Dr. Tint Swe Medical and Knowledge Writings

ဆရာခင်ဗျား ကျနော် ပဲဖတ်ချဉ်နဲ့ နှမ်းဖတ်ချဉ်ကို အရမ်းကြိုက်တယ်ဗျ။ (၁) နှမ်းဖတ်ချဉ် နဲ့ ပဲဖတ်ချဉ် ဆိုတာ မြန်မာပြည်အထက်ပိုင်း (အညာဒေသ) နဲ့ ကျေးလက်ဒေသတွေမှာ ရှေးယခင်ကတည်းက သဘာဝအတိုင်း ဖန်တီးစားသုံးလာကြတဲ့ ရိုးရာအစာတမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ နှမ်းဆီ၊ ပဲဆီ ထုတ်လုပ်ဖို့အတွက် နှမ်းနဲ့ ပဲ (အထူးသဖြင့် ပဲပိစပ် သို့မဟုတ် ပဲတီစိမ်း/ပဲကြီး) များကို ဆီဆုံမှာ ကြိတ်ပြီးရလာတဲ့ "နှမ်းဖတ်" နဲ့ "ပဲဖတ်" တတ်နိုင်သမျှ လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်ကို အခြေခံပြီး ပြုလုပ်ကြတာပါ။ ၁။ နှမ်းဖတ်ချဉ်  ဖြစ်တည်လာပုံ - နှမ်းဆီကြိတ်ပြီး ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ နှမ်းဖတ် (Sesame press cake) ကို လေလွင့်မသွားစေဘဲ အစားအစာအဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပြုလုပ်ပုံ - လတ်ဆတ်သော နှမ်းဖတ်ကို ရေနွေးနွေးလေးဖြင့် သမအောင် နယ်ပြီး ဆား၊ ဆနွင်း အနည်းငယ်၊ ထမင်းရည် (သို့မဟုတ် ထမင်းကြမ်း) တို့ဖြင့် စိမ်ကာ လေလုံသော အိုး/ပုလင်းထဲတွင် ၂ ရက်မှ ၃ ရက်ခန့် အချဉ်ဖောက် (Ferment) ထားရပါတယ်။ အရသာနှင့် သုံးဆောင်ပုံ - နှမ်း၏ မွှေးကြိုင်သော ရနံ့နှင့် အဆီစိမ့်သော အရသာရှိပြီး ချဉ်ဖြို့ဖြို့လေး ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ နှမ်းဖတ်ချဉ်ကို ကြက်သွန်နီ၊ ငရုတ်သီးစိမ်း၊ ပဲဆီသန့်တို့ဖ...

ဆရာ ကျနော် ပုန်းရည်ကြီး အရမ်းကြိုက်တယ်ဗျ။ English ဘာသာသို့ တိုက်ရိုက် ပြန်ဆိုပါက Fermented horse gram paste (သို့မဟုတ် Fermented horse gram bean paste) ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။ အနောက်နိုင်ငံသားများ သို့မဟုတ် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားပြောသူများ အလွယ်တကူ သဘောပေါက်စေရန် "Fermented horse gram paste" သို့မဟုတ် "Traditional Myanmar fermented bean paste" ဟု ရှင်းပြ၍ရပါသည်။ (၁) အဓိက ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ အချဉ်ဖောက်ထားသော ပုန်းရည်ကြီး (Fermented horse gram paste) သည် မချက်ပြုတ်ရသေးသော သို့မဟုတ် အချဉ်ဖောက်မထားသော ပဲများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်အာနိသင် (Antioxidant capacity) ကို ပိုမိုမြင့်မားစေခြင်း၊ သတ္တုဓာတ်များ စုပ်ယူရလွယ်ကူစေခြင်း (Improved mineral bioavailability) နှင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ထိန်းချုပ်ပေးနိုင်ခြင်းတို့ စသည့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ပေးစွမ်းသည်။ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း ပိုမိုပါဝင်ခြင်း (Higher Antioxidants) - အချဉ်ဖောက်သည့် နည်းစဉ်သည် အပင်၏ ဆဲလ်ဖွဲ့စည်းပုံများကို ပြိုကွဲစေပြီး ဆဲလ်များ ပျက်စီးမှုကို တားဆီးပေးသည့် ဖီနောလစ် ဒြပ်ပေါင...

(၁) ကျန်းမာရေးအတွက် သတိထားစားသုံးရမည့် ပဲအမျိုးအစားများ ရှိပါသလား ပဲအမျိုးအစားအချို့ကို သတိထား စားသုံးရန် လိုအပ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ကျောက်ကပ်ပဲအနီစိမ်း (Raw red kidney beans)၊ ပဲရာဇာ/ပဲကြီးတမျိုး (Fava beans) နှင့် ပဲပုပ် (Soybeans) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ထိုပဲများတွင် စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ချက်ပြုတ်ခြင်း မရှိပါက ပြင်းထန်စွာ ဖျားနာစေနိုင်သော သဘာဝအဆိပ်အတောက်များ သို့မဟုတ် ဓာတ်ပစ္စည်းများ ပါဝင်နေပါသည်။ အစိမ်းလိုက် သို့မဟုတ် အထူးသတိထားရမည့် ပဲအမျိုးအစားများ ကျောက်ကပ်ပဲအနီစိမ်း (Raw red kidney beans) - ဖိုက်တိုဟီးမက်ဂလူတီနင် (Phytohaemagglutinin) ခေါ် အဆိပ်ရှိသော ပရိုတင်းဓာတ် မြင့်မားစွာ ပါဝင်ပါသည်။ အစိမ်း သို့မဟုတ် မကျက်တကျက် ပဲနည်နည်းမျှ စားမိရုံဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ အန်ခြင်းနှင့် ဝမ်းလျှောခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထိုအဆိပ်ဓာတ်ကို ဖျက်ဆီးရန် အနည်းဆုံး ၁၀ မိနစ်ခန့် ပွက်ပွက်ဆူအောင် ပြုတ်ပေးရပါမည်။ မီးအေးအေးဖြင့် အချိန်ကြာကြာ ချက်သည့် အိုးများ (Slow cookers) သည် အဆိပ်ကို ပျက်စီးစေလောက်အောင် အပူချိန် မမြင့်မားပါ။ ဖာဗာပဲ/ပဲရာဇာ (Fava beans) - ခန္ဓာကိုယ်တွင် အင်ဇိုင်းဓာတ်တမျိုး လိုအပ်ချက်ရှိသူ...

စားတော်ပဲမှာကော ဖြူရိန်းဓာတ်ပါပါသလား။ ပါရင် CKD eGFR အဆင့် 3A တွေစားသင့်ပါသလား (၁) စားတော်ပဲကို အင်္ဂလိပ်လို ခေါ်ဆိုရာတွင် အမျိုးအစားနှင့် အသုံးအနှုန်းပေါ် မူတည်၍ အောက်ပါအတိုင်း ခေါ်ဆိုကြပါတယ်- • Green Pea / Garden Pea — စားတော်ပဲစိမ်း (လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် သို့မဟုတ် အေးခဲထားသော အစိမ်းရောင် ပဲစေ့) • Yellow Pea / Yellow Field Pea — စားတော်ပဲအဝါ (အခြောက်ခံထားသည့် ပဲပြုတ် လုပ်ရာတွင် သုံးသော ပဲအဝါရောင်) • Dry Pea / Field Pea — စားတော်ပဲခြောက် • Marrowfat Pea — အပင်ပေါ်တွင် သဘာဝအတိုင်း ခြောက်သွေ့အောင် ထားပြီးမှ ရိတ်သိမ်းထားသော ပဲစေ့ကြီးများ (ပဲပြုတ်နှင့် စားတော်ပဲလှော် ပြုလုပ်ရာတွင် အဓိက သုံးလေ့ရှိပါတယ်) • Split Pea — စားတော်ပဲခြောက်ကို နှစ်ခြမ်းခွဲထားသည့် ပဲ (Yellow split pea သို့မဟုတ် Green split pea) သိပ္ပံအမည် - Pisum sativum (၂) စားတော်ပဲအဝါ (Yellow peas) သည် အဆီဓာတ် အလွန်နည်းပါးပြီး ပရိုတင်း၊ အမျှင်ဓာတ်နှင့် စိမ်းပေါင်းကာဘိုဟိုက်ဒရိုက် (complex carbohydrates) တို့ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သည့် အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာတခု ဖြစ်သည်။ ချက်ပြုတ်ပြီးသား စားတော်ပဲအဝါခြမ်း ပုံမှန် အောင်စ ၃.၅ (၁၀၀ ဂရမ်) ...

ကွန်မင့်တခု = ပဲအစားများရင် ယူရစ်အက်ဆစ်တတ်သလားဆရာ ဂေါက်ရောဂါကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် ဖြူရီးန်း (purines) နှင့် ဖရပ်တိုးစ် (fructose) သကြားဓာတ် မြင့်မားစွာ ပါဝင်သော အစားအသောက်များကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမည်။ အဓိကအားဖြင့် အကောင်၏ ကလီစာများ၊ အချို့သော ပင်လယ်စာများနှင့် အရက်သေစာများ ဖြစ်ကြသည်။ အသားနှင့် ပင်လယ်စာများ • ကလီစာများ - အသည်း၊ ကျောက်ကပ် နှင့် ပန်ကရိယ/ဂလင်းအသားများ။ • အသားနီများ - အမဲသား၊ ဆိတ်သား/သိုးသား နှင့် ဝက်သား။ • တောကောင်/ငှက်သားများ - နွားငယ်သား၊ သမင်/ဒရိုင်သား နှင့် ငန်းသား။ • ဖြူရီးန်းဓာတ် မြင့်မားသော ပင်လယ်စာများ - ငါးနီတူး၊ ငါးသေတ္တာငါး၊ အခွံမာ ရေသတ္တဝါများ၊ ပုစွန်၊ ကျောက်ဇွန်/ပုစွန်ထုပ် နှင့် ကမာ/ခရုကယောက်များ။ အချိုရည်နှင့် အချိုမုန့်များ • အရက်သေစာ - ဘီယာ နှင့် ပေါင်းခံအရက်များ။ • သကြားပါသော အချိုရည်များ - အအေး၊ အားဖြည့်အချိုရည်များနှင့် သကြားထည့်ထားသော သစ်သီးရည်များ။ • ဖရပ်တိုးစ် (Fructose) - ဟိုက်-ဖရပ်တိုးစ် ကော်န်ဆရက်ပ် (High-fructose corn syrup) ဖြင့် အချိုပြုလုပ်ထားသော အစားအသောက်နှင့် အချိုရည်များ။ ပဲမျိုးစုံသည် ယူရစ်အက်ဆစ် (Uric acid) ကို မြင့်တက်စေန...

မြန်မာပြည်မှာတော့ မနက်ခင်း၊ ကျွန်တော်ကတော့ ည ၁၂ နာရီ၊ အိပ်တော့မယ်။ လူတိုင်းအတွက် မနက်ခင်းနဲ့ ညနေပိုင်းကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေ မတူပါ။ ကျန်းမာရေးဟာ လူတွေရဲ့ ဇီဝနာရီ (body clock) နဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။ မနက်ခင်းအချိန်မှာ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းချုပ်ခြင်းနဲ့ ပုံမှန်အလေ့အထတွေ ပြုလုပ်ရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ညနေခင်းအချိန်မှာတော့ သွေးဖိအားကျစေရန်နဲ့ ကြွက်သားအင်အား အကောင်းဆုံးထုတ်သုံးနိုင်ရန် အထိရောက်ဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ မနက်ခင်း ကျန်းမာရေး သက်ရောက်မှုများ ဇီဝနာရီ - မနက်ခင်း အလင်းရောင်သည် သင့်ဇီဝနာရီကို ပြန်လည်စတင်ပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်စနစ်တခုလုံးကို လန်းဆန်းတိုးတက်စေပါသည်။ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် - မနက်စောစော လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အစာစားခြင်းသည် အင်စူလင် (Insulin) သုံးစွဲမှုကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေပြီး အဆီများကို လောင်ကျွမ်းစေပါသည်။ ပုံမှန်အလေ့အထဖြစ်ခြင်း - မနက်ခင်း လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများသည် နေ့စဉ် အနှောင့်အယှက် ခံရမှုနည်းပါးသဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အလေ့အထများကို စွဲစွဲမြဲမြဲ ပြုလုပ်နိုင်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူပါသည်။ ညနေခင်း ကျန်းမာရေး သက်ရောက်မှုများ သွေးဖိအား - နေ့လယ်ပိုင်း/ညနေပိုင်းများတွင် သွေးကြော...

(မေးလို့ဖြေရတာထက် မမေးတာကိုဖြေရတာက ပိုများသည်) ဆရာရှင့် ကျွန်မ အသက် ၂၄ နှစ်ပါ ရှင့် ခေါင်းမာ အဖုသေးသေးလေးပေါက်ပီး ခုပုံထဲကလိုလေး ဖစ်နေပါတယ်ရှင့် အဲ့အဖုပေါက်တုန်းက တအားကို နာပါတယ်ရှင့် နရက်သုံးရက်နေတော့ အ့အဖုနာသာသက်သာသွားပါတယ် ခုကြ ကိုင်ကြိရင် အဖုလေးဖောင်နေသလိုလေးဖစ်နေပါတယ် ပီးတော့အ့နေရာလေးမာခုလိုလေးပြောင်နေပါတယ်ရှင့် ဘလို ကုသရမလဲ ဆိုသာလေးကို ဆရာလမ်းညွန်ပေးပါအုံးရှင့် နာတဲ့အဖုဆိုရင် ပိုးဝင်တဲ့အနာကို အရင်စဉ်းစားရ။ ပိုးသေဆေး + အနာသက်သာဆေးလိုမယ်။ ဆေးအမျိုးမျိုးရှိ။ လွယ်တာက Doxycycline + Ibuprofen တနေ့ တစုံ အနည်းဆုံး ၅ ရက်သောက်နိုင်။ ဖြေပြီးပြီး လိုသေးမေးနိုင်။ သတ်ပုံ ပြင်ရဦးမယ်။ ခေါင်းမာ မဟုတ်။ ခေါင်းမှာ။ ခေါင်းမာဆိုတာ ပြောရဆိုရခက်သူကိုခေါ်တယ်။ ပေါက်ပီးမဟုတ် ပေါက်ပြီး။ ပီးတော့ မဟုတ်။ ပြီးတော့။ မြန်မာစာမှာ ပီး မရှိ။ ဖစ်နေမဟုတ် ဖြစ်နေ။ ဖစ်ဆိုတာ ဦးဖစ်၊ ဒေါ်ဖစ်၊ ဖစ်လမ်းလို့သာရှိတယ်။ နရက်သုံးရက် မဟုတ်။ နှစ်ရက်သုံးရက်။ ခုကြ မဟုတ်။ ခုကျ။ ကိုင်ကြိ မဟုတ်။ ကိုင်ကြည့်။ ဘလို မဟုတ်။ ဘယ်လို။ ဘလိုဆိုတာ အဘလို၊ ဘဘလို။ ဆိုသာ မဟုတ်။ ဆိုတာ။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ