနှင့် တကိုယ်လုံး ကျန်းမာရေးအတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော အခြေခံ အာဟာရဓာတ်များကို ကြွယ်ဝစွာ ထိန်းသိမ်းပေးထားပါသည်။

မုန်လာဥငုံအချဉ် (Pickled Brussels sprouts) သည် ဟင်းသီးဟင်းရွက်မှ ရရှိသော အမျှင်ဓာတ်၊ ဗီတာမင် K နှင့် C တို့အပြင် အချဉ်ဖောက်ထားခြင်းကြောင့် အူလမ်းကြောင်းအတွက် ကောင်းမွန်သည့် အာဟာရဓာတ်များ စည်းဝါးကျစွာ ပါဝင်သော အစားအစာ ဖြစ်ပါသည်။ အစာချေစနစ်ကို အထောက်အကူပြုပြီး ကယ်လိုရီ နည်းပါးသည့် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများကို ပေးစွမ်းကာ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ရောင်ရမ်းမှုများကို လျှော့ချပေးပါသည်။

• အစာချေစနစ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေခြင်း — အမျှင်ဓာတ်နှင့် ဖန်ရည် (ရှာလကာရည်) တို့သည် အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးနှင့် အစာချေစနစ် မှန်ကန်စေရန် ကူညီပေးပါသည်။

• ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များ — အရိုးအဆစ်များအတွက် ဗီတာမင် K နှင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်အတွက် ဗီတာမင် C တို့ မြင့်မားစွာ ပါဝင်ပါသည်။

• ကယ်လိုရီ နည်းပါးခြင်း — ဗိုက်ပြည့်စေပြီး ကယ်လိုရီ နည်းပါးသည့် ကြွပ်ကြွပ်အိအိ သရေစာ ဖြစ်ပါသည်။

• ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချပေးခြင်း — ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သဖြင့် ဆဲလ်များ ပျက်စီးခြင်းကို ကာကွယ်ပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ် ရောင်ရမ်းမှုများကို သက်သာစေပါသည်။

ပဲတီပင်ပေါက် အချဉ်/အစိမ်များ၏ ကယ်လိုရီ ပမာဏ

အချဉ်ရည် သို့မဟုတ် အနှစ်စိမ်ရာတွင် ပါဝင်သည့် သကြား၊ ဆီ သို့မဟုတ် နှမ်းဆီ ပမာဏအပေါ် မူတည်၍ ပဲတီပင်ပေါက် အချဉ် တပွဲလျှင် ကယ်လိုရီ ၁၅ မှ ၆၀ အထိ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။

ပြင်ဆင်သည့် စတိုင်လ်အလိုက် ကယ်လိုရီ ခွဲခြားပုံ

• ရှာလကာရည် အမြန်စိမ် အချဉ် (သကြား/ဆီ နည်းပါးသောနည်း) — ရှာလကာရည်၊ ရေ၊ ဆား နှင့် သကြား အနည်းငယ်မျှသာ သုံးထားသဖြင့် တပွဲလျှင် ကယ်လိုရီ ၁၅ ခန့်သာ ပါဝင်ပါသည်။

• အာရှစတိုင် အရသာနှပ်/အချဉ်ဖောက် အသုပ်များ (ဥပမာ - ကိုရီးယား ကွန်နာမူ မူချင်) — နှမ်းဆီ၊ နှမ်းစေ့ သို့မဟုတ် ပဲငါးပိရည် အနည်းငယ် ပါဝင်သဖြင့် တပွဲလျှင် ကယ်လိုရီ ၅၀ မှ ၆၀ ခန့် ပါဝင်ပါသည်။

• အချို အချဉ်စိမ် အသုပ်များ (ဥပမာ - ဗီယက်နမ် ဒူအာဂီယာ) — အချဉ်ရည်တွင် သကြား ခပ်များများ သုံးထားပါက ကယ်လိုရီ ပိုမိုမြင့်မားပါသည် (ပန်းကန်ငယ် တပွဲလျှင် ကယ်လိုရီ ၄၅ ဝန်းကျင်မှ ဝေမျှစားသည့် ပန်းကန်ကြီးတပွဲလျှင် ကယ်လိုရီ ၁၈၆ အထိ ပါဝင်နိုင်ပါသည်။)

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ