ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲနှင့် လူ့ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် သက်ရောက်မှုများ

ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲသည် လေဖိအား၊ အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆများကို ပြောင်းလဲစေခြင်းဖြင့် အဆစ်အမြစ်များ၊ အဆုတ်၊ သွေးကြောများနှင့် ခုခံအားစနစ်တို့တွင် ခန္ဓာကိုယ်ဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

(၁)

အဓိက ခန္ဓာကိုယ်ဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ

လေဖိအား ကျဆင်းခြင်း - မိုးသက်မုန်တိုင်း မလာမီ လေဖိအား ကျဆင်းသွားသည့်အခါ ရောင်ရမ်းနေသော တရှူးများနှင့် အဆစ်များကို ပိုမို ကားထွက်လာစေသဖြင့် နှာခေါင်းထိပ်အောင့်ခြင်း (Sinus headache)၊ ခေါင်းတခြမ်းကိုက်ခြင်း (Migraine)၊ အဆစ်အမြစ် ရောင်ရမ်းကိုက်ခဲခြင်းနှင့် နာတာရှည် နာကျင်မှုများကို ပိုမို ပြင်းထန်လာစေပါသည်။

အေးစက်၍ ခြောက်သွေ့သော လေထု - အေးစက်သော အပူချိန်သည် သွေးကြောများကို ကျုံ့သွားစေပြီး ခြောက်သွေ့သော လေထုသည် နာခေါင်းနှင့် လည်ချောင်းအတွင်းရှိ ချွဲမြှေးပါးများကို အက်ကွဲစေသဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ သဘာဝ ခုခံအားစနစ်ကို အားနည်းစေကာ ဗိုင်းရပ်စ်များ အလွယ်တကူ ဝင်ရောက်နိုင်စေပါသည်။ အေးစက်သော လေသည် ရောဂါအခံရှိသူများ (ရင်ကြပ်/ပန်းနာနှင့် လေပြွန်ရောင်သူများ) တွင် လေပြွန် ကြွက်သားများကို ရုတ်တရက် ကျုံ့သွားစေနိုင်ပါသည်။

အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆ မြင့်မားခြင်း - အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆ လွန်ကဲခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်ကို ချွေးထွက်စေပြီး အပူချိန် လျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် နှလုံးနှင့် ကျောက်ကပ်များကို ပိုမို အလုပ်လုပ်ရစေသဖြင့် ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်ခြင်း၊ အပူလျှပ်ခြင်းနှင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ဖိအားများခြင်းတို့ကို တိုးပွားစေပါသည်။ စိုထိုင်းဆများသော လေထုသည် ဝတ်မှုံများ၊ မှိုများနှင့် ဓာတ်မတည့်ပစ္စည်းများကို ဝဲလှည့်နေစေသဖြင့် ဓာတ်မတည့်ခြင်းနှင့် နာတာရှည် အဆုတ်ရောဂါ (COPD) လက္ခဏာများကို ပိုမို ဆိုးရွားစေပါသည်။

ခုခံအား တုံ့ပြန်မှုနှင့် ပြုမူပုံ အပြောင်းအလဲများ - ရုတ်တရက် ရာသီဥတု ပြောင်းလဲခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အပူချိန် ထိန်းညှိစနစ်ကို ဖိအားဖြစ်စေပြီး၊ အေးစက်သော ရာသီဥတုတွင် လူများသည် အိမ်တွင်း၌ စုဝေးနေထိုင်ကြသဖြင့် ရောဂါပိုးမွှားများ ကူးစက်ပြန့်ပွားမှု မြန်ဆန်စေပါသည်။

ရာသီဥတုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော မအီမသာဖြစ်မှုများကို ထိန်းချုပ်နည်းများ

မိုးလေဝသ ခန့်မှန်းချက်များကို စောင့်ကြည့်ပါ - ဒေသတွင်း ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲများကို စစ်ဆေးပါ၊ လေထု ခြောက်သွေ့ပါက အစိုဓာတ်ထိန်းစက် (Humidifier) သုံးခြင်း သို့မဟုတ် ပြင်ပ အစီအစဉ်များကို ပြင်ဆင်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ပါ။

အလွှာလိုက် အဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်ပါ - ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အပူချိန်နှင့် အဆစ်အမြစ် အပူချိန်ကို ပုံမှန် ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန်အတွက် ခန္ဓာကိုယ်နှင့် သက်တောင့်သက်သာရှိသော အထပ်ထပ် အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်ပါ။

ရေဓာတ် ပြည့်ဝစွာ ထိန်းသိမ်းပါ - အပြင်၌ ပူအိုက်၍ ချွေးထွက်သည်ဖြစ်စေ၊ အေးစက်၍ ခြောက်သွေ့သည်ဖြစ်စေ ရေများများ သောက်သုံးပေးပါ။

 (၂)

ဆောင်းဦးရာသီတွင် ခန္ဓာကိုယ်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြောင်းလဲမှုများ

ဆောင်းဦးရာသီ (Autumn/Fall) သို့ ရောက်ရှိလာသည့်အခါ အပူချိန် လျှော့ကျသွားခြင်း၊ လေဖိအား အပြောင်းအလဲဖြစ်ခြင်းနှင့် နေ့တာ တိုတောင်းသွားခြင်းတို့ကြောင့် လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာလေ့ ရှိပါသည်။

ဆောင်းဦးရာသီ၏ အဓိက ဇီဝကမ္မဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ

အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ယားယံခြင်းနှင့် ရင်ကြပ်ရောဂါ ကြွခြင်း - အေးစက်ပြီး ခြောက်သွေ့သော လေထုသည် နှာခေါင်း၊ လည်ချောင်းနှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း အတွင်းရှိ စိုထိုင်းဆများကို လျှော့ပါးစေပါသည်။ ထို့ကြောင့် ပန်းနာရင်ကြပ် သို့မဟုတ် နာတာရှည် အဆုတ်ရောဂါအခံ ရှိသူများတွင် လေပြွန်ကြွက်သားများ ရုတ်တရက် ကျုံ့သွားခြင်း၊ အသက်ရှူလျှင် အသံမြည်ခြင်းနှင့် ချောင်းဆိုးခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

အဆစ်အမြစ်များ တင်းတောင်းခြင်းနှင့် ကိုက်ခဲခြင်း - လေဖိအား အပြောင်းအလဲများကြောင့် အဆစ်အမြစ်များနှင့် ဆက်စပ်တရှူးများကို ကားထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ကျုံ့ဝင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ အပူချိန် ကျဆင်းမှုကြောင့် အဆစ်အမြစ်များကြားရှိ စိမ့်ရည် (Synovial fluid) များ ပျစ်ခဲသွားကာ အဆစ်အမြစ်ရောင်ရောဂါ သို့မဟုတ် ကြွက်သားနာကျင်သည့် ရောဂါ (Fibromyalgia) ရှိသူများတွင် အဆစ်အမြစ်များ ပိုမို တင်းတောင်းကာ ကိုက်ခဲလာရပါသည်။

သွေးကြောနှင့် နှလုံးအပေါ် ဖိအားသက်ရောက်ခြင်း - ပြင်ပ အပူချိန် ကျဆင်းလာသောအခါ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အင်္ဂါများကို ကာကွယ်ရန် သွေးကြောငယ်များ ကျုံ့သွားပြီး သွေးများကို ဗဟိုခန္ဓာကိုယ်ဘက်သို့ တွန်းပို့ပေးပါသည်။ ဤသို့ သွေးကြောများ ကျဉ်းသွားခြင်းသည် သွေးဖိအားကို မြင့်တက်စေပြီး နှလုံးနှင့် သွေးလှည့်ပတ်မှု စနစ်အပေါ် အပို ဖိအားဖြစ်စေပါသည်။

ခုခံအားစနစ် အားနည်းခြင်းနှင့် အအေးမိရောဂါ ပြန့်ပွားခြင်း - ချွဲမြှေးပါးများ ခြောက်သွေ့သွားခြင်းက လေထုအတွင်းရှိ ရောဂါပိုးမွှားများကို ကာကွယ်ပေးသည့် ခန္ဓာကိုယ်၏ ပထမဆုံး စံကာရံစနစ်ကို အားနည်းသွားစေပါသည်။ ရာသီဥတု အေးလာသောအခါ လူများသည် အိမ်တွင်း၌သာ ပိုမို စုဝေးနေထိုင်ကြသဖြင့် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးများ ပိုမို လွယ်ကူစွာ ကူးစက်ပြန့်ပွားပါသည်။

မီလာတိုနင်နှင့် စီရိုတိုနင် ဓာတ်မျှခြေ ပျက်ယွင်းခြင်း (စိတ်ခံစားမှုနှင့် အိပ်စက်ခြင်း) - နေ့တာ တိုတောင်းသွားခြင်းကြောင့် ဦးနှောက်က မီလာတိုနင် (Melatonin) ဓာတ်ကို ပိုမို ထုတ်လုပ်ပေးသဖြင့် စိတ်ငိုက်မျဉ်းခြင်း၊ ငိုက်မြည်းခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေပြီး စီရိုတိုနင် (Serotonin) ဓာတ် နည်းပါးသွားသဖြင့် စိတ်ခံစားမှုနှင့် အာရုံစူးစိုက်မှုကို ထိခိုက်စေပါသည်။ အချို့သူများတွင် ရာသီအလိုက် ဖြစ်တတ်သော စိတ်ဓာတ်ကျရောဂါ (SAD) သို့မဟုတ် ဆောင်းဦးရာသီ နွမ်းနယ်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါသည်။

အရေပြားနှင့် နှုတ်ခမ်း ခြောက်သွေ့ခြင်း - ပြင်ပလေထု၏ စိုထိုင်းဆ နည်းပါးခြင်းနှင့် အိမ်တွင်း အပူပေးစနစ်များ (Heating systems) ဖွင့်လှစ်ခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်လိုက်သည့်အခါ အရေပြား ပထမလွှာမှ အစိုဓာတ်များကို လျှင်မြန်စွာ လျှော့ပါးသွားစေပါသည်။

ခန္ဓာကိုယ် မျှခြေကို ထိန်းသိမ်းရန် လက်တွေ့ကျသော နည်းလမ်းများ

အလွှာလိုက် အဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်ပါ - သွေးကြောများ ရုတ်တရက် ကျုံ့သွားခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် ဦးထုပ်၊ စကားဖ် (ပဝါ) နှင့် အလွှာလိုက် အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်၍ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ခြေလက်များကို နွေးထွေးစွာ ထားပါ။

အိမ်တွင်း အစိုဓာတ်ထိန်းစက် (Humidifier) သုံးပါ - လေထုအတွင်း အစိုဓာတ် ပြန်လည် ရရှိစေရန်နှင့် နှာခေါင်းလမ်းကြောင်းနှင့် အရေပြားကို ကာကွယ်နိုင်ရန် အိမ်တွင် Humidifier ကို ဖွင့်ထားပေးပါ။

နေ့စဉ် ပုံမှန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ပါ - ငြင်သာသော လေ့ကျင့်ခန်းများကို ပုံမှန် ပြုလုပ်ပေးခြင်းသည် အဆစ်အမြစ် အရည်များကို လှည့်ပတ်စေပြီး အေးစက်သော ရာသီဥတုကြောင့် ဖြစ်တတ်သည့် တင်းတောင်းမှုများကို သက်သာစေပါသည်။

သဘာဝ နေရောင်ခြည် ခံယူပါ - နေ့လယ်ပိုင်းအချိန်များတွင် အပြင်သို့ ခေတ္တ ထွက်ပေးခြင်းဖြင့် သဘာဝ နေရောင်ခြည်ကို အပြည့်အဝ ခံယူပါ၊ ၎င်းသည် စီရိုတိုနင်ဓာတ်နှင့် အိပ်စက်မှု စက်ဝန်းကို ထိန်းညှိပေးရန် ကူညီပေးပါလိမ့်မည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ