မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားနေသော အဓိကကျန်းမာရေးပြဿနာများ

1. ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုစနစ် ပြိုလဲပျက်စီးခြင်း၊

2. ပြည်တွင်းစစ်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေခြင်း၊
3. နေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးရခြင်းနှင့်
4. ဆေးဝါးနှင့်အရင်းအမြစ်များ ပြတ်လပ်ခြင်းတို့ကြောင့် ပိုမိုဆိုးရွားလာနေပါသည်။
၁။ ကူးစက်ရောဂါများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဖြစ်ပွားခြင်း
ကာလဝမ်းရောဂါ - ၂၀၂၄ ခုနှစ်က စတင်ခဲ့သော တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် ကာလဝမ်းရောဂါ ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုသည် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ မသန့်ရှင်းသောသောက်သုံးရေ၊ ပျက်စီးနေသော မိလ္လာစနစ်နှင့် သန့်ရှင်းသောရေ ရရှိမှုနည်းပါးခြင်းတို့ကြောင့် နေရာအနှံ့အပြားတွင် ရောဂါကူးစက်မှုအသစ်များ ဆက်လက်ပေါ်ပေါက်နေပါသည်။
ငှက်ဖျားရောဂါ - ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ခြင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ငှက်ဖျားရောဂါသည် သိသိသာသာ တိုးပွားလာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် စစ်မီးပြင်းထန်သော ချင်းပြည်နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းတို့တွင် ခြင်နှိမ်နင်းမှုအားနည်းခြင်း၊ ဆေးစိမ်ခြင်ထောင်များ မရှိခြင်း၊ ရောဂါရှာဖွေရေးကိရိယာများနှင့် ဆေးဝါးကုသမှုများ ပြင်းထန်စွာပြတ်လပ်ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
သွေးလွန်တုပ်ကွေးနှင့် အခြားရောဂါများ - အသက် ၁၅ နှစ်အောက် ကလေးငယ်များတွင် သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါ ကူးစက်မှု ဒဏ်ကို ဆက်လက်ခံနေရသည့်အပြင်၊ ပုံမှန်ကာကွယ်ဆေးထိုးလုပ်ငန်းများ ပြတ်တောက်သွားခြင်းကြောင့် ဝက်သက်ရောဂါ၊ ဆုံဆို့နာရောဂါများနှင့် ပိုလီယိုအကြောသေရောဂါများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားမည့် အန္တရာယ်များ ရင်ဆိုင်နေရပါသည်။
၂။ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အခြေခံအဆောက်အအုံ ပြိုလဲခြင်းနှင့် ဝန်ထမ်းပြတ်လပ်ခြင်း
ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်း ပြင်းထန်စွာပြတ်လပ်ခြင်း - ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာမသိမ်းမီက မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀၀ လျှင် ဆရာဝန်နှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်း ၁၈ ဦးခန့် ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရခြင်း၊ သပိတ်မှောက်ခြင်းနှင့် နေရပ်စွန့်ခွာရခြင်းတို့ကြောင့် လက်ရှိတွင် လူဦးရေ ၁၀၀၀၀ လျှင် ၃ ဦးခန့်သာ ရှိပါတော့သည်။
ကျန်းမာရေးကဏ္ဍအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများ - ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းများ၊ လူနာတင်ယာဉ်များ၊ လူနာများနှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများသည် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ၊ လေကြောင်းလိုင်းမှ ဗုံးကြဲမှုများနှင့် စစ်တပ်၏ လမ်းပိတ်ဆို့မှုများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ရင်ဆိုင်နေရသဖြင့် လူဦးရေ ၉ ဒသမ ၃ သန်းကျော်သည် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးအကူအညီများ အရေးပေါ်လိုအပ်နေပါသည်။
အရေးကြီးဆေးဝါးများ ပြတ်လပ်ခြင်း - လမ်းပိတ်ဆို့မှုများကြောင့် ပဋိဇီဝဆေးများ၊ အကြောသွင်းပုလင်းများ၊ ပတ်တီးများနှင့် အိတ်ခ်ျအိုင်ဗွီ/အေအိုင်ဒီအက်စ် (HIV/AIDS) ဝေဒနာရှင်များအတွက် အသက်ကယ်ဆေးဝါးများ အပါအဝင် အခြေခံဆေးဝါးများ ပြင်းထန်စွာ ပြတ်လပ်လျက်ရှိပါသည်။
၃။ အစုလိုက်အပြုံလိုက် နေရပ်စွန့်ခွာရခြင်းနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းများ
လူဦးရေ ၁၆ သန်းကျော် သက်ရောက်မှုရှိနေခြင်း - နှစ်ရှည်လများဖြစ်ပွားနေသော ပြည်တွင်းစစ်၊ လူဦးရေ ၄ သန်းကျော် နေရပ်စွန့်ခွာရခြင်း၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ (ဥပမာ - မကြာခဏ ရေကြီးခြင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ငလျင်ဘေး) နှင့် ကုန်စျေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုများကြောင့် ပြည်သူများမှာ အလွန်အမင်း ဒုက္ခရောက်နေကြရပါသည်။
ကလေးသူငယ်များ အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းနှင့် ကာကွယ်ဆေးလွတ်မြောက်ခြင်း - ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှစ၍ အသက် ၅ နှစ်အောက် ကလေးငယ် ၁ ဒသမ ၅ သန်းကျော်မှာ အခြေခံကာကွယ်ဆေးများ ထိုးနှံခွင့် လွတ်မြောက်ခဲ့ရပြီး၊ စားနပ်ရိက္ခာမလုံလောက်မှုကြောင့် အာဟာရချို့တဲ့မှု အန္တရာယ်မှာလည်း သိသိသာသာ မြင့်တက်လာနေပါသည်။
၄။ နာတာရှည် မကူးစက်တတ်သောရောဂါများ (NCDs)
နောက်ခံရောဂါဝေဒနာများ - လေဖြတ်ခြင်း၊ နှလုံးသွေးကြောပိတ်ရောဂါ၊ နာတာရှည်အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (COPD)၊ တီဘီရောဂါနှင့် ဆီးချိုရောဂါ အပါအဝင် နာတာရှည်ရောဂါများသည် သေဆုံးမှုအများဆုံး နောက်ခံအကြောင်းရင်းများအဖြစ် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း လတ်တလောကြုံတွေ့နေရသော လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းများကြောင့် အဆိုပါရောဂါများအတွက် ရေရှည်ကုသမှုနှင့် အရေးပေါ်စောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းများမှာ အလွန်အမင်း လျစ်လျူရှုခြင်း ခံထားရပါသည်။
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ