လူကြီးပိုင်းများ အများဆုံး အသုံးပြုကြသော ဆေးဝါးများ

သွေးတိုး၊ သွေးတွင်း အဆီများခြင်း၊ ဆီးချိုနှင့် နာကျင်ကိုင်ခဲခြင်း စသည့် နာတာရှည် ရောဂါများကို ထိန်းသိမ်းရန် ဆေးဝါးများကို အများဆုံး အသုံးပြုကြပါသည်။ ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးစင်တာ (CDC) ၏ အချက်အလက်များအရ သက်ကြီးရွယ်အို ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ညွှန်းဆေး အနည်းဆုံး တမျိုးကို ပုံမှန် သောက်သုံးကြပြီး၊ ၄၃ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဆေးဝါး ၅ မျိုး သို့မဟုတ် ထိုထက်ပို၍ သောက်သုံးနေကြရပါသည် (ယင်းကို polypharmacy ဟု ခေါ်ဆိုပါသည်)။

သက်ကြီးရွယ်အိုများ အများဆုံး သောက်သုံးကြသော ဆေးဝါးအမျိုးအစားများနှင့် သီးသန့် ဆေးဝါးများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်-

၁။ နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ဆေးဝါးများ (သွေးတိုးနှင့် နှလုံးကျန်းမာရေး)

သွေးတွင်း အဆီကျဆေးများ (Statins) - သွေးတွင်း ကော်လက်စထရောကို လျှော့ချရန်နှင့် နှလုံးရောဂါထခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် Simvastatin နှင့် Atorvastatin စသည့် ဆေးများကို သောက်သုံးကြပါသည် (အသက် ၆၀ မှ ၇၉ နှစ်ကြား လူကြီးများ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် သောက်သုံးကြပါသည်)။

ACE inhibitors - သွေးတိုးရောဂါနှင့် နှလုံးပျက်စီးမှု (heart failure) ကို ကုသရန် Lisinopril ကဲ့သို့ ဆေးများကို သုံးစွဲကြပါသည် cover။

Beta-blockers - သွေးတိုးခြင်း၊ နှလုံးခုန် မမှန်ခြင်းနှင့် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းတို့အတွက် Metoprolol သို့မဟုတ် Bisoprolol တို့ကို သုံးစွဲကြပါသည်။

Calcium channel blockers - သွေးတိုးရောဂါအတွက် Amlodipine ကို အသုံးပြုကြပါသည်။

၂။ ဇီဝရုပ်ဖြစ်ပျက်မှုနှင့် ဟော်မုန်းဆိုင်ရာ ဆေးဝါးများ

ဆီးချိုရောဂါကု ဆေးဝါးများ - အမျိုးအစား (၂) ဆီးချိုရောဂါကို ထိန်းချုပ်ရန် Metformin ကို သောက်သုံးကြပါသည်။

သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း အစားထိုးဆေးများ - သိုင်းရွိုက်ဂလင်း အလုပ်လုပ်ပုံ လျော့နည်းသည့် ရောဂါ (hypothyroidism) အတွက် Levothyroxine ကို သောက်သုံးကြပြီး၊ သက်ကြီးရွယ်အို ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ အသုံးပြုကြပါသည်။

၃။ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများနှင့် ရောင်ရမ်းမှုလျှော့ဆေးများ

အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ (Analgesics) - ပါရာစီတမော (Paracetamol / Acetaminophen) သည် သက်ကြီးရွယ်အိုများ အများဆုံး အသုံးပြုကြသည့် ဆရာဝန်လက်မှတ်မလိုဘဲ ဝယ်ယူနိုင်သော အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး ဖြစ်ပါသည်။

NSAIDs (စတီးရွိုက် မပါသော ရောင်ရမ်းမှုလျှော့ဆေးများ) - အဆစ်အမြစ်ရောင်ခြင်းနှင့် နာကျင်ခြင်းတို့အတွက် Ibuprofen, Naproxen သို့မဟုတ် Diclofenac စသည်တို့ကို သုံးစွဲကြပါသည်။

Opioids (ပြင်းထန် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ) - ပြင်းထန်သော သို့မဟုတ် နာတာရှည် နာကျင်မှုများအတွက် Oxycodone သို့မဟုတ် Hydrocodone စသည့် ညွှန်းဆေးများကို အန္တရာယ်ကြီးမားသဖြင့် သတိထား၍ သုံးစွဲကြပါသည်။

၄။ အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဆေးဝါးများ

Proton pump inhibitors (PPIs) - အစာအိမ်အက်ဆစ် ပြန်တက်ခြင်းနှင့် အစာအိမ်အနာများကို ကုသရန် Omeprazole စသည့် ဆေးများကို သောက်သုံးကြပါသည်။

၅။ ဖြည့်စွက်စာများနှင့် အိပ်ဆေး/စိတ်ငြိမ်ဆေးများ

အာဟာရဖြည့်စွက်စာများ - အရိုးကျန်းမာရေးကို ထောက်ပံ့ပေးရန် ကယ်လ်စီယမ် (Calcium)၊ ဗီတာမင် ဒီ (Vitamin D) နှင့် ဗီတာမင်စုံ တို့ကို မှီဝဲကြပါသည်။

အိပ်ဆေးများနှင့် စိတ်ငြိမ်ဆေးများ - အိပ်မပျော်ခြင်းနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတို့အတွက် Benzodiazepines (ဥပမာ- Lorazepam) သို့မဟုတ် Zolpidem တို့ကို သုံးစွဲကြသော်လည်း၊ ချော်လဲခြင်းနှင့် အရိုးကျိုးခြင်း အန္တရာယ်များရှိသဖြင့် လျှော့သောက်ရန် သက်ကြီးရွယ်အို ကျန်းမာရေး လမ်းညွှန်များတွင် အကြံပြုထားပါသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ