Dr. Tint Swe Medical and Knowledge Writings

(၁) စေးသောပြောင်းဖူး နှင့် ပြောင်းချို တို့သည် အစေ့အတွင်း၌ ပါဝင်သော ကစီဓာတ် (Starch) နှင့် သကြားဓာတ် အမျိုးအစား ကွဲပြားမှုကြောင့် အမျိုးအစား နှစ်ခု ကွဲပြားနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ပြောင်းချို (Sweet Corn) သကြားဓာတ် မြင့်မားခြင်း - သကြားဓာတ် ၅ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပါဝင်သဖြင့် အလွန်ချိုမြိန်ပြီး အရည်ရွှမ်းသော အရသာ ရှိပါသည်။ နူးညံ့သော အိအိစက်စက် အထိအတွေ့ - ကစီဓာတ် ပါဝင်မှု နည်းပါးသောကြောင့် ကိုက်ဝါးလိုက်သည့်အခါ အစေ့များမှာ တင်းတင်းကြွကြွနှင့် နူးနူးညံ့ညံ့ ရှိနေပါသည်။ စားသုံးပုံ - ပြောင်းဖူးအတိုင်း လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် စားခြင်း၊ ဖုတ်စားခြင်း၊ ပြုတ်စားခြင်း သို့မဟုတ် စနိုးကင်း (သံဗူး) ပြုလုပ် စားသုံးရန် အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါသည်။ စေးသော ပြောင်းဖူး (Sticky Corn / Waxy Corn) ကစီဓာတ် မြင့်မားခြင်း - အေမိုင်လိုပက်တင် (Amylopectin) ဟုခေါ်သော အထူး ကစီဓာတ် တမျိုး ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သဖြင့် ကောက်ညှင်းဆန်းကဲ့သို့ စေးကပ်ပြီး စိမ့်စိမ့်လေး ဝါးရသည် အထိအတွေ့ကို ပေးပါသည်။ သာမန် အရသာ - ပြောင်းချိုထက် သကြားဓာတ် အလွန် နည်းပါးသဖြင့် သာမန် ခပ်ပျော့ပျော့ အချိုဓာတ်မျှသာ ရှိပါသည်။ ကောက်ညှင်းပြောင်းဖူး နှင့် ပြောင်းချို -...

(စာကိုမှန်အောင်ရေးထားလို့ ကူးယူတင်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်) ပဲပင်ပေါက်ကို လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်ရှိနေတုန်း သန့်စင်အောင် ရေဆေးပြီးစစ်ထားပါ။ ပြီးရင်ပုလင်းသန့်ထဲထဲ့ပါ။ ဆန်ဆေးရည်ထဲဆားနည်းနည်းငံငံလေးထဲ့ ထမင်းတလုပ်စာလောက်ထဲ့ဖျော်ပြီးပဲပင်ပေါက်ထဲ့ထားတဲ့ ပုလင်းထဲ လောင်းထဲ့ပြီး အရည်မြုပ်အောင်ထဲ့ပါ။ လေလုံအောင်ပိတ်ပြီး နေရောင်ရတဲ့ နေရာမှာထားပါ။ ပူတဲ့ရာသီဆို ၂ ရက်လောက်ဆို ချဉ်ပါပြီ။ ထဲ့တဲ့အခါ သန့်ရှင်းတဲ့ ဇွန်း ခရင်း တူစသည်တို့နဲ့ ခပ်ယူပါ။ တခါတည်ပြီး ပဲတီကုန်သွားရင် အရည်ဟောင်းမှာ ထပ်ထဲ့လို့ရပါတယ်။ ဆန်ဆေးရည်မရှိရင် ဆန်မှုန့်ကို ရေကျက်အေးထဲထဲ့ပြီးအထက်ကအတိုင်း တည်လို့ရပါတယ်။ ထမင်းရည်ရှိရင် ထမင်းရည်နဲ့ ဆားထဲ့ တည်လို့လည်းရပါတယ်။ လက်လုပ်ချဉ် ဘာချဉ်ဘဲလုပ်လုပ် လုပ်သူရဲ့လက် သုံးစွဲတဲ့ ခွက်ပုလင်းဇွန်း အကုန် အထူးသန့်ရှင်းနေဖို့လိုပါတယ်။ မချဉ်ပဲ ပုပ်သွားတယ်။ မမွှေးပဲ နံသွားတယ်ဆိုတာ တခုခု မသန့်ရှင်းလို့ပါ။ ဘာမှအပန်းမကြီးတာမို့ ကျန်းမာရေးအတွက်လည်း ကောင်းတာမို့ အိမ်မှာ လုပ်စားကြည့်ပါနော်။ အခြားအသီးအရွက်တွေတည်လည်း ဒီအတိုင်းထဲ့ယုံပါဘဲ။   ။ ကျေးဇူး။ ဖြည့်စွက်ချက် ၁။ အသုံးအများဆုံးနှင့် အတိကျဆုံး ခေါ်ဆိုမှု • Fermented Mung Be...

ကွန်မင့်တခု = ငယ်ငယ်ထဲကကြိုက်နှစ်သက်ခဲ့တဲ့ ပဲနီလေး ပြန်စာ ပဲနီလေးဆိုတာက ပဲရာဇာ။ စွန်တာနီနဲ့ မတူပါ။ ပဲနီလေး = ပဲရာဇာ lentils ဖြစ်ပါတယ်။ မတူပါ။ ပဲနီလေး (ပဲရာဇာ) သည် အပင်မှရရှိသော ပရိုတိန်း၊ အမျှင်ဓာတ်နှင့် သံဓာတ်တို့ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သည့် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်ပြီး စျေးနှုန်းချိုသာသော ပဲစေ့အမျိုးအစား ဖြစ်ပါသည်။ ကျက်ပြီးသား ပဲနီလေး တခွက်တွင် ပရိုတိန်း ၁၈ ဂရမ်ခန့်နှင့် အမျှင်ဓာတ် ၁၆ ဂရမ်ခန့် ပါဝင်ပါသည်။ အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ • အစာချေစနစ်ကို ကောင်းမွန်စေခြင်း — အမျှင်ဓာတ် မြင့်မားစွာ ပါဝင်သဖြင့် အစာအိမ်လုပ်ဆောင်ချက်ကို အထောက်အကူပြုပြီး အူလမ်းကြောင်းရှိ အကျိုးပြု ဘက်တီးရီးယားများကို အာဟာရ ပေးစွမ်းပါသည်။ • နှလုံးကျန်းမာရေး — မကောင်းသော ကိုလက်စထရောနှင့် သွေးတိုးကို ကျစေရန် ကူညီပေးပါသည်။ • စွမ်းအင် မြင့်မားစေခြင်း — သံဓာတ် ပမာဏ မြင့်မားစွာ ပါဝင်သဖြင့် နွမ်းနယ်မောပန်းခြင်းကို သက်သာစေပါသည်။ • သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းညှိပေးခြင်း — ဂလိုင်ဆီးမစ် အညွှန်းကိန်း (Glycemic Index) နည်းပါးသဖြင့် အစားသောက်ပြီးနောက် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ရုတ်တရက် မြင့်တက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးပါသည်။ လိုအပ်ပါက အောက်ပါတို့မှ...

၁။ ကေးလ်ဂေါ်ဖီရွက် (Kale) ကေးလ်ရွက်ကို အာဟာရဓာတ် ကြွယ်ဝလွန်းသည့် အသီးအရွက်အဖြစ် တင်စားလေ့ရှိကြရာတွင် ခိုင်လုံသော အကြောင်းရင်းရှိပါသည်။ ဗီတာမင် A, C နှင့် K တို့ မြင့်မားစွာ ပါဝင်ပြီး အသက်အရွယ်ရလာချိန်တွင် အသိဥာဏ်နှင့် စိတ္တဇစွမ်းရည် လျော့ကျမှုကိုပင် နှေးကွေးစေရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ ၂။ ဟင်းနုနွယ် (Spinach) ဟင်းနုနွယ်သည် ဗီတာမင် C၊ သံဓာတ်၊ ဖောလိတ် (Folate)၊ ပိုတက်စီယမ်နှင့် နိုက်ထရစ်အက်စစ် (Nitric acid) တို့ မြောက်မြားစွာ ပါဝင်သည့် အာဟာရဓာတ် သိပ်သည်းသော အသီးအရွက် ဖြစ်ပါသည်။ နိုက်ထရစ်အက်စစ်သည် သွေးတိုးကျစေရန်နှင့် နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးရန် ကူညီပေးကြောင်း သက်သေပြထားပြီး ဖြစ်ပါသည်။ ၃။ ဆွစ်ချားဒ်ရွက် (Swiss Chard) ဆွစ်ချားဒ်ရွက်တွင် သံဓာတ်နှင့် ဗီတာမင် C တို့ သဘာဝအတိုင်း ဒွန်တွဲပါဝင်ပြီး ဖြစ်ပါသည်။ သံဓာတ်သည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ရန် အောက်ဆီဂျင်ကို သယ်ဆောင်ပေးသည့် သွေးနီဥများ ဖြစ်ပေါ်စေရန်အတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သော သတ္တုဓာတ်တမျိုး ဖြစ်ပါသည်။ ဒါ့အပြင် ဤအသီးအရွက်သည် နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်စေရန်အတွက်လည်း လွန်စွာ ကောင်းမွန်ပါသည်။ ၄။ ကြက်သွန်ဖြူ...

မေးခွန်းတခု = နှမ်းဖတ်ချဉ် နဲ့ ပဲဖတ်ချဉ် အင်မတန်နှစ်သက်ပါတယ်ဆရာ၊ မှိုပါနိုင်ပါသလား၊ အသည်းရောဂါဖြစ်နိုင်ပါသလား၊ ဆီတိုဟူးကရော မှိုပါနိုင်ပါသလား၊ ကြိုက်ပါလျက်နဲ့ တချို့ကအဲဒီလိုပြောကြလို့ ဖြေကြားပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်ဆရာခင်ဗျာ၊ ပြန်စာ အစားအစာများပေါ်တွင် ပေါက်ပွားသော မှိုအမျိုးမျိုး (မှိုနုနှင့် တဆေး ကဲ့သို့သော မှိုများ) သည် နွေးထွေးသော၊ စိုစွတ်သော၊ အောက်ဆီဂျင် ကြွယ်ဝသော ပတ်ဝန်းကျင်များတွင် အကောင်းဆုံး ပေါက်ပွားကြသည်။ သို့သော် အက်စစ်ဓာတ်များသော အခြေအနေများ၊ သကြားဓာတ် များပြားမှုနှင့် ရေခဲသေတ္တာအတွင်းရှိ အေးမြသော အပူချိန်များကိုပင် ခံနိုင်ရည်ရှိကြသည်။ ဖွံ့ဖြိုးပေါက်ပွားမှုအတွက် အဓိက အခြေအနေများ စိုထိုင်းဆ — ရေဓာတ်သည် မရှိမဖြစ် လိုအပ်သည်။ ၎င်းတို့သည် သစ်သီးဝလံများနှင့် ပေါင်မုန့်ကဲ့သို့ စိုစွတ်သော သို့မဟုတ် ရေဓာတ်များသော အစားအစာများတွင် ကောင်းစွာ ပေါက်ပွားကြသည်။ အပူချိန် — အများစုမှာ 20°C နှင့် 30°C အကြား (68°F မှ 86°F) နွေးထွေးသော နေရာများကို ပိုမိုနှစ်သက်ကြသည်။ သို့သော် အချို့မှိုများသည် ရေခဲသေတ္တာ၏ အေးမြသော အပူချိန်တွင်လည်း ဖြည်းဖြည်းချင်း တိုးပွားနိုင်ကြသည်။ အောက်ဆီဂျင် — မှိုများသည် ...

ဆရာခင်ဗျား ကျနော် ပဲဖတ်ချဉ်နဲ့ နှမ်းဖတ်ချဉ်ကို အရမ်းကြိုက်တယ်ဗျ။ (၁) နှမ်းဖတ်ချဉ် နဲ့ ပဲဖတ်ချဉ် ဆိုတာ မြန်မာပြည်အထက်ပိုင်း (အညာဒေသ) နဲ့ ကျေးလက်ဒေသတွေမှာ ရှေးယခင်ကတည်းက သဘာဝအတိုင်း ဖန်တီးစားသုံးလာကြတဲ့ ရိုးရာအစာတမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ နှမ်းဆီ၊ ပဲဆီ ထုတ်လုပ်ဖို့အတွက် နှမ်းနဲ့ ပဲ (အထူးသဖြင့် ပဲပိစပ် သို့မဟုတ် ပဲတီစိမ်း/ပဲကြီး) များကို ဆီဆုံမှာ ကြိတ်ပြီးရလာတဲ့ "နှမ်းဖတ်" နဲ့ "ပဲဖတ်" တတ်နိုင်သမျှ လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်ကို အခြေခံပြီး ပြုလုပ်ကြတာပါ။ ၁။ နှမ်းဖတ်ချဉ်  ဖြစ်တည်လာပုံ - နှမ်းဆီကြိတ်ပြီး ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ နှမ်းဖတ် (Sesame press cake) ကို လေလွင့်မသွားစေဘဲ အစားအစာအဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပြုလုပ်ပုံ - လတ်ဆတ်သော နှမ်းဖတ်ကို ရေနွေးနွေးလေးဖြင့် သမအောင် နယ်ပြီး ဆား၊ ဆနွင်း အနည်းငယ်၊ ထမင်းရည် (သို့မဟုတ် ထမင်းကြမ်း) တို့ဖြင့် စိမ်ကာ လေလုံသော အိုး/ပုလင်းထဲတွင် ၂ ရက်မှ ၃ ရက်ခန့် အချဉ်ဖောက် (Ferment) ထားရပါတယ်။ အရသာနှင့် သုံးဆောင်ပုံ - နှမ်း၏ မွှေးကြိုင်သော ရနံ့နှင့် အဆီစိမ့်သော အရသာရှိပြီး ချဉ်ဖြို့ဖြို့လေး ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ နှမ်းဖတ်ချဉ်ကို ကြက်သွန်နီ၊ ငရုတ်သီးစိမ်း၊ ပဲဆီသန့်တို့ဖ...

ဆရာ ကျနော် ပုန်းရည်ကြီး အရမ်းကြိုက်တယ်ဗျ။ English ဘာသာသို့ တိုက်ရိုက် ပြန်ဆိုပါက Fermented horse gram paste (သို့မဟုတ် Fermented horse gram bean paste) ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများ သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားပြောသူများ အလွယ်တကူ သဘောပေါက်စေရန် "Fermented horse gram paste" သို့မဟုတ် "Traditional Myanmar fermented bean paste" ဟု ရှင်းပြ၍ရပါသည်။ (၁) အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ အချဉ်ဖောက်ထားသော ပုန်းရည်ကြီး (Fermented horse gram paste) သည် မချက်ပြုတ်ရသေးသော သို့မဟုတ် အချဉ်ဖောက်မထားသော ပဲများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်အာနိသင် (Antioxidant capacity) ကို ပိုမိုမြင့်မားစေခြင်း၊ သတ္တုဓာတ်များ စုပ်ယူရလွယ်ကူစေခြင်း (Improved mineral bioavailability) နှင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်ပေးနိုင်ခြင်းတို့ စသည့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ပေးစွမ်းသည်။ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း ပိုမိုပါဝင်ခြင်း (Higher Antioxidants) - အချဉ်ဖောက်သည့် နည်းစဉ်သည် အပင်၏ ဆဲလ်ဖွဲ့စည်းပုံများကို ပြိုကွဲစေပြီး ဆဲလ်များ ပျက်စီးမှုကို တားဆီးပေးသည့် ဖီနောလစ် ဒြပ်ပေါင...

(၁) ကျန်းမာရေးအတွက် သတိထားစားသုံးရမည့် ပဲအမျိုးအစားများ ရှိပါသလား ပဲအမျိုးအစားအချို့ကို သတိထား စားသုံးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ကျောက်ကပ်ပဲအနီစိမ်း (Raw red kidney beans)၊ ပဲရာဇာ/ပဲကြီးတမျိုး (Fava beans) နှင့် ပဲပုပ် (Soybeans) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ထိုပဲများတွင် စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ချက်ပြုတ်ခြင်း မရှိပါက ပြင်းထန်စွာ ဖျားနာစေနိုင်သော သဘာဝအဆိပ်အတောက်များ သို့မဟုတ် ဓာတ်ပစ္စည်းများ ပါဝင်နေပါသည်။ အစိမ်းလိုက် သို့မဟုတ် အထူးသတိထားရမည့် ပဲအမျိုးအစားများ ကျောက်ကပ်ပဲအနီစိမ်း (Raw red kidney beans) - ဖိုက်တိုဟီးမက်ဂလူတီနင် (Phytohaemagglutinin) ခေါ် အဆိပ်ရှိသော ပရိုတင်းဓာတ် မြင့်မားစွာ ပါဝင်ပါသည်။ အစိမ်း သို့မဟုတ် မကျက်တကျက် ပဲနည်နည်းမျှ စားမိရုံဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ အန်ခြင်းနှင့် ဝမ်းလျှောခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထိုအဆိပ်ဓာတ်ကို ဖျက်ဆီးရန် အနည်းဆုံး ၁၀ မိနစ်ခန့် ပွက်ပွက်ဆူအောင် ပြုတ်ပေးရပါမည်။ မီးအေးအေးဖြင့် အချိန်ကြာကြာ ချက်သည့် အိုးများ (Slow cookers) သည် အဆိပ်ကို ပျက်စီးစေလောက်အောင် အပူချိန် မမြင့်မားပါ။ ဖာဗာပဲ/ပဲရာဇာ (Fava beans) - ခန္ဓာကိုယ်တွင် အင်ဇိုင်းဓာတ်တမျိုး လိုအပ်ချက်ရှိသူ...

စားတော်ပဲမှာကော ဖြူရိန်းဓာတ်ပါပါသလား။ ပါရင် CKD eGFR အဆင့် 3A တွေစားသင့်ပါသလား (၁) စားတော်ပဲကို အင်္ဂလိပ်လို ခေါ်ဆိုရာတွင် အမျိုးအစားနှင့် အသုံးအနှုန်းပေါ် မူတည်၍ အောက်ပါအတိုင်း ခေါ်ဆိုကြပါတယ်- • Green Pea / Garden Pea — စားတော်ပဲစိမ်း (လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် သို့မဟုတ် အေးခဲထားသော အစိမ်းရောင် ပဲစေ့) • Yellow Pea / Yellow Field Pea — စားတော်ပဲအဝါ (အခြောက်ခံထားသည့် ပဲပြုတ် လုပ်ရာတွင် သုံးသော ပဲအဝါရောင်) • Dry Pea / Field Pea — စားတော်ပဲခြောက် • Marrowfat Pea — အပင်ပေါ်တွင် သဘာဝအတိုင်း ခြောက်သွေ့အောင် ထားပြီးမှ ရိတ်သိမ်းထားသော ပဲစေ့ကြီးများ (ပဲပြုတ်နှင့် စားတော်ပဲလှော် ပြုလုပ်ရာတွင် အဓိက သုံးလေ့ရှိပါတယ်) • Split Pea — စားတော်ပဲခြောက်ကို နှစ်ခြမ်းခွဲထားသည့် ပဲ (Yellow split pea သို့မဟုတ် Green split pea) သိပ္ပံအမည် - Pisum sativum (၂) စားတော်ပဲအဝါ (Yellow peas) သည် အဆီဓာတ် အလွန်နည်းပါးပြီး ပရိုတင်း၊ အမျှင်ဓာတ်နှင့် စိမ်းပေါင်းကာဘိုဟိုက်ဒရိုက် (complex carbohydrates) တို့ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သည့် အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာတခု ဖြစ်သည်။ ချက်ပြုတ်ပြီးသား စားတော်ပဲအဝါခြမ်း ပုံမှန် အောင်စ ၃.၅ (၁၀၀ ဂရမ်) ...

ကွန်မင့်တခု = ပဲအစားများရင် ယူရစ်အက်ဆစ်တတ်သလားဆရာ ဂေါက်ရောဂါကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် ဖြူရီးန်း (purines) နှင့် ဖရပ်တိုးစ် (fructose) သကြားဓာတ် မြင့်မားစွာ ပါဝင်သော အစားအသောက်များကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမည်။ အဓိကအားဖြင့် အကောင်၏ ကလီစာများ၊ အချို့သော ပင်လယ်စာများနှင့် အရက်သေစာများ ဖြစ်ကြသည်။ အသားနှင့် ပင်လယ်စာများ • ကလီစာများ - အသည်း၊ ကျောက်ကပ် နှင့် ပန်ကရိယ/ဂလင်းအသားများ။ • အသားနီများ - အမဲသား၊ ဆိတ်သား/သိုးသား နှင့် ဝက်သား။ • တောကောင်/ငှက်သားများ - နွားငယ်သား၊ သမင်/ဒရိုင်သား နှင့် ငန်းသား။ • ဖြူရီးန်းဓာတ် မြင့်မားသော ပင်လယ်စာများ - ငါးနီတူး၊ ငါးသေတ္တာငါး၊ အခွံမာ ရေသတ္တဝါများ၊ ပုစွန်၊ ကျောက်ဇွန်/ပုစွန်ထုပ် နှင့် ကမာ/ခရုကယောက်များ။ အချိုရည်နှင့် အချိုမုန့်များ • အရက်သေစာ - ဘီယာ နှင့် ပေါင်းခံအရက်များ။ • သကြားပါသော အချိုရည်များ - အအေး၊ အားဖြည့်အချိုရည်များနှင့် သကြားထည့်ထားသော သစ်သီးရည်များ။ • ဖရပ်တိုးစ် (Fructose) - ဟိုက်-ဖရပ်တိုးစ် ကော်န်ဆရက်ပ် (High-fructose corn syrup) ဖြင့် အချိုပြုလုပ်ထားသော အစားအသောက်နှင့် အချိုရည်များ။ ပဲမျိုးစုံသည် ယူရစ်အက်ဆစ် (Uric acid) ကို မြင့်တက်စေန...

မြန်မာပြည်မှာတော့ မနက်ခင်း၊ ကျွန်တော်ကတော့ ည ၁၂ နာရီ၊ အိပ်တော့မယ်။ လူတိုင်းအတွက် မနက်ခင်းနဲ့ ညနေပိုင်းကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေ မတူပါ။ ကျန်းမာရေးဟာ လူတွေရဲ့ ဇီဝနာရီ (body clock) နဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။ မနက်ခင်းအချိန်မှာ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းချုပ်ခြင်းနဲ့ ပုံမှန်အလေ့အထတွေ ပြုလုပ်ရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ညနေခင်းအချိန်မှာတော့ သွေးဖိအားကျစေရန်နဲ့ ကြွက်သားအင်အား အကောင်းဆုံးထုတ်သုံးနိုင်ရန် အထိရောက်ဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ မနက်ခင်း ကျန်းမာရေး သက်ရောက်မှုများ ဇီဝနာရီ - မနက်ခင်း အလင်းရောင်သည် သင့်ဇီဝနာရီကို ပြန်လည်စတင်ပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်စနစ်တခုလုံးကို လန်းဆန်းတိုးတက်စေပါသည်။ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် - မနက်စောစော လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အစာစားခြင်းသည် အင်စူလင် (Insulin) သုံးစွဲမှုကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေပြီး အဆီများကို လောင်ကျွမ်းစေပါသည်။ ပုံမှန်အလေ့အထဖြစ်ခြင်း - မနက်ခင်း လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများသည် နေ့စဉ် အနှောင့်အယှက် ခံရမှုနည်းပါးသဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အလေ့အထများကို စွဲစွဲမြဲမြဲ ပြုလုပ်နိုင်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူပါသည်။ ညနေခင်း ကျန်းမာရေး သက်ရောက်မှုများ သွေးဖိအား - နေ့လယ်ပိုင်း/ညနေပိုင်းများတွင် သွေးကြော...

(မေးလို့ဖြေရတာထက် မမေးတာကိုဖြေရတာက ပိုများသည်) ဆရာရှင့် ကျွန်မ အသက် ၂၄ နှစ်ပါ ရှင့် ခေါင်းမာ အဖုသေးသေးလေးပေါက်ပီး ခုပုံထဲကလိုလေး ဖစ်နေပါတယ်ရှင့် အဲ့အဖုပေါက်တုန်းက တအားကို နာပါတယ်ရှင့် နရက်သုံးရက်နေတော့ အ့အဖုနာသာသက်သာသွားပါတယ် ခုကြ ကိုင်ကြိရင် အဖုလေးဖောင်နေသလိုလေးဖစ်နေပါတယ် ပီးတော့အ့နေရာလေးမာခုလိုလေးပြောင်နေပါတယ်ရှင့် ဘလို ကုသရမလဲ ဆိုသာလေးကို ဆရာလမ်းညွန်ပေးပါအုံးရှင့် နာတဲ့အဖုဆိုရင် ပိုးဝင်တဲ့အနာကို အရင်စဉ်းစားရ။ ပိုးသေဆေး + အနာသက်သာဆေးလိုမယ်။ ဆေးအမျိုးမျိုးရှိ။ လွယ်တာက Doxycycline + Ibuprofen တနေ့ တစုံ အနည်းဆုံး ၅ ရက်သောက်နိုင်။ ဖြေပြီးပြီး လိုသေးမေးနိုင်။ သတ်ပုံ ပြင်ရဦးမယ်။ ခေါင်းမာ မဟုတ်။ ခေါင်းမှာ။ ခေါင်းမာဆိုတာ ပြောရဆိုရခက်သူကိုခေါ်တယ်။ ပေါက်ပီးမဟုတ် ပေါက်ပြီး။ ပီးတော့ မဟုတ်။ ပြီးတော့။ မြန်မာစာမှာ ပီး မရှိ။ ဖစ်နေမဟုတ် ဖြစ်နေ။ ဖစ်ဆိုတာ ဦးဖစ်၊ ဒေါ်ဖစ်၊ ဖစ်လမ်းလို့သာရှိတယ်။ နရက်သုံးရက် မဟုတ်။ နှစ်ရက်သုံးရက်။ ခုကြ မဟုတ်။ ခုကျ။ ကိုင်ကြိ မဟုတ်။ ကိုင်ကြည့်။ ဘလို မဟုတ်။ ဘယ်လို။ ဘလိုဆိုတာ အဘလို၊ ဘဘလို။ ဆိုသာ မဟုတ်။ ဆိုတာ။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

SULTANI FLAT စွန်တာနီပဲ ရုက္ခဗေဒအမည် - Vicia faba  မြန်မာလို - ပဲကြီး (အနီရောင်မျိုးစိတ် / ပဲကြီးနီ) ရုက္ခဗေဒအမည် - Phaseolus vulgaris (သို့မဟုတ် Phaseolus lunatus စသည့် ပဲပြားမျိုးနွယ်များ)   မြန်မာလို - ပဲကတ္တီပါ (သို့မဟုတ် စွန်တာနီပဲ / ပဲစွန်တာနီ)   မြန်မာနိုင်ငံမှာ စိုက်ပျိုးပြီး စီးပွားဖြစ် အများဆုံး တင်ပို့/စားသုံးကြတဲ့ အနီရောင် ပဲပြား (Flat Bean) အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။   L-DOPA ဓာတ်နဲ့ အာဟာရဓာတ်များစွာ ပါဝင်တဲ့ Broad bean / Fava bean ဆိုတာကတော့ မြန်မာပြည်မှာ ပြုတ်စား၊ လှော်စားလေ့ရှိတဲ့ "ပဲကြီး" (Vicia faba) မျိုးနွယ်ထဲက အနီရောင်မျိုးစိတ် ဖြစ်တယ်။   Red broad beans (Red fava beans) ကတော့ "ပဲကြီး (အနီရောင်)" မျိုးနွယ် ဖြစ်ပါတယ်။ ပရိုတင်း၊ အမျှင်ဓာတ် (dietary fiber) နဲ့ L-DOPA ဓာတ်တွေ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါတွေက ကြွက်သားကြီးထွားမှုကို အထောက်အကူပြုရုံမက အစာချေစနစ်ကို ကောင်းမွန်စေပြီး ပါကင်ဆန်ရောဂါ (Parkinson's disease) ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာတွေကို ထိန်းချုပ်ရာမှာလည်း ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ • ဦးနှောက်နှင့် ခန္ဓာကိုယ် လှုပ်ရှားမှုအတ...

(Indian mulberry / Noni သို့မဟုတ် Morinda citrifolia / Morus) သည် ကျန်းမာရေးအတွက် ရလဒ်ကောင်းများစွာကို ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ကျစေခြင်း၊ ရောင်ရမ်းမှုများကို လျှော့ချပေးခြင်းနှင့် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို ကာကွယ်ပေးခြင်းတို့တွင် ကူညီပေးသည်။ အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ - သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းညှိပေးခြင်း - DNJ ကဲ့သို့သော ဒြပ်ပေါင်းများ ပါဝင်သဖြင့် ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် စုပ်ယူမှုကို နှေးကွေးစေပြီး အစာစားပြီးနောက် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ရုတ်တရက် မြင့်တက်ခြင်းမှ တားဆီးပေးသည်။ - ကိုလက်စထရော လျှော့ချပေးခြင်း - မကောင်းသော LDL ကိုလက်စထရောကို လျှော့ချပေးပြီး နှလုံးကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုသည်။ - ရောင်ရမ်းမှုနှင့် ရောဂါဝေဒနာ လျှော့ချပေးခြင်း - ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင် ပစ္စည်းများနှင့် ရောင်ရမ်းမှုဆန့်ကျင် ဂုဏ်သတ္တိများ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သဖြင့် အဆစ်အမြစ် နာကျင်ခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ် ရောင်ရမ်းခြင်းများကို သက်သာစေနိုင်သည်။ - ခုခံအားစနစ် မြှင့်တင်ပေးခြင်း - ခန္ဓာကိုယ်ကို ပိုးမွှားများနှင့် ရောဂါများရန်မှ ကာကွယ်ပေးသည့် ဗီတာမိန်များနှင့် အပင်မှရသော အာဟာရဓာတ်များကို ပ...

ကယ်လိုရီ အလွန်နည်းပါးသော်လည်း ဗီတာမိန်များ (ဗီတာမိန် A, C, K၊ ဖောလိတ်)၊ သတ္တုဓာတ်များ (ကယ်လ်ဆီယမ်၊ သံဓာတ်၊ မဂ္ဂနီဆီယမ်၊ ပိုတက်ဆီယမ်) နှင့် အမျှင်ဓာတ်တို့ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သည့် အာဟာရဓာတ် ပြည့်ဝသော အစားအစာများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို နေ့စဉ် စားသုံးပေးခြင်းဖြင့် နှလုံးကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုခြင်း၊ အရိုးများကို သန်မာစေခြင်း၊ မျက်စိအမြင်အာရုံကို ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ ရောင်ရမ်းမှုများကို လျှော့ချပေးခြင်းနှင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ထိန်းညှိပေးခြင်းတို့ ဖြစ်စေသည်။ အရွက်စိမ်းများ၏ အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ • ဦးနှောက် ကျန်းမာရေး - အရွက်စိမ်းများတွင် ဖောလိတ်နှင့် အင်တီအောက်ဆီးဒန့် (Antioxidants) များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သဖြင့် အသက်အရွယ်ကြောင့် ဦးနှောက်စွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းခြင်းကို နှေးကွေးစေပြီး မှတ်ဉာဏ်ကို အထောက်အကူပြုကြောင်း သုတေသနများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ • နှလုံး ကျန်းမာရေး - ပါဝင်သော အမျှင်ဓာတ်၊ ပိုတက်ဆီယမ်နှင့် မဂ္ဂနီဆီယမ်တို့က ကိုလက်စထရောကို လျှော့ချပေးခြင်း၊ သွေးဖိအားကို ကျစေခြင်းနှင့် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်း ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို လျှော့ချပေးခြင်းတို့တွင် ကူညီပေးသည်။ • မျက်စိအမြင်အာရုံ ကာကွ...

သမီးကရှမ်းတောင် အောင်ပန်းကပါ Swiss chard ပင်စိုက်ထားပါတယ် ဆရာရှင့်။ Swiss chard (ဆဝစ်ချာဒ် အရွက်) သည် ဗီတာမင်၊ သတ္တုဓာတ်နှင့် အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ ကြွယ်ဝစွာပါဝင်ပြီး ကယ်လိုရီနည်းပါးသည့် အာဟာရတန်ဖိုးမြင့်မားသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိမ်း တမျိုးဖြစ်ပါသည်။ ပြုတ်ထားသော Swiss chard တခွက်စာ (၁၇၅ ဂရမ်) တွင် ကယ်လိုရီ ၃၅ မျှသာ ပါဝင်သော်လည်း ဗီတာမင် K၊ ဗီတာမင် A နှင့် မဂ္ဂနီဆီယမ်ဓာတ်တို့ အမြောက်အမြား ပါဝင်သောကြောင့် ဝိတ်ကျစေရန်နှင့် နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် စားသုံးရန် အလွန်သင့်တော်ပါသည်။ အဓိက အာဟာရဓာတ်များ (ပြုတ်ထားသော ၁ ခွက်စာ) • ကယ်လိုရီ: ၃၅ • ပရိုတင်း: ၃.၃ ဂရမ် • ကာဘိုဟိုက်ဒရိတ်: ၇.၂ ဂရမ် • အမျှင်ဓာတ်: ၃.၇ ဂရမ် • အဆီဓာတ်: ၉.၁ ဂရမ် မရှိမဖြစ် ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များ • ဗီတာမင် K: ၅၇၂ မိုက်ခရိုဂရမ် (တနေ့တာလိုအပ်ချက်၏ ၄၀၀% ကျော်) • ဗီတာမင် A: ၅၃၆ မိုက်ခရိုဂရမ် (တနေ့တာလိုအပ်ချက်၏ ၆၀%) • မဂ္ဂနီဆီယမ်: ၁၅၀ မီလီဂရမ် (တနေ့တာလိုအပ်ချက်၏ ၃၆%) • ဗီတာမင် C: ၃၂ မီလီဂရမ် (တနေ့တာလိုအပ်ချက်၏ ၃၅%) • ပိုတက်ဆီယမ်: ၉၆၁ မီလီဂရမ် (တနေ့တာလိုအပ်ချက်၏ ၂၀%) ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အကျိုးကျေးဇူးမ...

ကျန်းမာသန်စွမ်းသော ဘဝတခုကို ပိုင်ဆိုင်ရန်အတွက် ကြီးမားသည့် အပြောင်းအလဲများထက် မှန်မှန်ပြုလုပ်သွားသည့် အလေ့အကျင့်ငယ်လေးများ ပိုမိုလိုအပ်ပါသည် [အဆို - “မှန်မှန်ပြုလုပ်သည့် ခြေလှမ်းငယ်လေးများက ကြီးမားသော အပြောင်းအလဲကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။”]။ ကျန်းမာသုခအတွက် အရေးအကြီးဆုံးသော သော့ချက်များတွင် မျှတစွာ စားသောက်ခြင်း၊ ပုံမှန် လှုပ်ရှားသွားလာခြင်း၊ အိပ်ရေးဝဝ အိပ်စက်ခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုကို ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ၁။ အာဟာရပြည့်ဝစွာ စားသောက်ခြင်း • သဘာဝ အစားအစာများ - အရောင်အသွေးစုံလင်သော သစ်သီးဝလံများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ ကောက်နှံတခုလုံး (Whole grains) နှင့် အဆီနည်းသော အသား/ပရိုတင်းများကို အဓိကထား စားသောက်ပါ [အဆို - “သစ်သီးဝလံများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ အဆီနည်း ပရိုတင်းများ၊ ကောက်နှံတခုလုံးနှင့် ကျန်းမာရေးအတွက် သင့်တော်သော အဆီများကဲ့သို့ သဘာဝအစားအစာများကို ဦးစားပေးပါ။”]။ • ရေဓာတ်ဖြည့်တင်းခြင်း - တနေကုန် ရေများများ သောက်သုံးပါ၊ သကြားပါသော အချိုရည်များ၊ ပြုပြင်ထားသော မုန့်များနှင့် အရက်အလွန်အကျွံ သောက်သုံးခြင်းကို လျှော့ချပါ [အ...

ကင်ဆာကို တခြားကုထုံးတွေနဲ့ကုသတာ အသက်ရှင်နှုန်း နည်းစေနိုင် ယူအက်အေမှာ ၂၀-၇-၂ဝ၁၈ နေ့ကထွက်တဲ့ ဆေးသုတေသနသတင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဆရာဝန်တွေမသုံးတဲ့ တခြား ကုထုံးတွေဆိုတာ နေရာအလိုက် အမျိုးမျိုးရှိနေတယ်။ ဆရာဝန်တွေသုံးတဲ့နည်းတွေဆိုတာ ခွဲစိတ်နည်း၊ ဓါတ်ကင်နည်းနဲ့ ကင်ဆာဆေးပေးနည်းတွေဖြစ်တယ်။ ဒီလေ့လာမှုမှာ ကင်ဆာလူနာပေါင်း ၁၂၉၀ ယောက်ကိုပြုလုပ်ခဲ့ပြီးမှာ အခုလိုကောက်ချက်ချတာဖြစ်ပါတယ်။  Alternative therapies လို့ခေါ်တဲ့ တခြားကုထုံးတွေက အမျိုးမျိုး။ အာဟာရနည်း၊ ဗီတာမင်နဲ့အားဆေးသွင်းပေးနည်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းနည်း၊ ဟာဗယ်နည်း၊  ရောဂနည်း။  ကင်ဆာလူနာ ၁ဝ၃၂ ယောက်က ဆရာဝန်တွေကုသနည်းကိုလိုက်နာခဲ့ကြပြီး ၂၅၈ ယောက်က ဆရာဝန်နည်းတခုနဲ့ တခြားနည်းတခုခုကိုပါတွဲသုံးတယ်။ အသက်ရှင်နှုန်းကိုကြည့်တော့ ၅ နှစ်အသက်ရှင်နှုန်း ဆရာဝန်နည်းကိုသာအားကိုးသူ ၈၆့၆% ရှိပြီး တခြားနည်းကိုပါတွဲသူတွေထဲမှာ ၈၂့% သာရှိတာတွေ့ရတယ်။ ၉ နှစ်တာလေ့လာမှု သီးသန့်လုပ်တော့ အဲလိုနည်းအပိုတွဲသူတွေမှာ ရုတ်တရက်သေဆုံးမှုမှာ ၂ ဆပိုတာတွေ့ရတယ်။ အဲတာမှာနည်း ဆရာဝန်တွေညွှန်တဲ့နည်းကို လက်မခံတာ မတူကြပါ။  Chemotherapy ခီမိုသာရာပီ ခေါ် ကင်ဆာဆေးလက်မခံလိုသူ ၃၄% က ၃့၂% ရှိပ...

မေးပါရစေဆရာ ဝတ်ထားတဲ့ နားကပ်ကို ချွတ်လိုက်ပြီး နားပေါက် နေရာကို ချေး ချွတ်သလို သန့်ရှင်းရေးလုပ်တာ နားပေါက် တဖက်က အနာ ရဲသလို ရဲပြီး သွေးလိုလို အရည်လိုလိုတွေ ထွက်နေလို့ပါ ညဘက်ဆိုတော့ ဆေးခန်းသွားဖို့လည်း အခက်အခဲ ရှိလို့ ၊ ဘယ်လိုများ လုပ်လို့ရမလည်း ‌သိချင်လို့ပါဆရာ အဲဒီ နားပေါက်က ဟိုတုန်းက နားကပ်ဝတ်ရင်း လက်စွပ်နဲ့ နောက်ပိတ် ငြိပြီး နည်းနည်း ကွဲထွက်လို့ ဆရာဝန်နဲ့ ချုပ်ထားဖူးပါတယ် မပြင်းထန်သော အရေပြားဒဏ်ရာများအတွက် ရှေးဦးသူနာပြုစုနည်း လက်ကို စင်ကြယ်စွာ ဦးစွာဆေးကြောပါ၊ ထို့နောက် သွေးထွက်ရပ်စေရန် သန့်ရှင်းသော အဝတ်စဖြင့် ဖြည်းညှင်းစွာ ဖိပေးပါ။ ဒဏ်ရာထဲမှ အညစ်အကြေးများကို သန့်စင်ရန် အေးသော ရေပိုက်ရေဖြင့် ဆေးကြောပါ၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ပါအောက်ဆိုက်ကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော ပိုးသတ်ဆေးများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ အနာကျက်မြန်စေရန် ပက်ထရိုလီယမ် ဂျယ်လီ (Petroleum jelly) ပါးပါးလိမ်းပြီး သန့်စင်သော ပတ္တီးစဖြင့် အုပ်ထားပါ။ လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ရန် ပြုစုနည်းအဆင့်ဆင့် - သွေးထွက်ရပ်အောင်လုပ်ခြင်း- ဒဏ်ရာမှ သွေးဆက်ထွက်နေပါက ဒဏ်ရာရရှိသော နေရာကို မြှင့်ထားပြီး ၂၀ မိနစ်ခန့်အထိ သေချာစွာ တိုက်ရိုက်ဖိထားပါ။ - သန့်စင်ခြင်း- ဒဏ်ရာဘေးပတ်လည်ကို...