မိခင်နို့ထွက်နှုန်း မွေးကင်းစအသားဝါရောဂါ

ဆရာ တခုလောက် မေးပါရစေ ကျွန်နော့်သမီးလေး ၂၇.၉.၂၀၂၆ နေ့ မနက် ၇နာရီ ၂၅မိနစ်မှာ မွေးပါတယ် ခွဲမွေးတာပါ ၅ပေါင် ၁၂အောင်စရှိပါတယ် ဆေးရုံဆင်းပြီး ၂ရက်နေ့မှာ ရက်ချိန်း ပြန်ပြတော့ အသားဝါလို့ မီးပြထားရပါတယ် မိခင်က နို့အထွက်နည်းပါတယ် နို့ထွက်များအောင်နဲ့ ကလေးငယ် စောင့် ရှောက်မှုလေးတွေ သိချင်ပါတယ် ဖြေပေးပါဦးဆရာ မေးခွန်းလိုအပ်ချက်ရှိရင် တောင်းပန်ပါတယ်ဗျ

ပြန်စာ

မိခင်နို့ထွက်နှုန်း တိုးပွားလာစေရန်အတွက် အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းမှာ ကလေးနို့တိုက်ခြင်း သို့မဟုတ် နို့စုပ်စက်ဖြင့် နို့ကို မကြာခဏနှင့် စီးဆင်းမှုအပြည့်အဝ ထုတ်ပစ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းက ခန္ဓာကိုယ်ကို လိုအပ်ချက်နှင့် ထောက်ပံ့မှု (supply and demand) သဘောတရားအရ နို့ပိုမိုထုတ်လုပ်ရန် အချက်ပြပေးသည်။

နို့ထွက်နှုန်း တိုးမြှင့်ရန် အဓိက နည်းလမ်းများ

• နို့ပိုတိုက်ပါ သို့မဟုတ် ပိုစုပ်ပါ: ၂၄ နာရီအတွင်း ကလေးကို ၈ ကြိမ်မှ ၁၂ ကြိမ်အထိ နို့တိုက်ပါ။ နို့စုပ်စက်ကို အသုံးပြုပါက နှစ်ဖက်စလုံးသုံး လျှပ်စစ်နို့စုပ်စက်ကို ၂ နာရီမှ ၃ နာရီတကြိမ် အသုံးပြုပါ။

• ရင်သားကို လုံးဝလွတ်အောင် ညှစ်ထုတ်ပါ: နို့တိုက်ပြီးနောက် ၁၀ မိနစ်ခန့် ဆက်၍ နို့စုပ်ပါ သို့မဟုတ် အစုလိုက်နို့တိုက်ခြင်းကို အတုယူပြီး လိုအပ်ချက်ကို ပိုမိုလှုံ့ဆော်ရန် "ပါဝါပမ့် လုပ်ခြင်း" (power pumping) ကို စမ်းသပ်ပါ။

• မှန်ကန်စွာ ငုံ့ခွက်တိုက်နိုင်ပါစေ: မှန်ကန်သော နို့ငုံ့ခွက်မှုသည် ကလေးကို နို့စုပ်ယူမှု ထိရောက်စေရန် ကူညီပေးသည်။ နာကျင်မှု သို့မဟုတ် ကိုယ်အလေးချိန် တက်နှုန်းနည်းပါးခြင်းတို့ ကြုံတွေ့ရပါက နို့တိုက်ကျွေးရေး ပညာရှင်တဦး၏ အကူအညီကို တောင်းခံပါ။

• အရေပြားချင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို ကျင့်သုံးပါ: ကလေးကို အဝတ်မပါဘဲ ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် ပွေ့ဖက်ထားခြင်းဖြင့် နို့ထွက်မှုကို တွန်းအားပေးပြီး နို့စီးဆင်းမှုကို တိုးပွားစေသော ဟိုမုန်းများကို ထွက်ပေါ်စေသည်။

• ရင်သားကို ညင်သာစွာ နှိပ်နယ်ပါ: နို့တိုက်နေစဉ် သို့မဟုတ် နို့စုပ်နေစဉ် ရင်သားကို နှိပ်နယ်ပေးခြင်းနှင့် ဖိသိပ်ပေးခြင်းက နို့ကို အပြည့်အဝ စီးဆင်းစေရန် ကူညီပေးသည်။

အာဟာရနှင့် ရေဓာတ်ပြည့်ဝခြင်း

• ရေဓာတ်ပြည့်ဝအောင် နေထိုင်ပါ: တနေ့တာလုံး အရည်များကို များများသောက်သုံးပါ၊ တနေ့လျှင် ခန့်မှန်းခြေ အောင်စ ၁၀၀ ရည်မှန်းပါ။

• အာဟာရဖြစ်စေသော အစားအစာများကို စားသုံးပါ: နို့ထုတ်ယူမှုက နို့ထွက်နှုန်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသော်လည်း၊ အုတ်ဂျုံ (Oatmeal)၊ ဖန်နီဂရိ (fenugreek)၊ အစေ့အဆန်များနှင့် ကောက်နှံစုံကဲ့သို့သော မိခင်နို့တိုးစေသည့် ရိုးရာအစားအစာများသည် ကယ်လိုရီနှင့် ပရိုတင်း ကြွယ်ဝသော အစားအစာအဖြစ် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်စွာ ဖြည့်စွက်စားသုံးနိုင်ပါသည်။

• အနားယူပြီး စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းချုပ်ပါ: စိတ်ဖိစီးမှု မြင့်မားခြင်းနှင့် အလွန်အမင်း မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းတို့က နို့ထွက်နှုန်းကို တွန်းအားပေးသည့် တုံ့ပြန်မှုကို ဟန့်တားနိုင်သောကြောင့် အနားယူနိုင်သည့်အခါ အနားယူပါ။

(၂)

မွေးကင်းစအသားဝါရောဂါ (Newborn Jaundice) အတွက် ကုသမှုသည် ကလေး၏သွေးထဲတွင် ပါဝင်သော ဘီလီရူဘင် (bilirubin) ပမာဏ အဆင့်နှင့် ထိုအဆင့်များ မည်မျှ မြန်ဆန်စွာ မြင့်တက်လာသည်ဆိုသည့် အပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။

အပျော့စား ဝါညက်ရောဂါ (ဆေးကုသမှု မလိုပါ)

• အလိုအလျောက် သက်သာပျောက်ကင်းခြင်း: ကလေး၏ အသည်း ဖွံ့ဖြိုးလာသည်နှင့်အမျှ အပျော့စား ဖြစ်ပွားမှုများသည် တပတ်မှ နှစ်ပတ်အတွင်း ပုံမှန်အားဖြင့် အလိုအလျောက် ပျောက်ကင်းသွားပါသည်။

• မကြာခဏ နို့တိုက်ခြင်း: ခန္ဓာကိုယ်မှ ဘီလီရူဘင်များကို ဖယ်ရှားပေးရာတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေမည့် ပုံမှန် ဝမ်းသွားခြင်းကို အားပေးရန်အတွက် ကလေးကို တနေ့လျှင် ၈ ကြိမ်မှ ၁၂ ကြိမ်အထိ (သို့မဟုတ် ၂ နာရီမှ ၃ နာရီတကြိမ်) နို့တိုက်ပါ။

• ဖြည့်စွက်ကျွေးမွေးခြင်း: ကလေးအနေဖြင့် အပိုကယ်လိုရီနှင့် ရေဓာတ် လိုအပ်ပါက မိခင်နို့ကို ဖော်မြူလာနို့ သို့မဟုတ် ထုတ်ယူထားသော မိခင်နို့ဖြင့် ဖြည့်စွက်တိုက်ရန် ဆရာဝန်က အကြံပြုနိုင်ပါသည်။

အသင့်အတင့် ဝါညက်ရောဂါ (အလင်းဖြင့်ကုသခြင်း - Phototherapy)

• အလင်းကုထုံး: ကလေးကို အဝတ်မပါဘဲ (ဒိုက်ပါနှင့် မျက်လုံးကာကွယ်သည့် ဖန်သားပြင်ကိုသာ ဝတ်ဆင်စေလျက်) အထူးပြုလုပ်ထားသော အပြာရောင်-အစိမ်းရောင် အလင်းကုထုံး မီးလုံးများအောက်တွင် သို့မဟုတ် biliblanket ဟုခေါ်သော ဖိုက်ဘာအော့ပတစ် ဖျာပေါ်တွင် ထားရှိပါသည်။

• လုပ်ဆောင်ပုံ: အလင်းရောင်သည် ကလေး၏ ဆီးနှင့် ဝမ်းမှတဆင့် လွယ်ကူစွာ ဖယ်ရှားနိုင်သော ပုံစံတခုအဖြစ်သို့ ဘီလီရူဘင်ကို ပြောင်းလဲပေးပါသည်။

• ကြာချိန်: ကုသမှုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် တရက်မှ နှစ်ရက်အထိ ကြာမြင့်ပြီး နို့တိုက်ခြင်းနှင့် အရေပြားချင်း ထိတွေ့စောင့်ရှောက်ခြင်းများ ပြုလုပ်ရန်အတွက် ကလေးကို အလင်းအောက်မှ ခေတ္တခဏ ထုတ်ယူနိုင်ပါသည်။

ပြင်းထန်သော ဝါညက်ရောဂါ (အဆင့်မြင့် စောင့်ရှောက်မှု)

• အလင်းကုထုံး များစွာအသုံးပြုခြင်း: ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် တကြိမ်တည်းဖြင့် အလင်းရင်းမြစ် တခုထက်ပို၍ အသုံးပြုရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

• သွေးလဲလှယ်ခြင်း (Exchange transfusion): ဘီလီရူဘิน အဆင့်များသည် အန္တရာယ်ရှိလောက်အောင် မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သော ရှားပါးပြီး အရေးကြီးသည့် အခြေအနေများတွင် ကလေး၏သွေးကို အလှူရှင်၏သွေးဖြင့် အမြန်ဆုံး အစားထိုးရန် သွေးသွင်းကုသမှုကို ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။

• သွေးကြောအတွင်း immunoglobulin (IVIg) ထိုးသွင်းခြင်း: မိခင်နှင့် ကလေး၏ သွေးအုပ်စု မကိုက်ညီခြင်း (Rh သို့မဟုတ် ABO incompatibility) ကြောင့် အသားဝါရောဂါ ဖြစ်ပွားခြင်းဖြစ်ပါက ၎င်းကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

နေရောင်ခြည်နှင့် ပတ်သက်သည့် မှတ်ချက် ကလေးကို တိုက်ရိုက်နေရောင်ခြည်နှင့် ထိတွေ့စေရန် မတိုက်တွန်းပါ။ ၎င်းသည် ဘေးကင်းပြီး ထိန်းချုပ်ထားသော အလင်းပမာဏကို မပေးစွမ်းနိုင်ဘဲ နေလောင်ခြင်း၊ ကိုယ်ပူလွန်ကဲခြင်းနှင့် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားပါသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ