သရက်ရွက်ရောဂါနှင့် အစားအသောက်

မေးခွန်းတခု = ရုံးပတီးသီးက ပန်ကရိယအားနည်းတဲ့သူစားသုံးလို့သင့်ပါသလားရှင့် ဘယ်လိုအစားစာမျိုကပိုသင့်တော်ပါသလဲ ဘယ်လိုနေထိုင်စားသောက်ရမလဲဆိုတာ လမ်းညွန်ပေးပါ ဆရာရယ် သူက စိတ်ဓါတ်တွေအရမ်းကျနေလို့ပါ တော်တော်လဲပိန်လာပါတယ်

ပြန်စာ

ပန်ကရိယ = မုန့်ချိုအိတ် = သရက်ရွက်

သရက်ရွက် ရောဂါများဖြစ်သည့် သရက်ရွက် ရောင်ရမ်းခြင်း (pancreatitis) သို့မဟုတ် သရက်ရွက် အင်ဇိုင်းမထွက်သည့် ရောဂါ (exocrine pancreatic insufficiency) များကို ကုသထိန်းသိမ်းရာတွင် အဓိက အစားအသောက် ရည်မှန်းချက်များမှာ သရက်ရွက်ကို အနားပေးရန်၊ ဗိုက်အောင့်ခြင်းကို လျှော့ချရန်နှင့် အာဟာရချို့တဲ့မှုကို ကာကွယ်ရန် ဖြစ်ကြသည်။ သရက်ရွက်သည် အဆီများကို အစာခြေဖျက်ရန် လိုအပ်သော အင်ဇိုင်းများကို ထုတ်လုပ်ပေးသောကြောင့် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန်အတွက် ပရိုတင်းဓာတ်မြင့်မားပြီး အဆီဓာတ်နည်းပါးကာ အာဟာရဓာတ် ပြည့်ဝသော အစားအသောက်များသည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါသည်။

မိမိ၏ စားသောက်မှုပုံစံကို မပြောင်းလဲမီ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပညာရှင်နှင့် အမြဲတမ်း တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။ ရောဂါအခြေအနေသည် ရုတ်တရက်ဖြစ်ပွားခြင်း (acute) သို့မဟုတ် နာတာရှည်ဖြစ်ပွားခြင်း (chronic) ပေါ်မူတည်၍ အာဟာရလိုအပ်ချက်များ သိသိသာသာ ကွဲပြားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

စားသုံးရန် အဓိကထားရမည့် အစားအစာများ

·        အဆီနည်း ပရိုတင်းများ (Lean Proteins): အရေခွံနွှာထားသော ကြက်ဘဲသား (ကြက်ရင်ပုံသား)၊ အသားဖြူငါးများ (ကင်ထားသော သို့မဟုတ် ပေါင်းထားသော)၊ ကြက်ဥအကာနှင့် တို့ဟူးတို့သည် အစာခြေလမ်းကြောင်းကို အဆီများဖြင့် ဝန်မပိစေဘဲ တရှူးများ ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် လိုအပ်သော ပရိုတင်းကို ပံ့ပိုးပေးပါသည်။

·        ရှုပ်ထွေး ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ်များ (Complex Carbohydrates): ဂျုံကြမ်း (Oats)၊ ဆန်လုံးညို၊ ကင်းနွာ (quinoa)၊ ဂျုံကြမ်းပေါင်မုန့်နှင့် ခေါက်ဆွဲတို့သည် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာချိန်တွင် သရက်ရွက်အတွက် အစာခြေရ လွယ်ကူသော ကစီဓာတ် အစားအစာများ ဖြစ်ကြသည်။

·        ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း ကြွယ်ဝသော သစ်သီးများ: ဘယ်ရီသီးများ (ဘလူးဘယ်ရီ၊ ရက်စ်ဘယ်ရီ)၊ ချယ်ရီသီး၊ သလဲသီးနှင့် သံပုရာ/လိမ္မော်မျိုးနွယ်ဝင် သီးနှံများသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် ဘေးဥပဒ်ဖြစ်စေသော ဖရီးရယ်ဒီကယ် (free radicals) များကို ဓါတ်ပြယ်စေပြီး ရောင်ရမ်းမှုကို ထိန်းချုပ်ပေးနိုင်ပါသည်။

·        အာဟာရပြည့်ဝသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ: ဟင်းနုနွယ်၊ ကိုက်လန်၊ ဘရော့ကိုလီ၊ ပန်းဂေါ်ဖီ၊ မုန်လာဥနီနှင့် ကဆွန်းဥတို့သည် အရေးကြီးသော ဗီတာမင်များ၊ သံဓာတ်နှင့် အမျှင်ဓာတ်များကို ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး ချက်ပြုတ်လိုက်ပါက အစာခြေရ လွယ်ကူပါသည်။

·        အဆီနည်း သို့မဟုတ် အဆီမပါသော နို့ထွက်ပစ္စည်းများ: အဆီနည်း ကေဖာ (kefir)၊ အဆီမပါ ပရိုဘိုင်အိုတ ဒိန်ချဉ်နှင့် အဆီထုတ်နို့တို့သည် တိရစ္ဆာန်အဆီ လွန်ကဲစွာ မပါဝင်ဘဲ အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးနှင့် ပရိုတင်းဓာတ် ရရှိမှုကို အထောက်အကူပြုပါသည်။

ရှောင်ကြဉ်ရန် သို့မဟုတ် ကန့်သတ်ရန် အစားအစာများ

·        အဆီဓာတ်မြင့်မားသော အစားအစာများ: ဆီကြော် သို့မဟုတ် အနက်ကြော် အစားအစာများ၊ ဖာ့စ်ဖုဒ် (Fast food) များ၊ ဆီပြန်သော အစားအစာများနှင့် အဆီများသော အဆီအနှစ်များကို လုံးဝရှောင်ကြဉ်ရပါမည်။

·        အဆီများသော အသားများ: ဝက်သား၊ ဘေကွန်၊ ဝက်အူချောင်း၊ ဆာလာမီနှင့် အဆီများသော အသားများသည် အင်ဇိုင်းများကို ထုတ်လုပ်မှု မြင့်တက်စေပြီး ရောဂါလက္ခဏာများကို ပိုမိုဆိုးရွားစေပါသည်။

·        အဆီပြည့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများ: ထောပတ်၊ မာဂျရင်၊ အဆီမထုတ်ထားသော နို့၊ ရေခဲမုန့်၊ ပြုပြင်ထားသော ဒိန်ခဲများနှင့် ကြက်ဥအနှစ်များကို ကန့်သတ် သို့မဟုတ် ရှောင်ကြဉ်ရပါမည်။

·        ပြုပြင်ထားသော အချိုမုန့်များ: ပေစထရီ (Pastries)၊ ဒိုးနတ်၊ ခရိုဆန့် (croissants)၊ ချီနမွန်ရိုးလ်၊ ကိတ်မုန့်နှင့် ချောကလက်တို့တွင် အဆီနှင့် သကြားဓာတ် မြင့်မားစွာ ပါဝင်ပါသည်။

·        အရက်: အရက်သောက်သုံးမှုကို လုံးဝရပ်တန့်ပါ။ အရက်သည် သရက်ရွက် ရောင်ရမ်းမှုကို ပိုမိုစေပြီး ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှုကို ဖြစ်စေသောကြောင့် အသက်အန္တရာယ်ရှိသည့် ရောဂါလက္ခဏာ ပြင်းထန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

ရုတ်တရက် ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် နာတာရှည် အာဟာရလိုအပ်ချက်များ နှိုင်းယှဉ်ချက်

အစားအသောက် ပြောင်းလဲမှု၏ သက်ရောက်မှုသည် သရက်ရွက်ရောဂါ အမျိုးအစားနှင့် အဆင့်ပေါ်မူတည်၍ ကွဲပြားမှုရှိပါသည်။

အချက်အလက်	ရုတ်တရက် သရက်ရွက်ရောင်ရမ်းခြင်း (ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာသည့်အဆင့်)	နာတာရှည် သရက်ရွက်ရောင်ရမ်းခြင်း (ရေရှည်ထိန်းသိမ်းသည့်အဆင့်)
စတင်ဆောင်ရွက်ရမည့် နည်းလမ်း	ဆရာဝန်စောင့်ကြည့်မှုအောက်တွင် ယာယီအားဖြင့် အစာအိမ်နားထားခြင်း (အစာ/ရေ မစားရ) သို့မဟုတ် အရည်ကြည်များသာ သောက်သုံးရန် လိုအပ်လေ့ရှိသည်။	ရေရှည်ကျင့်သုံးနိုင်သော နေ့စဉ်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် ကိုယ်အလေးချိန် ပုံမှန်ရှိနေစေရန် အဓိကထားသည်။
အဆီဓာတ် ကန့်သတ်ချက်	ရုတ်တရက် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်းကို ကာကွယ်ရန် အဆီဓာတ်စားသုံးမှုကို အထူးကန့်သတ်ထားသည်။	အဆီဓာတ်ကို တနေ့လျှင် ၃၀ မှ ၅၀ ဂရမ်ခန့်သာ ကန့်သတ်ထားပြီး အစားအစာများတွင် ညီတူညီမျှ ခွဲဝေစားသုံးရသည်။
အာဟာရချို့တဲ့မှု စိစစ်ချက်	ရုတ်တရက်ဖြစ်ပွားမှု လျော့ပါးသွားပါက ရေရှည်အတွက် စိုးရိမ်ရမှု နည်းပါးသည်။	အဆီနှင့် အဆီတွင် ပျော်ဝင်သော ဗီတာမင်များကို နာတာရှည် စုပ်ယူမှုမရှိခြင်းကြောင့် စိုးရိမ်ရမှု မြင့်မားသည်။
ဓာတ်လိုအပ်ချက် အဓိကအချက်	အဓိကအားဖြင့် ရေဓာတ်နှင့် အီလက်ထရိုလုက် (electrolytes) ညီညွတ်မျှတမှုဖြစ်သည်၊	ဗီတာမင် A, D, E, K, B12 နှင့် ဇင့် (Zinc) တို့ကို စောင့်ကြည့်ရန်နှင့် ဖြည့်စွက်ပေးရန် လိုအပ်သည်။
ဆေးဝါးဆိုင်ရာ အထောက်အကူများ	စတင်ချိန်တွင် သွေးကြောသွင်းအရည်များ သို့မဟုတ် ပိုက်မှတဆင့် အစာကျွေးခြင်းများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။	ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသော သရက်ရွက် အင်ဇိုင်းအစားထိုးကုသမှု (PERT) ကို အစားအစာတိုင်းနှင့်အတူ မကြာခဏ သောက်သုံးရန် လိုအပ်သည်။

လက်တွေ့ကျသော စားသောက်မှု နည်းဗျူဟာများ

1.     နည်းနည်းနှင့် ခဏခဏ စားပါ: သရက်ရွက်၏ အစာခြေရသည့် ဝန်ကို လျှော့ချရန်အတွက် တနေ့လျှင် နပ်ကြီး ၃ နပ် စားမည့်အစား ၄ နပ်မှ ၆ နပ်အထိ နည်းနည်းစီ ခွဲစားပါ။

2.     အဆီဓာတ်ကို ညီတူညီမျှ ခွဲဝေပါ: တနေ့တာ သတ်မှတ်ထားသော အဆီပမာဏကို အစားတနပ်တည်းတွင် ကုန်အောင် မစားပါနှင့်။ မုန့်စားချိန်နှင့် အဓိကအစာစားချိန်များအားလုံးတွင် ညီတူညီမျှ ခွဲဝေစားသုံးပါ။

3.     ရေဓာတ်ကို ပထမဦးစားပေးထားပါ: ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းသည် သရက်ရွက်ရောင်ရမ်းမှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်သောကြောင့် ရေဗူးကို မိမိနှင့်အတူ အမြဲဆောင်ထားပါ။

4.     ဆီဖြန်းစရေး (Cooking Sprays) များကို သုံးပါ: အဆီ သို့မဟုတ် ထောပတ်များကို လောင်းထည့်မည့်အစား ဆီဖြန်းစရေး အနည်းငယ်ကိုသုံး၍ ပေါင်းခြင်း၊ ကင်ခြင်း၊ ပေါင်းဖုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် လှော်ခြင်းများကို ပြုလုပ်ပါ။

5.     MCTs အဆီများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါ: မာလတီချိန်း တြိုင်ဂလစ်စရိုက် (MCTs) အဆီများသည် သရက်ရွက် အင်ဇိုင်းများ မလိုအပ်ဘဲ စုပ်ယူနိုင်သောကြောင့် နာတာရှည် သရက်ရွက် သရက်ရွက်ရောင်ရမ်းသူများ အစားအသောက်တွင် မကြာခဏ ထည့်သွင်းနိုင်သည်။ သို့သော် စတင်မသုံးစွဲမီ ဆရာဝန်နှင့် တိုင်ပင်ပါ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ