မေးရိုးအဆစ် ဝေဒနာများ (TMJ Disorders / TMD)

Good morning ပါဆရာရှင့်။ အချိန်ရ အဆင်ပြေမယ်ဆိုရင် TMJ ရောဂါ အကြောင်းလေးမျှဝေပေးစေလိုပါသည်ရှင့်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

မေးရိုးအဆစ် ဝေဒနာများ (TMD) ဆိုသည်မှာ မေးရိုးအဆစ်နှင့် မေးရိုးလှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းချုပ်သည့် ကြွက်သားများတွင် နာကျင်ခြင်းနှင့် ပုံမှန် မလှုပ်ရှားနိုင်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသော ရောဂါစုကို ရည်ညွှန်းပါသည်။ ဤဝေဒနာသည် လူဦးရေ၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး အသက် ၃၅ နှစ်မှ ၄၄ နှစ်အကြား အမျိုးသမီးများတွင် အများဆုံး ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပါသည်။

အတွေ့ရများသော ရောဂါလက္ခဏာများ

• မေးရိုးနှင့် မျက်နှာ နာကျင်ခြင်း - မေးရိုး၊ ပါးပြင် သို့မဟုတ် နားရွက်တဝိုက်တွင် ကိုက်ခဲခြင်း သို့မဟုတ် ဖိကြည့်ပါက နာကျင်ခြင်း။

• ဂျတ်ခ်ခနဲ အသံမြည်ခြင်း သို့မဟုတ် မြည်သံထွက်ခြင်း - ပါးစပ်ကို ဟစဉ် သို့မဟုတ် ပိတ်စဉ် အသံမြည်ခြင်း သို့မဟုတ် ပွတ်တိုက်သည့် ခံစားချက်မျိုး ဖြစ်ခြင်း။

• လှုပ်ရှားမှု ကန့်သတ်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် မေးရိုးတဆို့ခြင်း - ပါးစပ်ကို အဆုံးထိ ဟ၍ သို့မဟုတ် ပိတ်၍ မရခြင်း၊ သို့မဟုတ် ခက်ခဲခြင်း (Trismus)။

• အခြားနေရာသို့ ကူးစက်နာကျင်ခြင်း - ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ နားကိုက်ခြင်း၊ ဇက်ကြောနာခြင်း သို့မဟုတ် ပုခုံးကြွက်သားများ တင်းတောင်းခြင်း။

ဖြစ်ပွားစေနိုင်သော အကြောင်းရင်းများနှင့် ဝေဒနာကို ကြွစေသည့် အချက်များ

• သွားကြိတ်ခြင်း (Bruxism) - အကျင့်ပါအတိုင်း သွားကြိတ်ခြင်း သို့မဟုတ် မေးရိုးကို တင်းတင်းစေ့ထားခြင်း။

• စိတ်ဖိစီးမှု - စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တင်းမာမှုကြောင့် မသိစိတ်မှ ကြွက်သားများကို တင်းသွားစေခြင်း။

• ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း - မေးရိုး၊ ခေါင်း သို့မဟုတ် ဇက်တဝိုက် သို့ ဒဏ်ရာရခြင်း။

• ဇာစ်မြစ် ရောဂါအခံများ - အဆစ်အမြစ်ရောင် ရောဂါ (Arthritis)၊ မေးရိုးအဆစ်ကြားရှိ အရိုးနုပြား နေရာလွဲခြင်း (Disk displacement) သို့မဟုတ် တကိုယ်လုံးဆိုင်ရာ နာတာရှည် ကြွက်သားနာကျင်သည့် ရောဂါစုများ (Fibromyalgia စသည်)။

ကုသနိုင်သော နည်းလမ်းများ

• ယေဘုယျ ထိန်းသိမ်းပြုစုခြင်း - ပျော့သော အစားအစာများကို စားခြင်း၊ အပူ သို့မဟုတ် အအေး ကပ်ပေးခြင်းနှင့် မေးရိုးကို အနားပေးခြင်း။

• ဆေးဝါးများ သုံးစွဲခြင်း - ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်မလိုဘေးကင်းစွာ သောက်နိုင်သည့် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများ၊ Ibuprofen ကဲ့သို့ စတီးရွိုက်မဟုတ်သော အရောင်ကျဆေးများ (NSAIDs)၊ ကြွက်သားပြေလျော့ဆေးများ သို့မဟုတ် လိုအပ်သည့်နေရာသို့ တိုက်ရိုက် ထိုးဆေးများ ပေးခြင်း။

• ပါးစပ်တွင်း တပ်ဆင်ရသော ကိရိယာများ - သွားကြိတ်ခြင်းနှင့် မေးရိုးစေ့ထားခြင်းကို ကာကွယ်ရန် သွားဘက်ဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန်များ ဖန်တီးပေးသည့် ညအိပ်စဉ် တပ်ဆင်ရသော အံစွပ်များ (Nightguards သို့မဟုတ် Occlusal splints) သုံးစွဲခြင်း။

• ကာယကုထုံး (Physical Therapy) - မေးရိုးကြွက်သား ဆန့်ထုတ်ခြင်းနှင့် သန်မာစေခြင်း လေ့ကျင့်ခန်းများ ပြုလုပ်ခြင်း၊ အာထရာဆောင်း (Ultrasound) သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ဓာတ်ဖြင့် ကြွက်သားလှုံ့ဆော်ခြင်း (TENS) နည်းလမ်းများ သုံးခြင်း။

• ခွဲစိတ်ကုသသည့် နည်းလမ်းများ - ခွဲစိတ်ကုသခြင်း သို့မဟုတ် သွားနေရာအစီအစဉ်ကို ပြုပြင်ခြင်းတို့သည် ပုံမှန်အားဖြင့် အခြားနည်းလမ်းများဖြင့် မသက်သာမှသာ နောက်ဆုံးနည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုလေ့ရှိပါသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ