Posts

Chronic kidney disease Diagnosis နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါအား စစ်ဆေးခြင်း

Image
မေးခွန်း = ဆရာရှင့် ကျမကိုးကွယ်တဲ့ဆရာတော်က သက်တော် ၅၆နှစ်ပါ။ ဆီးချိုဖြစ်တာ ဆယ့်ငါးနှစ်ကျော်ပါပြီ။ eGFR က 41 Creatine က 150 ကျောက်ကပ်အတွက်စိုးရိမ်ရပြီလားသိချင်လို့ပါရှင့်။ မေးခွန်း = ကျေးဇူးပါ ဆရာ အရမ်းကိုကျေးဇူးတင်ပါတယ် ကျောက်ကပ် ကောင်း မကောင်း ကိုကျတော့ ဆီးစစ်ရင်သိနိုင်တာလားဆရာ ၁။ Blood test သွေးစစ်ခြင်း creatinine နဲ့ urea ကို စစ်တယ်။ ကျောက်ကပ်ရဲ့ သွးကိုစစ်ယူနိုင်အားကို သိရတယ်။ အဲဒါကို glomerular filtration rate (GFR) လို့ခေါ်တယ်။ တွက်ချက်တာကို estimated glomerular filtration rate (eGFR) လို့ ခေါ်တယ်။ ပုံမှန်အဖြေက 90 ml/min ထက်ရမယ်။ နည်းရင် ရောဂါ။ ၂။ Urine test ဆီးစစ်ခြင်း albumin-creatinine ratio (uACR or ACR) လို့ ခေါ်တယ်။ ၃။ Other tests အခြားစစ်ဆေးနည်းများ Ultrasound scan, MRI scan or CT scan ဆီးလမ်းကြောင်းမှာ ပိတ်ဆို့နေတာ ရှိ မရှိ သိရမယ်။ kidney biopsy အစားစဖြတ်ယူစစ်ဆေးတာကို လိုတဲ့သူတွေကို လုပ်မယ်။ ပျက်စီးမှုကို သိရမယ်။ ၄။ Test results and stages of CKD ဆေးစစ်ချက်နှင့် ရောဂါအဆင့် များ stage 1 (G1) – a normal eGFR above 90ml/min, but other tests have detected signs of kidn...

Pickled Bamboo Shoots မျှစ်ချဉ်

Image
မျှစ်ချဉ်ရဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးလေးလည်း ရေးပေးပါဆရာ မျှစ်ချဉ်မှာ အာဟာရဓါတ်တွေပါလို့ စားကောင်းပါတယ်။ သတိထားရမှာက ပြုပြင်မှု မှန်ကန်ရပါမယ်။ လူနဲ့မသင့်တဲ့ အဆိပ်အတောက်တွေ မပါစေရ။ ဝယ်ယူတဲ့အမျိုးအစားရဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ညီ မညီကိုတော့ သိရမယ်။ သေချာမသိဘဲ မျှစ်ချဉ်တိုင်း မကောင်း၊ မျှစ်ချဉ်တိုင်း ကောင်းလို့ မပြောအပ်ပါ။ Health benefits ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းကျိုးများ ပရိုတင်းပါတယ်။ ဖိုက်ဘာပါတယ်။ ဗီတာမင်တွေနဲ့ potassium, vitamin B6, manganese ဓါတ်ဆားတွေပါတယ်။ ကယ်လိုရီ မများလို့ လူကို မဝစေပါ။ Important considerations for pickling မျှစ်ချဉ်လုပ်နည်း Removal of toxins အဆိပ်အတောက်တွေ ဖယ်ရမယ်။ cyanogenic glycoside called taxiphyllin လို့ခေါ်တာက လူတွေစားသုံးရန် မသင့်ပါ။ Traditional methods ရိုးရာ ခေါ် အိမ်သုံးနည်းတွေကနေလည်း မသင့်တာတွေကို နည်းစေအောင်လုပ်နိုင်ပါတယ်။ Sodium content ဆိုဒီယမ ် ခေါ် ဆားပါဝင်မှု အနည်းအများတော့ သတိထားရမယ်။ အာဟာရသုတေသနတွေထဲမှာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ရှာမတွေ့ပါ။ မြန်မာပြည်မှာတော့ တယောက် နှစ်မျိုးပြောကြတယ်။ မျှစ်ချဉ်ရောင်းတဲ့သူနဲ့ မတည့် သူတွေက မကောင်းတာတွေ ပြောကြလေ့ရှိပါတယ ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Tamoxifen ဆေးသောက်ချိန်

Image
ဆရာရှင့် ကျွ န်မက ရင်သာကင်ဆာဆေး Tamoxifen ဆေးသောက်နေဒါ ( နေတာ) ၂ နှစ်ခွဲရှိပါပီး(ရှိပါပြီ)ရှင့် အခုလက်ရှိ ဆေးကို မနက် ၉ နာရီ ပုံမှန်သောက်နေဒါ(နေတာ)ပါ ဆရာ ရေထားဒါ ကင်ဆာ ဆေးတွေ့ ကညဘက် ပိုအလုပ်လုပ်တယ်ဖတ်လိုက်ရတယ် အဲဒါ ညဘက် ပြောင်းသောက်ရင် အစဥ်ပြေ(အဆင်ပြေ)လားရှင့် ကင်ဆာ ဆရာမက ၅ နှစ် မဟုတ်ဘူး ၁၀ နှစ်သောက်ရမယ်ပြောထားပါတယ် Tamoxifen ဆေးသောက်ချိန် မနက်ခင်းမှာဖြစ်ဖြစ် ညပိုင်းမှာဖြစ်ဖြစ် သောက်နိုင်တယ်။ အရေးကြီးတာက ကိုယ်သောက်နေကျအချိန်အတိုင်း သောက်ရမယ်။ နေ့လား ညလားဆိုတာ ဆေးသောက်တဲ့သူရဲ့ တနေ့တာအချိန်ဇယားအပေါ်မူတည်ပြီး ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ပါ။ တသမတ်တည်းအချိန်မှာ ဆေးသောက်ပါ။ ဆေးပညာစာတွေကို ဖတ်တာ ကောင်းပါတယ်။ ကောက်ချက်ဆွဲ မလွဲသင့်ပါ။ မရှင်းလင်းရင် ဆရာဝန်ကိုမေးပါ။ မနေ့ကတင်တဲ့စာမှာ ကင်ဆာကြောင့် နာခြင်းအကြောင်း ဖြစ်တယ ်။ တချို့ကင်ဆာတွေက ညမှာနာတတ်လို့ Tamoxifen ဆေးကို ညသောက်ရမယ်လို့ထင်တာ မှားတယ်။ ကင်ဆာနဲ့ အစားအသောက်အကြောင်းစာတွေ မကြာခဏတင်ပြထားတယ်။ အရပ်ထဲမှာ ပြောချင်ရာပြောကြတာတွေကို မယုံပါနဲ့။ ဖေ့စ်ဘွတ်ကနေ ခြောက်ပြောတာတွေကို မယုံပါနဲ့။ ဆိုရှယ်မီဒီယာကနေ ဆေးရောင်းချင်၊ အသီးအရွက် အမြစ်တွေရောင်းချင်လို့ပ...

Vitamin B-12 ဗီတာမင် ဘီ-၁၂

Image
ဆရာခင်ဗျာ B12 နေ့စဥ် 1000 အားကိုတပါတ်ဆယ်ရက်သောက်တာက အိပ်မပျော်ခြင်းကိုဖြစ်စေတတ်လား၊ ဆိုးကျိုးဖြစ်စေသလား သိချင်ပါတယ်ဆရာ။ သုတေသနတချို့အရ ဗီတာမင် ဘီ-၁၂ အကျိုးကျေးဇူးများ နှလုံးနဲ့ သွေးကြောရောဂါရှိသူတွေမှာ homocysteine ဓါတ်များနေတာကို ဘီ-၁၂ ကနေ လျှော့ချပေးနိုင်လို့ အကျိုးရှိတယ်။ အားကစားလုပ်သူတွေအတွက်လည်း အင်နာဂျီပိုရစေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ တိကျတဲ့အထောကအထား မတွေ့သေးပါ။ သေခြာတဲ့အချက်များ ဗီတာမင် ဘီ-၁၂ က ယေဘုယျစိတ်ချရတယ်။ လူအများစုဟာ ပုံမှန်စားသောက်နေရင် ဗီတာမင် ဘီ-၁၂ မနည်းကြပါ။ သက်သတ်လွတ်စားသူတွေမှာ နည်းနေမယ်။ Celiac disease or Crohn's disease ရောဂါရှိသူတွေလည်း စုပ်ယူနိုင်စွမ်းနည်းလို့ လိုအပ်တယ်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေကို ပေးသင့်တယ်။ ဘေးထွက်သက်ရောက်မှုများ ညွှန်တဲ့အတိုင်းသောက်ရင် ဆိုးကျိုးမရနိုင်။ လူကြီး 2.4 mcg နဲ့ အသက်ကြီးသူတွေ 10 to 12 mcg လိုအပ်တယ်။ တချို့မှာ Headache ခေါင်းကိုက် Nausea ပျို့ Diarrhea ဝမ်းပျက် Weakness အားနည်း Tingling sensation in hands and feet ခြေလက်ထုံကျဉ် ဖြစ်နိုင်တယ်။ သိပ်များသွားရင် ကင်ဆာကို သတိထားရမယ်။ တင်ပါးဆုံးရိုးကျိုးတာ သတိထားရမယ်။ မေးခွန်းပါ အိပ်စက်ခြင်းနဲ့သက်...

Blood thinners and foods သွေးကျဲဆေးသောက်နေရသူများအတွက် အစားအသောက်

Image
ဆရာ ဆရာ့ကိုတခုလေးမေးချင်လို့ပါ သမီးသူငယ်ချင်းတယောက်ကပြောလို့ပါဆရာ သွေးကျဲဆေးသောက်နေတဲ့သူက Cranberries dry တို့ fresh တို့မတဲ့ဘူးမစားရဘူးလိူ့ပြောလို့ပါဆရာ ဟုတ်လားဆရာဒါကတော့ low potassium မို့ ကျွန်မ ဆေးတွေသောက်ပြီးတဲ့အခါ ၃ ၄စေ့ dry လေးတွေစားပါတဟ်ဆရာ ပြောပြပေးပါအုံးနော်ဆရာ ကျေးဇူးပါ ဆရာ။ မနက်ကျမှသာ ဖြေအားပါတော့မည်။ ဂွတ်နိုက်။ သွေးကျဲဆေးသောက်နေရသူများအတွက် အစားအသောက် စားနိုင်သည်များ ပန်းသီး၊ ငှက်ပျောသီး၊ လိမ်မော်သီး၊ ဘယ်ရီသီးများ ဘရိုကိုလီ ခေါ် မုန်လာပွင့်အစိမ်းရောင်၊ မုန်လာထုပ်၊ ဟင်းနုနွယ်ရွက်၊ ကညွတ် အဆီနည်းအသားများ အစေ့အဆန်များ အသင့် အတင်းစားနိုင်သည်များ ကညွတ် ဘရိုကိုလီ ခေါ် မုန်လာပွင့်အစိမ်းရောင် မုန်လာထုပ် အသေးစား ပန်းမုန်လာ ကြက်သွန်နီ Kale ကာလီရွက် နံနံပင် ဟင်းနုနွယ် Statins ဆေးသောက်နေရသူတွေ grapefruit ရှောက်ပန်းသီး ခေါ် ကျွဲကောသီး မသင့်။ Diuretic ဆီးဆေးသောက်နေရသူတွေ sodium ဆား မသင့်။ Alcohol အရက် Blood Thinners သွေးကျဲဆေးများ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2021/08/blood-thinners.html ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Benzonatate ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေး

Image
ယူအက်စ်အေမှာတော့ ဆရာဝန်လက်မှတ်နဲ့သာ ရောင်းပါတယ်။ Tessalon Perles, Tessalon, Zonatuss အမည်တွေနဲ့ ရောင်းတယ်။ Antitussives အမျိုးအစားဆေးဖြစ်တယ်။ မူးယစ်စေတဲ့အစွမ်း မပါ။ လည်ချောင်းနဲ့ အသက်ရှူလမ်းကို ထုံစေမယ်။ ဘေးထွက်သက်ရောက်မှုများ ခေါင်းကိုက် ခေါင်းမူး ပျို့ ဗိုက်မအီမသာဖြစ် ဝမ်းချုပ် အရေပြား ယား၊ အနီကွက်ထွက် နှာခေါင်းအနေရခက် ဆေးဘယ်လောက်သောက်မလဲ လူကြီး 100 mg to 200 mg တနေ့ ၃ ကြိမ် သို့မဟုတ် လိုအပ်သလို။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Parotitis တံတွေးထွက်အိတ်ရောင်ခြင်း (၂)

Image
ပါးချိတ်ရောင်တာက ပါးနဲ့ပါးရိုးအောက်ဖက်တွေကနဲနဲအရောင်ကျလာပြီးသက်သာသွားပေမဲ့ ညှပ်ရိုးနှစ်ခုကြား လည်ပင်းအလယ်နဲ့ ရင်ညွှန့်ရိုးအပေါ်ဆုံးနေရာလေးတွေမှာ ဖောင်းဖောင်းပျော့ပျော့လေးတွေထပ်ဖြစ်လာလို့ပါဆရာ အဲလိုပဲဖြစ်တတ်တာလားဆရာ။ နောက်ထပ်ရောဂါတစ်ခု ( တခု ) ထပ်ဖြစ်ပြန်တာလားဆရာ။ ပါးချိတ်ရောင်နေတာက မျက်နှာဘယ်ဖက်ရော ညာဖက်ပါအ ကြီးကြီးကိုရောင်တာပါဆရာ။ Parotitis တံတွေးထွက်အိတ်ရောင်ခြင်း https://dr-tint-swe.blogspot.com/2022/05/parotitis.html ကုသနည်းစာ ပို့ထားပြီး။ ကုသနည်းအတိုင်း လုပ်ရမယ ်။ ပျောက်ဖို့လည်း အချိန်ယူမယ်။ Treatment for Parotitis တံတွေးအိတ်ရောင်ခြင်း ကုသနည်းများ Viral Parotitis ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဖြစ်တာအတွက် ဗိုင်းရပ်သေဆေး မရှိ။ ခံစားရတာကိုသာ သက်သောအောင ် လုပ်ရမယ ်။ နားပ ါ။ ရေသောက်မနည်းစေရ ။ အနာ အရောင်သက်သာဆေးသောက်ပ ါ။ Vaccination against mumps ကာကွယ်ဆေးထိုးထာပ ါ။ Bacterial Parotitis ဘက်တီးရီးယေားကြောင့် ဖြစ်ခြင်း Antibiotics ပဋိဇီဝဆေးပေးရမယ်။ Drainage of any abscesses ပြည်တည်နေရင် ထွက်စေအောင်လုပ်ရမယ်။ Sialolithiasis (Salivary Stones) ကျောက်တည်ခြင်း Removal of the stones through surger...