ဦးနှောက်အတွင်း သွေးခဲခြင်း (Cerebral blood clotting)

 

ဒီပုံနဲ့သတင်းကို တယောက်ပြီးတယောက်က တင်နေကြတယ်။

မှန်တယ်လို့ မထင်ပါ။ မှားတယ်လို့ ထင်တယ်။

ဆေးရုံမှာကွယ်လွန်တာဆိုရင် ရင်ခွဲစစ်ချက်နဲ့ သေဆုံးရခြင်းအကြောင်းရင်း ဆေးစာများ အဲလိုရေးထားရင်တော့ မှန်မယ်။

ဖြစ်စေနိုင်တဲ့အကြောင်းရင်းတွေကို ဖတ်ကြည့်ပါ။ ခေါင်လျှော်လို့ မပါ။ ရေမခြောက် မပါ။

မြန်မာလိုရေးတဲ့ ဆေးပညာနဲ့ ကျန်းမာရေးဖြဲခြောက်စာတွေက ရေချိုးတာ၊ ရေသောက်တာ၊ ခေါင်းလျှော်တာကို ရမယ်ဖွဲ့နေကြတယ်။

အမှားကိုသိသူမျိုးက အမှန်ကို မသိ။

အမှားနောက်လိုက်သူတွေက အမှန်ဆီမရောက်။

အမှားတွေဖြန့်ဝေသူတွဆီ အမှားတွေသာလာမည်။ အမှန်လာမည်မဟုတ်။

သွေးလွှတ်ကြော သို့မဟုတ် သွေးပြန်ကြောတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး၊ ဦးနှောက်သွေးကြောပိတ် လေဖြတ်ခြင်း (ischemic stroke) သို့မဟုတ် ဦးနှောက်သွေးပြန်ကြောအိုင် သွေးခဲပိတ်ဆို့ခြင်း (cerebral venous sinus thrombosis - CVST) ကဲ့သို့သော အခြေအနေများကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

အမျိုးအစားအလိုက် ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများနှင့် အန္တရာယ်ရှိစေသော အချက်များ

သွေးလွှတ်ကြောတွင်း သွေးခဲခြင်း (Thrombotic နှင့် Embolic လေဖြတ်ခြင်းများ)

·        သွေးကြောနံရံ အဆီဖုံးမာခဲခြင်း (Atherosclerosis)။ လည်ပင်းသွေးလွှတ်ကြောကြီးများ (carotid arteries) သို့မဟုတ် ဦးနှောက်သွေးလွှတ်ကြောများတွင် အဆီချပ်များ စုပုံလာခြင်းကြောင့် ထိုနေရာ၌ပင် သွေးခဲခြင်း (thrombosis) သို့မဟုတ် အဆီခဲ၊ သွေးခဲများ ပဲ့ထွက်ပြီး ဦးနှောက်ဆီသို့ မျောပါပိတ်ဆို့ခြင်း (embolism) တို့ကို ဖြစ်စေပါသည်။

·        နှလုံးအပေါ်ခန်း တုန်ခါခြင်း (Atrial Fibrillation - AF) နှင့် နှလုံးရောဂါများ။ နှလုံးခုန်နှုန်း မမှန်ခြင်း၊ နှလုံးအဆို့ရှင် ရောဂါ၊ မကြာသေးမီက နှလုံးသွေးကြောပိတ် နှလုံးတိုက်ခိုက်ခံရခြင်း သို့မဟုတ် စက်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော နှလုံးအဆို့ရှင် တပ်ဆင်ထားခြင်းတို့ကြောင့် သွေးများ စုဝေးအိုင်ထွန်းလာကာ သွေးခဲများ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ဦးနှောက်ဆီသို့ ရောက်ရှိသွားစေပါသည် (cardioembolic stroke)။

·        နှလုံးအခန်းကြား အပေါက်ငယ် ပိတ်မသွားခြင်း (Patent Foramen Ovale - PFO)။ နှလုံးအတွင်းရှိ အပေါက်ငယ် တပေါက် ပိတ်မသွားဘဲ ကျန်ရှိနေခြင်းကြောင့် သွေးပြန်ကြောမှ သွေးခဲသည် သွေးလွှတ်ကြောစနစ်အတွင်းသို့ ဖြတ်သန်းဝင်ရောက်ကာ ဦးနှောက်ဆီသို့ ရောက်ရှိသွားစေနိုင်ပါသည် (paradoxical embolism)။

·        မျိုးရိုးလိုက်သော သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော သွေးခဲလွယ်သည့် ရောဂါများ (Inherited/Acquired Clotting Disorders)။ Factor V Leiden သို့မဟုတ် Antiphospholipid Syndrome ကဲ့သို့သော အခြေအနေများသည် သွေးကို အလွန်အကျွံ ခဲလွယ်စေပါသည်။

သွေးပြန်ကြောတွင်း သွေးခဲခြင်း (Cerebral Venous Sinus Thrombosis / CVST)

·        ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်နှင့် မီးဖွားပြီးကာလ (Pregnancy and Postpartum)။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်နှင့် ကလေးမီးဖွားပြီးနောက် ၆ ပတ်တာ ကာလအတွင်း ဟော်မုန်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ် ပြောင်းလဲမှုများသည် သွေးခဲနိုင်ခြေကို သိသိသာသာ မြင့်တက်စေပါသည်။

·        ဟော်မုန်း ဆေးဝါးများ (Hormonal Medications)။ အီစထရိုဂျင် (estrogen) ပါဝင်သော သောက်ဆေး ကိုယ်ဝန်တားဆေးများ သို့မဟုတ် ဟော်မုန်းအစားထိုး ကုထုံး (hormone replacement therapy) ကို အသုံးပြုခြင်း။

·        ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းများ (Infections)။ နား၊ မျက်နှာ သို့မဟုတ် နှာခေါင်းပတ်လည် လေအိတ် (sinus) တို့တွင် ပြင်းထန်စွာ ပိုးဝင်ခြင်းကဲ့သို့သော နေရာကွက် ပိုးဝင်ခြင်းများ သို့မဟုတ် သွေးဆိပ်တက်ခြင်း (sepsis)၊ ကိုဗစ်-၁၉ (COVID-19) ကဲ့သို့ ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ ပိုးဝင်ခြင်းများ။

·        မျိုးဗီဇနှင့် ခန္ဓာကိုယ်စနစ်ဆိုင်ရာ ချို့တဲ့မှုများ (Genetic and Systemic Deficiencies)။ ပရိုတင်း စီ ချို့တဲ့ခြင်း (Protein C deficiency)၊ ပရိုတင်း အက်စ် ချို့တဲ့ခြင်း (protein S deficiency)၊ အန်တီသရွမ်ဘင် ချို့တဲ့ခြင်း (antithrombin deficiency) သို့မဟုတ် သွေးတွင်း ဟိုမိုဆစ်စတင်း ဓာတ်များခြင်း (hyperhomocysteinemia)။

·        ဦးခေါင်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်း (Head Trauma or Injury)။ ဦးခေါင်းသို့ တိုက်ရိုက် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရခြင်းသည် ထိုနေရာ၌ သွေးစုအိုင်ခြင်းနှင့် သွေးခဲခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

·        အခြား ဆေးပညာဆိုင်ရာ အခြေအနေများ (Other Medical Conditions)။ အဝလွန်ခြင်း၊ နာတာရှည် ရောင်ရမ်းနာ ရောဂါများ သို့မဟုတ် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ရှိနေသော ကင်ဆာရောဂါများ။

ယေဘုယျ လူနေမှုပုံစံနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ အန္တရာယ်ရှိစေသော အချက်များ

·        သွေးတိုးရောဂါ (hypertension)

·        သွေးတွင်း ကိုလက်စထရော များခြင်း

·        ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း

·        အသက်အရွယ် ကြီးရင့်ခြင်း (အထူးသဖြင့် အသက် ၄၀ ကျော်လွန်ခြင်း)

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Comments

Popular posts from this blog

Herpes labialis နှုတ်ခမ်းရေယုံ

Daflon 500 mg လိပ်ခေါင်းဆေး

Herpes Simplex ရိုးရိုး ရေယုံ