အချို နဲ့ အခါး

အခုဆိုအသီး​တွေကမခါး​တော့ဘဲချို​နေတာဘာ​ကြောင့်များလဲဆရာ

ပြန်စာ

ကင်းပုံသီးနဲ့ မုန်ညင်းရွက်တွေက အခါးမျိုး နဲ့ အချိုမျိုး ရှိတယ်။

မုန်ညင်းခါး (Mustard Greens)

မုန်ညင်းချို (Sweet Mustard / Regular Mustard Greens)

ဒါတွေသာမက

ချဉ်ပေါင်ရွက်လည်း အချဉ်နဲ့ အခါးရှိတယ်။

ခဝဲသီးဝယ်ရင် အသီးအဖျားကိုဖဲ့ပြီး လျှာနဲ့တို့ကြည့်တတ်ကြတယ်။

ဒန့်သလွန်ရွက်မှာ စားမရအောင်ခါးတဲ့အမျိုးအစားလည်းရှိတယ်။

ငရုတ်သီးအမျိုးအစား အလွန်များတယ် စပ်တဲ့အရသာလည်း အတော်ကို မတူပါ။

လူတွေကလည်း အရသာအကြိုက် အတော်ကို မတူကြပါ။

သက်ရှိတို့ရဲ့ သဘာဝ။

စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မျိုးစပ်နည်းပညာ (Selective Breeding): ရှေးယခင်က ခါးသော၊ စပ်သော၊ သို့မဟုတ် ဖျင်းသော သဘာဝသီးနှံများကို လူတို့က စိုက်ပျိုးရလွယ်ကူပြီး စားသုံးရချိုမြိန်စေရန် မျိုးကောင်းမျိုးသန့် ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးလာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ယခုခေတ်သီးနှံများသည် ရှေးကထက် ပို၍ ခါးသက်မှုနည်းပြီး အချိုဓာတ် ပိုမိုကဲလာခြင်း ဖြစ်သည်။

သဘာဝအဆိပ်အတောက် အရသာ (Defense Mechanism): သီးနှံအချို့ရှိ အခါးဓာတ် (ဥပမာ - ခဝဲ၊ ဘူး၊ သခွားတို့တွင် ပါဝင်သော Cucurbitacin ဓာတ်) သည် ပိုးမွှားနှင့် သတ္တဝါများ ဘေးမှ ကာကွယ်ရန် သဘာဝက ပေးထားသည့် အကာအကွယ်ဖြစ်သည်။ မျိုးစပ်စိုက်ပျိုးမှုကြောင့် ထိုဓာတ်များ လျော့နည်းသွားကြသည်။

ဒေသနှင့် ရာသီဥတုစိုက်ပျိုးမှု: မြေဩဇာ၊ ရေရရှိမှုနှင့် နေရောင်ခြည်ရရှိမှုပေါ် မူတည်၍လည်း အသီးအရွက်တို့၏ အရသာ ကွဲပြားသွားတတ်သည်။ ရေငတ်သော အပင်များသည် အခါးဓာတ် သို့မဟုတ် အစပ်ဓာတ် ပိုမိုကဲသွားတတ်သည်။

အလားတူ အရသာမျိုးကွဲရှိသည့် အသီးအရွက် ဥပမာအချို့

ကြက်ဟင်းခါးသီး: အသေးမျိုး (တောကြက်ဟင်းခါးသီး) သည် အလွန်ခါးပြီး၊ စိုက်ပျိုးရေးသုံး အကြီးမျိုး (စိုက်ပျိုးရေး ကြက်ဟင်းခါးသီး) မှာမူ ခါးသက်မှု အတန်ငယ် လျော့နည်းသည်။

တမာရွက်/တမာသီး: တမာတွင် အရသာ အလွန်ခါးသော တမာခါးမျိုးနှင့် အရသာ ခါးသက်မှုနည်းသည့် တမာချို (သို့မဟုတ်) တမာဆိမ့်မျိုးဟူ၍ ရှိသည်။

မျောက်ငိုသီး / သင်းဘောသီး: အချို့အသီးများသည် နုစဉ်တွင် အခါး သို့မဟုတ် အဖန်ဓာတ် ကဲသော်လည်း၊ ရင့်မှည့်လာချိန်တွင် အချိုဓာတ်သို့ ပြောင်းလဲသွားကြသည်။

လူတို့သည် ရှေးယခင်ကတည်းက စားသုံးရန် သင့်တော်ပြီး အရသာ ပိုမိုကောင်းမွန်သည့် သီးနှံများကို ရွေးချယ် စိုက်ပျိုးလာခဲ့ကြသည်။ သဘာဝအလျောက် ပေါက်ရောက်သော အသီးအရွက်များတွင် သတ္တဝါတို့၏ ဘေးမှ ကာကွယ်ရန် အခါးဓာတ် သို့မဟုတ် အဖန်ဓာတ်များ ပါဝင်လေ့ရှိသော်လည်း၊ စိုက်ပျိုးရေး နည်းပညာများဖြင့် မျိုးစပ်ပြုပြင်လိုက်သောအခါ ထိုအခါးဓာတ်များ လျော့နည်းသွားပြီး အချိုဓာတ် ပိုမိုကဲလာကြသည်။ ထို့အပြင် စိုက်ပျိုးသည့် မြေဆီလွှာ၊ ရေနှင့် ရာသီဥတုတို့ပေါ် မူတည်၍လည်း သီးနှံတို့၏ အရသာ ပြောင်းလဲမှု ရှိကြသည်။

ယေဘုယျ သဘာဝအရ ငယ်ရွယ်သူတွေက အစပ်နဲ့ အခါး မစားလိုကြပါ။ ကလေးတွေကို အစပ်စားနိုင်၊ အခါးစားနိုင်လာတဲ့အခါ သတ္တိကောင်းတယ်လို့ မြှောက်ပြောလေ့ရှိကြတယ်။

ကလေးငယ်များနှင့် လူငယ်များ၏ အရသာခံစနစ်သည် လူကြီးများနှင့် မတူဘဲ အလွန်နုနယ် လတ်ဆတ်လှပါသည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်တွင် လျှာပေါ်ရှိ အရသာဖူး (Taste buds) အရေအတွက် ပိုမိုများပြားပြီး အရသာကို ပိုမို ထိတွေ့ ခံစားလွယ်ကြသည်။

အချိုကို နှစ်သက်ခြင်း သဘာဝ: မိခင်နို့ရည်တွင် အချိုဓာတ် (Lactose) ပါဝင်သကဲ့သို့၊ သဘာဝတ္ထအရ အချိုဓာတ်သည် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် ရရှိလွယ်သော စွမ်းအင် (Energy) ကို ကိုယ်စားပြုသဖြင့် ကလေးငယ်များသည် မွေးရာပါ အချိုအရသာကို ပိုမို စွဲလမ်း နှစ်သက်ကြသည်။

အခါးနှင့် အစပ်ကို ရှောင်လွှဲခြင်း: သဘာဝလောကတွင် အခါးဓာတ်သည် အဆိပ်အတောက် သို့မဟုတ် မစားသုံးအပ်သော အရာများကို သတိပေးသည့် သဘာဝ အချက်ပြမှုဖြစ်သဖြင့် လျှာက အလိုအလျောက် ငြင်းပယ်လေ့ရှိသည်။ အစပ်ဓာတ်မှာလည်း လျှာပေါ်ရှိ အပူနှင့် နာကျင်မှုကို သိရှိသော အာရုံကြောများ (Pain receptors) ကို လှုံ့ဆော်ခြင်းဖြစ်၍ ကလေးငယ်များအတွက် မခံမရပ်နိုင် ဖြစ်စေပါသည်။

အရွယ်ရောက်လာပြီး အစားအစာ အမျိုးအစားစုံ ရေရှည် ထိတွေ့တွေ့ကြုံရသည့်အခါမှသာ အခါးနှင့် အစပ် အရသာများကို အသားကျ၍ စားသုံးနိုင်လာကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

နောက်တချက်

ခါးရမဲ့အသီးအရွက်တွေ မခါးရင် မျိုးမစစ်။

လူတွေကတော့ ခါးတဲ့အသီးကို မခါးအောင်ချက်ကြတယ်။ 

မျှစ်ချဉ်ကို မချဉ်အောင်ချက်ကြတယ်။

လူ့သဘာဝတည်း။

"တမာရောယှက်၊ စိုက်ရောဖက်က၊ သရက်ပင်မင်း၊ သီးချိုကင်း၏"

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ